Овардаанд ки туркӣ аз маҳалла ӣ шаҳрӣ мегузашт , ногоҳ гузариш бмсҷдӣ афтод , дид ки воъизӣ мавъиза мекард . Баъд аз онкии халқ бисёре ҷамъ шуданд он тарк дар миён мардум бинишаст ва он воъиз мавъиза мекард ки толибони илм аз маънии он оҷиз буданд , мъҳзои он тарк баҳоиҳои гиря мекард , баъд аз онкии мардуми мултафити он ҳолат шуданд аз ӯ астФсор намуданд ки гиря ӣ ту аз чаҳ чизаст ва аз чаҳ ҷиҳатаст ? . Гуфт : эй бародарон ! банда дар сари ҳади гила ӣӣ дорам ва дар миёни он гила бизӣ дорам ва он бузро бисёр дӯст медорам ва муддатӣ мешавад ки ман дар ин шаҳрам ва он бузро надидаам улҳоли бойени воъиз нигоҳ кардам дидам риши воъиз баряш буз ман мемонад ва он бузи биёади ман омада аз он сабабаст ки гиря бар ман муставле шуда ; . эй мӯш ! гуё ту низ бнмоз мерӯй аз барои онкии ақрабоу қабӣлаи туро аҳл намоз донанду бтў эътибор кунанд , ё онкии соҳиби хонаро аз барои хиёнату тафзили фиреби диҳӣ . эй мӯш ! ҳар корӣ ки касе кард ва аз ҳақиқати он кор бохабар набошад он кор эътиборӣ надорад , акнӯн ту узр оварадӣ мо низ равона мешавем то вақте дигар . Пас аз ин гуфтугӯи мӯши мунсарифи гашт ва бахона рафт . Гурба бисёр дилгир шуду озурдаи хотири мондаи бахонаи баргашт , қазоро соҳиби хонаи таҳи суфра ӣӣ ки дар хона дошт дар гӯша ӣӣ рехта буд гурба расед ва аз он сайр бихӯрад ва баргашт омад бадари хона ӣ мӯш ва нишаст . Мӯш дид ки гурбаи бози омадау бадари хона ӣ ӯ нишаста , аз воҳима ӣ гурба бова салом кард . Гурба гуфт : ва алейк ассалом эй шайхи кбор ! алиўм омадаам ки меҳмон ту бошам ва набояд узрӣ биоварӣ . Мӯш гуфт : эй шаҳриёр ! хона ӣ ҳақир беравнақаст бҷҳти инки касону аҳли байти ҳақири озурда ва марӣзанд , акнӯн эй шаҳриёр инсоф бидиҳ ки маро чаҳ қадари хиҷолат бояд кашид ва агар мумкинаст шаҳриёр аз рӯй лутфу бандаи навозии ин мартаба аз тақсир ҳақир бугзарад то вақте ки фориғи албол шудаи таҳияу тадорукии маъқӯли гирифтаи он вақти шаҳриёрро хабар кунам то ки ончии тариқ мизбонӣ бошад баъамали орм . Гурба гуфт : агар сад кас дар ин хона бемор бошад ва агар сад ҳазор фитнаи миборд ва агар тамоми олам баҳам хӯрд бҷоӣии нмирўму гом аз гом бар нмидорм , ва ту хоҳии меҳмон дор бош , хоҳӣ набош ,у хоҳии бахона рӯй ё нарӯй , марои баҳол худ бигзор ки ман шарт кардаам ва фурӯгузор нахоҳам буд . Ва ҳадис : акрами алзиФу луи кони коФро , амреаст ки нисбати бмҳмони дорӣ ва дар ин боби далели фаровон ва бисёраст , аз онҷмлаҳ инаст :

آورده‌اند که ترکى از محله‌ى شهرى میگذشت، ناگاه گذرش بمسجدى افتاد، دید که واعظى موعظه میکرد. بعد از آنکه خلق بسیارى جمع شدند آن ترک در میان مردم بنشست و آن‌ واعظ موعظه میکرد که طالبان علم از معنى آن عاجز بودند، معهذا آن ترک به هاى هاى گریه میکرد، بعد از آنکه مردم ملتفت آن حالت شدند از او استفسار نمودند که گریه‌ى تو از چه چیز است و از چه جهت است؟. گفت: اى برادران! بنده در سر حد گله‌یى دارم و در میان آن گله بزى دارم و آن بز را بسیار دوست میدارم و مدتى میشود که من در این شهرم و آن بز را ندیده‌ام الحال باین واعظ نگاه کردم دیدم ریش واعظ بریش بز من میماند و آن بز بیاد من آمده از آن سبب است که گریه بر من مستولى شده؛. اى موش! گویا تو نیز بنماز میروى از براى آنکه اقربا و قبیله تو را اهل نماز دانند و بتو اعتبار کنند، یا آنکه صاحب خانه را از براى خیانت و تفضیل فریب دهى. اى موش! هر کارى که کسى کرد و از حقیقت آن کار باخبر نباشد آن کار اعتبارى ندارد، اکنون تو عذر آوردى ما نیز روانه میشویم تا وقتى دیگر. پس از این گفتگو موش منصرف گشت و بخانه رفت. گربه بسیار دلگیر شد و آزرده خاطر مانده بخانه برگشت، قضا را صاحب خانه ته سفره‌یى که در خانه داشت در گوشه‌یى ریخته بود گربه رسید و از آن سیر بخورد و برگشت آمد بدر خانه‌ى موش و نشست. موش دید که گربه باز آمده و بدر خانه‌ى او نشسته، از واهمه‌ى گربه باو سلام کرد. گربه گفت: و علیک السلام اى شیخ کبار! الیوم آمده‌ام که مهمان تو باشم و نباید عذرى بیاورى. موش گفت: اى شهریار! خانه‌ى حقیر بى‌رونق است بجهت اینکه کسان و اهل بیت حقیر آزرده و مریضند، اکنون اى شهریار انصاف بده که مرا چه قدر خجالت باید کشید و اگر ممکن است شهریار از روى لطف و بنده نوازى این مرتبه از تقصیر حقیر بگذرد تا وقتى که فارغ البال شده تهیه و تدارکى معقول گرفته آن وقت شهریار را خبر کنم تا که آنچه طریق میزبانى باشد بعمل آرم. گربه گفت: اگر صد کس در این خانه بیمار باشد و اگر صد هزار فتنه میبارد و اگر تمام عالم بهم خورد بجائى نمیروم و گام از گام بر نمیدارم، و تو خواهى مهمان‌دار باش، خواهى نباش، و خواهى بخانه روى یا نروى، مرا بحال خود بگذار که من شرط کرده‌ام و فروگذار نخواهم بود. و حدیث: اکرم الضیف و لو کان کافرا، امریست که نسبت بمهمان دارى و در این باب دلیل فراوان و بسیار است، از آنجمله اینست: