Аз майдони футуввати майдон иродат зояд . Иродат хостасту мурод дар роҳи бурдан . Қавлаи таъолӣ : « қул кули иъмли алии шоклтаҳ » . Ҷумлаи иродат сеаст : аввали иродати дунёе маҳзаст ,у дигари иродати охирати маҳз , сими иродати ҳақи маҳз , аммо иродати дунёе маҳз онаст ки қавлаи таъолӣ : « мнкми ман ириди алднё » , « тридўни арзи алднё » , « ман кони ириди ҳрси алднё » , « ман кони ириди алъоҷлаҳ » , « ман кони ириди алҳиўаҳи алднё ва зинатҳо » , « ани кнтни трдни алҳиўаҳи алднё ва зинатҳо » . Нишони он се чизаст : яке дар зиёрати дунёи бнқсони дайни розӣ бӯдан ,у дигар аз даравишони мусулмони эъроз кардан , дигари ҳоҷатҳои худро бмўлии бҳоҷтҳои дунё афгандан . Ва иродати охират маҳз онаст ки гуфт қавлаи таъолӣ : « ман أроди алохраҳ » , « ман кони ириди ҳрси алохраҳ » . Ва нишони он се чизи сар : яке дрсломти дайни бнқсони дунёи розӣ бӯдан ,у дигари мؤонст бо даравишони доштан , сими ҳоҷатҳои худ бмўлӣ ба охират афгандан . Ва иродати ҳақ маҳз онаст ки гуфт қавлаи таъолӣ : « ани кнтни трдни аллоҳу расӯла » . Ва нишони он се чизаст : аввали пой бар ҳар ду ҷаҳон ниҳодан , ва аз халқи озодгштн , ва аз худ бози растан .

از میدان فتوت میدان ارادت زاید. ارادت خواست است و مراد در راه بردن. قوله تعالی: «قل کل یعمل علی شاکلته». جمله ارادت سه است: اول ارادت دنیایی محض است، و دیگر ارادت آخرت محض، سیم ارادت حق محض، اما ارادت دنیایی محض آنست که قوله تعالی: « منکم من یرید الدنیا»، «تریدون عرض الدنیا»، «من کان یرید حرث الدنیا»، «من کان یرید العاجلة»، «من کان یرید الحیوة الدنیا و زینتها»، «ان کنتن تردن الحیوة الدنیا و زینتها». نشان آن سه چیزست: یکی در زیارت دنیا بنقصان دین راضی بودن، و دیگر از درویشان مسلمان اعراض کردن، دیگر حاجتهای خود را بمولی بحاجتهای دنیا افگندن. و ارادت آخرت محض آنست که گفت قوله تعالی: «من أراد الاخرة»، «من کان یرید حرث الاخرة». و نشان آن سه چیز سر: یکی درسلامت دین بنقصان دنیا راضی بودن، و دیگر مؤانست با درویشان داشتن، سیم حاجتهای خود بمولی به آخرت افگندن. و ارادت حق محض آنست که گفت قوله تعالی: «ان کنتن تردن اللّه و رسوله». و نشان آن سه چیزست: اول پای بر هر دو جهان نهادن، و از خلق آزادگشتن، و از خود باز رستن.