Чун дарвешии сафар ихтиёр кунад бидӯни иқомат , шарти адаби ваии он буд ки :

چون درویشی سفر اختیار کند بدون اقامت، شرطِ ادب وی آن بود که:

Нахусти бории сафар аз барои худоӣ таъолӣ кунад на ба мтобъти ҳўӣ ва чунон ки ба зоҳир сафарӣ мекунад ба ботин аз ҳавоҳои худ низ сафар кунаду мудом бар таҳорат бошаду авроди худ зойеъ накунад ва бояд то бидон сафари муродаш ё ҳаҷӣ бошад ё ғзўӣ ё зиёрати музиъӣ ё гирифтани фоидаеу талаби илмӣ ё руяти шайхӣ аз машойих ,у ало мхтӣ бошад андари он сафар .

نخست باری سفر از برای خدای تعالی کند نه به متابعت هوی و چنان‌که به ظاهر سفری می‌کند به باطن از هواهای خود نیز سفر کند و مدام بر طهارت باشد و اوراد خود ضایع نکند و باید تا بدان سفر مرادش یا حجی باشد یا غزوی یا زیارت موضعی یا گرفتن فایده‌ای و طلب علمی یا رؤیت شیخی از مشایخ، و الّا مُخطی باشد اندر آن سفر.

Ва вайро андари он сафар аз мураққаъаеу саҷҷодаеу Асоеу ркўаҳ эйу ҳаблӣу кафшӣ ё нълинӣ чора набошад ; то ба мураққаъаи урати бипушад ва бар саҷҷода намоз кунад ва ба ркўаҳ таҳорат кунад ва ба Асои офатҳо аз худ дафъ кунаду андари он вайро морби дигар буду кафши андари ҳоли таҳорат дар пой кунад то ба сар саҷҷода ояд ва агар касе олати бештар аз ин дорад мари ҳифзи суннатро , чун шонау сӯзану нохуни пироӣу мкҳлаҳ раво бошад ;у боз агар касе зиёдат аз ин созад худро ва таҷаммул кунад нигоҳ кунем то дар чаҳ мақомаст . Агрдри мақом иродатаст , ин ҳар яке бандӣу бутӣу садӣ ва ҳиҷобӣаст ,у мояи изҳори ръўнти нафаси вай онаст ва агар дар мақоми тамкин ва истиқоматаст вайро ин ва беш аз ин мусалламаст .

و وی را اندر آن سفر از مرقعه‌ای و سجاده‌ای و عصایی و رکوه‌ای و حبلی و کفشی یا نعلینی چاره نباشد؛ تا به مرقعه عورت بپوشد و بر سجاده نماز کند و به رکوه طهارت کند و به عصا آفت‌ها از خود دفع کند و اندر آن وی را مآرب دیگر بود و کفش اندر حال طهارت در پای کند تا به سر سجاده آید و اگر کسی آلت بیشتر از این دارد مر حفظ سنت را، چون شانه و سوزن و ناخن پیرای و مکحله روا باشد؛ و باز اگر کسی زیادت از این سازد خود را و تجمل کند نگاه کنیم تا در چه مقام است. اگردر مقام ارادت است، این هر یکی بندی و بتی و سدی و حجابی است، و مایهٔ اظهار رعونت نفس وی آن است و اگر در مقام تمکین و استقامت است وی را این و بیش از این مسلم است.

Ва ман аз шайхи Абӯмуслими Форси бен ғолиб алфорисӣ шунидам разии аллоҳи анҳу ки : рӯзии ман ба наздики шайхи Абӯсаиди бен абӣ алхир даромадам разии аллоҳи анҳу ба қасди зиёрат .

و من از شیخ ابومسلم فارِس بن غالب الفارسی شنیدم رضی اللّه عنه که: روزی من به نزدیک شیخ ابوسعید بن ابی الخیر درآمدم رضی اللّه عنه به قصد زیارت.

Вайро ёфтам бар Тахтӣ , андари чаҳор болшии хуфтау пойҳо бар як дигари ниҳодау диқии мисрии пӯшида ; ва ман ҷомае доштам аз всх чун дўол шудаи танӣ аз ранҷи гудохтау гӯнае аз муҷоҳидати зард шуда . Аз дидани вай бар он ҳолат , инкорӣ дар дил ман омад . Гуфтам : « ин дарвеш ва ман дарвеш ! ман дар чандини муҷоҳидату ваии андари чандини роҳат ! » ваии андари ҳол бар ботину андешаи ман мушарраф шуду нихват ман бидид . Маро гуфт : « ё бомусаллам , дар кадом девон ёфтӣ ки хештани байни худоӣ байн бошад ? эй дарвеш , чун мо ҳамаи ҳақро дидем , гуфт : ҷуз бар тахтати нншоним ва чун ту ҳамаи худро дидӣ , гуфт : ҷузи андар таҳтат надорам аз он мо мшоҳдт омад ва аз он ту муҷоҳидат . » ва ин ҳар ду ду мақомаст аз мақомоти роҳ . Ва ҳақи таъолӣ аз ин манзалау дарвеш аз мақомоти фонӣ ва аз аҳволи руста . Шайх бўмслм гуфт : ҳуш аз ман бишуду олам бар ман сиёҳи гашт . Чун ба худ бозомадам тавба кардаму ваии тавбаи ман бпзирФт . Онгоҳ гуфтам : « аиҳо ашшайхи марои дастурии даҳ то биравам ; ки рӯзгори ман руяти туро таҳаммул наметавонад кард . » гуфт : « сидқат , ё бомусаллам . » онгоҳ бар ваҷҳ мисли ин байт бигуфт :

وی را یافتم بر تختی، اندر چهار بالشی خفته و پای‌ها بر یک‌دیگر نهاده و دقی مصری پوشیده؛ و من جامه‌ای داشتم از وَسَخ چون دوال شده تنی از رنج گداخته و گونه‌ای از مجاهدت زرد شده. از دیدن وی بر آن حالت، انکاری در دل من آمد. گفتم: «این درویش و من درویش! من در چندین مجاهدت و وی اندر چندین راحت!» وی اندر حال بر باطن و اندیشهٔ من مشرف شد و نخوت من بدید. مرا گفت: «یا بامسلم، در کدام دیوان یافتی که خویشتن بین خدای بین باشد؟ ای درویش، چون ما همه حق را دیدیم، گفت: جز بر تختت ننشانیم و چون تو همه خود را دیدی، گفت: جز اندر تحتت ندارم از آنِ ما مشاهدت آمد و از آنِ تو مجاهدت.» و این هر دو دو مقام است از مقامات راه. و حق تعالی از این منزله و درویش از مقامات فانی و از احوال رسته. شیخ بومسلم گفت: هوش از من بشد و عالم بر من سیاه گشت. چون به خود بازآمدم توبه کردم و وی توبهٔ من بپذیرفت. آنگاه گفتم: «ایّها الشّیخ مرا دستوری ده تا بروم؛ که روزگار من رؤیت تو را تحمل نمی‌تواند کرد.» گفت: «صَدَقْتَ، یا بامسلمٍ.» آنگاه بر وجه مثل این بیت بگفت:

Он чаҳ гӯшам натавонист шунидан ба хабар

آن‌چه گوشم نتوانست شنیدن به خبر

Ҳамаи чашмам ба аён яксара дид он ба басар

همه چشمم به عیان یکسره دید آن به بصر

Пас бояд мусофирро то пайвастаи ҳофиз суннат бошад ва чун ба Муқӣмӣ фаро расад ба ҳурмати наздики ваии даройад ва салом гуяд . Нахусти пои чап аз пойафзор берун кунад ; ки пайғамбари алайҳи ассалом чунин кардӣ ва чун пойафзор дар пой кунад нахусти пои рост дар пой афзор кунад ва чун пойафзор берун кунад , пой бишӯяд ва ду ракаат намоз кунад бар ҳукми тҳит . Онгоҳ ба риояти ҳуқуқи даравишон машғӯл шавад ва набояд ки ба ҳеҷ ҳол бар муқӣмон эътироз кунад ва ё бо касе зёдтӣ кунад ба мъомлтӣ ё сухани сафарҳои худ кунад ё илму ҳикоёт ва ривоёт гуяд андари миёни ҷамоат ; ки ин ҷумлаи изҳори ръўнт буд ва бояд ки ранҷи ҷаҳлаи бикашаду бори эшон таҳаммул кунад аз барои худоиро ; ки андари он баракот бисёр бошад .

پس باید مسافر را تا پیوسته حافظ سنت باشد و چون به مقیمی فرا رسد به حرمت نزدیک وی درآید و سلام گوید. نخست پای چپ از پای افزار بیرون کند؛ که پیغمبر علیه السّلام چنین کردی و چون پای افزار در پای کند نخست پای راست در پای افزار کند و چون پای افزار بیرون کند، پای بشوید و دو رکعت نماز کند بر حکم تحیت. آنگاه به رعایت حقوق درویشان مشغول شود و نباید که به هیچ حال بر مقیمان اعتراض کند و یا با کسی زیادتی کند به معاملتی یا سخن سفرهای خود کند یا علم و حکایات و روایات گوید اندر میان جماعت؛ که این جمله اظهار رعونت بود و باید که رنج جهله بکشد و بار ایشان تحمل کند از برای خدای را؛ که اندر آن برکات بسیار باشد.

Ва агар ин муқӣмон ва ё ходими эшон бар вай ҳукмӣ кунанду вайро саломӣ ва ё зиёратӣ даъват кунанд , агар тавонад хилоф накунад ; аммо ба дили мурооти аҳли дунёро мункир бошад ,у афъоли он бародаронро узрӣ май наад ва таъвилӣ мекунад ва бояд ки ба ҳеҷ гӯна ранҷ боист маҳоли худ бар дил эшон наниҳаду мари эшонро ба даргоҳ султон накушуд ба талаби роҳату ҳавои худ .

و اگر این مقیمان و یا خادم ایشان بر وی حکمی کنند و وی را سلامی و یا زیارتی دعوت کنند، اگر تواند خلاف نکند؛ اما به دل مراعات اهل دنیا را منکر باشد، و افعال آن برادران را عذری می‌نهد و تأویلی می‌کند و باید که به هیچ گونه رنج بایست مُحال خود بر دل ایشان ننهد و مر ایشان را به درگاه سلطان نکشد به طلب راحت و هوای خود.

Ва андари ҷумлаи аҳволи мусофиру муқӣмро андари суҳбат , талаби ризои худованди таъолӣ бояд кард ва ба як дигари эътиқоди некӯ бояд дошту мари як дигарро баробар бад набояд гуфт ва аз пас пушт ғайбат набояд кард ; аз он чаҳ шавам бошад бар толиби ҳақи сухани халқи гуфтани хосса ба нохуб ; аз он чаҳ муҳаққиқони андари руяти феъли фоили бенанд ва чун халқ бидон сифат ки бошанд аз он худованд буванду офарӣда вай буванд маъюб ва беайб , маҳҷӯбу мкошФи хусумат бар феъл , хусумат бар фоил буд . Ва чун ба чашми одамияти андар халқ нигарад аз ҳама боз раҳад ; ки ҷумлаи халқи маҳҷӯби вмҳҷўру мақҳур ва оҷизанд , ва ҳар касе ҷузи он натавонад карду натавонад буд ки хилқаташ бар онасту халқро андари малики вай тасарруф несту қудрат бар табдили айни ҷузи ҳақро таъолӣ ва тақаддус набошаду аллоҳи аълам .

و اندر جملهٔ احوال مسافر و مقیم را اندر صحبت، طلب رضای خداوند تعالی باید کرد و به یک‌دیگر اعتقاد نیکو باید داشت و مر یک‌دیگر را برابر بد نباید گفت و از پسِ پشت غیبت نباید کرد؛ از آن‌چه شوم باشد بر طالب حق سخن خلق گفتن خاصه به ناخوب؛ از آن‌چه محققان اندر رؤیت فعل فاعل بینند و چون خلق بدان صفت که باشند از آن خداوند بوند و آفریدهٔ وی بوند معیوب و بی عیب، محجوب و مکاشف خصومت بر فعل، خصومت بر فاعل بود. و چون به چشم آدمیت اندر خلق نگرد از همه باز رهد؛ که جملهٔ خلق محجوب ومهجور و مقهور و عاجزاند، و هر کسی جز آن نتواند کرد و نتواند بود که خلقتش بر آن است و خلق را اندر مُلک وی تصرف نیست و قدرت بر تبدیل عین جز حق را تعالی و تقدّس نباشد و اللّه اعلم.