Шайхро пурседанд кӣ давлат чист ? шайх гуфт дарин маънӣ бисёр сухан гуфтаанд ва мо мегӯйем : аддавлаи иттифоқи ҳасан . Чун падед ояд он аноят азалӣ бошад сабқати алъноиаҳи фии албдоиаҳи Фзҳрти алўлоиаҳи фии алнҳоиаҳи ҳамаи рангҳоро дар дунё кунанд , дилҳоро ранг дар азал кард чунонк мефармоед сибғаи аллоҳи вмни аҳсани ман аллоҳи сибға .
شیخ را پرسیدند کی دولت چیست؟ شیخ گفت درین معنی بسیار سخن گفتهاند و ما میگوییم: الدولة اتفاق حسن. چون پدید آید آن عنایت ازلی باشد سبقت العنایة فی البدایة فظهرت الولایة فی النهایة همه رنگها را در دنیا کنند، دلها را رنگ در ازل کرد چنانک میفرماید صِبغَةَ اللّه وَمَن اَحْسَنُ مِنَ اللّه صِبْغَةً.
Вҳўоки аввали мо урфати ман алҳўӣ
وَهَواک اوّلُ ما عرفت مِنَ الهوی
Волқлби лоинсии алҳбиби алоўло
وَالقلبُ لایَنسی الحبیبَ الاَوّلا
Ин давлат аз он ҷумла нест ки ӯро бсўзн битавон дӯхт ё бириштаи тавон баст ё ба мизони бртўони сахт чун набӯд набӯд . Байт :
این دولت از آن جمله نیست که او را بسوزن بتوان دوخت یا برشته توان بست یا به میزان برتوان سخت چون نبود نبود. بیت:
Онро ки биёмадаст дунё омад
آنرا که بیامدست دنیا آمد
Доне ки биёмада чу оварда набӯд
دانی که بیامده چو آورده نبود
Яке бар пой хост , гуфт эй шайхи пас моро чаҳ тадбир ? шайх гуфт алтдбири фии алъқли тдмири волтдбири фии алъшқи тазвири ҳеҷ хатоеи бтар аз он набӯд кӣ дар ҳақи дӯсту худованди хеши бодушмани худ тадбир кунӣ , тадбири сифат нафасаст ва нафас душманаст , агар тадбир хоҳӣ кард бо зиракӣ бояд кард ва аз аввали аҳд то мунқаризи олами зирактар аз Мустафои слии аллоҳ алайҳ набӯд внхўоҳд буд , тадбир бо вай кун ва бингар то чаҳ гуфтааст барони рӯ ва аз онч наҳй кардааст аз он давр бош .
یکی بر پای خاست، گفت ای شیخ پس ما را چه تدبیر؟ شیخ گفت التدبیرُ فی العقلِ تَدمیرٌ والتدبیر فی العِشقِ تَزویر هیچ خطایی بتر از آن نبود کی در حقّ دوست و خداوندِ خویش بادشمن خود تدبیر کنی،تدبیر صفت نفس است و نفس دشمنست، اگر تدبیر خواهی کرد با زیرکی باید کرد و از اول عهد تا منقرض عالم زیرک تر از مصطفی صلی اللّه علیه نبود ونخواهد بود، تدبیر با وی کن و بنگر تا چه گفته است برآن رو و از آنچ نهی کرده است از آن دور باش.
Гуфтори дарози мухтасар бояд кард
گفتار دراز مختصر باید کرد
Взёри бдомўзи ҳазар бояд кард
وزیار بدآموز حَذَر باید کرد
Ёри бдомўзи ту нафас туаст арأити ман атхзи илоҳаи ҳўиаҳ то ту ботӯйии ҳаргиз роҳат наёбӣ нФски сҷнки ани харҷати минҳои вақъати фии роҳаҳи алобд .
یار بدآموز تو نفس تو است اَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذ اِلهَهُ هَویهُ تا تو باتویی هرگز راحت نیابی نفسُک سِجُنک اِن خرجتَ منها وقعتَ فی راحةِ الاَبَد.