Ин ду байтро саҳаргоҳи ҷумъа ӣ бистум аз моҳи сифри соли нуҳсад ва навад ва ду ба табриз , пиромни фаромӯшии чизҳо ва инки ношӣ аз беаътноӣӣ бидон чизҳост , сурӯдаам .

این دو بیت را سحرگاه جمعه ی بیستم از ماه صفر سال نهصد و نود و دو به تبریز، پیرامن فراموشی چیزها و اینکه ناشی از بی اعتنائی بدان چیزهاست، سروده ام.

Замонӣ ки бсхтӣандро фитодӣ , чунон бузургворӣ , сабрии дурандешонаи бкорзн .

زمانی که بسختی اند را فتادی، چونان بزرگواری، صبری دوراندیشانه بکارزن.

Ҳаргизи шикоят ба мардумон мабар ки дар он сӯрати гўӣии шиква ӣ меҳрбониро ба номеҳрбонӣ барда бошӣ .

هرگز شکایت به مردمان مبر که در آن صورت گوئی شکوه ی مهربانی را به نامهربانی برده باشی.

Ҳоли худ , ҳангоми фарохӣу танагӣ , аз дӯсту душман пинҳон кун . Чаро ки дилсӯзии дӯстон низ чун сарзаниши душманон , талхкомӣ ҳаме оварад .

حال خود، هنگام فراخی و تنگی، از دوست و دشمن پنهان کن. چرا که دلسوزی دوستان نیز چون سرزنش دشمنان، تلخکامی همی آورد.

Ҳадя аиш бахшедам , агар бахшиши хушнӯдии орад , он кас ки пазирад низ савобӣ карда ростии кадоми як аз ин ду неъмати шноистаҳ ӣ сипос ва бузургдоштаст , неъматӣ ки хушнӯдии орад ё он ки савоб дар пай дорад ?

هدیه ایش بخشیدم، اگر بخشش خشنودی آرد، آن کس که پذیرد نیز ثوابی کرده راستی کدام یک از این دو نعمت شنایسته ی سپاس و بزرگداشت است، نعمتی که خشنودی آرد یا آن که ثواب در پی دارد؟

Ибни адуӣ дар тасвири бзмгоҳӣ ки дар он ҷавонӣ ҳаме хонду дайгарӣ сокит аст гуяд :

ابن عدوی در تصویر بزمگاهی که در آن جوانی همی خواند و دیگری ساکت است گوید:

Маҷлисатон , бзмгоҳии он чунон дил часбаст ки мол аз кафи бахили ғанимати орад ва дар он ду оҳўинд , яке ки мехонд ва он як ки сокит бинишаста .

مجلستان، بزمگاهی آن چنان دل چسب است که مال از کف بخیل غنیمت آرد و در آن دو آهویند، یکی که میخواند و آن یک که ساکت بنشسته.

Маломатгарони пурсанади номи он кас ки дили ту бемор дошта чист ? гуфтамашон : Аҳмад . Гуфтандам : бо он ки дилатро бемор дошта , ситоишаш ҳаме кунӣ ? гуфтам : балӣ .

ملامتگران پرسند نام آن کس که دل تو بیمار داشته چیست؟ گفتمشان: احمد. گفتندم: با آن که دلت را بیمار داشته، ستایشش همی کنی؟ گفتم: بلی.

Пас аз марги ҷунайд , бихоб дидандаш ва пурседанд : парвардгор бо ту чҳо кард ? посух дод он ашортҳоўи ибодатҳо ва донишҳоу нақшҳо аз миёни рафтанд . Танҳо чизе ки моро судӣ бахшед чанд ракаати намозӣ буд ки саҳаргоҳони хонда будем .

پس از مرگ جنید، بخواب دیدندش و پرسیدند: پروردگار با تو چها کرد؟ پاسخ داد آن اشارتهاو عبادتها و دانشها و نقش ها از میان رفتند. تنها چیزی که ما را سودی بخشید چند رکعت نمازی بود که سحرگاهان خوانده بودیم.

Хавос гуфт : муҳаббат , аз миёни бурдан хостанҳост ва сӯзондани ҷамеъи сифот ва ниёзҳо .

خواص گفت: محبت، از میان بردن خواستن هاست و سوزاندن جمیع صفات و نیازها.

Ишқ кашида шудан дилҳо бавосита ӣ миғнотис ҷамоласт . Ва роҳӣ барои фаҳми чигунагии ин кашиш нест ва ҳар ончӣ дар ин боб гуфта ояд , бештар бар он пардаи афканд .

عشق کشیده شدن دلها بواسطه ی مغناطیس جمال است. و راهی برای فهم چگونگی این کشش نیست و هر آنچه در این باب گفته آید، بیشتر بر آن پرده افکند.

Ишқ , аз ин дид , чун зибоӣӣаст ки метавон фаҳмиш кард , аммо ба таъбири наёбад . Ва ё чун вазн шеъраст , ҳакимӣ чаҳ нек гуфтааст : касе ки ишқро васф кунад , ҳаргизаши нашинохта

عشق، از این دید، چون زیبائی است که میتوان فهمش کرد، اما به تعبیر نیابد. و یا چون وزن شعر است، حکیمی چه نیک گفته است: کسی که عشق را وصف کند، هرگزش نشناخته

Мломтгро ! ё даст аз сарзаниш бидор ё сахти брнҷонм чаро ки маро ба ромиш тамаъӣ нест . Ҳаргиз , бо он ки иштиёқ бо ман он кунад ки карда , лаб ба шиква боз накунам қадари ман дар кори ишқ , ҷуз хорӣ нест . Аммо он кас ки дар ишқи зибоӣиҳоро ҳама гирд кунаду ҷамъ хотир ёбад , гиромӣ буд ва сарбаланд гардад .

ملامتگرا! یا دست از سرزنش بدار یا سخت برنجانم چرا که مرا به رامش طمعی نیست. هرگز، با آن که اشتیاق با من آن کند که کرده، لب به شکوه باز نکنم قدر من در کار عشق، جز خواری نیست. اما آن کس که در عشق زیبائی ها را همه گرد کند و جمع خاطر یابد، گرامی بود و سربلند گردد.

Маъшӯқ , чун моҳӣ ҳаме монад ки агар моҳи шаб чаҳордаҳ бинадаш , тулӯъ накунад ва ҳар бор ки номаш ба миён ояд , шаби зиндаи дории оғоз ҳаме шаваду тамомии он касон ки қатъ умед кардаанд , ҳамчунон дар роҳи ишқ ӯ гом ҳаме зананд .

معشوق، چون ماهی همی ماند که اگر ماه شب چهارده بیندش، طلوع نکند و هر بار که نامش به میان آید، شب زنده داری آغاز همی شود و تمامی آن کسان که قطع امید کرده اند، همچنان در راه عشق او گام همی زنند.

Намоз бар по медорам , аммо ҳангомӣ ки бёдш меорм , нмидонми ду ракаати намози ид хондаам ё ҳашт ракаат ва гуфтанд сабаби шаки байни ду ва ҳашт чист ?

نماز بر پا می دارم، اما هنگامی که بیادش میآرم، نمیدانم دو رکعت نماز عید خوانده ام یا هشت رکعت و گفتند سبب شک بین دو و هشت چیست؟

Посух дод : гўӣии вай аз фарти дили машғӯлӣу Фромўшкорӣ , ракаатҳои намозро бо ангуштонаш мешимурдааст . Ва саранҷоми мабҳути монда ки оё ду ангуштӣ ки бастааст нишона ӣ намозӣаст ки хонда ё он ҳашт ки гушӯдаи монда .

پاسخ داد: گوئی وی از فرط دل مشغولی و فراموشکاری، رکعت های نماز را با انگشتانش می شمرده است. و سرانجام مبهوت مانده که آیا دو انگشتی که بسته است نشانه ی نمازی است که خوانده یا آن هشت که گشوده مانده.

Мегӯям : худоро нектарин ҷавобӣаст ки аз табъии латифтар аз ҳар ҳалолу хамри омехта бо оби зулоли сарчашмаи гирифта . Ҳар чанд донем ки Қайсро чунин иродае набӯда .

میگویم: خدا را نیک ترین جوابی است که از طبعی لطیف تر از هر حلال و خمر آمیخته با آب زلال سرچشمه گرفته. هر چند دانیم که قیس را چنین اراده ای نبوده.

Аз рамла ба байти алмуқаддас ки мерафтам , гузарам бар сарзаминии пуроб ва гиёҳ афтод . Бинишастам ва аз он гиёҳ ва об бихӯрадаму бнўшидм ва бахуд гуфтам : агар як бори таом ё шароби ҳалолии хӯрда ё нӯшида бошам , ҳаминаст .

از رمله به بیت المقدس که می رفتم، گذرم بر سرزمینی پرآب و گیاه افتاد. بنشستم و از آن گیاه و آب بخوردم و بنوشیدم و بخود گفتم: اگر یک بار طعام یا شراب حلالی خورده یا نوشیده باشم، همین است.

Ногоҳ шунидам ҳотифӣ мегуяд эй сиррӣ ! махориҷӣ ки туро то бдинҷо расонидааст , аз куҷост ?

ناگاه شنیدم هاتفی می گوید ای سری! مخارجی که ترا تا بدینجا رسانیده است، از کجاست؟

Роҳибиро бар дар байти алмуқаддас вола дидам . Гуфтамаш : марои пандии даҳ . Гуфт : чунон мардӣ бош ки дрндгонш иҳота кардаанд . Ва вай бимнокаст ки агар ғифлат кунад бдрндш ё агар ором гирад , пораи пора аш кунанд .

راهبی را بر در بیت المقدس واله دیدم. گفتمش: مرا پندی ده. گفت: چونان مردی باش که درندگانش احاطه کرده اند. و وی بیمناک است که اگر غفلت کند بدرندش یا اگر آرام گیرد، پاره پاره اش کنند.

Ва шаб ӯ шабӣ ваҳшатнокаст ҳар чанд фирефтагони онро амин ёбанд . Ва рӯзаши рӯзи андӯҳон ҳар чанд ки бикоргони рӯз сарвараш пиндоранд .

و شب او شبی وحشتناک است هر چند فریفتگان آن را امین یابند. و روزش روز اندوهان هر چند که بیکارگان روز سرورش پندارند.

Пас аз ин рӯи баргардонад ки баравад . Гуфтамаш : бештари гӯй . Гуфт : ташнаро ҷуръае об хурсанд кунад .

پس از این رو برگرداند که برود. گفتمش: بیشتر گوی. گفت: تشنه را جرعه ای آب خرسند کند.

Дай , маро ваъда додӣ ки хоҳем дид . Чунон накардӣу марои бедил ва парешон кардӣ маро дилӣаст ки ба иштиёқ машғӯласту ашкӣ ки бнсими сари манзили дӯсти ҳамеи резаду андешае ки оё хоҳад омад ?

دی، مرا وعده دادی که خواهیم دید. چنان نکردی و مرا بیدل و پریشان کردی مرا دلی است که به اشتیاق مشغول است و اشکی که بنسیم سر منزل دوست همی ریزد و اندیشه ای که آیا خواهد آمد؟

Ҳон бидон ки ту ҷазои гуфтор , кирдору пиндоратро хоҳӣ дид . Бидон гӯна ки аз ҳар як аз ҷунбишҳои гуфторӣ , пиндорӣу кирдории ту , сӯратии рӯҳонӣ бар ту ошкоро гардад .

هان بدان که تو جزای گفتار، کردار و پندارت را خواهی دید. بدان گونه که از هر یک از جنبش های گفتاری، پنداری و کرداری تو، صورتی روحانی بر تو آشکارا گردد.

Ҳол агар он ҷунбиши ту ақлӣ буд , аз он сӯрати фириштае ҳосил ояд ки ту дар дунё ба мсоҳбтши лиззати барӣ ва дар охирати бнўрши ҳидояти ёбӣ .

حال اگر آن جنبش تو عقلی بود، از آن صورت فرشته ای حاصل آید که تو در دنیا به مصاحبتش لذت بری و در آخرت بنورش هدایت یابی.

Аммо агар он ҷунбиш , ҳаракатӣ аз рӯй шаҳват ё ғазаб буд , аз он сӯрати Иблисӣ ҳосил шавад ки дар зиндагонӣ озорат диҳад ва пас аз марг низ туро аз лақои нур ҳоҷиб шавад .

اما اگر آن جنبش، حرکتی از روی شهوت یا غضب بود، از آن صورت ابلیسی حاصل شود که در زندگانی آزارت دهد و پس از مرگ نیز ترا از لقای نور حاجب شود.

Зўолнўни мисриро ҳангом марг гуфтанд . Чаҳ хоҳӣ ? гуфт : хоҳам ки пеш аз марги валави як дами худоиро бишносам . Гӯйанд зўолнўн аз навба буду бсоли дивист ва чиҳил ва панҷ вафот ёфт .

ذوالنون مصری را هنگام مرگ گفتند. چه خواهی؟ گفت: خواهم که پیش از مرگ ولو یک دم خدای را بشناسم. گویند ذوالنون از نوبه بود و بسال دویست و چهل و پنج وفات یافت.

Дар ҳадис омадааст ки : « дар маҳзари парвардгори субҳ ва шом нест » . Муҳаддисони пиромни ин ҳадис гуфта над : мурод онаст ки илми ҳақи субҳона ҳузурӣаст ва ҳамчун илм мо бигузаштау оянда муттасиф намешавад .

در حدیث آمده است که : «در محضر پروردگار صبح و شام نیست ». محدثان پیرامن این حدیث گفته ند: مراد آن است که علم حق سبحانه حضوری است و همچون علم ما بگذشته و آینده متصف نمی شود.

Эшон онро ба ресмонӣ монанд кардаанд ки ҳар тиккааш брнгӣ буд . Ва касе онро аз муқобили чашм мӯрӣ бигузаранд . Дар ин сӯрат , мӯр , ба сабаби заъфи биноӣӣ ҳар дам рангӣ бинад ки мегузараду рангии дигар ҷойгузинаш мешавад .

ایشان آن را به ریسمانی مانند کرده اند که هر تکه اش برنگی بود. و کسی آن را از مقابل چشم موری بگذراند. در این صورت، مور، به سبب ضعف بینائی هر دم رنگی بیند که میگذرد و رنگی دیگر جایگزینش می شود.

Ва бад-ӣни тартиб барои ӯ гузаштау ҳолу ояндае ҳосил меояд бархилофи он кас ки ресмонро бадаст дорад . Доноӣии ҳақи субҳонау таъолӣ ки мисли аълоӣ доноӣӣ аст

و بدین ترتیب برای او گذشته و حال و آینده ای حاصل می آید برخلاف آن کس که ریسمان را بدست دارد. دانائی حق سبحانه و تعالی که مثل اعلای دانائی است

Бдоноӣии он кас монандааст ки ресмонро бадаст дорад . Ва доноӣии мо ҳамонанди доноӣии он мӯраст . Орифи рӯмӣ чаҳ нек сурӯдааст :

بدانائی آن کس ماننده است که ریسمان را بدست دارد. و دانائی ما همانند دانائی آن مور است. عارف رومی چه نیک سروده است: