Маликоу подшоҳо ! ҷони муштоқони лақои худро ки аз дарёӣ ҳастӣ ба киштии иҷтиҳод , убӯр май ҷӯянд ба саломату саодат ба соҳили фазлу раҳмат хеш бирасон . Дардмандони лақои фироқи худро ба марҳаму дармони амони хеш , сиҳҳату офияти абадии рӯзии гардон . Дидەи дил ҳар якеро ба тамошои анвору азҳори бустони ғайби кушодаи гардон . Шбрўони хилватро дар зулмоти ҳўӣу шаҳавоти азгмроҳӣ ва бе роҳии нигоҳи дор . эй худоӣ ки ба амр « аҳбтўо » мурғони арвоҳи моро ба дому донаи қолаби хокӣ маҳбӯс кардӣ , ба камолии фазли хеш аз ин домгоҳи саъб ба кушоди олами ғайб роҳ намой , ё илоҳи Алъоламин ва ё хиролносрин . Ибтидои калому оғози паём ба ҳадисӣ кунем аз аҳодӣси расӯли содиқ , Муҳамади Мустафои слии аллоҳи алайҳу силам : рӯй фии асҳи алохбори ани аФсҳи алохёри анаи қол : « ани ллаҳи табораку таъолии ъбодои амҷодои маҳаллаами фии аларзи кмҳли алмтрони вақъи алии албри ахрҷи албрўони вақъи алии албҳри ахрҷи алдр » . Чунин мефармоед муслеҳ ҳар фасод , калид ҳар мурод , паноҳи мутӣъу осӣ , раҳнамои донеу қосии слии аллоҳи алайҳу силам : худои холиқи замину замонро , мубдиъи тбоқи ҳафт осмонро , худованд беҳайфро , султон беКиевро дар ҷаҳони об вгл бандагонанд поктар аз ҷону дил .

ملکا و پادشاها! جان مشتاقان لقای خود را که از دریای هستی به کشتی اجتهاد، عبور می جویند به سلامت و سعادت به ساحل فضل و رحمت خویش برسان. دردمندان لقای فراق خود را به مرهم و درمان امانِ خویش، صحت و عافیت ابدی روزی گردان. دیدۀ دل هر یکی را به تماشای انوار و ازهار بستان غیب گشاده گردان. شبروان خلوت را در ظلمات هوی و شهوات ازگمراهی و بی راهی نگاه دار. ای خدایی که به امر «اهبطوا» مرغان ارواح ما را به دام و دانهٔ قالب خاکی محبوس کردی، به کمالی فضل خویش از این دامگاه صعب به گشاد عالم غیب راه نمای، یا اله العالمین و یا خیرالناصرین. ابتدای کلام و آغاز پیام به حدیثی کنیم از احادیث رسول صادق، محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم: روی فی اصّح الاخبار عن افصح الاخیار انه قال: «ان لله تبارک و تعالی عباداً امجاداً محلهم فی الارض کمحل المطران وقع علی البّر اخرج البُرّوان وقع علی البحر اخرج الدّر». چنین می فرماید مصلح هر فساد،کلید هر مراد، پناه مطیع و عاصی، رهنمای دانی و قاصی صلی الله علیه و سلم: خدای خالق زمین و زمان را، مبدع طباق هفت آسمان را، خداوند بی حیف را، سلطان بی کیف را در جهان آب وگل بندگانند پاک تر از جان و دل.

Онҳокаҳ рбўдە аластанд аз аҳди аласти бози мустанад

آنهاکه ربودۀ الستند       از عهد الست باز مستند

Дар манзили дард , баста пойанд дар додан ҷонгшодаҳ дастанд

در منزل درد، بسته پایند      در دادن جان گشاده دستند

То шарбат бихўдӣ чашиданд аз биму умеди бози растанад

تا شربت بیخودی چشیدند       از بیم و امید باز رستند

Растанади зи айну ғин , ҳаргизи дил дар азал ва абад набастанд

رستند ز عین و غین، هرگز      دل در ازل و ابد نبستند

Чолок шуданд пас ба як гом аз ҷӯии ҳудуси бози ҷустанд

چالاک شدند پس به یک گام       از جوی حدوث باز جستند

Бархеста аз сари тсдр бар маснад хоҷагӣ нишастанд

برخاسته از سر تصدّر        بر مسند خواجگی نشستند

Фонии зи худ ва ба дӯсти боқии ин турфа ки нестанд ва ҳастанд

فانی ز خود و به دوست باقی        این طرفه که نیستند و هستند

Ин тайифаанд аҳли тавҳиди боқии ҳама хештан парастанд

این طایفه‌اند اهل توحید       باقی همه خویشتن پرستند

Ҳақи таъолӣ чун бандаеро шоистаи мақом қурб гирданд ва ӯро шароби лутф абад бичишанд , зоҳиру ботинашро аз риёу нифоқ софӣ кунад , муҳаббати ағёрро дар ботин аўгнҷоиӣ намонад , мшоҳди лутф хФӣ гардад , ба чашми ибрат дар ҳақиқати кун назора мекунад , аз маснӯъ ба сонеъ менигарад ва аз мақдӯр ба қодир мерасад . Онгаҳ аз маснӯъот малул гардад ва ба муҳаббати сонеъ машғӯл гардад . Дунёро пеш ӯ хатар намонад , уқборо бар хотир аўгзр намонад . Ғизоӣ ӯ зикр маҳбӯб гардаду таниш дар ҳаяҷони шавқ маъбуд менозаду ҷон дар муҳаббати маҳбӯб май гудозад , на рӯй эъроз ва на сомони эътироз , чун бимираду ҳавоси зоҳираш аз даври фалак берун ояд , кули аъзоаш аз ҳаракати табиаташ мумтанеъ гардад ин ҳамаи тағайюри зоҳирро буд валикини ботин аз шавқу муҳаббати пар буд « амвот ъанд алхлқ аҳёء ъанд алрб » бо халқи мурдагон ва назд ҳақи зиндагон .

حق تعالی چون بنده ای را شایسته مقام قرب گرداند و او را شراب لطف ابد بچشاند، ظاهر و باطنش را از ریا و نفاق صافی کند، محبت اغیار را در باطن اوگنجایی نمانَد، مشاهد لطف خفی گردد، به چشم عبرت در حقیقت کون نظاره می کند، از مصنوع به صانع می نگرد و از مقدور به قادر می رسد. آنگه از مصنوعات ملول گردد و به محبت صانع مشغول گردد. دنیا را پیش او خطر نماند، عقبی را بر خاطر اوگذر نماند. غذای او ذکر محبوب گردد و تنش در هیجان شوق معبود می نازد و جان در محبت محبوب می گدازد، نه روی اعراض و نه سامان اعتراض، چون بمیرد و حواس ظاهرش از دور فلک بیرون آید،کل اعضاش از حرکت طبیعتش ممتنع گردد این همه تغیّر ظاهر را بود ولیکن باطن از شوق و محبت پر بود «اموات عند الخلق احیاء عند الرب» با خلق مردگان و نزد حق زندگان.

Май Фрмоидкаҳ : ин бандагон раҳмат оламанд , бадишони балоҳо дафъ шавад , зинҳор халқанд , дар рӯзӣ ба баракати эшон боз шавад ва дар бало баста шавад . Бар мисол боронанд ҳрҷокаҳи боринд муборак бошанд ва баракат бошанд , ганҷ равон бошанд ҳаёт бахш бошанд , об зиндагонӣ бошанд борон агар бар замини борад , гандуму неъмати бори орад вагар бар дарёи борад , садафҳо пар дар кунаду дарав гавҳар рӯйанд .

می فرمایدکه: این بندگان رحمت عالمند، بدیشان بلاها دفع شود، زینهار خلقند، درِ روزی به برکت ایشان باز شود و در بلا بسته شود. بر مثال بارانند هرجاکه بارند مبارک باشند و برکت باشند،گنج روان باشند حیات بخش باشند، آب زندگانی باشند باران اگر بر زمین بارد،گندم و نعمت بار آرد وگر بر دریا بارد، صدفها پر دُر کند و درو گوهر رویاند.

Баъзе муҳаққиқон гӯйанд : мурод аз ин хушкӣ , қолабу сӯрат одамиёнаст ки ба баракоти суҳбати авлиё ороста гардаду амалу зуҳду ниёзу шафқату марҳамату хайроту сидқот ва масҷидҳо ва минорҳо ва маъбадҳо ва пулҳо ва работҳо ва ғайрион , ин ҳамаи хайроти зоҳир дар олам аз суҳбати он бандагони ҳосил шудааст ва аз эшон дуздидаанд ва аз эшон омӯхтаанду мурод аз боридан бар дарё , зиндаи гардонӣдани длҳосту бино шудан дилҳоу равшан шудан дилҳо аз суҳбати эшону ороста шудани наварӯси ҷон ба ҷавоҳири илму маърифату шавқу завқ .

بعضی محققان گویند: مراد از این خشکی، قالب و صورت آدمیان است که به برکات صحبت اولیا آراسته گردد و عمل و زهد و نیاز و شفقت و مرحمت و خیرات و صدقات و مسجدها و منارها و معبدها و پلها و رباطها و غیرآن، این همه خیرات ظاهر در عالم از صحبت آن بندگان حاصل شده است و از ایشان دزدیده اند و از ایشان آموخته اند و مراد از باریدن بر دریا، زنده گردانیدن دلهاست و بینا شدن دلها و روشن شدن دلها از صحبت ایشان و آراسته شدن نوعروس جان به جواهر علم و معرفت و شوق و ذوق.

Он ъзизонкаҳ прдە айнанд дар хароботи қоби қўсиннд

آن عزیزانکه پردۀ عینند      در خرابات قاب قوسینند

Гоҳ дар ақаба муҷоҳидаанд гоҳ дар маҷлис мушоҳида анд

گاه در عقبهٔ مجاهده‌اند      گاه در مجلس مشاهده‌اند

Ҳамаи ҳам бодаанд ва ҳам мустанади ҳама ҳам нестанд ва ҳам ҳастанд

همه هم باده‌اند و هم مستند       همه هم نیستند و هم هستند

Нест гашта ҳамаи з ғайрат ҳаст илм бе ниёзии андари даст

نیست گشته همه ز غیرت      هست عَلَم بی نیازی اندر دست

Ҷисмашон то вилояти одами исмашон то ниҳояти олам

جسمشان تا ولایت آدم      اسمشان تا نهایت عالم

Хмшонии зи ҷони боиинтар туршонеи зи қанди ширин тар

خَمُشانی ز جان به‌آیین‌تر       تُرُشانی ز قند شیرین‌تر

ҶонФрўшони боргоҳи адами хирқаи пӯшони хонақоҳи қадам

جان فروشان بارگاه عدم       خرقه پوشان خانقاه قدم

Ҳама аз рӯй аФтқор ва вела лошдаҳ дар ҷамоли алои аллоҳ

همه از روی افتقار و وله      لا شده در جمال الا الله

Нур дидам дарави равандаи яке ҳамчуи моҳии раванда бар фалакӣ

نور دیدم درو رونده یکی        همچو ماهی رونده بر فلکی

Ки ҳаме кард аз он вилояти даври хирқаҳоашон ба тобиши пари нур

که همی کرد از آن ولایت دور       خرقه‌هاشان به تابش پر نور

Хостам то дар он тариқ шавам хостам то аз он рафиқ шавам

خواستم تا در آن طریق شوم        خواستم تا از آن رفیق شوم

Ошиқӣ зон сафи сқими саҳеҳ пешам омад хамӯш лек фасеҳ

عاشقی زان صف سقیم صحیح       پیشم آمد خموش لیک فصیح

Даст бар ман ниҳоди вагуфт ки : бист ҳам бад-ӣни ҷокаҳи ҷой , ҷой ту нест

دست بر من نهاد و گفت که: بیست         هم بدین جا که جای، جای تو نیست

Бози пари сӯии лоиҷўзу иҷўзи ришта дар даст сӯратаст ҳануз

باز پر سوی لایجوز و یجوز         رشته در دست صورت است هنوز

То бар дар ҳҷрەи дил сокин шуданд ва ҳарчӣ мо сӯии аллоҳ буд , аз дил берун карданд , аз биҳишту дӯзаху арвоҳу аҷсому ғайри он , алои тарки талаб ҳақ накарданд . Пас се чиз омад : толибу талабу матлӯб . Пас чун бад-ӣни мақоми расиданд , дрнгристнд , зуннори тарсое « солиси салоса » бргрдни вуҷӯди худ диданд . Аз сродқоти иззати хитоб : « влотқўлўо » бишуниданд , чандон дидау ақл дар баробари доштндкаҳи толибу талаб фонӣ шуд , фарди мутлақ боқӣ монад .

تا بر در حجرۀ دل ساکن شدند و هرچه ما سوی الله بود، از دل بیرون کردند، از بهشت و دوزخ و ارواح و اجسام و غیر آن، الا ترک طلب حق نکردند. پس سه چیز آمد: طالب و طلب و مطلوب. پس چون بدین مقام رسیدند، درنگریستند، زنار ترسایی «ثالث ثلاثه» برگردن وجود خود دیدند. از سرادقات عزت خطاب: «ولاتقولوا» بشنیدند، چندان دیده و عقل در برابر داشتندکه طالب و طلب فانی شد، فرد مطلق باقی ماند.

Зон мехӯрдам ки рӯҳ паймона ӯст зон маст шудам ки ақл , девона ӯст

زان می خوردم که روح پیمانهٔ اوست       زان مست شدم که عقل، دیوانهٔ اوست

Дӯдӣ ба ман омад , оташӣ дар ман зад зон шамъ ки офтоб парвона ӯст

دودی به من آمد، آتشی در من       زد زان شمع که آفتاب پروانهٔ اوست

Лмъони инбўъи аъзами ҷалоли қудси ҳақ аз машриқ « аФмни шарҳи аллоҳ » чун толеъ шуд , на ҳасан монад на хаёл на ваҳм монад ва на ақл монад .

لمعان ینبوع اعظم جلال قدس حق از مشرق «افمن شرح الله» چون طالع شد، نه حسن ماند نه خیال نه وهم ماند و نه عقل ماند.

Тнои пои ин раҳи надорӣ чаҳ пўиӣ ? дило ҷои он бут ндонӣ , чаҳ ҷӯӣ ?

تنا پای این ره نداری چه پویی؟        دلا جای آن بت ندانی، چه جویی؟

Аз ин раҳравони мухолиф чаҳ чора чу бар лофгоҳи сари чори сӯе

از این رهروان مخالف چه چاره        چو بر لافگاه سر چار سویی

Агар ошиқии куфру имони яке дон ки дар ақл раъност он танги хуӣ

اگر عاشقی کفر و ایمان یکی دان         که در عقل رعناست آن تنگ خویی

Ту ҷонӣу ангоштстӣ ки шахсеи ту обӣу пиндоштии сабуе

تو جانی و انگاشته‌ستی که شخصی          تو آبی و پنداشتی سبویی

Ҳамаи чизро то наҷӯӣ наёбӣ ҷузи ин дӯстро то наёбӣ наҷӯӣ

همه چیز را تا نجویی نیابی         جز این دوست را تا نیابی نجویی

Яқини дон ки ту ӯ набошӣ валикин чу ту дар миёна набошӣ , ту ӯе

یقین دان که تو او نباشی ولیکن         چو تو در میانه نباشی، تو اویی

Одамии аввали нутфа буд , онгаҳ ълқаҳ онгаҳ мзғаҳ , пас ҳақи таъолии фириштаеро мусаллат кунад бар раҳми модарон ки ӯро малик алорҳом гӯйанд . Фармони оидкаҳ эй фиришта ! нақш кун . Он фиришта аз лавҳи маҳфӯз , нишон сӯрат бардошта буд , берун аз раҳм , баробар раҳм боистад ва наққошӣ кунад ба фармони худои ъзўҷл чун нақши сӯрати тамоми гашт , фармони оидкаҳ эй фиришта ! бози рӯ ки моро бо вай сиррӣаст , баъд аз он ҷони андари вай таркиб кунад ва ҳечкас ндондкаҳи ҷон чаҳ чизаст . Баъд аз он амр оидкаҳ банавис ризқ ӯроу амал ӯро ва банавис ки шқӣаст ё Саид . Одамро чун бёФрид , ҷонро фармон дод ки то сари вай андар омад . Сараш ки аз гул буд , гӯшту устихону пӯсти кишт , он боқии ҳамаи гул . Чашми бозкрд , тани худро ҳама гул дид , то ҳамаи фазлҳо аз худо бинад . Овардаанд аз қисса « озим » ки аз банӣ Исроил буд рӯзӣ аз фасоди хонаи хеш берун омад ва ба сӯй биёбон мерафт , то расед ба ҷое , қавмии дидкаҳ кишт карда буданд ва тимор дошта токштшони тамоми расидау баланд шудау донаҳо оканда шуд , лоиқи дрўдну хирман кардан шуд . Оташ овараданд ва он ҳамаи киштро сӯхтанд .

آدمی اول نطفه بود، آنگه عَلَقه آنگه مضغه، پس حق تعالی فرشته ای را مسلط کند بر رحم مادران که او را ملک الارحام گویند. فرمان آیدکه ای فرشته! نقش کن. آن فرشته از لوح محفوظ، نشان صورت برداشته بود، بیرون از رحم، برابر رحم بایستد و نقاشی کند به فرمان خدای عزوجل چون نقش صورت تمام گشت، فرمان آیدکه ای فرشته! باز رو که ما را با وی سری است، بعد از آن جان اندر وی ترکیب کند و هیچکس نداندکه جان چه چیز است. بعد از آن امر آیدکه بنویس رزق او را و عمل او را و بنویس که شقی است یا سعید. آدم را چون بیافرید، جان را فرمان داد که تا سَرِ وَیْ اندر آمد. سرش که از گل بود،گوشت و استخوان و پوست کُشت، آن باقی همه گل. چشم بازکرد، تن خود را همه گِل دید، تا همهٔ فضلها از خدا بیند. آورده اند از قصهٔ «عازم» که از بنی اسرائیل بود روزی از فساد خانهٔ خویش بیرون آمد و به سوی بیابان می رفت، تا رسید به جایی، قومی دیدکه کِشْت کرده بودند و تیمار داشته تاکشتشان تمام رسیده و بلند شده و دانه ها آکنده شد، لایق درودن و خرمن کردن شد. آتش آوردند و آن همه کشت را سوختند.

Бо худгуфт : эй аҷаб , сӯхтан чунин дахл , дареғашон намеояд ? аз онҷо даргузашту ҳайрон ва бтъҷб мерафт то расед ба ҷое . Мардии дидкаҳ бо сангӣ мекушед то он сангро бардорад . наметавонист баргирафтан ва наметавонист аз ҷои ҷнбонидни сангӣ дигар овардау паҳлавии он ниҳода мекушед то ҳар дуро баҳам баргирад . Бҷнбонид натавонист баргирафтан . Гуфт : эй аҷаб то яке буд , нмитўонст аз ҷои ҷнбонидни акнўнкаҳ ду шуд вгронтр шуд , чун метавонад аз ҷои ҷнбонидн ? рафт , санг сеюм оварад , паҳлавии он ду ниҳод . Чун се санг шуд , ҳар серо бардошт ва равон шуд . Озим , ин аҷоиб низ бидиду боз дар биёбон равон шуд . Гӯсфандии дидкаҳи панҷ каси онро нигоҳ медоштанд . Яке бар пушти гӯсфанди савор шуда буд ва яке гӯсфанд бар ӯ савор шуда буд ва яке пистони гӯсфанди рогрФтаҳ буду мидўшиди яке сарвии гӯсфанди рогрФтаҳ буд ва яке дунбаашро ба ду дасти гирифта буду озимро дастурӣ пурсидани не . Аз онҷои равон шуда , мерафт . Мода сегӣ дид . Дар шикам ӯ саги бачагони ҷумла ба бонги омада .

با خودگفت: ای عجب، سوختن چنین دخل، دریغشان نمی آید؟ از آنجا درگذشت و حیران و بتعجب میرفت تا رسید به جایی. مردی دیدکه با سنگی میکوشید تا آن سنگ را بردارد. نمی توانست برگرفتن و نمی توانست از جا جنبانیدن سنگی دگر آورده و پهلوی آن نهاده می کوشید تا هر دو را بهم برگیرد. بجنبانید نتوانست برگرفتن. گفت: ای عجب تا یکی بود، نمیتوانست از جا جنبانیدن اکنونکه دو شد وگرانتر شد، چون میتواند از جا جنبانیدن؟ رفت، سنگ سوم آورد، پهلوی آن دو نهاد. چون سه سنگ شد، هر سه را برداشت و روان شد. عازم، این عجایب نیز بدید و باز در بیابان روان شد. گوسفندی دیدکه پنج کس آن را نگاه می داشتند. یکی بر پشت گوسفند سوار شده بود و یکی گوسفند بر او سوار شده بود و یکی پستان گوسفند راگرفته بود و میدوشید یکی سُروُی گوسفند راگرفته بود و یکی دنبه اش را به دو دست گرفته بود و عازم را دستوری پرسیدن نی. از آنجا روان شده، می رفت. ماده سگی دید. در شکم او سگ بچگان جمله به بانگ آمده.

Озим гуфт : чаҳ аҷоиб ҳо дидам !

عازم گفت: چه عجایب‌ها دیدم!

Чун ба дар шаҳр расед , периро дид . Гуфт : эй шайх ! дар ин роҳ ки омадам , аҷоиб ҳо дидам .

چون به در شهر رسید، پیری را دید. گفت: ای شیخ! در این راه که آمدم، عجایب‌ها دیدم.

Гуфт : чаҳ дидӣ ?

گفت: چه دیدی؟

Гуфт : дидам қавмӣ рокшт карда буданд , чун тамом шуд , оташ дар заданд .

گفت: دیدم قومی را کِشْت کرده بودند، چون تمام شد، آتش در زدند.

Гуфт : он мисолӣаст ки худоӣ , худоӣ таъолӣ мехост ки ба ту бинмоед . Онҳо қавмии андака тоътҳокрдаҳ буданд , охркор ба муфсидаҳоу маъсият машғӯл шуданд . Худованди таъолии амалҳои эшонро ҳбтаҳ кард . «у қади мнои илои моълмўои ман илми Фҷълноаҳи ҳбоءи мнсўро »

گفت: آن مثالی است که خدای، خدای تعالی میخواست که به تو بنماید. آنها قومی اندکه طاعتهاکرده بودند، آخر کار به مفسده‌ها و معصیت مشغول شدند. خداوند تعالی عملهای ایشان را حبطه کرد. «و قد منا الی ماعلموا من علم فجعلناه هباء منثورا»

Гуфт : дигар чаҳ дидӣ ?

گفت: دیگر چه دیدی؟

Гуфт : дидам мардии сангиро мехост ки баргирад , наметавонист то тамоми қиссаро бигуфт .

گفت: دیدم مردی سنگی را میخواست که برگیرد، نمی توانست تا تمام قصه را بگفت.

ПиргФт : ин мисли мардӣаст ки як гуноҳ кард . Наздик ӯ он , азиму бузург буд ва метарсид , наметавонист онро бардоштан ва аз он андешидани гуноҳии дигари бикрад , андакӣ сабктар шуд . То он санг ду шуд , дидкаҳ меҷунбонед ва чун санги аввалин танҳо буд , нмитўонст аз ҷой ҷунбонед . Баъд аз он сеюм бор , гуноҳӣу фасодии дигари бикрад , ҳамаи гуноҳҳо бар ӯ саҳл шуд ва сабк шуд .

پیرگفت: این مثل مردی است که یک گناه کرد. نزدیک او آن، عظیم و بزرگ بود و می‌ترسید، نمی‌توانست آن را برداشتن و از آن اندیشیدن گناهی دیگر بکرد، اندکی سبکتر شد. تا آن سنگ دو شد، دیدکه می‌جنبانید و چون سنگ اولین تنها بود، نمیتوانست از جای جنبانید. بعد از آن سوم بار،گناهی و فسادی دیگر بکرد، همهٔ گناهها بر او سهل شد و سبک شد.

Гуфт : эй шайх ! дидам ки гӯсфандӣ бидон сифат ки гуфта шуд .

گفت: ای شیخ! دیدم که گوسفندی بدان صفت که گفته شد.

Гуфт : он гӯсфанд мисли дунёст . Онкӣ бар пушт ӯ савор буд , подшоҳоннду онкии гӯсфанд бар ӯ савор буд , дрўишоннд ки аз мардумони чизе гадоӣ мекунанду онкии дунбааш рогрФтаҳ буд , он мисли мардӣаст ки кораш ба поён омадаасту аҷалаши наздики расида ва намондааст алои андак .

گفت: آن گوسفند مثل دنیاست. آنکه بر پشت او سوار بود، پادشاهانند و آنکه گوسفند بر او سوار بود، درویشانند که از مردمان چیزی گدایی می‌کنند و آنکه دنبه اش راگرفته بود، آن مثل مردی است که کارش به پایان آمده است و اجلش نزدیک رسیده و نمانده است الا اندک.

Чандат андӯҳ перҳан бошад бўки он перҳан кафан бошад

چندت اندوه پیرهن باشد      بوک آن پیرهن کفن باشد

Ва онкӣ дидӣ ки ду шохи гӯсфанди рогрФтаҳ буд , мисли онкасаст ки дар дунё зиндагонӣ накунад , ало ба машаққат бисёру ранҷ ва аммо онкии пастонаш рогрФтаҳ буданду мидўшиднд , бозаргонону худовандони сармоя ва суд бошанд вагуфт : дидам модаи сегӣ , саги бачагон дар андаруни шиками модар бонг мекарданд .

و آنکه دیدی که دو شاخ گوسفند را گرفته بود، مثل آنکس است که در دنیا زندگانی نکند، الا به مشقت بسیار و رنج و اما آنکه پستانش را گرفته بودند و میدوشیدند، بازرگانان و خداوندان سرمایه و سود باشند وگفت: دیدم ماده سگی، سگ بچگان در اندرون شکم مادر بانگ می‌کردند.

Гуфт : ин мисли онҳост ки сухан биўқт гӯйанд . Эшон ба мисли саги бчгонндкаҳ ҳануз дар шикам модаранд ва бонг мекунанд .

گفت: این مثل آنهاست که سخن بیوقت گویند. ایشان به مثل سگ بچگانندکه هنوز در شکم مادرند و بانگ می‌کنند.

Гар дар сару чашм , ақли дорӣ ва басар бифурӯш забонроу сар аз теғи бихар

گر در سر و چشم، عقل داری و بصر        بفروش زبان را و سر از تیغ بخر

Моҳии тамаъ аз забон гуё бибаред зон менабаранд аз тани моҳии сар

ماهی طمع از زبان گویا ببرید زان می‌نَبُرند از تن ماهی سر

Озим гуфт : эй шайх фаҳм кардам , ончӣ гуфтӣ , акнӯн хонаи фалона ки ба сим меравад , куҷосту дркдом маҳаллааст ? мегӯйанд сахт шоҳидаст ва ман ба ҳавас ӯ омадам . Шайхи се бор бар рӯй озим туф кард вагуфт : эй бадбахт ! пндҳот доданд , ба гӯш накардӣ , мислаи ?ут намуданд илтифот накардӣ . Ман шайх нестам , ман малики аламутам , бад-ӣн сӯрат намудем ва ин соъати ҷонатро бустонам ба амри ҳақ ва муҳлат надаҳум ки оби хурӣ . Дар ҳоли озим , зард шудан оғоз кард ва гудохтан гирифт . Ҷонашро қабз кард дар ҳоли бФрмони раби Алъоламин .

عازم گفت: ای شیخ فهم کردم، آنچه گفتی، اکنون خانهٔ فلانه که به سیم می رود، کجاست و درکدام محله است؟ می‌گویند سخت شاهد است و من به هوس او آمدم. شیخ سه بار بر روی عازم تف کرد و گفت: ای بدبخت! پندهات دادند، به گوش نکردی، مثله‌ات نمودند التفات نکردی. من شیخ نیستم، من ملک الموتم، بدین صورت نمودم و این ساعت جانت را بستانم به امر حق و مهلت ندهم که آب خوری. در حال عازم، زرد شدن آغاز کرد و گداختن گرفت. جانش را قبض کرد در حال به فرمان رب العالمین.

эй худовандони моли алоътбори алоътбор эй худовандони қоли алоътзори алоътзор

ای خداوندان مال الاعتبار الاعتبار       ای خداوندان قال الاعتذار الاعتذار

Пндгирид эй сиёҳятони гирифтаи ҷои панд узр хоҳед эй сипедятони дамида бар изор

پندگیرید ای سیاهیتان گرفته جای پند        عذر خواهید ای سپیدیتان دمیده بر عذار

Пеш аз он кин ҷони узр овар форуманд зи нутқи пеши азон кин чашми ибрат байн форуманд зи кор

پیش از آن کاین جان عذر آور فروماند ز نطق       پیش ازآن کاین چشم عبرت بین فروماند ز کار

Дар ҷаҳони шоҳони басии бўдндкзгрдўни малики тирашони парвини гусал буду синони ҷўзогзор

در جهان شاهان بسی بودند کز گردون ملک        تیرشان پروین گسل بود و سنان جوزاگذار

Бингаред акнӯн бенот алнъши вор аз дасти марги тирҳошони шохи шоху найзаҳоашон тортор

بنگرید اکنون بنات النعش‌وار از دست مرگ     تیرهاشان شاخ شاخ و نیزه هاشان تارتار

Дар ту ҳайвонӣу шайтонии врҳмонии дуруст аз шумор ҳарки бошӣ , он буии рӯзшумор

در تو حیوانی و شیطانی و رحمانی درست       از شمار هر که باشی، آن بُوی روزِ شمار

Бош то аз садумати сувар сроФилӣ шавад сӯрати хубати ниҳону сирати зишти ошкор

باش تا از صدمت صور سرافیلی شود       صورت خوبت نهان و سیرت زشت آشکار

*

*

Сиратии кон дар вуҷӯдат ғолибаст ҳам бар он тасвири ҳашарат воҷиб аст

سیرتی کان در وجودت غالب است       هم بر آن تصویر حشرت واجب است

Мо бандае ки бҳқиқт тавба кунад ва ба сргноаҳ боз нагардад , худованди таъолии ҳамаи маъсиятҳои ӯро тоъат гирданд .

ما بنده‌ای که به حقیقت توبه کند و به سر گناه باز نگردد، خداوند تعالی همهٔ معصیتهای او را طاعت گرداند.

« Фоўлӣки ибдли аллоҳи сиӣотҳми ҳасанот » кадоми бозаргон аз ин сӯдмандтар бошдкаҳи маъсияти банда , тоъат гардаду ҷафо , вафо шаваду даврӣ , наздикӣ шаваду бегонагӣ , ошноӣӣ гардад бар дар буд , ба пешгоҳ равад . Расӯли слии аллоҳи алайҳ ва силам фармуд : ба ҳеҷ чиз , фарзанди одами шодмонатар аз он набӯд ки дар миёни биёбон азим расад , фурӯд ояд . Ва зонуии шутури бибандади врўии заминро ниҳолин созаду дасти худро болаши худкунаду соъатии бхсбд . Чун аз хоб бедор шавад , дрнгрди шутур рафта бошаду тӯшаи роҳу пойафзору қумоши вай бар сари шутуру шутури рафта , ҳамаро барда . Гоҳе рости дӯд ва гоҳе чап . Ҳеҷ ҷое асару нишон шутур набинад . Дил бар ҳалокати бунаад . Ҳамонҷои бози оидкаҳи шутур рогм карда буд . Ногоҳ шутурро бибинад , маҳор дар дасту пои афканда рӯй ба ваии ниҳода аз шодӣ пайваста мегуяд : « аллоҳами анати рабӣу анои ъбдк » . Ин боргФт : « аллоҳами анати абдӣу анои рбк » аз ғояти шодии хтокрду хости гуфтани ту худои манӣ , ман бндەи ту , аз шодӣ ғалат кард , гуфт : ёрб , ту бндەи манӣ ва ман худои ту .

«فاولئک یبدل الله سیئاتهم حسنات» کدام بازرگان از این سودمندتر باشدکه معصیت بنده، طاعت گردد و جفا، وفا شود و دوری، نزدیکی شود و بیگانگی، آشنائی گردد بر در بود، به پیشگاه رود. رسول صلی الله علیه و سلم فرمود: به هیچ چیز، فرزند آدم شادمانه تر از آن نبود که در میان بیابان عظیم رسد، فرود آید. و زانوی شتر ببندد وروی زمین را نهالین سازد و دست خود را بالش خودکند و ساعتی بخسبد. چون از خواب بیدار شود، درنگرد شتر رفته باشد و توشهٔ راه و پای افزار و قماش وی بر سر شتر و شتر رفته، همه را برده. گاهی راست دَوَد و گاهی چپ. هیچ جایی اثر و نشان شتر نبیند. دل بر هلاکت بنهد. همانجا باز آیدکه شتر راگم کرده بود. ناگاه شتر را ببیند، مهار در دست و پای افکنده روی به وی نهاده از شادی پیوسته می گوید: «اللهم انت ربی و انا عبدک». این بارگفت: «اللهم انت عبدی و انا ربک» از غایت شادی خطاکرد و خواست گفتن تو خدای منی، من بندۀ تو، از شادی غلط کرد،گفت: یارب، تو بندۀ منی و من خدای تو.

Баъд аз он расӯли слии аллоҳи алайҳ ва силам фармуд : худованди таъолӣ ба тавбаи бандаи осии хеш , аз он мардӣ ки шутурро ёфт ва ба ёфтан шутур шод шуд , шодтараст . Маънии шодии худованд ба тавбаи банда онаст ки чун банда ба чизе шод шавад , он чизро азиз дорад , акнӯн он марди тоӣб низ назд худованди таъолии сахт азиз бошад ва фармуд ки : бандае бўдкаҳ гуноҳ кунад ва он гуноҳ ӯро дар биҳишти орад . Гуфтанд : чун бошад ё расӯли аллоҳ ? гуфт : он гуноҳ дар пеши чашми ваии истода буду вай ҳар дам пушаймонӣ мехӯрд ва узр мехоҳад . Ин пушаймонӣу узр , ӯро охир ба биҳишти андари орад . Бандае чун рӯзи қиёмати нома гуноҳ бинад , роҳ дӯзах гирад . ӯро гӯйанд : рӯй дигар бархон . Бархонад , ҳама тоъат бинад , аз баҳри онкии тавба насӯҳ карду ҳақи таъолии маъсиятҳои ӯро ба тоъат мубаддил гардонид , он худоӣ ки регро аз баҳри халили ораду оҳанро аз баҳри Довӯд мум кард , нарми вглро аз баҳри исо мурғ гардониду хӯни ҳайзро ғизоӣ фарзандон гардонид , маъсиятҳоро ба тоъати мубаддили тўондкрдн ба рӯзгор . Расӯли слии аллоҳи алайҳ ва силам гуфт : шахсе буд « мқбли тмор » хурмо фурухтӣ . Занӣ биёмад , хурмоӣ некӯ дид бар дукони тмор , гуфт : дар дукони андарун беҳтар дорам . Чун зан ба дукон даромад занро бӯса дод ва дар чодар ӯ дар овехт ва он зан ӯро дафъ мекард ва мегуфт : бадкорӣ кардӣ , ба худованди осии гаштӣ ва ба хоҳари худ ба мусулмонӣ хиёнат кардӣ . Мақсӯди зикри қисса мқбл нест , мақсӯд онаст ки навадоне ки дармони гуноҳ чаҳ май боидкрдн . Мқбл чун тавба насӯҳ кард , ин оят биёмад : « волзини азои Фълўои фоҳишаи аўзлмўои анФсҳми зкрўои аллоҳи ФостғФри волзнўбҳм ва ман иғФри алзнўби алои аллоҳ » ҷамоатӣ мегӯйанд ин дршأн « буҳлул набош » омадааст . Ҷобири разии аллоҳи анҳу ривоят май кндкаҳи ҷавонӣ буд аз ансор , номи ваии сълбаҳи бен абдурраҳмон буд . Хизмат расӯл кардӣ . Рӯзӣ бар дар сарои яке аз ансоргзркрд ва дар он сарои нзркрди чашми вай бар рӯй зании аФтодкаҳи хештанро мешаст . Боистод дар вай бқсд менагирист ногоҳ ба дилаш омад нбоидкаҳи худои таъолӣ ваҳй фиристад ба расӯли алайҳи ассалом дар ҳақи ман , аз он назари шаҳват пушаймон шуд . Аз Мадина берун омад аз шарм , бидон кӯҳ ки миёни Макка ва Мадинааст , чиҳил шабонаи рӯзи бони кӯҳ буд ва зорӣ мекарду расӯл аз вай мепурсед ва он чиҳил рӯзи бўдкаҳ ваҳй намеомад , токоФрон гуфтанд : « вдъаҳи рабау қлоаҳ » ногоҳ Ҷабраили омдкаҳи он банда дар миёни кӯҳ , фарёд мехоҳад ба ман аз оташи дӯзах . Расӯли алайҳи ассаломи умри хитобу салмони форсиро разии аллоҳи ънҳмои бФрстодкаҳи сълбаҳро пеш ман оред . Ҳар ду аз Мадина берун омаданд . Шубони дқоқаҳро пурседанд .

بعد از آن رسول صلی الله علیه و سلم فرمود: خداوند تعالی به توبهٔ بنده عاصی خویش، از آن مردی که شتر را یافت و به یافتن شتر شاد شد، شادتر است. معنی شادی خداوند به توبهٔ بنده آن است که چون بنده به چیزی شاد شود، آن چیز را عزیز دارد، اکنون آن مرد تائب نیز نزد خداوند تعالی سخت عزیز باشد و فرمود که: بنده ای بودکه گناه کند و آن گناه او را در بهشت آرد. گفتند: چون باشد یا رسول اللّه؟ گفت: آن گناه در پیش چشم وی ایستاده بود و وی هر دم پشیمانی می خورد و عذر می خواهد. این پشیمانی و عذر، او را آخر به بهشت اندر آرد. بنده ای چون روز قیامت نامهٔ گناه بیند، راه دوزخ گیرد. او را گویند: روی دیگر برخوان. برخواند، همه طاعت بیند، از بهر آنکه توبهٔ نصوح کرد و حق تعالی معصیتهای او را به طاعت مبدل گردانید، آن خدایی که ریگ را از بهر خلیل آرد و آهن را از بهر داوود موم کرد، نرم وگِل را از بهر عیسی مرغ گردانید و خون حیض را غذای فرزندان گردانید، معصیتها را به طاعت مبدل تواندکردن به روزگار. رسول صلی الله علیه و سلم گفت: شخصی بود «مقبل تمّار» خرما فروختی. زنی بیامد، خرمای نیکو دید بر دکان تمار،گفت: در دکان اندرون بهتر دارم. چون زن به دکان درآمد زن را بوسه داد و در چادر او در آویخت و آن زن او را دفع می کرد و می گفت: بدکاری کردی، به خداوند عاصی گشتی و به خواهر خود به مسلمانی خیانت کردی. مقصود ذکر قصهٔ مقبل نیست، مقصود آن است که نودانی که درمان گناه چه می بایدکردن. مقبل چون توبهٔ نصوح کرد، این آیت بیامد: «والذین اذا فعلوا فاحشه اوظلموا انفسهم ذکروا الله فاستغفر والذنوبهم و من یغفر الذنوب الا الله» جماعتی می گویند این درشأن «بهلول نباش» آمده است. جابر رضی الله عنه روایت می کندکه جوانی بود از انصار، نام وی ثعلبه بن عبدالرحمن بود. خدمت رسول کردی. روزی بر در سرای یکی از انصارگذرکرد و در آن سرای نظرکرد چشم وی بر روی زنی افتادکه خویشتن را میشست. بایستاد در وی بقصد می نگریست ناگاه به دلش آمد نبایدکه خدای تعالی وحی فرستد به رسول علیه السلام در حق من، از آن نظر شهوت پشیمان شد. از مدینه بیرون آمد از شرم، بدان کوه که میان مکه و مدینه است، چهل شبانه روز بان کوه بود و زاری می کرد و رسول از وی می پرسید و آن چهل روز بودکه وحی نمی آمد، تاکافران گفتند: «ودعه ربه و قلاه» ناگاه جبرئیل آمدکه آن بنده در میان کوه، فریاد میخواهد به من از آتش دوزخ. رسول علیه السلام عمر خطاب و سلمان فارسی را رضی الله عنهما بفرستادکه ثعلبه را پیش من آرید. هر دو از مدینه بیرون آمدند. شبان دقاقه را پرسیدند.

Гуфт : ин чунин кас ки шумо металабед , чиҳил рӯзаст ки ҳар ду даст бар миёни сар ниҳодааст ва май нолдкаҳ кошкӣ ҷони ман аз миёни ҷонҳо бстдӣу марои рӯзи қиёмат зинда накардӣ . Чун ба кӯҳи расиданд , баъзе аз шаби гузашта буд . Он ҷавон бурун омад ва мегуфт : ёлитнии қабзати рӯҳии фии алоўроҳу талошати ҷасадии фии алоҷсод чун умр ӯро бигирифт гуфт : аломон , аломон , маттии алхлоси ман алоўзор ? ё умр ! маро вақте пеши расӯли биркаи ваии андар намоз бошад ё балоли андари қомат буд .

گفت: این چنین کس که شما می طلبید، چهل روز است که هر دو دست بر میان سر نهاده است و می نالدکه کاشکی جان من از میان جان ها بستدی و مرا روز قیامت زنده نکردی. چون به کوه رسیدند، بعضی از شب گذشته بود. آن جوان برون آمد و می گفت: یالیتنی قبضت روحی فی الاوراح و تلاشت جسدی فی الاجساد چون عمر او را بگرفت گفت: الامان، الامان، متی الخلاص من الاوزار؟ یا عمر! مرا وقتی پیش رسول برکه وی اندر نماز باشد یا بلال اندر قامت بود.

Чун сълбаҳи овози қирони хондан расӯл башнавад , ақл аз вай зоил шуд ва бар ҷои биФтод . Чун расӯл аз намоз фориғ шуд ба назд сълбаҳ омад . Аз партави расӯли сълбаҳ ба худ омаду дили бозёфти вагуфт : ё расӯли аллоҳ аз тшўиргноаҳ ва хиҷолат гурехтам . Расӯли алайҳ ассалом гуфт : оятӣ омӯзам трокаҳи бандаро бидон биёмурзанд : « рбнои отнои фии алднёи ҳасанау фии алохраҳи ҳасанау қнои азоби алнор » .

چون ثعلبه آواز قران خواندن رسول بشنود، عقل از وی زایل شد و بر جای بیفتاد. چون رسول از نماز فارغ شد به نزد ثعلبه آمد. از پرتو رسول ثعلبه به خود آمد و دل بازیافت وگفت: یا رسول الله از تشویرگناه و خجالت گریختم. رسول علیه السلام گفت: آیتی آموزم تراکه بنده را بدان بیامرزند: «ربنا آتنا فی الدنیا حسنه و فی الاخره حسنه و قنا عذاب النار».

Гуфт : гуноҳи ман аз он азимтараст . Расӯли алайҳ ассалом гуфт : бали каломи аллоҳ , азимтараст азгноаҳи ту . Сълбаҳ ба хона рафт се шубони рӯз дар намози зор ва назор шуд . Расӯли алайҳ ассалом биёмад бар ӯ сарвии даркинории ниҳод . Фармони омдкаҳи маъсият ӯро дргзроними сълбаҳи ҳам дар он дам аз днёгзшт ва бар ваии нмозкрднд « анои ллаҳу анои илайҳи роҷъўн »

گفت: گناه من از آن عظیمتر است. رسول علیه السلام گفت: بل کلام الله، عظیمتر است ازگناه تو. ثعلبه به خانه رفت سه شبان روز در نماز زار و نزار شد. رسول علیه السلام بیامد بر او سروی درکنار نهاد. فرمان آمدکه معصیت او را درگذرانیم ثعلبه هم در آن دم از دنیاگذشت و بر وی نمازکردند «انا لله و انا الیه راجعون»

Аз рӯзи қиёмати ҷаҳон сӯз битарс вази новаки интиқоми дил дуз битарс

از روز قیامت جهان سوز بترس        وز ناوک انتقام دل دوز بترس

эй дар шаби ҳирси хуфта дар хоби дарози субҳ аҷалат дамид , аз рӯз битарс

ای در شب حرص خفته در خواب دراز        صبح اجلت دمید، از روز بترس

*

*

Кутубати ктобоу алФўоди муаззабу қалбии алии ҷмри алрзои итқлб

کتبت کتاباً و الفواد معذب و قلبی علی جمر الرضا یتقلب

Вкнти азни аламути асъби фирқаи ФФрқткми ъндиашаду асъб

وکنت اظنّ الموت اصعب فرقة ففرقتکم عندی اشدّ و اصعب

Ва слии аллоҳи алайҳи Муҳамаду илоҳи алокрмин .

و صلی الله علیه محمد و اله الاکرمین.