Ҷавобаш дод устоди сухани санҷ

جوابش داد استاد سخن سنج

Ки натавон ёфтан ин ганҷ бе ранҷ

که نتوان یافتن این گنج بی رنج

Агар ҳастӣ ба давлати соҳиби ҳуш

اگر هستی به دولت صاحب هوش

Бигӯям як ду пандат то кунӣ гӯш

بگویم یک دو پندت تا کنی گوش

зи дониши зиндагии ҷӯ то туоне

ز دانش زندگی جو تا توانی

Ки бедониш , надорад зиндагонӣ

که بی دانش، ندارد زندگانی

Гар аз донои надории ҳеҷ ёрӣ

گر از دانا نداری هیچ یاری

зи нодон бар ҳазар мебош борӣ

ز نادان بر حذر می باش باری

Касе кӯи неки хоҳ худ набошад

کسی کو نیک خواه خود نباشد

Бигӯ бо дайгарӣ чун бад набошад

بگو با دیگری چون بد نباشد

Бабр аз суҳбати ҷоҳил , ки оқил

ببر از صحبت جاهل، که عاقل

Наҷуед ҳамдамӣ бо ҳеҷ ҷоҳил

نجوید همدمی با هیچ جاهل

Касе кӯи суҳбат ҷоҳил гузинад

کسی کو صحبت جاهل گزیند

Чунон бошад ки бо мурда нишинад

چنان باشد که با مرده نشیند

Нишоед ҳамчуи нодон буд мағрур

نشاید همچو نادان بود مغرور

Ки маъзӯраст он бечора , маъзӯр

که معذور است آن بیچاره، معذور

Макун бар давлату иқболи худ пушт

مکن بر دولت و اقبال خود پشت

Ки даврони ҳамчуи ту , бисёр каси кишт

که دوران همچو تو، بسیار کس کشت

Мноз аз давлату ҷоҳу ҷавонӣ

مناز از دولت و جاه و جوانی

Ки он набӯд зи малики ҷовдонӣ

که آن نبود ز ملک جاودانی

Мада то май туоне фурсат аз даст

مده تا می توانی فرصت از دست

Ки резади бода чун қробаҳ бишикаст

که ریزد باده چون قرابه بشکست

Агар хоҳӣ ки аз сармои барии ҷон

اگر خواهی که از سرما بری جان

Ба тобистони бунаи барги зимистон

به تابستان بنه برگ زمستان

Ба саҳрои амли дона чаҳ корӣ

به صحرای امل دانه چه کاری

Ки он даштаст ва он бодгдорӣ

که آن دشت است و آن بادگداری

Бикун қатъи тамаъ аз ганҷи дунё

بکن قطع طمع از گنج دنیا

Ки нрзди ганҷи дунёи ранҷи дунё

که نرزد گنج دنیا رنج دنیا

Тамаъи бркни азин манзилгаҳи хок

طمع برکن ازین منزلگه خاک

Ки шуд нокоми азуи ҷамшеду заҳҳок

که شد ناکام ازو جمشید و ضحاک

Ба олам дил манеҳ вена нукта дарёб

به عالم دل منه وین نکته دریاب

Ки олам , сар ба сари нақшии сет бар об

که عالم، سر به سر نقشی ست بر آب

Ҷаҳон ҳар чанд пари зинати сароеи сет

جهان هر چند پر زینت سرایی ست

Буруни каши рахти азинҷои кин на ҷое сет

برون کش رخت ازینجا کین نه جایی ست

Дарин олам ки одам зу нишонеаст

درین عالم که آدم زو نشانیست

Дарав ҳар кас ки май бинӣ бақо нест

درو هر کس که می بینی بقا نیست

Буд ҳар синфро як пешаи матлӯб

بود هر صنف را یک پیشه مطلوب

Ки мебошад мар ӯро он сифати хуб

که می باشد مر او را آن صفت خوب

Дар он кор ар ба ҳад эътидол аст

در آن کار ار به حد اعتدال است

Ба олами ном ӯ соҳиб камол аст

به عالم نام او صاحب کمال است

Чу дод аснофи худро ҳақи таъолӣ

چو داد اصناف خود را حق تعالی

Ба ҳади хеш , ҳар якро камолӣ

به حد خویش، هر یک را کمالی

Камол олимон набӯд биҷузи илм

کمال عالمان نبود بجز علم

Казу яксар тавозуъ зояду ҳалам

کزو یکسر تواضع زاید و حلم

Камоли подшоҳони адлу инсоф

کمال پادشاهان عدل و انصاف

Камол ҷоҳилон набӯд биҷузи лоф

کمال جاهلان نبود بجز لاف

Туро пас нест эй султон аз он ба

تو را پس نیست ای سلطان از آن به

Ки бошанд аз ту дар роҳат , киу ма

که باشند از تو در راحت، که و مه

Туро адласт дар фармони итоат

تو را عدل است در فرمان اطاعت

зи ту адлӣ ба аз сад солаи тоъат

ز تو عدلی به از صد ساله طاعت

Даруни хастаеро шод кардан

درون خسته ای را شاد کردن

Ба аз сад каъбаи ?ути обод кардан

به از صد کعبه ات آباد کردن

Дар он олам ки бошад диду водӣад

در آن عالم که باشد دید و وادید

Нахоҳанд аз ту ғайр аз адл пурсед

نخواهند از تو غیر از عدل پرسید

Чу ширин дид кони устоди комил

چو شیرین دید کان استاد کامل

Бигуфт ин нуктаҳо бо шоҳи одил

بگفت این نکته ها با شاه عادل

Сано гуфташ ки эй донои огоҳ

ثنا گفتش که ای دانای آگاه

Марои ҳам гӯ ки чун бояд шудани роҳ

مرا هم گو که چون باید شدن راه

Чу додӣ панди хусрав , панди ман ҳам

چو دادی پند خسرو، پند من هم

Бифармо то шавам осӯда аз ғам

بفرما تا شوم آسوده از غم

Суханҳое казу ҷон тоза гардад

سخنهایی کزو جان تازه گردد

Ҷаҳон зу ҳам пар аз овоза гардад

جهان زو هم پر از آوازه گردد