Таронаи андалеби хомаи балоғати пардозу шмомаҳи таййиби номаи броъти тарози сипос сонеъӣаст ки ба ҳасани тарбияти тӯтии шкрхои нафасро дар тангнои ин охшиҷии қафас , созу барг тараннум дод , ва ба лутфи тъбити булбули дастони сарои нотиқаро гавҳари гаронбаҳои фасоҳат дар дарҷи минқори вадиати ниҳод . Ҳайкали ин пайкари унсуриро ки байти алқсидаҳи девон офаринишасту шамсаи айвони бениш , аз мсориъи андому мақтаот изом пардохту хомаи таркиби банди блғоро дар фазои номаи тарҷеъи срири баланди овои сохт . Лутфи мақоли ғазали сароёни анҷумани суханвариро перояи ҳасани даллоли шоҳидони бадеъ шамоил карду ҳасани даллоли лФиФи мӯёнро сармояи лутфи мақоли латифи гӯйони қбоӣл :

ترانه عندلیب خامه بلاغت پرداز و شمامه طیب نامه براعت طراز سپاس صانعی است که به حسن تربیت طوطی شکرخای نفس را در تنگنای این آخشیجی قفس، ساز و برگ ترنم داد، و به لطف تعبیت بلبل دستان سرای ناطقه را گوهر گرانبهای فصاحت در درج منقار ودیعت نهاد. هیکل این پیکر عنصری را که بیت القصیده دیوان آفرینش است و شمسه ایوان بینش، از مصاریع اندام و مقطعات عظام پرداخت و خامه ترکیب بند بلغارا در فضای نامه ترجیع صریر بلند آوا ساخت. لطف مقال غزل سرایان انجمن سخنوری را پیرایه حسن دلال شاهدان بدیع شمایل کرد و حسن دلال لفیف مویان را سرمایه لطف مقال لطیف گویان قبائل:

Булбул аз ишқи гули омухти сухан варна набӯд

بلبل از عشق گل آموخت سخن ورنه نبود

Ин ҳамаи қавлу ғазали таъбия дар минқораш

این همه قول و غزل تعبیه در منقارش

Табъи вдоиъи пардози Фсҳоӣ ҳар асри тарҷумони латоифи бкроўст ,у калаки бадоеъи тарози блғоӣ ҳар Мисри трзбони вазоифи шукр ӯ ; ақробосми рбки алокрм , алзии илми болқлм , илми алонсони молами иълм . Ва дуруди паёпаии вуруд бар ҳодӣ корвонамаму шодӣ фасеҳ навой анои аФсҳи алъарабу алъҷм ки баёни мӯъҷиз банӣонаш мисдоқ : ва мо интқи ани алҳўӣ ,у табёни ваҳии туамони тарҷумони ани ҳўи алои ваҳии иўҳӣ , сулолаи асФё , хулосаи анбёءи садри маснади астФои Муҳамади Мустафоу равони поки пайравони чолоки он волии ливои лўлок ки оёт ҷарида набувватанду абёти қасидаи футувват .

طبع ودایع پرداز فصحای هر عصر ترجمان لطایف بکراوست، و کلک بدایع طراز بلغای هر مصر ترزبان وظایف شکر او؛ اقراباسم ربک الاکرم، الذی علم بالقلم، علم الانسان مالم یعلم. و درود پیاپی ورود بر حادی کاروان امم و شادی فصیح نوای انا افصح العرب و العجم که بیان معجز بنیانش مصداق: و ما ینطق عن الهوی، و تبیان وحی توامان ترجمان ان هو الا وحی یوحی، سلاله اصفیا، خلاصه انبیاء صدر مسند اصطفا محمد مصطفی و روان پاک پیروان چالاک آن والی لوای لولاک که آیات جریده نبوتند و ابیات قصیده فتوت.

Ва баъд бар хирадмандони софи андешаи ин хурда пайдосту хурдаи донони инсофи пешаро ин нуктаи ҳувайдо ки муҷарради талфиқи асҷоъу татбиқи қўоФӣ ки нахустин пояи мавзунон ҳар анҷуманаст аз ҳрохрс нодай ояд вале трқиқи маъонӣу тсФиқи мабоонӣ ки баин перояи шоҳиди сухани ҷузи қси Аёдиро нишоед , аидоъи вдоиъи ҳам бо қул қабоил донад ,у ибдоъи бадоеъи ҷузи сҳбону эли натавонад . Пайванди пайкари кор ҳар касасту нафхи рӯҳи шиори рӯҳ алқудсаст . Ки тан берӯҳ напояду киштиро Нӯҳ бояд аз ӣнрӯаст ки чндонкаҳи риштаи сухан ба ҷавоҳири тасаннӯъоту зўоҳри Муҳсиноти ороста , модом ки аз фавойиди абтдоъ ва фароед ахтдоъ ки сари макнун балоғатаст ва дар мхзўни броът бебаҳра , дар бозори гавҳари шиносонаши баҳои хрмҳраҳаст , ва дар назд блғоءи ҳукми сағири зоғу нафири калоғ ва наайб ғробу танин збоб дорад , ки адои он на аз масдар фикратаст бали қзити фитрат ,у сӯқи он на аз мсоқи рӯяти бали ҳукми сҷит . Лоҷарами таносуби атрофу ташобуҳи асҷоъу саломати мабоонӣу ҷзолти маъонӣу риққати мақолу суръати интиқолу ҳасани тартибу лутфи таркиби суханро шарт қабуласт ва бо эҳмоли яке аз ин шароит дар шумори фузул . Чун ба ибратнигарӣ ва ба хабаратгароӣ наводири табъи бикру ҷавоҳири баҳри фикри нозими ин гаронбаҳо фароедро ақдии бинии ҳовии лолии фасоҳату нақдии ҳокии айёри малоҳат , сӯрат ҳар байти ҳури Айнӣ дар кисвати маҳосину маънӣ ҳар қитъаи моءи муайянии ғайри осну анҳори ман асали мсФӣу анҳори ман хамри лзаҳи ллшорбини неи неи бурҷии пурахтар рахшонаст бали дарҷии пари гавҳари дурахшон , алфозаши пайванди рӯҳ вроҳ дораду маъонии рўоиҳи рӯҳу рўоҳ , нуқтаҳо чун сиқтаҳои нофаи таййиби андои машоми ноқилу сомъ ва сатрҳо чун қатраҳои слоФаҳи тараби афзои маҳофилу маҷомеъ . Агар саҳар ҳалолаш хонам аз калаки Мӯсавии эъҷозаш ба шармам ва агар баҳри зулолаши ронам аз табъи гавҳари мисолаш дар лаҷаи озарм .

و بعد بر خردمندان صاف اندیشه این خرده پیداست و خرده دانان انصاف پیشه را این نکته هویدا که مجرد تلفیق اسجاع و تطبیق قوافی که نخستین پایه موزونان هر انجمن است از هراخرس نادی آید ولی ترقیق معانی و تصفیق مبانی که بهین پیرایه شاهد سخن جز قس ایادی را نشاید، ایداع ودایع هم با قل قبایل داند، و ابداع بدایع جز سحبان و ایل نتواند. پیوند پیکر کار هر کس است و نفخ روح شعار روح القدس است. که تن بی روح نپاید و کشتی را نوح باید از اینرو است که چندانکه رشته سخن به جواهر تصنعات و زواهر محسنات آراسته، مادام که از فواید ابتداع و فراید اختداع که سر مکنون بلاغت است و در مخزون براعت بی بهره، در بازار گوهر شناسانش بهای خرمهره است، و در نزد بلغاء حکم صغیر زاغ و نفیر کلاغ و نعیب غراب و طنین ذباب دارد، که ادای آن نه از مصدر فکرت است بل قضیت فطرت، و سوق آن نه از مساق رویت بل حکم سجیت. لاجرم تناسب اطراف و تشابه اسجاع و سلامت مبانی و جزالت معانی و رقت مقال و سرعت انتقال و حسن ترتیب و لطف ترکیب سخن را شرط قبول است و با اهمال یکی از این شرایط در شمار فضول. چون به عبرت نگری و به خبرت گرائی نوادر طبع بکر و جواهر بحر فکر ناظم این گرانبها فراید را عقدی بینی حاوی لآلی فصاحت و نقدی حاکی عیار ملاحت، صورت هر بیت حور عینی در کسوت محاسن و معنی هر قطعه ماء معینی غیر آسن و انهار من عسل مصفی و انهار من خمر لذه للشاربین نی نی برجی پراختر رخشان است بل درجی پر گوهر درخشان، الفاظش پیوند روح وراح دارد و معانی روایح روح و رواح، نقطه ها چون سقطه های نافه طیب اندای مشام ناقل و سامع و سطرها چون قطره های سلافه طرب افزای محافل و مجامع. اگر سحر حلالش خوانم از کلک موسوی اعجازش به شرمم و اگر بحر زلالش رانم از طبع گوهر مثالش در لجه آزرم.

Гавҳари покаши парвардаи хок ҷндқасту табъи чолокаши хиҷлати даҳ равони ҷриру Фрздқ . Номи хуҷастаи анҷомаши Абулҳасану гавҳари шеъраши ҳам съри ёқӯти бўолҳсн . Бо ин мояи фазлу ҳунари пояи табъаши чандон баландаст ки зодаи фикри худро ки ғодаҳ бикраст фузулу ҳазли шуморад ва аз фарти тавозуъи хештан дар шумор шуъаро наёрад .

گوهر پاکش پرورده خاک جندق است و طبع چالاکش خجلت ده روان جریر و فرزدق. نام خجسته انجامش ابوالحسن و گوهر شعرش هم سعر یاقوت بوالحسن. با این مایه فضل و هنر پایه طبعش چندان بلند است که زاده فکر خود را که غاده بکر است فضول و هزل شمارد و از فرط تواضع خویشتن در شمار شعرا نیارد.

Ин маҷмӯъа аз бӯстони хаёлаши гулдастае чандаст ба риштаи таълифи баста , ва аз Аммони табъаши гусастаи лолӣ чанд дар силки тартиби пайваста , рухшандаи ҷавоҳири табъаш чун ақдии гусехта буду нақдӣ аз кӣсаи забти фурӯи рехта ки солиёни дарози киин бандаи залили ҳоҷи Муҳамади асмъили тҳронӣ дар талаби он нишебу фарози паймӯда то пас аз код бисёру ҷад бешумор дар юзаи кунон аз ҳар буқъае рқъаҳ эй ва аз ҳар шақаи ҳуққае андӯхта ба калаки забт дар силк рабт кашида дар трсиъу трсиФи он ба қадар алтоқаҳ кушедам .

این مجموعه از بوستان خیالش گلدسته ای چند است به رشته تالیف بسته، و از عمان طبعش گسسته لآلی چند در سلک ترتیب پیوسته، رخشنده جواهر طبعش چون عقدی گسیخته بود و نقدی از کیسه ضبط فرو ریخته که سالیان دراز کهین بنده ذلیل حاج محمد اسمعیل طهرانی در طلب آن نشیب و فراز پیموده تا پس از کد بسیار و جد بی شمار در یوزه کنان از هر بقعه ای رقعه ای و از هر شقه حقه ای اندوخته به کلک ضبط در سلک ربط کشیده در ترصیع و ترصیف آن به قدر الطاقه کوشیدم.

Ва чаҳ басо аз он ҷавоҳири зўоҳр ки дар хзоину сФоини давру наздику тарку тоҷики махфӣу мастуру пинҳон ва мғмўраст ки таслими онро ба ганҷури ин хазинау амини ин дафинаи музоиқа ва дареғ карданд . Аз ҳиммату карами ёрони оянда ки баъд аз рӯзгорон мо оянд мсолт меравад ки дар ҳар аср аз он мақолатҳои бадеъ беонебенанд ва аз Юсуф гум карда мо нишоне ёбанд дар ин дафтари мстўру рӯҳи ҷомеъи ин маҷмӯъаро аз худ масрур фармойанд .

و چه بسا از آن جواهر زواهر که در خزاین و سفاین دور و نزدیک و ترک و تاجیک مخفی و مستور و پنهان و مغمور است که تسلیم آنرا به گنجور این خزینه و امین این دفینه مضایقه و دریغ کردند. از همت و کرم یاران آینده که بعد از روزگاران ما آیند مسالت می رود که در هر عصر از آن مقالت های بدیع بیانی بینند و از یوسف گم کرده ما نشانی یابند در این دفتر مسطور و روح جامع این مجموعه را از خود مسرور فرمایند.

Умеди дигари онкии гавҳари шиносони сухану хурдаи донони анҷуманаш ба ҳрзи қабул аз газанди чашми захми таъни фузул эмин доранд ,у назари афву иғмоз бар лағзиши ҷамъи оваранда он гуморанд . Чаҳ бо қусӯри ҳиммату Фтўри змту тафарруқи ҳавосу ттрқи васвос дар танзими ин хуҷастаи нқўду тнзиди ин гусастаи ъқуд аз ин беш фикратро тавон имкону назарро маҷол амъон набӯд .

امید دیگر آنکه گوهر شناسان سخن و خرده دانان انجمنش به حرز قبول از گزند چشم زخم طعن فضول ایمن دارند، و نظر عفو و اغماض بر لغزش جمع آورنده آن گمارند.چه با قصور همت و فتور ذمت و تفرق حواس و تطرق وسواس در تنظیم این خجسته نقود و تنضید این گسسته عقود از این بیش فکرت را توان امکان و نظر را مجال امعان نبود.

Таърихи пайванди ин силки дрру назми ин риштаи гуҳарро ба аъдоди фикри мухталу имдоди табъи мътли ин рубоӣ ихтиёр афтод :

تاریخ پیوند این سلک درر و نظم این رشته گهر را به اعداد فکر مختل و امداد طبع معتل این رباعی اختیار افتاد:

Шуд ҷамъ чу ин турфаи китоби зебо

شد جمع چو این طرفه کتاب زیبا

Дастону ҳунарро хатари афзуду сафо

دستان و هنر را خطر افزود و صفا

Таърихи нигошти калаки асмъилш

تاریخ نگاشت کلک اسمعیلش

Девон диловез накӯй яғмо

دیوان دلاویز نکوی یغما