Чу хуршед тобанда бинмуд чеҳр
چو خورشید تابنده بنمود چهر
Хиромони баромади бахами сипеҳр
خرامان برآمد بخم سپهر
з ҳар сӯи баромади хурӯши сарон
ز هر سو برآمد خروش سران
Гроиидни гурзҳои гарон
گراییدن گرزهای گران
Ғўи кӯс бо нолаи курноӣ
غو کوس با نالهٔ کرنای
Дам ноӣ срғину ҳиндӣ дароӣ
دم نای سرغین و هندی درای
Бурун омад аз бораи дижи фурӯд
برون آمد از بارهٔ دژ فرود
Далерони таркони ҳронкс ки буд
دلیران ترکان هرآنکس که بود
зи гирди саворону зи гурзу тир
ز گرد سواران و ز گرز و تیر
Сар кӯҳ шуд ҳамчуи дарёии қӣр
سر کوه شد همچو دریای قیر
Набад ҳеҷ ҳомӯну ҷои набард
نبد هیچ هامون و جای نبرد
Ҳамеи кӯҳу санги аспро хира кард
همی کوه و سنگ اسپ را خیره کرد
Азин гӯна то гашти хуршеди рост
ازین گونه تا گشت خورشید راست
Сипоҳи фурӯди диловари бкост
سپاه فرود دلاور بکاست
Фарозу нишебаши ҳама кушта шуд
فراز و نشیبش همه کشته شد
Србхти мард ҷавон гашта шуд
سربخت مرد جوان گشته شد
Бадви хираи монданди эрониён
بدو خیره ماندند ایرانیان
Ки чун ӯ надиданд шери жён
که چون او ندیدند شیر ژیان
з таркон намонад инч бо ӯ савор
ز ترکان نماند ایچ با او سوار
Надид инч танҳо рухи корзор
ندید ایچ تنها رخ کارزار
Аннанро бипечед ва танҳо бирафт
عنان را بپیچید و تنها برفت
зи болои сӯй диж хиромед тафт
ز بالا سوی دژ خرامید تفت
Чу раҳоаму бежан камӣн сохтанд
چو رهام و بیژن کمین ساختند
Фарозу нишебаш ҳаме тохтанд
فراز و نشیبش همی تاختند
Чу бежан падед омад андари нишеб
چو بیژن پدید آمد اندر نشیب
Сабк шуд Аннан ва гарон шуд ркиб
سبک شد عنان و گران شد رکیب
Фурӯди ҷавони трг бежан бидид
فرود جوان ترگ بیژن بدید
Бузади дасту теғ аз миён баркашид
بزد دست و تیغ از میان برکشید
Чу раҳоами гирд андар омад ба пушт
چو رهام گرد اندر آمد به پشت
Хурушони яке теғи ҳиндӣ ба мушт
خروشان یکی تیغ هندی به مشت
Бузад бар сари китфи марди далер
بزد بر سر کتف مرد دلیر
Фурӯд омад аз дӯши дасташ ба зер
فرود آمد از دوش دستش به زیر
Чу аз ваии ҷудои гашти бозуӣу дӯш
چو از وی جدا گشت بازوی و دوش
Ҳамеи тохти асп ва ҳаме зад хурӯш
همی تاخت اسپ و همی زد خروش
Бнздики дижи бежан андар расед
بنزدیک دژ بیژن اندر رسید
Бзхмии паии бора ӯ бурид
بزخمی پی بارهٔ او برید
Пиёдаи худ ва чанд зон чокарон
پیاده خود و چند زان چاکران
Таба гашта аз чанги кндоўрон
تبه گشته از چنگ کنداوران
Бдж дар шуд ва дар бибастанд зуд
بدژ در شد و در ببستند زود
Шуд он номвари шери ҷангии фурӯд
شد آن نامور شیر جنگی فرود
Бишуд бо парастандагони модараш
بشد با پرستندگان مادرش
Гирифтанд пӯшидагон дар буриш
گرفتند پوشیدگان در برش
Бзории Фгнднд бар тахти оҷ
بزاری فگندند بر تخت عاج
Набад шоҳро рӯзи ҳангоми тоҷ
نبد شاه را روز هنگام تاج
Ҳамаи ғолияи мӯӣу мишкӣни каманд
همه غالیه موی و مشکین کمند
Парастандау модар аз бен бикунад
پرستنده و مادر از بن بکند
Ҳаме кунад ҷони он гиромии фурӯд
همی کند جان آن گرامی فرود
Ҳамаи тахти мӯяи ҳама ҳсн равад
همه تخت مویه همه حصن رود
Чунин гуфт чун лаби з ҳам барграфт
چنین گفت چون لب ز هم برگرفت
Ки ин мӯӣ кандан набошад шигифт
که این موی کندن نباشد شگفت
Кунун андар оянд эрониён
کنون اندر آیند ایرانیان
Ба тороҷи дижи поки бастаи миён
به تاراج دژ پاک بسته میان
Парастандагонро асирон кунанд
پرستندگان را اسیران کنند
Дижи вбораҳи кӯҳ вайрон кунанд
دژ وباره کوه ویران کنند
Дили ҳрк бар ман бисӯзад ҳаме
دل هرک بر من بسوزد همی
зи ҷонами Рахши брФрўзди ҳаме
ز جانم رخش برفروزد همی
Ҳамаи пок бар бора бояд шудан
همه پاک بر باره باید شدن
Тани хешро бар замин бар задан
تن خویش را بر زمین بر زدن
Куҷои баҳр бежан намонад яке
کجا بهر بیژن نماند یکی
Нмонми ман эдар магари андакӣ
نمانم من ایدر مگر اندکی
Кушандаи тану ҷони ман дард ӯст
کشنده تن و جان من درد اوست
Парастору ганҷам чаҳ дар хӯрд ӯст
پرستار و گنجم چه در خورد اوست
Бигуфт ин ва рухсорагон кард зард
بگفت این و رخسارگان کرد زرد
Баромади рӯонаши бтимору дард
برآمد روانش بتیمار و درد
Ббозигрӣ монад ин чархи маст
ببازیگری ماند این چرخ مست
Ки бозии برارد ба ҳафтод даст
که بازی برآرد به هفتاد دست
Замонии бхнҷри замонии бтиғ
زمانی بخنجر زمانی بتیغ
Замонии ббоду замонии бмиғ
زمانی بباد و زمانی بمیغ
Замонии бадасти яке носазо
زمانی بدست یکی ناسزا
Замонии худ аз дарду сахтии раҳо
زمانی خود از درد و سختی رها
Замонӣ диҳад тахту ганҷу кулоҳ
زمانی دهد تخت و گنج و کلاه
Замонии ғаму ранҷу хорӣу чоҳ
زمانی غم و رنج و خواری و چاه
Ҳаме хӯрд бояд касеро ки ҳаст
همی خورد باید کسی را که هست
Манам тнгдл то шудам тангдаст
منم تنگدل تا شدم تنگدست
Агар худ нзодии хирадманди мард
اگر خود نزادی خردمند مرد
Надидӣ зи гетии чунин гарму сард
ندیدی ز گیتی چنین گرم و سرد
Бибояд ба кӯрӣ ва ноком зист
بباید به کوری و ناکام زیست
Барин зиндагонӣ бибояд гирист
برین زندگانی بباید گریست
Саранҷом хокаст болини ӯй
سرانجام خاکست بالین اوی
Дареғи он дилу ройу ойини ӯй
دریغ آن دل و رای و آیین اوی
Парастандагон бар сар диж шуданд
پرستندگان بر سر دژ شدند
Ҳамаи хештан бар замин барзаданд
همه خویشتن بر زمین برزدند
Яке оташии худ ҷрираҳ фурухт
یکی آتشی خود جریره فروخت
Ҳамаи ганҷҳоро ба оташ бсухт
همه گنجها را به آتش بسوخت
Яке теғ бигирифт зон пас бадаст
یکی تیغ بگرفت زان پس بدست
Дар хонаи тозӣ аспон бибаст
در خانهٔ تازی اسپان ببست
Шикамашон бадаред ва бибаред пай
شکمشان بدرید و ببرید پی
Ҳамеи рехт аз дидаи хунобу хуй
همی ریخت از دیده خوناب و خوی
Биёмад биболин фаррухи фурӯд
بیامد ببالین فرخ فرود
Яке дашна бо ӯ чу оби кабӯд
یکی دشنه با او چو آب کبود
Ду рухро биравӣ писар бар ниҳод
دو رخ را بروی پسر بر نهاد
Шиками брдриду буриш ҷон бидод
شکم بردرید و برش جان بداد
Дар диж бикунаданд эрониён
در دژ بکندند ایرانیان
Бғорт бибастанд яксар миён
بغارت ببستند یکسر میان
Чу баҳроми наздики он бора шуд
چو بهرام نزدیک آن باره شد
Аз андӯҳ яксар дилаш пора шуд
از اندوه یکسر دلش پاره شد
Боиронён гуфт кин аз падар
بایرانیان گفت کین از پدر
Басии хортар мард ва ҳам зортар
بسی خوارتر مرد و هم زارتر
Кушандаи Сиёвуш чокар набӯд
کشنده سیاوش چاکر نبود
Бболинш бар кушта модар набӯд
ببالینش بر کشته مادر نبود
Ҳамаи диж саросар барафрӯхта
همه دژ سراسر برافروخته
Ҳамаи хону мони кандау сӯхта
همه خان و مان کنده و سوخته
Боиронён гуфт каз кирдигор
بایرانیان گفت کز کردگار
Битарсед вази гардиши рӯзгор
بترسید وز گردش روزگار
Ббд бас дарозаст чанги сипеҳр
ببد بس درازست چنگ سپهر
Ба бидодгар барнагардад бмҳр
به بیدادگر برنگردد بمهر
Зкихсрў акнӯн надоред шарм
زکیخسرو اکنون ندارید شرم
Ки чандон сухан гуфт бо Тӯси нарм
که چندان سخن گفت با طوس نرم
Бкин Сиёвуш фиристодатон
بکین سیاوش فرستادتان
Басии панд ва андарзҳо додатон
بسی پند و اندرزها دادتان
зи хӯни бародар чу огаҳ шавад
ز خون برادر چو آگه شود
Ҳамаи шарму озарм кӯтаҳ шавад
همه شرم و آزرم کوته شود
зи раҳоами вази бежани тези мағз
ز رهام وز بیژن تیز مغز
Наёяд бгитии яке кори нағз
نیاید بگیتی یکی کار نغز
Ҳмоннгаҳ биёмад сипаҳдори Тӯс
همانگه بیامد سپهدار طوس
Бароаи калот андар оварад кӯс
براه کلات اندر آورد کوس
Чу Гӯдарз ва чун Геви кндоўрон
چو گودرز و چون گیو کنداوران
зи гардони Эрони сипоҳии гарон
ز گردان ایران سپاهی گران
Сипаҳбади басӯи спдкўаҳ шуд
سپهبد بسوی سپدکوه شد
Взонҷои бнздикӣ анбӯҳ шуд
وزانجا بنزدیکی انبوه شد
Чу омад биболин он куштаи зор
چو آمد ببالین آن کشته زار
Барон тахт бо модар афганда хор
بران تخت با مادر افگنده خوار
Бики дасти баҳроми пари оби чашм
بیک دست بهرام پر آب چشم
Нишаста биболин ӯ пари зи хашм
نشسته ببالین او پر ز خشم
Бадаст дигар зангаи шоўрон
بدست دگر زنگهٔ شاوران
Бирав анҷуман гашта кндоўрон
برو انجمن گشته کنداوران
Гӯй чун дарахтӣ барон тахти оҷ
گوی چون درختی بران تخت عاج
Бадӣдори моҳу бболои соҷ
بدیدار ماه و ببالای ساج
Сиёвуши бади хуфта бар тахти зар
سیاوش بد خفته بر تخت زر
Абои ҷавшану теғу гурзу камар
ابا جوشن و تیغ و گرز و کمر
Бирав зор бигирист Гӯдарзу Гев
برو زار بگریست گودرز و گیو
Бузургон чу гургину баҳроми ню
بزرگان چو گرگین و بهرام نیو
Рух Тӯс шуд пари зи хӯни ҷигар
رخ طوس شد پر ز خون جگر
зи дарди фурӯду зи дарди писар
ز درد فرود و ز درد پسر
Ки тундии пушаймонии орадати бор
که تندی پشیمانی آردت بار
Ту дар бӯстони тухми тундии макор
تو در بوستان تخم تندی مکار
Чунин гуфт Гӯдарз бо Тӯсу Гев
چنین گفت گودرز با طوس و گیو
Ҳамон номдорону гардони ню
همان نامداران و گردان نیو
Ки тундӣ на кори сипаҳбад буд
که تندی نه کار سپهبد بود
Сипаҳбад ки тундӣ кунад бад буд
سپهبد که تندی کند بد بود
Ҷавонии бад-ӣни сони зи тухми каён
جوانی بدین سان ز تخم کیان
Бад-ӣни фар ва ин брзу ёлу миён
بدین فر و این برز و یال و میان
Бидодӣ бтизӣу тундии ббод
بدادی بتیزی و تندی بباد
Зрспи он сипаҳдори нўзрнжод
زرسپ آن سپهدار نوذرنژاد
зи тезӣ гирифтор шуд риўниз
ز تیزی گرفتار شد ریونیز
Набӯд аз бади бахти мо мондаи чиз
نبود از بد بخت ما مانده چیز
Ҳунар бехирад дар дили марди тунд
هنر بیخرد در دل مرد تند
Чу теғӣ ки гардад з зангор кунад
چو تیغی که گردد ز زنگار کند
Чу чандин бигуфтанд об аз ду чашм
چو چندین بگفتند آب از دو چشم
Баборед ва омад зи тундии бахшам
ببارید و آمد ز تندی بخشم
Чунин посух оварад каз бахти бад
چنین پاسخ آورد کز بخت بد
Басии ранҷ всхтӣ бамурдам расад
بسی رنج وسختی بمردم رسد
Бифармуд то дахмаи шоҳвор
بفرمود تا دخمهٔ شاهوار
Бкрднд бар теғи он кӯҳсор
بکردند بر تیغ آن کوهسار
Ниҳоданд зирондрши тахти зар
نهادند زیراندرش تخت زر
Бдибои зарбафту заррини камар
بدیبای زربفت و زرین کمر
Тан шоҳвораш биёростанд
تن شاهوارش بیاراستند
Гулу машку кофур ва ме хостанд
گل و مشک و کافور و می خواستند
Сарашро бкоФўр карданд хушк
سرش را بکافور کردند خشک
Рахшро бътру гулобу бмшк
رخش را بعطر و گلاب و بمشک
Ниҳоданд бар тахту гаштанди боз
نهادند بر تخت و گشتند باز
Шуд он ширдили шоҳи гардани фароз
شد آن شیردل شاه گردنفراز
Зроспи сарафроз бо риўниз
زراسپ سرافراز با ریونیز
Ниҳоданд дар паҳлавии шоҳ низ
نهادند در پهلوی شاه نیز
Сипаҳбад барон риши коФўргўн
سپهبد بران ریش کافورگون
Баборед аз дидагони ҷӯии хӯн
ببارید از دیدگان جوی خون
Чунинаст ҳарчанд монем дайр
چنینست هرچند مانیم دیر
На пел сарафроз монад на шер
نه پیل سرافراز ماند نه شیر
Дили санг ва санадон битарсад зи марг
دل سنگ و سندان بترسد ز مرگ
Раҳои наёбади азуи бору барг
رهایی نیابد ازو بار و برگ