Ва аз он ҷумлаи лафзи шоҳдости лафзи шоҳид бар забони эшон бисёр равад гӯйанд ки фалон шоҳид илмасту фалони шоҳиди вҷдосту фалон шоҳид ҳоласту бшоҳд он хоҳанд кӣ андари дили мардум буду ончӣ бар вай ғалаба дорад зикри он то чунон пиндорад кӣ виро бинад ва агар аз ваии ғоӣб буд ва ҳарчӣ бар дили мардуми муставле буд ва ғалаба дорад он шоҳид ӯ буд агар илм ғалаба дорад шоҳиди илм буд . Ва агар ваҷд ғалаба дорад шоҳиди ваҷд буд , маънии шоҳид , ҳозир буд ҳарчӣ ҳозири дили тести шоҳиди тест .

و از آن جمله لفظ شاهداست لفظ شاهد بر زبان ایشان بسیار رود گویند که فلان شاهد علمست و فلان شاهد وجداست و فلان شاهد حالست و بشاهد آن خواهند کی اندر دل مردم بود و آنچه بر وی غلبه دارد ذکر آن تا چنان پندارد کی ویرا بیند و اگر از وی غائب بود و هرچه بر دل مردم مستولی بود و غلبه دارد آن شاهد او بود اگر علم غلبه دارد شاهد علم بود. و اگر وجد غلبه دارد شاهد وجد بود، معنی شاهد، حاضر بود هرچه حاضر دل تست شاهد تست.

Шблиро пурседанд аз мшоҳдт . Гуфт моро мшоҳдт аз куҷо ояд моро шоҳиди ҳақ буд . Ишорат кард бончаҳ бар вай ғалаба дошт аз зикри ҳақу ончии ҳозир буд андари дилаши доим аз зикри ҳақ ,у ҳаркиро дили бмхлўқӣ машғӯл гардад гӯйанд шоҳид ӯст яъне ҳозир дил вайаст кӣ дӯстӣу муҳаббати давоми зикри маҳбӯбу дӯст воҷиб кунад .

شبلی را پرسیدند از مشاهدت. گفت ما را مشاهدت از کجا آید ما را شاهد حق بود. اشارت کرد بآنچه بر وی غلبه داشت از ذکر حق و آنچه حاضر بود اندر دلش دائم از ذکر حق، و هرکه را دل بمخلوقی مشغول گردد گویند شاهد اوست یعنی حاضر دل ویست کی دوستی و محبّت دوام ذکر محبوب و دوست واجب کند.

Ва гуруҳе такаллуф кардаанд андари иштиқоқи шоҳид ва гуфтаанд аз шаҳодат муштақаст чунонк чун шахсеро бинад бўсФи ҷамолу камол ва агарчӣ башарият ӯро аз он боз кашидаасту дидори он шахс ӯро машғӯл нигараданд аз он ҳол ки андар вайасту суҳбат ӯ андари вай асар накунад ӯ шоҳид ӯ буд бар Фноءи нафас ӯу ҳаркии андрў асар кунад он , ӯ шоҳид ӯ буд андари бқоءи нафасу қиём кардани боҳуккоми башарияти ин он буд кӣ шоҳид буд ӯро ё бар вайу бад-ӣн ҳамл кунанд қавли пайғомбари слии аллоҳи алайҳи вслми раъйати рабии лайлаи алмъроҷи фии аҳсани сувара . Гуфт хдоиро дидам бшби миъроҷи андари некӯтарин сӯратӣ яъне ки некӯи сӯратӣ ки оншб дидам маро машғӯл накард аз дидори ҳақи субҳонау таъолӣу муроди бад-ӣни дидор , руят илмаст на руяти чашм .

و گروهی تکلّف کرده اند اندر اشتقاق شاهد و گفته اند از شهادت مشتق است چنانک چون شخصی را بیند بوصف جمال و کمال و اگرچه بشریّت او را از آن باز کشیده است و دیدار آن شخص او را مشغول نگرداند از آن حال که اندر ویست و صحبت او اندر وی اثر نکند او شاهد او بود بر فناء نفس او و هرکه اندرو اثر کند آن، او شاهد او بود اندر بقاء نفس و قیام کردن باحکام بشریت این آن بود کی شاهد بود او را یا بر وی و بدین حمل کنند قول پیغامبر صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وسَلَّمَ رَأَیْتُ رَبّی لَیْلَةَ الْمِعْراجِ فی اَحْسَنِ صورَةٍ. گفت خدایرا دیدم بشب معراج اندر نیکوترین صورتی یعنی که نیکو صورتی که آنشب دیدم مرا مشغول نکرد از دیدار حق سبحانه و تعالی و مراد بدین دیدار، رؤیت علم است نه رؤیت چشم.