Омад эй шоҳи дӯш ногоҳон

آمد ای شاه دوش ناگاهان

Файласуфӣ ба назд ман меҳмон

فیلسوفی به نزد من مهمان

Пок чун рои ту зи дӯдаи хирад

پاک چون رای تو ز دوده خرد

Тез чун теғ баргушода забон

تیز چون تیغ برگشاده زبان

Гуфт бо ман з ҳар дарӣ ва шунид

گفت با من ز هر دری و شنید

Аз кам ва бешу ошкору ниҳон

از کم و بیش و آشکار و نهان

Аз улӯму калом , вази тафсир

از علوم و کلام، وز تفسیر

Аз нуҷуму табоиъи ҳайвон

از نجوم و طبایع حیوان

Ҳар чаҳ пурсед додмши посух

هر چه پرسید دادمش پاسخ

Ба ҳади тоқату ҳади имкон

به حد طاقت و حد امکان

Гуфт ҳар донишӣ казу ҷузвӣ

گفت هر دانشی کزو جزوی

Бишинавӣ он дигар шавад осон

بشنوی آن دگر شود آسان

Аз лғз гуфт хоҳамат лухтӣ

از لغز گفت خواهمت لختی

То чаҳ дории баёни он ба баён

تا چه داری بیان آن به بیان

Илмомӯхта тавон гуфтан

علم آموخته توان گفتن

Ғарази халқ ва ёфтан натавон

غرض خلق و یافتن نتوان

Гуфтам ӯро ки ман ба фикрати ту

گفتم او را که من به فکرت تو

Бар расмгар [ маро ] диҳии ту нишон

بر رسم گر [مرا] دهی تو نشان

Гуфт он чист он савор ки ҳаст

گفت آن چیست آن سوار که هست

Аз дилаши мураккабу зи гули майдон

از دلش مرکب و ز گل میدان

Пеши наргис ҳаме кунад бозӣ

پیش نرگس همی‌کند بازی

Гирди сунбул ҳаме кунад ҷавлон

گرد سنبل همی‌کند جولان

Гоҳ бар парниён кашад лашкар

گاه بر پرنیان کشد لشکر

Гоҳ бар арғавон занад чавгон

گاه بر ارغوان زند چوگان

Гуфтам ӯро балии бад-ӣн сифат аст

گفتم او را بلی بدین صفت است

Ҳалқаи зулфи хуфтаи ҷонон

حلقۀ زلف خفتۀ جانان

Гуфт пас чист он сипедии сим

گفت پس چیست آن سپیدی سیم

Шабаҳи андари насохтаи ҳамён

شبه اندر نساخته همیان

Наргиси сӯратӣ чу бодомӣ

نرگس صورتی چو بادامی

Гирд ӯ тиру гирди тири камон

گرد او تیر و گرد تیر کمان

Гуфтам ин васфи чашми ҷононст

گفتم این وصف چشم جانانست

Чашм на , балки наргиси фаттон

چشم نه، بلکه نرگس فتان

Гуфт пас чист онкӣ ҳастӣ ӯ

گفت پس چیست آنکه هستی او

Напазирад ба нестяш гумон

نپذیرد به نیستیش گمان

Нопадидии падед , ҳастӣ нест

ناپدیدی پدید، هستی نیست

Ромиши ҷону андрўи марҷон

رامش جان و اندرو مرجان

Гуфтамаш кин даҳон ёр манаст

گفتمش کاین دهان یار منست

Дода бар дарди длшдаҳи бурҳон

داده بر درد دلشده برهان

Гуфт пас чист он ду торикӣ

گفت پس چیست آن دو تاریکی

Ки биёрост рўшноӣӣ аз он

که بیاراست روشنائی از آن

Ба сари сарв бар гиребонаш

به سر سرو بر گریبانش

Доманаш бар замин фиканда кашон

دامنش بر زمین فکنده کشان

Ба дарозӣ чу даҳр дар гардун

به درازی چو دهر در گردون

Ба сиёҳӣ чу ишқ дар ҳиҷрон

به سیاهی چو عشق در هجران

Гуфтам ону васф [ аз ] ду гесуӣ ӯст

گفتم آن و وصف [از] دو گیسوی اوست

Каши даҳуми машку гӯнаи Қатарон

کش دهم مشک و گونۀ قطران

Гуфт пас чист онкӣ рӯй замин

گفت پس چیست آنکه روی زمین

Ҳама бигирифт аз он карон ба карон

همه بگرفت از آن کران به کران

Рост чун рўшноӣии хуршед

راست چون روشنائی خورشید

Зу ҷаҳони пару ногирифтаи ҷаҳон

زو جهان پرّ و ناگرفته جهان

Гуфтам ин ҷоҳи соҳиби алҷиш

گفتم این جاه صاحب الجیش

Ки гирифтаи сети тӯлу арзи ҷаҳон

که گرفته ست طول و عرض جهان