Клоҳдорони малики ашъору дастори бандони сари ҳади асрору бзозони тими иборату қиччёни архтаҳи ишорату халъати пӯшони бозори истиорату ҳиҷлаи бандони ҳуҷраи хаёлу нақши ороёни қилу қол чунин овардаанд ки , рӯзии султони чҳорқби кмхои самарқандӣ бар тахти сандалӣ бнўрўзӣ бинишаст . Тоҷи мғрқи басари ниҳод . Камари мурассаъи бармеони баст . Чатри илми дастори тлодўзӣ дар сар дошт вае утоқа пурҳумоюн бирав густаронед .
کلاهداران ملک اشعار و دستار بندان سر حد اسرار و بزازان تیم عبارت و قیچچیان ارخته اشارت و خلعت پوشان بازار استعارت و حجله بندان حجره خیال و نقش آرایان قیل و قال چنین آورده اند که، روزی سلطان چهارقب کمخا سمرقندی بر تخت صندلی بنوروزی بنشست. تاج مغرق بسر نهاد. کمر مرصع برمیان بست. چتر علم دستار طلادوزی در سر داشت و همای اتاقه پرهمایون برو گسترانید.
Чорқбро бподшоҳии рахт
چارقب را بپادشاهی رخت
Кӯси иқлӣм панҷгона заданд
کوس اقلیم پنجگانه زدند
Буқчаро рахт сандалӣ доранд
بقچه را رخت صندلی دارند
Пардаро сар бар остона заданд
پرده را سر بر آستانه زدند
Ва амроءи армку суфу сқрлоту дебоу атлас чун Фроўизи сандали бофи гирд худ баровард ва рой мезаданд . Гӯйии пайки нимтнаҳи хабарии расонид ки дар фалони навоҳии сиёҳии азими пайдо шудау хайма чанд зоҳир гашта то бар он ҳазрат пӯшида намонад ( кам ман Фӣаҳи қалилаи ғлбти касӣраи бозни аллоҳ ) эшон ки хосон буданд ва ҳам карданд ки мабодои халъати хусравиро чашм захмӣ расаду волои шоҳиро нқсбонӣ падед ояд . Ва низ ҷамъии миёни бастагону пешвоёни фавҷӣу србзргони шмлаҳи беду латишони домангир шудаи бадалел ( толи мкски Фино ) либос офият хостанд ки аз худ давр андозанд ( ани аллоҳи лои иғири мо бқўм ҳатто иғири вомобонФсҳм )
و امراء ارمک و صوف و سقرلاط و دیبا و اطلس چون فراویز صندل باف گرد خود برآورد و رای میزدند. گویی پیک نیمتنه خبری رسانید که در فلان نواحی سیاهی عظیم پیدا شده و خیمه چند ظاهر گشته تا بر آن حضرت پوشیده نماند(کم من فئه قلیله غلبت کثیره باذن الله) ایشان که خاصان بودند و هم کردند که مبادا خلعت خسروی را چشم زخمی رسد و والای شاهی را نقصبانی پدید آید. و نیز جمعی میان بستگان و پیشوایان فوجی و سربزرگان شمله بید و لتیشان دامنگیر شده بدلیل (طال مکثک فینا) لباس عافیت خواستند که از خود دور اندازند(ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیر وامابانفسهم)
Сифла чу ҷоҳ омаду сими варзиш
سفله چو جاه آمد و سیم ورزش
Силӣ хоҳад бҳқиқти сараш
سیلی خواهد بحقیقت سرش
Дар талаби фирқа бегона буданд ки чун решагони миёни банд бо эшон муттафиқ шаванд . Чикма аз онруӣ ки дўрўӣӣ одат ӯст гуфт фурсат ба азин дасти надиҳад ки саракашони моро шалвори бпшти пои афтодау дасту поча шудаанд . Алқсаҳи ду шалворӣ гашта чун дастори баҳам бар омаданд ва хостанд ки чун остин дастӣ бароваранд брку қоҳт бар сари печида ( вилбсўн алҳақ болботл ) баъд аз он яқаи мқлб ки ҳам машвараи чорқб буд аинҳкоити махфии бсмъ ӯ расонид . Баъзе гӯйанд боди сабои волоу остар нарм бигӯаш ӯ гуфт ва ӯ сар дар ҷайби тағобуни фурӯи барад ва гуфт .
در طلب فرقه بیگانه بودند که چون ریشگان میان بند با ایشان متفق شوند. چکمه از آنروی که دوروئی عادت اوست گفت فرصت به ازین دست ندهد که سرکشان ما را شلوار بپشت پای افتاده و دست و پاچه شده اند. القصه دو شلواری گشته چون دستار بهم بر آمدند و خواستند که چون آستین دستی برآورند برک و قاحت بر سر پیچیده(ویلبسون الحق بالباطل) بعد از آن یقه مقلب که هم مشوره چارقب بود اینحکایت مخفی بسمع او رسانید. بعضی گویند باد صبای والا و آستر نرم بگوش او گفت و او سر در جیب تغابن فرو برد و گفت.
Суф арча шавад куҳна дузанд кулоҳи азуӣ
صوف ارچه شود کهنه دوزند کلاه ازوی
Дебоча шавад куҳна потоўаҳ нахоҳад шуд
دیباچه شود کهنه پاتاوه نخواهد شد
Бифармуд то аз барои сиёсати барпои астодгони соябону гндлону шомёнаҳро таноб дар гардан бар арӯсак сутун банданду чори мехи созанд .Сор толор дар ҳисор намад маҳбӯс доранд . Хоҷаи сароёни пардау ттқу гӯша гоҳ биёвезанд . Теғи смўр бар рӯй пўстинҳо бикашанд . Сафдарони қамау дглаҳро банд бунаанд . Аз ҷҳаҳи масофи рахти таркишҳои сӯзани пар тир кунанду бзўолФқори миқрози сарҳои қавора аз тани врбдни ҷудои созанд .
بفرمود تا از برای سیاست برپای استادگان سایبان و گندلان و شامیانه را طناب در گردن بر عروسک ستون بندند و چار میخ سازند. سار تالار در حصار نمد محبوس دارند. خواجه سرایان پرده و تتق و گوشه گاه بیاویزند. تیغ سمور بر روی پوستینها بکشند . صفدران قمه و دگله را بند بنهند. از جهه مصاف رخت ترکشهای سوزن پر تیر کنند و بذوالفقار مقراض سرهای قواره از تن وربدن جدا سازند.
Багаз найзаи қдхсм аз он пимоинд
بگز نیزه قدخصم از آن پیمایند
То бибаранди бшмшир ва бидӯзанд бтир
تا ببرند بشمشیر و بدوزند بتیر
Баъд азон арзи сипоҳи амтъаҳу ақмшаҳу аслаҳау аФршаҳу нафоис ва зевар карданд . Аз барқи ҷбаҳу ҷавшани мулло бар афрӯхтанд . Дидаи зира бар рӯй худу бргстўону бктрў гҷин дӯхтанд . Хркоаҳро камари хҷ бар миёни бастаи пеши кат бар рӯй атласи мдўли бдоштнд .
بعد ازان عرض سپاه امتعه و اقمشه و اسلحه و افرشه و نفایس و زیور کردند. از برق جبه و جوشن ملا بر افروختند. دیده زره بر روی خود و برگستوان و بکترو گجین دوختند. خرکاه را کمر خج بر میان بسته پیش کت بر روی اطلس مدول بداشتند.
Харгоҳи бпиромни ваии хҷи ббркт
خرگاه بپیرامن وی خج ببرکت
Гўӣӣ бар шоҳӣаст камари бастаи ғуломӣ
گوئی بر شاهیست کمر بسته غلامی
Чархи абрешим мунодӣ зад ки ҳар куҷои баста ист бигушоӣанд . Тангҳо бирезанд . Бқчҳо ҳозир кунанд . МФршро дар бор фурӯд оваранд . Аз гурзи кдинаҳи ёсоқёни қдку сўФки фурӯи гўФтнди чунонкии фиғонашони бмлоء аъло расед . Карбоси хомро дар шиканҷау намак об кашиданд . Пас кулоҳи наврӯзии доруғаи гашт . Пашмин шўлори по кор шуд . Мелак мансӯрии муҳассили гашт . Кутаки карбоси хайма бадаст гирифту кӣсаи дароз бар раияти рахвати дӯхтаи ҳамаро бғрболи косри бехат . Чирики бшҳри либосу қасаба қсб андохтанд . Аз қазои сқрлоти воруну суфи дигаргуни чунин аз онмёни бҷосўсии рафта буд то ҳақиқати онсёҳӣ маълум кунад . Бҳкм ( азои штди алблои Фонтзри алФрҷ ) боз омад ва гуфт . эй гуруҳи либос ( лобос )
چرخ ابریشم منادی زد که هر کجا بسته ایست بگشایند. تنگها بریزند. بقچها حاضر کنند. مفرش را در بار فرود آورند. از گرز کدینه یاساقیان قدک و صوفک فرو گوفتند چنانکه فغانشان بملاء اعلا رسید . کرباس خامرا در شکنجه و نمک آب کشیدند. پس کلاه نوروزی داروغه گشت. پشمین شولار پا کار شد. میلک منصوری محصل گشت. کتک کرباس خیمه بدست گرفت و کیسه دراز بر رعیت رخوت دوخته همه را بغربال کاسر بیخت. چریک بشهر لباس و قصبه قصب انداختند. از قضای سقرلاط وارون و صوف دگرگون چنین از آنمیان بجاسوسی رفته بود تا حقیقت آنسیاهی معلوم کند. بحکم( اذا شتد البلا فانتظر الفرج) باز آمد و گفت. ای گروه لباس(لاباس)
Андеша ғалат карда ва давр афтодед
اندیشه غلط کرده و دور افتادید
Чун домани ҷбаҳ дар танур афтодед
چون دامن جبه در تنور افتادید
Аинғлбаҳи ҷамоатӣ бозоргон қумошанд ҷумлаи соҳиби побжаҳи ънбринаҳи вқиқи тилло аз билоди баъӣди мирснд . Баъзе роҳи Мисри бурӣда мисли диқу дбиқӣу қсбу бндқӣ . Чанде роҳи Ҳиндӯстони паймӯда монанди шамсӣу солўии соғарӣ ва ду чанбарӣу бирми султонӣ ва ду тораи грбркаҳ .
اینغلبه جماعتی بازارگان قماشند جمله صاحب پابژه عنبرینه وقیق طلا از بلاد بعید میرسند. بعضی راه مصر بریده مثل دق و دبیقی و قصب و بندقی. چندی راه هندوستان پیموده مانند شمسی و سالوی ساغری و دو چنبری و بیرم سلطانی و دو تاره گربرکه.
Обӣ дигар ду торагар бирка гирифт
آبی دگر دو تاره گر برکه گرفت
То рӯй бозшсти зсолўии Қандаҳор
تا روی بازشست زسالوی قندهار
Ва мъҷри антокӣу чакани аФтгўн аз рӯм . Вормки сазои ҳақӣу сқрлот аз абриску кмхои хтоӣӣу каттони қрмӣу суфи Кипрӣу ҳалабӣ вағайриҳо табаррукоту пилокоту нисор ва пешкаш овардаанд . Султон чорқб бишунид табассумӣ заду рӯйиш аз хуррамӣ чун гули ҷомаи мғрқ бар афрӯхт ва гуфт ( урфати аллоҳи бФсхи алғроими вирди алҳмм )
و معجر انطاکی و چکن افتگون از روم. وارمک سزای حقی و سقرلاط از ابریسک و کمخای خطائی و کتان قرمی و صوف قبرسی و حلبی و غیرها تبرکات و پیلاکات و نثار و پیشکش آورده اند. سلطان چارقب بشنید تبسمی زد و رویش از خرمی چون گل جامه مغرق بر افروخت و گفت( عرفت الله بفصخ الغرایم ورد الهمم)
Ҳазор нақши براردи замона ва набӯд
هزار نقش برآرد زمانه و نبود
Яке чунонкӣ дар ойинаи тасаввури мост
یکی چنانکه در آئینه تصور ماست
БдФрстони бони худ расиданду сазои худ диданд . Фармуд тотҳиаҳи асбобӣ ки ҷҳаҳи муҳориба хасм карда буданд бўслаҳ ороиш нишонанд . Ва изҳори таҷаммулу шавкати хост ки дар он бинмоеду зинату ҳишмат худ бичишам ҳамгинон ороед . Ойинӣ ки чашми ҳеҷ айни албқрӣу гӯши ҳеҷ шаҳи кулоҳии надида ва нашунида башиддату қадиған ҳар чаҳ тамомтар бмиху банди ҳамли баҳами бастанд . Фармуд ки се рӯзи мӯҳтасиби суфи мураббаъи монеъ муҳаррамот нагардаду ҷомаи пӯшони дарин нузҳатгоҳи кулоҳи хуррамӣ каҷ ниҳанд . Миёни қабои бкмри қсн тнк бабанданд . Домнкшону остини афшони фараҷии нишот дар бар бтқрб даст заданд .
بدفرصتان بآن خود رسیدند و سزای خود دیدند. فرمود تاتهیه اسبابی که جهه محاربه خصم کرده بودند بوصله آرایش نشانند. و اظهار تجمل و شوکت خواست که در آن بنماید و زینت و حشمت خود بچشم همگنان آراید. آئینی که چشم هیچ عین البقری و گوش هیچ شه کلاهی ندیده و نشنیده بشدت و قدغن هر چه تمامتر بمیخ و بند حمل بهم بستند. فرمود که سه روز محتسب صوف مربع مانع محرمات نگردد و جامه پوشان درین نزهتگاه کلاه خرمی کج نهند. میان قبا بکمر قسن تنک ببندند. دامنکشان و آستین افشان فرجی نشاط در بر بتقرب دست زدند.
Ин ҳамаи нақши бдиўор дар ороишҳо
این همه نقش بدیوار در آرایشها
Назар онкў накунад нақш буд бар девор
نظر آنکو نکند نقش بود بر دیوار
Аз тарафии нозукони хони атобаки сафҳои нгорстони оростау акси волои гулгуну ҷурми оли дарав .
از طرفی نازکان خان اتابک صفهای نگارستان آراسته و عکس والای گلگون و جرم آل درو.
Колнўри фии алҳдиқаҳу алшмси фии алсмоء
کالنور فی الحدیقه و الشمس فی السماء
Кмхои абр бар сари мазраъаи қтиФаҳ сабз дошта . Оби хшишӣу ҳбри маввоҷ дар гулистони кмхо равон гашта . Кӯшкии мтбқ аз наху нсҷу парниёну ҳарири мклли сар бар фалаки атласи расонида . Мурғии заррин бар қуббаи он ин байт месурӯд .
کمخا ابر بر سر مزرعه قطیفه سبز داشته. آب خشیشی و حبر مواج در گلستان کمخا روان گشته. کوشکی مطبق از نخ و نسج و پرنیان و حریر مکلل سر بر فلک اطلس رسانیده. مرغی زرین بر قبه آن این بیت میسرود.
Мурғи зарринии гулӣ аз шурб дар минқор дошт
مرغ زرینی گلی از شرب در منقار داشت
Бар гулистонии зи кмхои нолҳоӣ зор дошт
بر گلستانی ز کمخا نالهای زار داشت
Хиштҳои зару сим азон чун меҳру моҳи муъаллақ . Марворид чун ақди парвини овехта . Бад-ӣни кӯшки ду табақа буд . Дар табақаи зери хўотини мутрибаи мулаббаси дрзиўри мустағриқ ва бо ҷомҳои мукаллафи мғрқ . Ҳамаи босавти абрешими садои дафи бчнки Зуҳраи расонидаи васияти ҷлоҷли бонҷмни анҷуми пайваста . Ва бар табақаи болои ғуломони бадеъи пайкари атлас рӯй тофтаи мӯии нрмдсту ҳарир дар бар .
خشتهای زر و سیم ازان چون مهر و ماه معلق. مروارید چون عقد پروین آویخته. بدین کوشک دو طبقه بود. در طبقه زیر خواتین مطربه ملبس درزیور مستغرق و با جامهای مکلف مغرق. همه باصوت ابریشم صدای دف بچنک زهره رسانیده وصیت جلاجل بانجمن انجم پیوسته. و بر طبقه بالا غلامان بدیع پیکر اطلس روی تافته موی نرمدست و حریر در بر.
Акўкби мо дарӣ ё съдоми нор
اکوکب ما دری یا سعدام نار
Тшҳои саҳлаи алхдини мътор
تشها سهله الخدین معطار
Ва Аслан мўӣинаҳ дар онмён набӯд .
و اصلا موئینه در آنمیان نبود.
Чунон миёни каттону ҳарир гул ёрӣаст
چنان میان کتان و حریر گل یاریست
Ки ҳеҷ мӯӣ нагунҷад майонишон дигар
که هیچ موی نگنجد میانشان دیگر
Китоби албаса боз карда миёни кушодану ақд бастану кулоҳи каҷ ниҳодану шеваи шукри овези миёни банди ФрогрФтну музей бар ҷустаи бпоӣ кардан омӯзанд .
کتاب البسه باز کرده میان گشادن و عقد بستن و کلاه کج نهادن و شیوه شکر آویز میان بند فراگرفتن و موزه بر جسته بپای کردن آموزند.
Ҳар ки дар рахт буд ин бахташ
هر که در رخت بود این بختش
Ҷома дар ҷома гар надид равост
جامه در جامه گر ندید رواست
Бар гирди он кӯшки гирди шери ?чанаки зилў казад шикофтаи сипару шамшери ҳамоили пушт бдиўор зада ҳорсу дўрбоши нафоису аҷноси ин кӯшк буд .
بر گرد آن کوشک گرد شیر چنک زیلو کزد شکافته سپر و شمشیر حمایل پشت بدیوار زده حارس و دورباش نفایس و اجناس این کوشک بود.
Гар дар омад буқчаро зад давр бош
گر در آمد بقچه را زد دور باش
Гуфт эй хсқии зўоло давр бош
گفت ای خسقی زوالا دور باش
Ва дар ҳар васлаи замини ҳангома буд мисли нахли бандони борҳои давлату масхарагони кулоҳи рӯбоҳу тоси бозони арақчину кулоҳи шaлғaмӣу конгресси занони тўбии ҷбаҳу пишку киштӣ гирон намаду лаъибати бозони химҳо ки сӯрат бар он дӯхта ва қисса хонон ширини бофи куллӣу клФтну солўу газӣу аламдорони миёни банди мисрӣу иғлғи яздӣу брки табризии вдҳли занони муттакоу гирди болашу брғўчёни рахт қасора задау тарози хуросонӣу оштбозони атласи қирмизӣу волои гулнори врсни бозони шаряту чумоқи бозони дугмҳои пои дароз ва панҷа андозон бҳлҳо ва тавр хонон ҷомҳо бкоғзи печида . Дафтар хонон алҷаҳ дар онмёни бўсоФии кмхои самарқандӣ дар омада .
و در هر وصله زمین هنگامه بود مثل نخل بندان بارهای دولت و مسخرگان کلاه روباه و طاس بازان عرقچین و کلاه شلغمی و کنگره زنان توبی جبه و پیشک و کشتی گیران نمد و لعبت بازان خیمها که صورت بر آن دوخته و قصه خوانان شیرین باف کلی و کلفتن و سالو و گزی و علمداران میان بند مصری و یغلغ یزدی و برک تبریزی ودهل زنان متکا و گرد بالش و برغوچیان رخت قصاره زده و طراز خراسانی و آشتبازان اطلس قرمزی و والای گلنار ورسن بازان شریت و چماق بازان دگمهای پا دراز و پنجه اندازان بهلها و طور خوانان جامها بکاغذ پیچیده. دفتر خوانان الجه در آنمیان بوصافی کمخای سمرقندی در آمده.
Кмхои самарқандӣ ҳар кӯ бхто бинад
کمخای سمرقندی هر کو بخطا بیند
Нақшаши бҳром ар худ суратгар чин бошад
نقشش بحرام ار خود صورتگر چین باشد
Ва аз тарафии масобаи одамии срўрўии вай аз кдрўӣӣ ки онрои гдўрўии михўоннди бшкли муғулии силаҳи баста . Ҷумҳӯри аксари боФзор ӯ нигарон ки ин чист . Чунончӣ дар мисласт ки ( бе бегир мебинад ва каду намебинад ) вале сипоҳиро чашм бслоҳ меуфтад . Ришӣ аз пўстк бар занахи чсбонидаҳ . Ҳамаи занахи занон дар пўсткши афтода . Аз ҷонибии дигари ҳиӣотӣ аз пунба рост кардаанду онрои оғопнбаҳи миноманд . Дастории рангин бар сари сари нопой ӯ ҳама аз пунбааст магари миёни поиш ки аз баси иҳтимом ки бар он доранд аз чӯб тарошидаанд то фии алҷмлаҳи фарқии миёни сахтӣу нармӣ буд . Ва ҳоли анкаҳ аз фарқ то қадами ҳамаи аъзоӣ ӯ ки таҳаммул фармойанд биҷузи он узв дрҳркт нест ва он низ шахсе бо ресмонӣ дар қафои вай муҳаррик онаст .
و از طرفی مثابه آدمی سروروی وی از کدروئی که آنرا گدوروی میخوانند بشکل مغولی سلاح بسته. جمهور اکثر بافزار او نگران که این چیست. چنانچه در مثلست که (بی بی گیر می بیند و کدو نمی بیند) ولی سپاهی را چشم بسلاح میافتد. ریشی از پوستک بر زنخ چسبانیده. همه زنخ زنان در پوستکش افتاده. از جانبی دیگر هیئاتی از پنبه راست کرده اند و آنرا آغاپنبه مینامند. دستاری رنگین بر سر سر ناپای او همه از پنبه است مگر میان پایش که از بس اهتمام که بر آن دارند از چوب تراشیده اند تا فی الجمله فرقی میان سختی و نرمی بود. و حال انکه از فرق تا قدم همه اعضای او که تحمل فرمایند بجز آن عضو درحرکت نیست و آن نیز شخصی با ریسمانی در قفای وی محرک آنست.
Фарқаст аз он сӯз ки аз ҷони хезад
فرقست از آن سوز که از جان خیزد
Бо анкаҳи брисмонш бар худ бандӣ
با انکه بریسمانش بر خود بندی
Ва занон ки бтмошо меоянд чун аинсўрт мушоҳида менамоянд бар рӯй якдигар дар канори мардони мёФтнд ва аз ханда суст мешаванд .
و زنان که بتماشا میآیند چون اینصورت مشاهده مینمایند بر روی یکدیگر در کنار مردان میافتند و از خنده سست میشوند.
На бахуд дар ҳаракати олат оғопнбаҳ аст
نه بخود در حرکت آلت آغاپنبه است
Аз пас парда яке ҳаст чу бинӣ дар кор
از پس پرده یکی هست چو بینی در کار
Ва дигари дуконҳои ороста чун сӯратгарони атласи хатоу наққошони рахти дастаи нақши взрдўзии влоўсмаҳу ғторони ҷайби машку абиру анбару васлаи фурӯашони ҷомаи чиҳил пораи мураққаъу таҳтаи таҳтау слқи дузони чмтаҳу коғдёни ҷомаи байту заргарони тлодўзӣу ҷавҳарёни дугмаи лаълу ақиқи визраи гарони тсмлўу домку срдўзони болаши нтъӣу пайконгарони дугмаи зару омоҷдорони кмсондўз .
و دیگر دکانهای آراسته چون صورتگران اطلس خطا و نقاشان رخت دسته نقش وزردوزی ولاوسمه و غطاران جیب مشک و عبیر و عنبر و وصله فروشان جامه چهل پاره مرقع و تخته تخته و سلق دوزان چمته و کاغدیان جامه بیت و زرگران طلادوزی و جوهریان دگمه لعل و عقیق وزره گران تسملو و دامک و سردوزان بالش نطعی و پیکانگران دگمه زر و آماجداران کمساندوز.
Нақш омоҷ дошт кмсони дуз
نقش آماج داشت کمسان دوز
Тирсўзн бар он нишона заданд
تیرسوزن بر آن نشانه زدند
Ва аз тарафии бозӣгоҳи дастмолу смоъхонаҳи дастори чунон гарм шуд ки миқнааи срондозу пайчак раққос гашта .
و از طرفی بازیگاه دستمال و سماعخانه دستار چنان گرم شد که مقنعه سرانداز و پیچک رقاص گشته.
Ҳамчуи дастор ки ошуфта шавад вақти самоъ
همچو دستار که آشفته شود وقت سماع
Қории ин шеъри ту дар албаса ҳоле дорад
قاری این شعر تو در البسه حالی دارد
Ва аз тарафии муҳандисони нассоҷи тоқи муқарнас аз кулоҳҳои абрешими барафроштау қФдилҳои бузургу кучак аз кулоҳи мусаннифу Киеви ҷайби брисмони зари ришта ки онрои клобтў низ хонанд аз он муъаллақу ҳозир қандил бошанд ва дар куллӣ замини дигари пизи ҳасирӣ бо шайхи бўрёӣии дрмнозраҳи ин байти хонданд .
و از طرفی مهندسان نساج طاق مقرنس از کلاههای ابریشم برافراشته و قفدیلهای بزرگ و کوچک از کلاه مصنف و کیف جیب بریسمان زر رشته که آنرا کلابتو نیز خوانند از آن معلق و حاضر قندیل باشند و در کلی زمین دیگر پیز حصیری با شیخ بوریائی درمناظره این بیت خواندند.
Рух аз зилўи нгрдонми бухори бӯрё аз фарш
رخ از زیلو نگردانم بخار بوریا از فرش
Хск дар роҳи муштоқони бисот парниён бошад
خسک در راه مشتاقان بساط پرنیان باشد
Омадем бо ҳикояти бозаргонон ки чун аз гирди роҳи брсиднди бҳмоми пӯстин рафтанд ва сатилҳои фитроки мусаннифи бастанду сарви тани боби хшишӣ ва санҷоб бишустанд ва берун омаданд ва чашмҳои мадфӯну айни албқр бар рӯй ороиш багушӯданд . Баъд азон баборгоҳи шоҳи чаҳор қб ҳозир шуданду қадам бар рӯй рахт пой андоз ниҳоданд ва ҳар матоъ ки дар бор доштанд бсломӣ кашиданд . Султон фармуд то ҳар якеро фарохури қдўӣ ташрифӣ бпушонанд . Баъзеро ки аҳл дастор буданд тоҷӣу амалӣ бар сари дастори ббхшиднд . Ва баъзеро халъати пӯстин смўру қоқму санҷобу қндзу Фнку вшқу қрсоқу дилау садру алтоӣӣу адки вғирҳо дар бар карданд ва бар сандалии оҷу обнӯси баробар худ бинишонаду дуоӣ подшоҳ мекарданд ки ( дъўаҳи алғрбоءи мақрунаи болоҷобаҳ ) аз ҳар ҷинси сухан дар миён омад . Охроломр чун одатаст ки пӯстин аз рӯй пӯстин дарозтар буд мусофири армки бҳкм онкӣ дарозаст ҳама чиз багаз худ паймӯда суханӣ ноандохта аз ва содир шуд . Ва он мазмуни ин байт буд .
آمدیم با حکایت بازرگانان که چون از گرد راه برسیدند بحمام پوستین رفتند و سطلهای فتراک مصنف بستند و سرو تن بآب خشیشی و سنجاب بشستند و بیرون آمدند و چشمهای مدفون و عین البقر بر روی آرایش بگشودند. بعد ازان ببارگاه شاه چهار قب حاضر شدند و قدم بر روی رخت پای انداز نهادند و هر متاع که در بار داشتند بسلامی کشیدند. سلطان فرمود تا هر یکی را فراخور قدوی تشریفی بپوشانند. بعضی را که اهل دستار بودند تاجی و عملی بر سر دستار ببخشیدند. و بعضی را خلعت پوستین سمور و قاقم و سنجاب و قندز و فنک و وشق و قرساق و دله و صدر و الطائی و ادک وغیرها در بر کردند و بر صندلی عاج و آبنوس برابر خود بنشاند و دعای پادشاه میکردند که (دعوه الغرباء مقرونه بالاجابه) از هر جنس سخن در میان آمد. آخرالامر چون عادتست که پوستین از روی پوستین درازتر بود مسافر ارمک بحکم آنکه درازست همه چیز بگز خود پیموده سخنی ناانداخته از و صادر شد. و آن مضمون این بیت بود.
Қабои қоқм эй фарои бқд суф кӯтоҳаст
قبای قاقم ای فرا بقد صوف کوتاهست
Магар аз қндси ореи васла бар доманаши дузӣ
مگر از قندس آری وصله بر دامنش دوزی
Султони чорқби бшинд ва табассумӣ фармуд чунончии дандонҳои марвориди дугмааш гушӯда шуд . Бозаргони сқрлот ки бузурги он бзозон буд аз болои армки боонкаҳ на аз қб ва на азгрибонш буд мунфаили гашту арақи резон рӯй бподшоаҳ оварад ва гуфт . Мо кафши мулозимони шумо рост натавонем ниҳод . Ҳошо ки тақсирӣ бошаду мъозоллаҳ ки қусӯрӣ буд .
سلطان چارقب بشیند و تبسمی فرمود چنانچه دندانهای مروارید دگمه اش گشوده شد. بازرگان سقرلاط که بزرگ آن بزازان بود از بالای ارمک باانکه نه از قب و نه ازگریبانش بود منفعل گشت و عرق ریزان روی بپادشاه آورد و گفت. ما کفش ملازمان شما راست نتوانیم نهاد. حاشا که تقصیری باشد و معاذالله که قصوری بود.
Ҳар чаҳ ҳаст аз қомати носоз бе андоми мост
هر چه هست از قامت ناساز بی اندام ماست
Варна ташрифи тмў бар болои кас кӯтоҳ набаст
ورنه تشریف تمو بر بالای کس کوتاه نبست
Акнӯн бар замири борӣки байнони тори қирмиз пӯшида намонад ки ин рӯй хоси маъниро рўӣии дигар аз суф тасаввуф ҳаст (у фии анФскми аФлои тбсрўн ) мурод аз чорқб султон рӯҳаст ки бар сандалӣ такя дода . Рахтҳо ки гирд ӯ бар омадаи аносиру ҳавосу мўолидўи ҷавориҳ ва аъзоанд . Мақсӯд аз ороиши бозори дунёсту тамошои кунони абнои рӯзгор . Ва он пайкари кдўрўӣ Иблисаст ки даллол бозораст . Бозаргонони онксоннд ки рахт аз сарои адами бмслх вуҷӯд мекашанд ( вқси алии ҳзаҳи кулҳо ) бсди либос дигар ин сухани митўонм оростан ва ҳар якеро ббрдии маънӣ перостан . Влкн аз малолати мустамеъони мёндишм ва худ низ чун шудау пӯшии парешон ва ошуфтаам ки бо ин ҳамаи бастҳо ки гушӯда шуд ва қумошҳо ки паймӯда омад чун ҷомаи норасои бртнгӣ бмн расед .
اکنون بر ضمیر باریک بینان تار قرمز پوشیده نماند که این روی خاص معنی را روئی دیگر از صوف تصوف هست(و فی انفسکم افلا تبصرون) مراد از چارقب سلطان روحست که بر صندلی تکیه داده. رختها که گرد او بر آمده عناصر و حواس و موالیدو جوارح و اعضا اند. مقصود از آرایش بازار دنیاست و تماشا کنان ابنای روزگار. و آن پیکر کدوروی ابلیس است که دلال بازارست. بازرگانان آنکسانند که رخت از سرای عدم بمسلخ وجود میکشند(وقس علی هذه کلها) بصد لباس دگر این سخن میتوانم آراستن و هر یکی را ببردی معنی پیراستن. ولکن از ملالت مستمعان میاندیشم و خود نیز چون شده و پوشی پریشان و آشفته ام که با این همه بستها که گشوده شد و قماشها که پیموده آمد چون جامه نارسای برتنگی بمن رسید.
Ббртнгии умедӣ баста будам
ببرتنگی امیدی بسته بودم
Надонистам ки худ рнкӣ надорам
ندانستم که خود رنکی ندارم
Илоҳии ҳамаро бо онрхти хонаи расон ки Идрӣси ҳалаи дузи он буд . Ва чашми ҳамаи бтмошои он ороиши равшани гардон ки ( молоъини роти влои изни самъати влохтри алии қалби башар )
الهی همه را با آنرخت خانه رسان که ادریس حله دوز آن بود. و چشم همه بتماشای آن آرایش روشن گردان که (مالاعین رات ولا اذن سمعت ولاخطر علی قلب بشر)