Гҳнкорми зи феъли худ гунаҳи кор

گهنکارم ز فعل خود گنه کار

Худовандо тўӣии донои асрор

خداوندا توئی دانای اسرار

Гунаҳкорам ки фармонати набардам

گنهکارم که فرمانت نبردم

Валикини бода лутфат бихӯрадам

ولیکن بادهٔ لطفت بخوردم

Бкрдии тавба ҳамчун нсўҳо

بکردی توبهٔ همچون نصوحا

Бидоданд ҷоми маънӣати мусаффо

بدادند جام معنیت مصفّا

Ту гаштии поку маъсӯму мутаҳҳар

تو گشتی پاک و معصوم و مطهر

Гирифтӣ домани авлоди ҳайдар

گرفتی دامن اولاد حیدر

Аз онкии шарбат эшон чашидӣ

از آنکه شربت ایشان چشیدی

Дўъолми пеши худ чун байза дидӣ

دوعالم پیش خود چون بیضه دیدی

зи машриқ то бмғрби кӯи ҷавонӣ

ز مشرق تا بمغرب کو جوانی

Ки гуяд ҳамчуи мазҳари достонӣ

که گوید همچو مظهر داستانی

Агар як қатра аз ҷомаш кунӣ нӯш

اگر یک قطره از جامش کنی نوش

Кунӣ ту ҳастӣ худро фаромӯш

کنی تو هستی خود را فراموش

Шӯии восили бдрёии яқинӣ

شوی واصل بدریای یقینی

Аноолҳқи гўӣӣу Мансури бинӣ

اناالحق گوئی و منصور بینی

Агар аз ҷом ӯ нӯшии ту бода

اگر از جام او نوشی تو باده

Нагардӣ ту бигард шайхи лодаҳ

نگردی تو بگرد شیخ لاده

Агар аз ҷом ӯ дории ту номӣ

اگر از جام او داری تو نامی

Бикун аттори мискинро саломӣ

بکن عطّار مسکین را سلامی

Агар аз ҷом ӯ дории ту шавқӣ

اگر از جام او داری تو شوقی

Ту дорӣ дар мъониҳоши завқӣ

تو داری در معانیهاش ذوقی

Агар аз ҷом ӯ хӯрдӣ пиёла

اگر از جام او خوردی پیاله

Наме хоҳии зи аъзами як нўолаҳ

نمی‌خواهی ز اعظم یک نواله

Агар аз ҷом ӯ дории ту лиззат

اگر از جام او داری تو لذّت

Нае бо шофиии муҳтоҷи суҳбат

نه‌ای با شافعی محتاج صحبت

Агар аз ҷом ӯ гардии ту солик

اگر از جام او گردی تو سالک

Туро корӣ набошад худ ба молик

ترا کاری نباشد خود به مالک

Агар аз ҷом ӯ гардии мукаммал

اگر از جام او گردی مکمّل

Ту гардии фориғи зи гуфтори ҳанбал

تو گردی فارغ ز گفتار حنبل

Агар аз ҷом ӯ нӯшии бъолм

اگر از جام او نوشی بعالم

Бибинӣ ҷумлагии асрори одам

ببینی جملگی اسرار آدم

Агар аз ҷом ӯ нӯшии бтҳқиқ

اگر از جام او نوشی بتحقیق

Шавад гуфтори мо он ҷоти садиқ

شود گفتار ما آن جات صدیق

зи машриқ то бмғрб ном дорам

ز مشرق تا بمغرب نام دارم

зи фазл ӯ ҳазорон ҷом дорам

ز فضل او هزاران جام دارم

Агар аз ҷом ӯ нӯшии бмънӣ

اگر از جام او نوشی بمعنی

Ниҳанд бар фарқи ту сад тоҷи тақво

نهند بر فرق تو صد تاج تقوی

Агар аз ҷом ӯ нӯшӣ ба асрор

اگر از جام او نوشی به اسرار

Бибинӣ нур ӯ дар айни дидор

ببینی نور او در عین دیدار

Агар аз ҷом ӯ нӯшии дамодам

اگر از جام او نوشی دمادم

Туро бошад сулаймонӣу хотам

تو را باشد سلیمانی و خاتم

Агар аз ҷом ӯ нӯшӣ чу Аҳмад

اگر از جام او نوشی چو احمد

Шариъатро бадонеи ҳамчуи абҷад

شریعت را بدانی همچو ابجد

Агар аз ҷом ӯ нӯшӣ чу ҳайдар

اگر از جام او نوشی چو حیدر

Ду олам бишкт гардад мусаххар

دو عالم بیشکت گردد مسخّر

Агар аз ҷом ӯ нӯшии ҳасани вор

اگر از جام او نوشی حسن وار

Худои ёр ту бошад дар ҳамаи кор

خدا یار تو باشد در همه کار

Агар нӯшии ту аз ҷоми ҳусайнӣ

اگر نوشی تو از جام حسینی

Бзоҳри ҳам бботни нури Айнӣ

بظاهر هم بباطن نور عینی

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу саҷҷод

اگر تو جام او نوشی چو سجّاد

Ту бошӣ ҷону рӯҳи ҷумлаи ибод

تو باشی جان و روح جمله عبّاد

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу боқир

اگر تو جام او نوشی چو باقر

Шавад бар ту ҳамаи асрори зоҳир

شود بر تو همه اسرار ظاهر

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу содиқ

اگر تو جام او نوشی چو صادق

Ту бошӣ бар тамоми илми ҳозиқ

تو باشی بر تمام علم حاذق

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу козим

اگر تو جام او نوشی چو کاظم

Бамоне аз балои нафаси солим

بمانی از بلای نفس سالم

Агар ту ҷом ӯ нӯшии ризои гӯй

اگر تو جام او نوشی رضا گوی

Даро дар дайну дунёи пешвои гӯй

درا در دین و دنیا پیشوا گوی

Агар ту ҷом ӯ нӯшии тақии вор

اگر تو جام او نوشی تقی وار

Шӯй аз хоби ғифлати зуди бедор

شوی از خواب غفلت زود بیدار

Агар аз ҷом ӯ нӯшии нақии байн

اگر از جام او نوشی نقی بین

Мубини худ душманони оли ёсин

مبین خود دشمنان آل یاسین

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу аскар

اگر تو جام او نوشی چو عسکر

Туро қатраи намояди ҳавзи кавсар

تو را قطره نماید حوض کوثر

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу Меҳдӣ

اگر تو جام او نوشی چو مهدی

Ту бошӣ дар замони хеши ҳодӣ

تو باشی در زمان خویش هادی

Агар ту ҷом ӯ нӯшии Аминӣ

اگر تو جام او نوشی امینی

Зуҳӯри аввалин ва охиринӣ

ظهور اولین و آخرینی

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу Мансур

اگر تو جام او نوشی چو منصور

Аноолҳқи гўӣӣ ва бошӣ ҳамаи нур

اناالحق گوئی و باشی همه نور

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу салмон

اگر تو جام او نوشی چو سلمان

Муҳаққиқи гардии андари айни ирфон

محقّق گردی اندر عین عرفان

Агар ту ҷом ӯ нӯшии чўбўзр

اگر تو جام او نوشی چوبوذر

Туро бошад мақоми қурби қанбар

ترا باشد مقام قرب قنبر

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу уштур

اگر تو جام او نوشی چو اشتر

Шавад шамшери ту монанди озар

شود شمشیر تو مانند آذر

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу мухтор

اگر تو جام او نوشی چو مختار

Чу иброҳӣм уштур бош сардор

چو ابراهیم اشتر باش سردار

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу ҳорис

اگر تو جام او نوشی چو حارث

Шӯии шамшери бобашро ту ворис

شوی شمشیر بابش را تو وارث

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу аммор

اگر تو جام او نوشی چو عمّار

Мсиби бинии андари айни ин кор

مسیّب بینی اندر عین این کار

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ чу мусаллам

اگر تو جام او نوشی چو مسلم

Чу зи мҷӣ аз бало бошӣ ту солим

چو ز مجی از بلا باشی تو سالم

Агар ту ҷом ӯ нӯшии боём

اگر تو جام او نوشی بایّام

Бибинӣ боязидашро ба бастом

ببینی بایزیدش را به بسطام

Агар ту ҷом ӯ нӯшӣ ба обӣ

اگر تو جام او نوشی به آبی

Тамомии илмҳоро худ ҷавобӣ

تمامی علمها را خود جوابی

Агар ту ҷом ӯ нӯшии шӯии маст

اگر تو جام او نوشی شوی مست

Бгўӣии ишқи худдари пеш мо ҳаст

بگوئی عشق خوددر پیش ما هست

Набии ин бода хӯрду наъра ҳо зад

نبی این باده خورد و نعره‌ها زد

Ҳазорон оташи андари ҷон мо зад

هزاران آتش اندر جان ما زد

Набии ин бода хӯрду ҳол мо гуфт

نبی این باده خورد و حال ما گفت

Тариқи ошиқонро бар мулло гуфт

طریق عاشقان را بر ملا گفت

Набии ин бода хӯрд ва гуфт эй ҷон

نبی این باده خورد و گفت ای جان

Чаро ғофил шудӣ аз шоҳи мардон

چرا غافل شدی از شاه مردان

Набии ин бода хӯрд ва гуфт аўдод

نبی این باده خورد و گفت اوداد

Зср бигузаштам ва аз пои озод

زسر بگذشتم و از پای آزاد

Набии ин бода хӯрд ва шодмон шуд

نبی این باده خورد و شادمان شد

Ба пеши орифон асрор хон шуд

به پیش عارفان اسرار خوان شد

Набии ин бода хӯрд ва бихўдӣ кард

نبی این باده خورد و بیخودی کرد

Диламро пари зи нур сармадӣ кард

دلم را پر ز نور سرمدی کرد

Набии ин бода хӯрду гашти ошиқ

نبی این باده خورد و گشت عاشق

зи дарди бодааш Мансури ошиқ

ز دُرد باده‌اش منصور عاشق

Набии ин бода хӯрд ва гуфт валлоҳ

نبی این باده خورد و گفت والله

Тўӣӣ дар ҷону дили бидорўи огоҳ

توئی در جان و دل بیدارو آگاه

Набии ин бода хӯрду ҷон фидо кард

نبی این باده خورد و جان فدا کرد

Ба асрор худоем ошно кард

به اسرار خدایم آشنا کرد

Набии ин бода хӯрд ва гуфт аттор

نبی این باده خورد و گفت عطّار

Тӯии андари миёни ошиқони ёр

توی اندر میان عاشقان یار

Набии ин бода хӯрд ва гуфт мазҳар

نبی این باده خورد و گفت مظهر

Даруни соликонро кард анвар

درون سالکان را کرد انور

Набии ин бода хӯрд ва рафт дар роҳ

نبی این باده خورد و رفت در راه

Ҳаме нолид ва мегуфт эй ту огоҳ

همی نالید و میگفت ای تو آگاه

Набии ин бода хӯрд ва дастҳо зад

نبی این باده خورد و دستها زد

Самоъи гармро ӯ бо сафо зад

سماع گرم را او با صفا زد

Набии ин бода хӯрд ва аз чаҳ даромад

نبی این باده خورد و از چه درآمد

Хурӯшу ғулғули он шаҳи баромад

خروش و غلغل آن شه برآمد

Ҳама гӯйанд ишқи ин тухм кушта аст

همه گویند عشق این تخم کشته است

Ки ҳақ ӯро бадаст худсиришта аст

که حق او را بدست خودسرشته است

зи асрораши ҳама дилҳо шавад шод

ز اسرارش همه دلها شود شاد

Ки дода хирман ҳастӣ худ бод

که داده خرمن هستی خود باد

зи асрораши ҷаҳон обод гардад

ز اسرارش جهان آباد گردد

Дили ушшоқи доно шод гардад

دل عشّاق دانا شاد گردد

зи асрораши мунаввари ҷони ошиқ

ز اسرارش منوّر جان عاشق

Ки анвар гашта зони имони ошиқ

که انور گشته زآن ایمان عاشق

зи асрори ту мазҳар гашта ориф

ز اسرار تو مظهر گشته عارف

Азу овоз меояд ки ҳотиф

ازو آواز میآید که هاتف

Ту ҳотифро ндонӣ кӯ бғиб аст

تو هاتف را ندانی کو بغیب است

Сари худ дар гиребони каш ки ҷайб аст

سر خود در گریبان کش که جیب است

зи ҷайб ӯ ҳама асрор дидам

ز جیب او همه اسرار دیدم

Ҳамаи малики вмлк аттор дидам

همه مُلک ومَلک عطّار دیدم

зи асрораши ҳама дидор дидам

ز اسرارش همه دیدار دیدم

Худоро пеши он дилдор дидам

خدا را پیش آن دلدار دیدم

Муҳамад ҳаст дилдори илоҳӣ

محمّد هست دلدار الهی

Гувоҳи покӣ ӯ моҳу моҳӣ

گواه پاکی او ماه و ماهی

Шариъат бо тариқати ҳақ ӯ дон

شریعت با طریقت حقّ او دان

Зуҳӯр ӯст андари зоти эшон

ظهور اوست اندر ذات ایشان

Шариъати хонаи амн ва амонаст

شریعت خانهٔ امن و امانست

Тариқати роҳи қурби ростонст

طریقت راه قرب راستانست

Ҳақиқати асли васли он амин шуд

حقیقت اصل وصل آن امین شد

Чу нурии сӯии раб Алъоламин шуд

چو نوری سوی ربّ العالمین شد

Аз он мехӯрд ҳар кӯи маст ҳақ шуд

از آن می خورد هر کو مست حق شد

Вуҷӯдаши поку софӣ чун варақ шуд

وجودش پاک و صافی چون ورق شد

Аз он май ҳар ки хӯрд ӯ беҳавас шуд

از آن می هر که خورد او بی هوس شد

Фиғону нола ӯ чун ҷарас шуд

فغان و نالهٔ او چون جرس شد

Вуҷӯди ман пар аз нур вале ҷӯ

وجود من پر از نور ولی جو

Ҳаме хоҳам ки гӯям бо ту некӯ

همی خواهم که گویم با تو نیکو

Вале аздсти ин муштии мунофиқ

ولی ازدست این مشتی منافق

намегӯям ман ин асрори лоиқ

نمی گویم من این اسرار لایق

Вагар гӯйанд аттораст рофиз

وگر گویند عطّار است رافض

Ҳар он кӯ ин бигӯед ҳаст ҳоиз

هر آن کو این بگوید هست حایض

Ба пешами камтар аз ҳайз занон аст

به پیشم کمتر از حیض زنان است

Ҳар он каси кӯи варои худ ин гумонаст

هر آن کس کو ورا خود این گمانست

Ду ва панҷсад китоби авлиё ро

دو و پانصد کتاب اولیا را

Дубора хондаам ҳам анбиё ро

دوباره خوانده‌ام هم انبیا را

Дигар бо авлиё бисёр будам

دگر با اولیا بسیار بودم

Ҳадиси авлиё чун ҷони шунӯдам

حدیث اولیا چون جان شنودم

Дигар Аҳмади бҳидр роз гӯям

دگر احمد بحیدر راز گویم

зи аҳли фазл кӣ асрор ҷӯям

ز اهل فضل کی اسرار جویم

Маро ёрӣаст андари пардаи пинҳон

مرا یاریست اندر پرده پنهان

Касе гуяд ки рӯи ту рози худ дон

کسی گوید که رو تو راز خود دان

Дигар мегуядам он ёр баргӯ

دگر می‌گویدم آن یار برگو

Бова кун хатми маънии ин замони ту

باو کن ختم معنی این زمان تو

Набии асрору ирфон Муртазо шуд

نبی اسرار و عرفان مرتضی شد

Ҳамеи дарҷони Мансур ӯ худо шуд

همی درجان منصور او خدا شد

Ҳамӯи маънӣу оёт калом аст

همو معنیّ و آیات کلام است

зи ғзт бар Муҳамад ӯ паём аст

ز غزّت بر محمّد او پیام است

Амини кибриё чун Ҷабраиласт

امین کبریا چون جبرئیلست

Бхлқу лутфу исмат чун халил аст

بخلق و لطف و عصمت چون خلیل است

Худо ӯро вале аллоҳи хонда

خدا او را ولیّ الله خوانده

БрФъти мстФоиши шоҳи хонда

برفعت مصطفایش شاه خوانده

Баҳри қарнӣ бурун ояд ба лавнӣ

بهر قرنی برون آید به لونی

Азуи ободи майдони ин ду кунӣ

ازو آباد میدان این دو کونی

Муҳамад бо алӣ аз нур зотанд

محمّد با علی از نور ذاتند

Даруни ҷони ошиқ худ ҳаётанд

درون جان عاشق خود حیاتند

Худо нураст ва ӯ нур худоӣ аст

خدا نور است و او نور خدای است

Ба шаръами ин маъонии мқтдоист

به شرعم این معانی مقتدایست

Муҳамад аз вуҷӯд хеш бархест

محمد از وجود خویش برخاست

Тамоми нури худ бо нураш орост

تمام نور خود با نورش آراست

Чу қатраи сӯй баҳр омад накӯ шуд

چو قطره سوی بحر آمد نکو شد

Аноолҳқи гӯй дар маънии ҳам ӯ шуд

اناالحق گوی در معنی هم او شد

Чаҳ май гўӣии ту эй фозили биёи гӯ

چه می‌گوئی تو ای فاضل بیا گو

Бирав инсони комилро дуъогӯ

برو انسان کامل را دعاگو

зи инсони нури тобад дар маъонӣ

ز انسان نور تابد در معانی

Ту аз инсони комил во наМонӣ

تو از انسان کامل وا نمانی

Ҳақиқатро даруни ҷони мо байн

حقیقت را درون جان ما بین

Шариъати остони он сарои байн

شریعت آستان آن سرا بین

Ду олами пеши ман худ як нигин аст

دو عالم پیش من خود یک نگین است

Ба таҳқиқ ва яқин донам чунин аст

به تحقیق و یقین دانم چنین است

Ман ин даъвии зи асл кор дорам

من این دعوی ز اصل کار دارم

Ҷаҳонро андрў мурдор дорам

جهان را اندرو مردار دارم

Ман ин даъвии бмънӣ боз гӯям

من این دعوی بمعنی باز گویم

Ба пеши шоҳи худ ин роз гӯям

به پیش شاه خود این راز گویم

Ман ин даъвӣ ба доно кӣ тавонам

من این دعوی به دانا کی توانم

Аз онкў гуфт бошад дар забонам

از آنکو گفت باشد در زبانم

Марои даъвӣ ба ғайриӣ бошад эй ёр

مرا دعوی به غیری باشد ای یار

Ки ӯ ду байн шуда дар айни пиндор

که او دو بین شده در عین پندار

Марои даъвии мусаллами гашт дар дайн

مرا دعوی مُسلّم گشت در دین

Ки шаръам аз Муҳамад ҳаст талқин

که شرعم از محمّد هست تلقین

Маро даъвӣ расад дар кули офоқ

مرا دعوی رسد در کلّ آفاق

Ки ҳастам дар маъонӣҳои ӯ тоқ

که هستم در معانیهای او طاق

Маро даъвӣ расад каз вай бигӯям

مرا دعوی رسد کز وی بگویم

Нишони пой ӯро ман биҷӯем

نشان پای او را من بجویم

Бъмри хеши мадҳ кас нагуфтам

بعمر خویش مدح کس نگفتم

Дарӣ аз баҳри дунё ман насуфтам

دُری از بهر دنیا من نسفتم

Марои ганҷ маъонӣ шуд мусаххар

مرا گنج معانی شد مُسخّر

Бимни ҳиммати авлоди ҳайдар

بیمن همّت اولاد حیدر

Марои ганҷ маъонӣ ҳамнишин аст

مرا گنج معانی همنشین است

Турои устоди шайтон лъин аст

ترا استاد شیطان لعین است

Марои ганҷи маъонӣ роҳбар шуд

مرا گنج معانی راهبر شد

Туро аз ин маъонии гӯш кар шуд

ترا از این معانی گوش کر شد

Марои ганҷи маъонӣ дар дарунаст

مرا گنج معانی در درونست

Ба пешами дайн бедайнон забунаст

به پیشم دین بی‌دینان زبونست

Марои ганҷи маъонӣ бишмор аст

مرا گنج معانی بیشمار است

Ҳузури завқи ман дидор ёр аст

حضور ذوق من دیدار یار است

Марои ганҷ маъонӣ ҳаст дар дил

مرا گنج معانی هست در دل

Кутубҳоем шуда фазл фазоем

کتبهایم شده فضل فضایم

Марои ганҷи маъонӣ безавол аст

مرا گنج معانی بی زوال است

Туро сари маъонии қил ва қол аст

تو را سرّ معانی قیل و قال است

Марои ганҷи маъонӣ дар қатор аст

مرا گنج معانی در قطار است

Ки уштурҳои мастам бемаҳор аст

که اشترهای مستم بی مهار است

Марои ганҷи маъонӣ дар зуҳӯр аст

مرا گنج معانی در ظهور است

Аз он ин мазҳари ман ганҷ нур аст

از آن این مظهر من گنج نور است

Марои ганҷи маъонӣ бекалид аст

مرا گنج معانی بی کلید است

Магӯ кин аз ҷунайд ва боязид аст

مگو کین از جنید و بایزید است

Марои ганҷи маъонии рҳнмоист

مرا گنج معانی رهنمایست

Амӣралмуъминӣнам пешвоӣ аст

امیرالمؤمنینم پیشوای است

Марои ганҷи маъонӣ дар замир аст

مرا گنج معانی در ضمیر است

зи асрорами хавориҷ дар зҳир аст

ز اسرارم خوارج در زحیر است

Марои ганҷи маъонии бас кабӣр аст

مرا گنج معانی بس کبیر است

Амӣралмуъминӣнам дастгир аст

امیرالمؤمنینم دستگیر است

Марои ганҷи маъонии худ зъшқ аст

مرا گنج معانی خود زعشق است

На ҷонами Кӯфау Миср ва димишқ аст

نه جانم کوفه و مصر و دمشق است

Марои ганҷ маъонӣ гуфт бархез

مرا گنج معانی گفت برخیز

Бирав аз ҷамъ бедайнон бипарҳез

برو از جمع بی‌دینان بپرهیز

Марои ганҷи маъонии мртзоист

مرا گنج معانی مرتضایست

Ки ӯ худ тоҷу айни аўлёист

که او خود تاج و عین اولیایست

Марои ганҷи маъонӣ дар китоб аст

مرا گنج معانی در کتاب است

Ки номи ёри ман даравӣ хитоб аст

که نام یار من دروی خطاب است

Марои ганҷи маъонии он эмом аст

مرا گنج معانی آن امام است

Ки ӯро Ҷабраил аз ҷон ғулом аст

که او را جبرئیل از جان غلام است

Марои ганҷи маъонии он амир аст

مرا گنج معانی آن امیر است

Ки ӯ ҷаббори Акбарро вазир аст

که او جبّار اکبر را وزیر است

Марои ганҷи маъонӣ ҷаъфар омад

مرا گنج معانی جعفر آمد

Ки ӯ боби алиро чун даромад

که او باب علی را چون درآمد

Марои ганҷи маъонӣ шоҳ дода аст

مرا گنج معانی شاه داده است

Чунонкии қабрашро моҳ дода аст

چنانکه قبرش را ماه داده است

Марои ганҷи маъонии ҷФр шоҳ аст

مرا گنج معانی جفر شاه است

Ки ҳар ду куни пешаш чун гиёҳ аст

که هر دو کون پیشش چون گیاه است

Марои ганҷи маъонии наҳҷ ӯ шуд

مرا گنج معانی نهج او شد

Аз он гуфтори ман дар дайни нкўшд

از آن گفتار من در دین نکوشد

Марои ганҷи маъонӣ ӯ бидода

مرا گنج معانی او بداده

Манам хоки раҳи он шоҳзода

منم خاک ره آن شاهزاده