Мардӣ ба назд молик динор омаду вайро дид ки бинишаста ва сегӣ сар бар зонуии вай ниҳодааст . Марди хости сагро баранд . Молик гуфт : бигзораш ки турои зиён ва ранҷӣ нарасонад , ва аз ҳам нишин бад низ нектар буд .

مردی به نزد مالک دینار آمد و وی را دید که بنشسته و سگی سر بر زانوی وی نهاده است. مرد خواست سگ را براند. مالک گفت: بگذارش که ترا زیان و رنجی نرساند، و از هم نشین بد نیز نیک تر بود.

Касеро гуфтанд чаҳ боис шуд ки аз мардумон азлат кунӣ ? гуфт : бими доштам ки пинҳон аз ман дайн ман бустонанд ва ман надонам . Ин ишора ба онаст ки табъи одамии пинҳон аз ваии сифоти бадро аз ҳмншинони бад ҳаме гирад .

کسی را گفتند چه باعث شد که از مردمان عزلت کنی؟ گفت: بیم داشتم که پنهان از من دین من بستانند و من ندانم. این اشاره به آن است که طبع آدمی پنهان از وی صفات بد را از همنشینان بد همی گیرد.

Агар ду мардро ба саноатӣ воҳид дидӣу хостии бадонеи кадомашонро маҳорат бешаст , ҷуз ба рӯзии эшон ки бар онҳо кушода ҳаме гардад , мангар .

اگر دو مرد را به صناعتی واحد دیدی و خواستی بدانی کدامشان را مهارت بیش است، جز به روزی ایشان که بر آن ها گشاده همی گردد، منگر.

Онҷо ки нодонӣаст , рӯзӣ фаровонаст ва ҳар ҷо ки фазлӣаст , тангдастӣ дар кораст .

آنجا که نادانی است، روزی فراوان است و هر جا که فضلی است، تنگدستی در کار است.

Астрхси сомитро пурседанд : чаро сукут пеша кардае ? гуфт : аз он рӯ ки ҳаргиз бар сукут пушаймон нагаштаму басо ки аз сухани гуфтан пушаймон гаштаам .

اسطرخس صامت را پرسیدند: چرا سکوت پیشه کرده ای؟ گفت: از آن رو که هرگز بر سکوت پشیمان نگشتم و بسا که از سخن گفتن پشیمان گشته ام.

Ҳориси бен Абдуллоҳи сахти кушодаи даст буд . Вайро гуфтанд ки дар фикри фарзанд худ бош . Гуфт : аз худо шармам ояд ки бар фарзанди худ ба ҷуз ӯ такя кунам .

حارث بن عبدالله سخت گشاده دست بود. وی را گفتند که در فکر فرزند خود باش. گفت: از خدا شرمم آید که بر فرزند خود به جز او تکیه کنم.

Бузургмеҳр гуфт : муҳимтарин айби дунё онаст ки ончии одамӣ дар хур онаст , ба андоза , ба ваии надиҳад , ё кам тар диҳад ё бештар . Сурӯда ӣ хоқонии қариби ҳамин мазмунаст :

بزرگمهر گفت: مهم ترین عیب دنیا آن است که آنچه آدمی در خور آن است، به اندازه، به وی ندهد، یا کم تر دهد یا بیشتر. سروده ی خاقانی قریب همین مضمون است:

Дар китоби рҷоءи ман алоҳёء омадааст ки иброҳӣм гуфт : шабӣ ба тавофи хештанро танҳо дидаму шабии баси торик буд .

در کتاب رجاء من الاحیاء آمده است که ابراهیم گفت: شبی به طواف خویشتن را تنها دیدم و شبی بس تاریک بود.

Гуфтам : худовандо маро аз гуноҳи нигоҳи дор то ҳаргизат нофармонӣ накунам . Ногоҳ ҳотифӣ гуфт : эй иброҳӣм , ту нигоҳи дории хоҳӣ ва дигарон низ .

گفتم: خداوندا مرا از گناه نگاه دار تا هرگزت نافرمانی نکنم. ناگاه هاتفی گفت: ای ابراهیم، تو نگاه داری خواهی و دیگران نیز.

Агар ҳама аз гуноҳ нигоҳ дорем ба кадоми кас тФзл кунему кадоми касро бахшем . Ман ( мусанниф ) мегӯям ки хайёми ин шеър аз ӯ бигрифтааст :

اگر همه از گناه نگاه داریم به کدام کس تفضل کنیم و کدام کس را بخشیم. من (مصنف) می گویم که خیام این شعر از او بگرفته است:

Ҳавзӣаст ки се фаввора дорад ки яке аз ду фаввораи онро дар як чаҳоруми рӯз пар мекунаду фаввора ӣ дувумӣ дар як шашуми рӯзу сеюмӣ дар як ҳафтум .

حوضی است که سه فواره دارد که یکی از دو فواره آن را در یک چهارم روز پر می کند و فواره ی دومی در یک ششم روز و سومی در یک هفتم.

Ва ҳавзро фозилобӣаст ки дар як ҳаштуми рӯзи ҳавзро тахлия мекунад . Таъйин кунед , ки бо боз бӯдан ҳар се фавворау фозилоби ҳавз дар чаҳ замон пар шавад ?

و حوض را فاضلابی است که در یک هشتم روز حوض را تخلیه می کند. تعیین کنید، که با باز بودن هر سه فواره و فاضلاب حوض در چه زمان پر شود؟

Роҳи ҳал онаст ки бидонем ҳар се фаввора дар як рӯз чанд баробари ҳавзро пар кунанд . Ки равияами ҳафдаҳи ҳавзро пар кунанд . Фозилоб низ дар як рӯзи ҳашт баробари ҳавзро холӣ мекунад .

راه حل آن است که بدانیم هر سه فواره در یک روز چند برابر حوض را پر کنند. که رویهم هفده حوض را پر کنند. فاضلاب نیز در یک روز هشت برابر حوض را خالی می کند.

Банно бар ин бо каср кардан ин аз он ҳосил на мемонад . Яъне дар як рӯзи ҳавз на бор пар мешавад . Пас дар як нуҳуми рӯз пар хоҳад шуд .

بنا بر این با کسر کردن این از آن حاصل نه می ماند. یعنی در یک روز حوض نه بار پر می شود. پس در یک نهم روز پر خواهد شد.

Аз сўлўн ҳаким пурседанд : чаҳ чиз бар одамии сахттар аз дигари чизҳост ? гуфт : маърифати айби хешу сухан нагуфтан дар чизҳоӣӣ ки вайро судӣ надошта бошад .

از سولون حکیم پرسیدند: چه چیز بر آدمی سخت تر از دیگر چیزهاست؟ گفت: معرفت عیب خویش و سخن نگفتن در چیزهائی که وی را سودی نداشته باشد.

Диўҷонси ҳакимро касе бар насабаш таъна зад . Ҳаким гуфт : дар чашми ту насаби ман айб манаст . Аммо назд ман ту айби насаб хеш бошӣ .

دیوجانس حکیم را کسی بر نسبش طعنه زد. حکیم گفت: در چشم تو نسب من عیب من است. اما نزد من تو عیب نسب خویش باشی.

Бузургмеҳр гуфт : касе ки вайро дӯстӣ набӯд ки умӯри хеш ба вай роҷеъ дораду нафасу моли худро ҳангоми шиддати базл ӯ кунад , хештанро дар зумра ӣ зиндагони мшмрд .

بزرگمهر گفت: کسی که وی را دوستی نبود که امور خویش به وی راجع دارد و نفس و مال خود را هنگام شدت بذل او کند، خویشتن را در زمره ی زندگان مشمرد.

Ҳакимӣ гуфт : талхии зиндагиро ҷуз бо ширинии вуҷӯди ёрони қобили эътимод таҳаммул натавон кард .

حکیمی گفت: تلخی زندگی را جز با شیرینی وجود یاران قابل اعتماد تحمل نتوان کرد.

Гуфтаанд : дидори ёрони ғамро тасаллӣ буду фироқашони дилро захм занад .

گفته اند: دیدار یاران غم را تسلی بود و فراقشان دل را زخم زند.

Яке гуфт : ашира ӣ ту касеаст ки бо ту нек муошират кунаду амӯят касеаст ки туро дар умуми хеш нааду хешовандат касеаст ки суди хеш ба ту расонад .

یکی گفت: عشیره ی تو کسی است که با تو نیک معاشرت کند و عمویت کسی است که ترا در عموم خویش نهد و خویشاوندت کسی است که سود خویش به تو رساند.

Ибн скин гуфт : баландӣу бузургии мартабати одамӣ аз аҷдод ӯст . Ва замонӣ гӯйанд фалони шариф ва бузургвораст ки ниёконаш аз соҳибони маҷд ва шаън бошанд .

ابن سکین گفت: بلندی و بزرگی مرتبت آدمی از اجداد اوست. و زمانی گویند فلان شریف و بزرگوار است که نیاکانش از صاحبان مجد و شأن باشند.

Аммо ҳасбу карами вижа ӣ худ шахсаст . Ва басо ки шахсе бо ҳасбу карам буду ниёконии шарифро воҷид набӯд .

اما حسب و کرم ویژه ی خود شخص است. و بسا که شخصی با حسب و کرم بود و نیاکانی شریف را واجد نبود.

Орифӣ гуфт : маъсиятӣ ки тавон нохуши дорӣ , нектар аз ҳасана Эйаст ки туро такаббур диҳад .

عارفی گفت: معصیتی که توان ناخوش داری، نیک تر از حسنه ای است که ترا تکبر دهد.

Аз суханони амирмўмнон ( ъ ) : касе ки бениёзиро ба ғайри молу касратро ба ғайр тайифа хоҳад , аз хории маъсият ба иззати тоъати худованд бозгаштааст . Касе ки мобайни худу худовандро ислоҳ созад , худованди байн ӯ бандагонро ба ислоҳ оварад .

از سخنان امیرمومنان(ع): کسی که بی نیازی را به غیر مال و کثرت را به غیر طایفه خواهد، از خواری معصیت به عزت طاعت خداوند بازگشته است. کسی که مابین خود و خداوند را اصلاح سازد، خداوند بین او بندگان را به اصلاح آورد.

Абӯисҳоқи собӣ , иброҳӣми бен ҳилол , ягона ӣ замони хеш дар балоғату ваҳиди асри худ дар нигоришаст ки дар хизмати хлФоء ва корҳои бузургу девони расоъли навад соли умри бикрад .

ابواسحاق صابی، ابراهیم بن هلال، یگانه ی زمان خویش در بلاغت و وحید عصر خود در نگارش است که در خدمت خلفاء و کارهای بزرگ و دیوان رسائل نود سال عمر بکرد.

Ваии талху ширини рӯзгор бас чашиду хайру шараш бисёр дид . Шоирони Ироқ бисёраш мадҳ бигуфтанду номаш ба офоқ машҳур шуд .

وی تلخ و شیرین روزگار بس چشید و خیر و شرش بسیار دید. شاعران عراق بسیارش مدح بگفتند و نامش به آفاق مشهور شد.

ХлФоء , бо ҳилаҳои бисёр хостанд ки вай ислом оварад аммо наёвард , ҳатто подшоҳи Бахтиёри вайро вазорат ба шарт ислом бахшед бо ин ҳама , ба некӯтарин ваҷҳ бо мусулмонон муошират мекард ва дар рӯзаи доштани моҳи муборак ёришон медод . Қуръонро низ ҳифз ҳаме донист . . . Вай дар охири рӯзгор , маъзул шуд ва ба зиндон афтод .

خلفاء، با حیله های بسیار خواستند که وی اسلام آورد اما نیاورد، حتی پادشاه بختیار وی را وزارت به شرط اسلام بخشید با این همه، به نیکوترین وجه با مسلمانان معاشرت می کرد و در روزه داشتن ماه مبارک یاریشان می داد. قرآن را نیز حفظ همی دانست . . . وی در آخر روزگار، معزول شد و به زندان افتاد.

Дар милалу наҳл омадааст ки суқроти ҳаким , шогирди Фисоғўрс буд ва ба парҳезу риёзат ва перостани ахлоқу даврӣ аз дунёи машғӯли ҳаме буд .

در ملل و نحل آمده است که سقراط حکیم، شاگرد فیثاغورث بود و به پرهیز و ریاضت و پیراستن اخلاق و دوری از دنیا مشغول همی بود.

Аз мардумони даврии гузида ва дар ғорӣ макон карда буду руасои қавми хешро аз ширку парастиш батон манъ ҳаме кард . Ва ин шуд ки мардумони паст бар вай шӯриданаду шоҳ ба қатли вай ногузир шуду вайро сам хӯронад .

از مردمان دوری گزیده و در غاری مکان کرده بود و رؤسای قوم خویش را از شرک و پرستش بتان منع همی کرد. و این شد که مردمان پست بر وی شوریدند و شاه به قتل وی ناگزیر شد و وی را سم خوراند.

Суқрот ҳаме гуфт : вижатарин сифатӣ ки битавон аз авсофи боритъолии баршумурд , он ки ваии ҳӣ ва қиўмаст . Чаҳ донишу қудрати вуҷӯду ҳикмат , ҳамагӣ дар вожа ӣ ҳӣ ҳаме гунҷаду зиндагонии ҷомеъи ҳама ӣ ин авсофаст . Низ бақоу ҷовдонагӣу давом дар вожа ӣ қиўм гунҷад ва ин сифати ҷомеъи ҳама ӣ онҳо буд .

سقراط همی گفت: ویژه ترین صفتی که بتوان از اوصاف باریتعالی برشمرد، آن که وی حی و قیوم است. چه دانش و قدرت وجود و حکمت، همگی در واژه ی حی همی گنجد و زندگانی جامع همه ی این اوصاف است. نیز بقا و جاودانگی و دوام در واژه ی قیوم گنجد و این صفت جامع همه ی آن ها بود.

Вай бар он буд ки арвоҳи инсонӣ , қабл аз вуҷӯди бадани эшон мавҷӯдаст ва барои такомули бадан , бидон май пайвандаду замонӣ ки ҷисми табоҳӣ май пазирад , дубораи рӯҳ ба куллияти хеш боз мегардад .

وی بر آن بود که ارواح انسانی، قبل از وجود بدن ایشان موجود است و برای تکامل بدن، بدان می پیوندد و زمانی که جسم تباهی می پذیرد، دوباره روح به کلیت خویش باز می گردد.

Аз алии бен абии рофеъи ривоят шудааст ки гуфт : бар байти алмол , назд алии бен абитолб ( ъ ) коргузор ва нависанда будам . Ва он гоҳ , ба байти алмоли гардани банди марворидӣ буд ки дар ҷанги Басра оид гашта буд .

از علی بن ابی رافع روایت شده است که گفت: بر بیت المال، نزد علی بن ابیطالب(ع) کارگزار و نویسنده بودم. و آن گاه، به بیت المال گردن بند مرواریدی بود که در جنگ بصره عاید گشته بود.

Духтари ваии кас ба назд ман фиристод ва гуфт : маро хабар расед ки дар байти алмоли амирмؤмнон ( ъ ) гардани банд марворидӣаст ки дар ихтиёр туаст .

دختر وی کس به نزد من فرستاد و گفت: مرا خبر رسید که در بیت المال امیرمؤمنان(ع) گردن بند مرواریدی است که در اختیار توست.

Ва ман дӯст ҳаме дорам ки онро орӣаам диҳӣ то бурузи ид қурбон бидон зинат ёбам . Ман кас бнздш фиристодам ки эй духтари амирмؤмнон , машрӯт бидон ки ориятат бидон шарт буд ки айни гарданбанди пас аз се рӯзи пасоварӣу зомин фиқдонаш бошӣ .

و من دوست همی دارم که آن را عاریه ام دهی تا بروز عید قربان بدان زینت یابم. من کس بنزدش فرستادم که ای دختر امیرمؤمنان، مشروط بدان که عاریتت بدان شرط بود که عین گردنبند پس از سه روز پس آوری و ضامن فقدانش باشی.

Посух дод : балии орӣае ки пас аз се рӯзи айн пас дода шаваду зомини фиқдон айнаш бошам . Ман онро бидӯни додам . Амирмؤмнон ( ъ ) он гарданбандро бргрдн вай бидид ва бишнохт ва пурсед : ин гарданбанд аз кҷооўрдӣ ?

پاسخ داد: بلی عاریه ای که پس از سه روز عین پس داده شود و ضامن فقدان عینش باشم. من آن را بدون دادم. امیرمؤمنان(ع) آن گردنبند را برگردن وی بدید و بشناخت و پرسید: این گردنبند از کجاآوردی؟

Посух дод : онро аз ибни абии рофеъи ганҷинаи бони амирмؤмнон орӣа кардаам ки рӯз ид бидон зинати гираму бози пас даҳум . Амирмؤмнони кас ба дунбол ман фиристод .

پاسخ داد: آن را از ابن ابی رافع گنجینه بان امیرمؤمنان عاریه کرده ام که روز عید بدان زینت گیرم و باز پس دهم. امیرمؤمنان کس به دنبال من فرستاد.

Ҳангомӣ ки рафтам фармуд : эй писари абии рофеъ Аё ба мусулмонони хиёнат ҳаме кунӣ ? гуфтам : аз хиёнат ба мусулмонон ба худованди паноҳи ҳаме барам . Фармуд : , пас чигуна гардани банди мавҷӯд дар байти алмолро бидӯни изни ману ризояти мусулмонон ба духтари ман орӣа додае ?

هنگامی که رفتم فرمود: ای پسر ابی رافع ایا به مسلمانان خیانت همی کنی؟ گفتم: از خیانت به مسلمانان به خداوند پناه همی برم. فرمود:، پس چگونه گردن بند موجود در بیت المال را بدون اذن من و رضایت مسلمانان به دختر من عاریه داده ای؟

Гуфтам : эй амирмўмнон , ӯ духтар туаст ва аз ман хости онро ба ваии орӣаи даҳум то худро бо он биорояд . Ва ман онро бидон шарт ки айнро боз пас диҳаду зомини фиқдонаш низ буд , буи додаам .

گفتم: ای امیرمومنان، او دختر تو است و از من خواست آن را به وی عاریه دهم تا خود را با آن بیاراید. و من آن را بدان شرط که عین را باز پس دهد و ضامن فقدانش نیز بود، بوی داده ام.

Фармуд : ҳам имрӯзи онро бозпаси гир ва аз такрори чунин кор бипарҳез ки муҷозотат хоҳам кард . Сипас фармуд : вой бар духтари ман агар гардани бандро ҷуз ба ҳамон шурӯти фиристода буд .

فرمود: هم امروز آن را بازپس گیر و از تکرار چنین کار بپرهیز که مجازاتت خواهم کرد. سپس فرمود: وای بر دختر من اگر گردن بند را جز به همان شروط فرستاده بود.

Дар ғайри он сӯрати аввалин зани ҳошимӣ буд ки ба сирқати дасташ ҳаме буриданд . Сухани вай ба гӯш духтар расед . Гуфт : эй амир , ман духтари туаму порае аз тани ту , чаҳ касе сазовортар аз ман ба истифода аз онаст ? фармуд : эй духтари ибни абитолб , аз ҳақи по фаро мабар .

در غیر آن صورت اولین زن هاشمی بود که به سرقت دستش همی بریدند. سخن وی به گوش دختر رسید. گفت: ای امیر، من دختر توام و پاره ای از تن تو، چه کسی سزاوارتر از من به استفاده از آن است؟ فرمود: ای دختر ابن ابیطالب، از حق پا فرا مبر.

Магари тамоми занони муҳоҷиру ансор дар ин ид ба чунин гарданбандии хештанро оростаанд ? ман он гоҳи гарданбанди бстдм ва ба ҷои хеши ниҳодам .

مگر تمام زنان مهاجر و انصار در این عید به چنین گردنبندی خویشتن را آراسته اند؟ من آن گاه گردنبند بستدم و به جای خویش نهادم.

Паёмбар ( с ) фармуд : эй мардум бидонед ки ин дунёи сроӣӣ норостаст на хонае ба астўоء . Хона ӣ андӯҳаст на шодӣ . Касе ки онро бишнохт , аз неъматӣ шодмон нашавад ва ба мусӣбатӣ андӯҳгин нагардад .

پیامبر (ص) فرمود: ای مردم بدانید که این دنیا سرائی ناراست است نه خانه ای به استواء. خانه ی اندوه است نه شادی. کسی که آن را بشناخت، از نعمتی شادمان نشود و به مصیبتی اندوهگین نگردد.

Ҳон бидонед ки худованди дунёро манзилгаҳи озмӯну охиратро манзилгаҳи фарҷомин ниҳод . Ва озмӯни дунёро сабаби савоби уқбои ниҳоду савоби уқборо подоши балоёии дунё . Пас бастанд то ато кунад ва биёзмоед то подош диҳад .

هان بدانید که خداوند دنیا را منزلگه آزمون و آخرت را منزلگه فرجامین نهاد. و آزمون دنیا را سبب ثواب عقبی نهاد و ثواب عقبی را پاداش بلایای دنیا. پس بستاند تا عطا کند و بیازماید تا پاداش دهد.

Дунё зуд бугзарад ва зу дигргўн шуданӣаст . Ширинии ширхўоргишро бсбби талхӣ аз шер гирифтанаш парҳез кунед . Аз лазоизи ҳолаш ба сабаби ғамони ояндааш даврӣ кунед .

دنیا زود بگذرد و زو دیگرگون شدنی است. شیرینی شیرخوارگیش را بسبب تلخی از شیر گرفتنش پرهیز کنید. از لذایذ حالش به سبب غمان آینده اش دوری کنید.

Макушед хонаеро ки худованд хоҳад хароб кунад , ободон шавад ва чун аз шумо хостааст ки аз он бибаред , мпиўндидш ки дар маърази уқубати вай қарор гиред .

مکوشید خانه ای را که خداوند خواهد خراب کند، آبادان شود و چون از شما خواسته است که از آن ببرید، مپیوندیدش که در معرض عقوبت وی قرار گیرید.

Ибн аббос гуфт : паёмбарро ( с ) шунидам ки мефармуд : эй мардум , густариши орзӯҳо бар фурӯд омадани аҷали мақдам буду рӯзи бозгашти ҷои арза ӣ крдорҳост .

ابن عباس گفت: پیامبر را (ص) شنیدم که می فرمود: ای مردم، گسترش آرزوها بر فرود آمدن اجل مقدم بود و روز بازگشت جای عرضه ی کردارهاست.

Дар он рӯзи он кас ки ба корҳои неки андӯхта ӣ худ шодаст , ғанимат карда ва он кас ки бар корҳои нек аз даст шуда маъюсаст , пушаймонии барад .

در آن روز آن کس که به کارهای نیک اندوخته ی خود شاد است، غنیمت کرده و آن کس که بر کارهای نیک از دست شده مأیوس است، پشیمانی برد.

эй мардум , оз , туҳидастӣасту ёс аз дунё бениёзӣу хурсандӣ ба ончӣ ки ҳаст , ромишаст . Низ гӯшагирӣ ибодату кор ганҷинааст .

ای مردم، آز، تهیدستی است و یاس از دنیا بی نیازی و خرسندی به آنچه که هست، رامش است. نیز گوشه گیری عبادت و کار گنجینه است.

Дунё чун конӣ монад ки ончӣ дар онаст ҳамонанд чизеаст ки аз он баргирифта шудааст . Ва тамомии чизҳояш ба нобӯдӣу завол наздикаст .

دنیا چون کانی ماند که آنچه در آن است همانند چیزی است که از آن برگرفته شده است. و تمامی چیزهایش به نابودی و زوال نزدیک است.

Аз ин рӯ акнӯн ки муҳлати нафасӣ чанд боқӣаст , онро дарёбед ва ихлос кунед чаро ки замонӣ ки роҳ нафасатон гиранд , пушаймонии судии надиҳад .

از این رو اکنون که مهلت نفسی چند باقی است، آن را دریابید و اخلاص کنید چرا که زمانی که راه نفستان گیرند، پشیمانی سودی ندهد.

Ҷамоли орифон , шайхи мҳии аддӣни арабӣ , дар ҷузъи сеюм китоби футуҳот ?маккейа гуфтааст : уламоро иттифоқаст ки поҳо аз аъзоӣӣаст ки маҳал вузӯаст .

جمال عارفان، شیخ محی الدین عربی، در جزء سوم کتاب فتوحات مکیه گفته است: علما را اتفاق است که پاها از اعضائی است که محل وضو است.

Аммо дар наҳва ӣ таҳорати онҳо ба вузӯ ихтилофаст ки оё боистӣ онҳоро шаст ё масҳ кашид ё ин ки ҳар ду ихтиёрӣаст .

اما در نحوه ی طهارت آن ها به وضو اختلاف است که آیا بایستی آن ها را شست یا مسح کشید یا این که هر دو اختیاری است.

Мазҳаби мо ихтиёри байни он дуаст бо увлавияти ҷамъи он ду кор . Чаҳ гӯйанд масҳи пои мутобиқи зоҳир қуръонасту ғусли он суннат .

مذهب ما اختیار بین آن دو است با اولویت جمع آن دو کار. چه گویند مسح پا مطابق ظاهر قرآن است و غسل آن سنت.

Зайтӯн ( ? ) ҳакими мардиро дид ки бар соҳили дрёӣии сахти мҳмўму маҳзун буд ва бар дунёи таъассуф ҳаме хӯрд . Вайро гуфт : эй ҷавон , агар дар авҷ бениёзӣ ба дрёӣӣ будӣу киштии ?ути бишкаста буду наздик буд ки ҳалоки шӯй , оё орзӯманд набӯдӣ ки ҳар чаҳ дорӣ аз даст равад ва наҷо ёбӣ ? гуфт : балӣ .

زیتون(؟) حکیم مردی را دید که بر ساحل دریائی سخت مهموم و محزون بود و بر دنیا تأسف همی خورد. وی را گفت: ای جوان، اگر در اوج بی نیازی به دریائی بودی و کشتی ات بشکسته بود و نزدیک بود که هلاک شوی، آیا آرزومند نبودی که هر چه داری از دست رود و نجا یابی؟ گفت: بلی.

Гуфт : ҳол агар бар тамоми дунё салтанат доштӣу атрофиёнатро ҳамагии азми қатли ту буд , орзӯмандӣ набӯдӣ ки бо аз даст рафтани тамоми ончии дорӣ , аз эшон халосии ёбӣ ? гуфт : балӣ . Гуфт : ту ҳам акнӯн он сирватмандӣ ва ҳам акнӯн он султон . Мард аз суханон ӯ ромиш ёфт .

گفت: حال اگر بر تمام دنیا سلطنت داشتی و اطرافیانت را همگی عزم قتل تو بود، آرزومندی نبودی که با از دست رفتن تمام آنچه داری، از ایشان خلاصی یابی؟ گفت: بلی. گفت: تو هم اکنون آن ثروتمندی و هم اکنون آن سلطان. مرد از سخنان او رامش یافت.

Ҳакимӣ гуфт : марг чунон тирӣаст ки ба қасд ту ояду умри ту фосила ӣ масир онаст .

حکیمی گفت: مرگ چونان تیری است که به قصد تو آید و عمر تو فاصله ی مسیر آن است.

Воъизӣ гуфт : дар ин рӯзгор ки чунон парандагон ҳаме гузарад , баҳри охирататон корӣ созед . Низ шабу рӯз бар шумо амал ҳаме кунанд , шумо низ бар онҳо амал кунед .

واعظی گفت: در این روزگار که چونان پرندگان همی گذرد، بهر آخرتتان کاری سازید. نیز شب و روز بر شما عمل همی کنند، شما نیز بر آنها عمل کنید.

Дар тафсири Найшобӯрӣ , дар тафсири оя ӣ «у ҳўолзии иқбли алтўбаҳи ман ибода » чунин омадааст : гуфтаанд аломати қабули тавба , даврии ёрони бад ва ҳам нишинон суъаст .

در تفسیر نیشابوری، در تفسیر آیه ی «و هوالذی یقبل التوبه من عباده » چنین آمده است: گفته اند علامت قبول توبه، دوری یاران بد و هم نشینان سؤ است.

Низ даврӣ аз ҷоӣӣ ки дар он ҷо ба гуноҳу хато даст задааст . Ва ин ки он ёрон ва ҳам нишинон ва корҳоро бо ёрон ва ҳам нишинон ва корҳои нек бадал созад .

نیز دوری از جائی که در آن جا به گناه و خطا دست زده است. و این که آن یاران و هم نشینان و کارها را با یاران و هم نشینان و کارهای نیک بدل سازد.

Сипас пушаймонӣ бисёр кунад ва бар ончии бгзрондаҳу рўзҳоӣӣ ки табоҳ доштааст бгриду ҳасрати ифроти корӣу эҳмоли дамӣ раҳо накунаду хештанро дар хур ҳар гӯнаи азоб ва хашм донад .

سپس پشیمانی بسیار کند و بر آنچه بگذرانده و روزهائی که تباه داشته است بگرید و حسرت افراط کاری و اهمال دمی رها نکند و خویشتن را در خور هر گونه عذاب و خشم داند.