Чўгўдрзи вчўни рустами паҳлавон
چو گودرز و چون رستم پهلوان
Бкрднди ранҷаи барин бар равон
بکردند رنجه برین بر روان
Азон пас куҷо шуд бҳомоўрон
ازان پس کجا شد بهاماوران
Бибастанд поиш бабанд гарон
ببستند پایش ببند گران
Каси оҳанги ин тахт шоҳӣ накард
کس آهنگ این تخت شاهی نکرد
Ҷуз аз гарму тимор эшон нахурд
جز از گرم و تیمار ایشان نخورد
ЧўгФтнд бо рустами эрониён
چو گفتند با رستم ایرانیان
Ки ҳастӣ ту зебои тахти каён
که هستی تو زیبای تخت کیان
Яке бонги барзади бронкс ки гуфт
یکی بانگ برزد بر آنکس که گفت
Ки бо дахма танг бошед ҷуфт
که با دخمهٔ تنگ باشید جفت
Ки бошоҳ бошад куҷои паҳлавон
که با شاه باشد کجا پهلوان
Нишастанд боиину равшани равон
نشستند بآیین و روشن روان
Марои тахти зар бояду бастаи шоҳ
مرا تخت زر باید و بسته شاه
Мабод ин гумони вмбоди ин кулоҳ
مباد این گمان و مباد این کلاه
Гузин кард зоирони даҳ вдўҳзор
گزین کرد ز ایران ده و دو هزار
Ҷаҳонгири вбргстўонўри савор
جهانگیر و برگستوانور سوار
Раҳонед азбнди коўс ро
رهانید از بند کاوس را
Ҳамон Геву Гӯдарзи ваҳми Тӯс ро
همان گیو و گودرز و هم طوس را
Ҳамон шоҳи пирӯз чун кушта шуд
همان شاه پیروز چون کشته شد
Боиронёни кор баргашта шуд
بایرانیان کار برگشته شد
Диловар шуд аз кори он хўшнўор
دلاور شد از کار آن خوشنواز
Бароам бинишаст бртхти ноз
به آرام بنشست بر تخت ناز
Чу фарзанд Қоран бишуд сўФзоӣ
چو فرزند قارن بشد سوفرای
Ки оварад гоҳи маии бозҷоӣ
که آورد گاه مهی باز جای
зи пирӯзӣ ӯ чу омад нишон
ز پیروزی او چو آمد نشان
з Эрон бирафтанд гарданкашон
ز ایران برفتند گردنکشان
Ки биравӣ бшоҳӣ кунанд офарин
که بر وی بشاهی کنند آفرین
Шавад кеҳтарии шаҳриёри замин
شود کهتری شهریار زمین
Боиронён гуфт кин носазост
بایرانیان گفت کین ناسزاست
Бузургии втоҷи азпии подшост
بزرگی وتاج از پی پادشاست
Қубод арча хирадаст гардад бузург
قباد ارچه خردست گردد بزرگ
Наёрем дрбишаҳи ширгрг
نیاریم در بیشهٔ شیر گرگ
Чўхўоҳӣ ки шоҳӣ кунӣ бе нажод
چو خواهی که شاهی کنی بینژاد
Ҳамаи дӯдаро дод хоҳии ббод
همه دوده را داد خواهی بباد
Қубоди он замон чун бамурдӣ расед
قباد آن زمان چون بمردی رسید
СрсўФзоӣ аз дртоҷ дид
سر سوفرای از در تاج دید
Ба гуфтор бадгавҳаронаш бикушт
به گفتار بدگوهرانش بکشت
Куҷо буд дрподшоҳиши пушт
کجا بود در پادشاهیش پشت
Вазон пас бибастанд пои Қубод
وزان پس ببستند پای قباد
Диловари савории гӯй кӣ нажод
دلاور سواری گوی کینژاد
Бзрмҳр додаш яке пурҳунар
بزرمهر دادش یکی پرهنر
Ки кини пдрбозхўоҳди магар
که کین پدر بازخواهد مگر
Нигаҳ кард зрмҳр кас ронадед
نگه کرد زرمهر کس را ندید
Ки бо тоҷи бртхти шоҳии сзид
که با تاج بر تخت شاهی سزید
Чўбршоаҳ афганд зрмҳри меҳр
چو بر شاه افگند زرمهر مهر
БрўоФрин хонд гардони сипеҳр
برو آفرین خواند گردان سپهر
Азуи банди бардошти токори хеш
ازو بند برداشت تا کار خویش
Биҷӯед кунад тези бозори хеш
بجوید کند تیز بازار خویش
Каси азбндгони тоҷ ҳаргиз наҷуст
کس از بندگان تاج هرگز نجست
Вагар чанд будӣ нажодаши дуруст
وگر چند بودی نژادش درست
Зтркони яке номвари соваи шоҳ
ز ترکان یکی نامور ساوهشاه
Биёмад ки ҷӯяд нигини вукалоа
بیامد که جوید نگین و کلاه
Чунон хости равшани ҷаҳони офарин
چنان خواست روشن جهانآفرین
Ки аўнист гардад ба Эрони замин
که او نیست گردد به ایران زمین
Туро орзӯи тахти шоҳаншаҳӣ
تو را آرزو تخت شاهنشهی
Чрокрд зон пас ки будӣ раҳе
چرا کرد زان پس که بودی رهی
Ҳаме бар ҷаҳонади ялони синаи асб
همی بر جهاند یلان سینه اسب
Ки томни збҳроми пўргшсб
که تا من ز بهرام پور گشسب
Бнўдрҷҳон шаҳриёрӣ кунам
بنو در جهان شهریاری کنم
Тани хешро ёдгорӣ кунам
تن خویش را یادگاری کنم
Хирадманди шоҳии чўнўшини равон
خردمند شاهی چو نوشین روان
Бҳрмзи бадии рӯзи перии ҷавон
بهرمز بدی روز پیری جوان
Бузургони кишвар варо ёваранд
بزرگان کشور ورا یاورند
Агар ёўроннд гар кеҳтаранд
اگر یاورانند گر کهترند
Ба Эрон савораст сисдҳзор
به ایران سوارست سیصدهزار
Ҳамаи паҳлавони ваҳмаи номдор
همه پهلوان و همه نامدار
Ҳамаи як бики шоҳро банда анд
همه یکبیک شاه را بندهاند
БФрмону райш сроФгндаҳ анд
بفرمان و رایش سرافگندهاند
Шаҳаншоҳи гетии туро баргузед
شهنشاه گیتی تو را برگزید
Чунон каз раҳи номдорони сзид
چنان کز ره نامداران سزید
Ниёгонатро ҳамчунин ном дод
نیاکانت را همچنین نام داد
БФрҷом бар душманон ком дод
بفرجام بر دشمنان کام داد
Ту подоши он некуӣ бад кунӣ
تو پاداش آن نیکویی بد کنی
Чунон дон ки бад бо тан худ кунӣ
چنان دان که بد با تن خود کنی
Макун озро брхрди подшо
مکن آز را برخرد پادشا
Ки доно нахонд туро порсо
که دانا نخواند تو را پارسا
Агар ман занами панди мардони даҳум
اگر من زنم پند مردان دهم
Ббсёри соли азбродр киам
ببسیار سال ازبرادر کهم
Мадаи коркарди ниёкони ббод
مده کارکرد نیاکان بباد
Мабодо ки панд ман оядат ёд
مبادا که پند من آیدت یاد
Ҳама анҷуман монад зўдршгФт
همه انجمن ماند زودرشگفت
Сипаҳдори лабро бдндон гирифт
سپهدار لب را بدندان گرفت
Бидонаст кӯ рост гуяд ҳаме
بدانست کو راست گوید همی
Ҷуз аз роҳ некӣ наҷуед ҳаме
جز از راه نیکی نجوید همی
Ялон сина гуфт эй гиронмояи зан
یلان سینه گفت ای گرانمایه زن
Ту дронҷмни рой шоҳон мазан
تو درانجمن رای شاهان مزن
Ки ҳурмузи бад-ӣн чндгаҳ бугзарад
که هرمز بدین چندگه بگذرد
Зтхти маии паҳлавони бархӯрд
زتخت مهی پهلوان برخورد
Зҳрмз чунин бошад андари хабар
زهرمز چنین باشد اندر خبر
Бародаратро шоҳи Эрони шимур
برادرت را شاه ایران شمر
Бтоҷи кегар ннозди ҳаме
بتاج کیی گر ننازد همی
Чрохлът аз дӯк созад ҳаме
چراخلعت از دوک سازد همی
Сухан бас кун азҳрмзи тарки зод
سخن بس کن ازهرمز ترک زاد
Ки андар замона мабод он нажод
که اندر زمانه مباد آن نژاد
Гар аз киқбоди андрории шумор
گر از کیقباد اندرآری شمار
Барин тухма бар солиёни садҳазор
برین تخمهٔ بر سالیان صدهزار
Ки бо тоҷ буданд бртхти зар
که با تاج بودند برتخت زر
Саромад кунун ном эшон мабар
سرآمد کنون نام ایشان مبر
зи парвиз хусрав миндиш низ
ز پرویز خسرو میندیش نیز
Кзўёд кардан наярзад бчиз
کزویاد کردن نیرزد بچیز
Бадаргоҳ ӯ ҳрк вижа таранд
بدرگاه او هرک ویژهترند
Бародарати рокҳтри вчокрнд
برادرت راکهتر وچاکرند
Чу баҳром гуяд барон кеҳтарон
چو بهرام گوید بران کهتران
Бабанданд поиш бабанд гарон
ببندند پایش ببند گران
Бадв гардӣа гуфт к-эии деви соз
بدو گردیه گفت کای دیو ساز
Ҳамеи деватон дом созад броз
همی دیوتان دام سازد براز
Макун бртни вҷоми мо бар ситам
مکن برتن وجان ما بر ستم
Ки аз ту бубинами ҳамеи боду дам
که از تو ببینم همی باد و دم
Падари марзбон буд морои барӣ
پدر مرزبان بود مارا بری
Ту афгандӣ ин ҷустани тахти пай
تو افگندی این جستن تخت پی
Чу баҳромро дил Биҷӯш оварӣ
چو بهرام را دل بجوش آوری
Табори марои дрхрўш оварӣ
تبار مرا درخروش آوری
Шавад ранҷи ин тухмаи мо ббод
شود رنج این تخمهٔ ما بباد
Ба гуфтори ту кеҳтари бднжод
به گفتار تو کهتر بدنژاد
Кунун роҳбар бош баҳром ро
کنون راهبر باش بهرام را
Пурошӯб кун базму ором ро
پرآشوب کن بزم و آرام را
Бигуфт ин вгрёни сӯй хона шуд
بگفت این وگریان سوی خانه شد
Ба дил бо бародар чу бегона шуд
به دل با برادر چو بیگانه شد
Ҳаме гуфт ҳаркас ки ин поки зан
همیگفت هرکس که این پاک زن
Сухани гӯйу равшани дилу рои зан
سخن گوی و روشن دل و رای زن
Ту гӯйӣ ки гуфтораш аз дафтараст
تو گویی که گفتارش از دفترست
Бадонаши зи ҷомосб номӣ тараст
بدانش ز جاماسب نامی ترست
Чу баҳромро он наомад писанд
چو بهرام را آن نیامد پسند
Ҳаме буд зи овози хоҳари нижанд
همیبود ز آواز خواهر نژند
Дили тираи андешаи дирёб
دل تیره اندیشهٔ دیریاب
Ҳамеи тахт шоҳӣ намӯдаш бихоб
همی تخت شاهی نمودش بخواب
Чунин гуфт пас кини сарои сипанҷ
چنین گفت پس کین سرای سپنج
Наёбанд ҷуиндагони ҷуз ба ранҷ
نیابند جویندگان جز به رنج
Бифармуд то хон биёростанд
بفرمود تا خوان بیاراستند
намева равад ва ромишгарон хостанд
می و رود و رامشگران خواستند
Бромшгрӣ гуфт комрўз равад
برامشگری گفت کامروز رود
Бёроӣ бо паҳливонии сурӯд
بیارای با پهلوانی سرود
Нахонем ҷузи номаи ҳФтхўон
نخوانیم جز نامهٔ هفتخوان
Барин мегусорем лухтӣ бихон
برین میگساریم لختی بخوان
Ки чун шуд брўиини дизи Исфандиёр
که چون شد برویین دز اسفندیار
Чаҳ бозӣ намӯд андарони рӯзгор
چه بازی نمود اندران روزگار
Бихӯраданд бар ёд ӯ чанд май
بخوردند بر یاد او چند می
Ки обод бодо бирав буми рай
که آباد بادا برو بوم ری
Казон буми хезади сипаҳбади чўтў
کزان بوم خیزد سپهبد چوتو
Фузуни оФриноди эзад чу ту
فزون آفریناد ایزد چو تو
Парогандаи гаштанд чун тира шуд
پراگنده گشتند چون تیره شد
Срмигсорони з мехира шуд
سرمیگساران ز میخیره شد
Чу барзади синони офтоби баланд
چو برزد سنان آفتاب بلند
Шаби тираи гашт аз дирафшаши нижанд
شب تیره گشت از درفشش نژند
Сипаҳдори баҳроми гирди сутург
سپهدار بهرام گرد سترگ
Бифармуд то шуд дабири бузург
بفرمود تا شد دبیر بزرگ
Бхоқони яке номаи артнги вор
بخاقان یکی نامه ارتنگ وار
Нбштнди пурбуии врнги внгор
نبشتند پربوی ورنگ ونگار
Бпўзш кунон гуфт ҳастам бадарад
بپوزش کنان گفت هستم بدرد
Дилии прпшимонӣу боди сард
دلی پرپشیمانی و باد سرد
Азин пас ман он буму марзи ту ро
ازین پس من آن بوم و مرز تو را
Нигаҳ дорам аз баҳри арзи ту ро
نگه دارم از بهر ارز تو را
Агар бар ҷаҳони пок меҳтар шавам
اگر بر جهان پاک مهتر شوم
Туро ҳамчуи кеҳтар бародар шавам
تو را همچو کهتر برادر شوم
Тўбоид ки дилро башуе зкин
توباید که دل را بشویی زکین
Надории ҷудои буми Эрони зи чин
نداری جدا بوم ایران ز چین
Чўпрдхтаҳ шуд зин дигар соз кард
چوپردخته شد زین دگر ساز کرد
Дргнҷи гирди омада боз кард
درگنج گرد آمده باز کرد
Сипаҳро дирам дод восби врҳӣ
سپه را درم داد واسب ورهی
Наоне ҳамеи ҷусти ҷои маӣ
نهانی همیجست جای مهی
Злшкри яке паҳлавони баргузед
زلشکر یکی پهلوان برگزید
Ки солори буми хуросони сзид
که سالار بوم خراسان سزید
Пурандеша аз Балх шуд сӯии рай
پراندیشه از بلخ شد سوی ری
Бхрдоди фархундаи дрмоаҳи дай
بخرداد فرخنده درماه دی
Ҳаме кард андешаи дарбяши вкм
همیکرد اندیشه دربیش وکم
Бифармуд пас то сарои дирам
بفرمود پس تا سرای درم
Бисозанд вороишӣ нав кунанд
بسازند وآرایشی نو کنند
Дирами меҳри бурноам хусрав кунанд
درم مهر برنام خسرو کنند
зи бозоргони онки бади поки мағз
ز بازارگان آنک بد پاک مغز
Сухангӯӣу андрхўри кори нағз
سخنگوی و اندرخور کار نغز
Ба меҳри он дирамҳо ббдраҳи дарун
به مهر آن درمها ببدره درون
Бифармуд бурдани сӯии тисФўн
بفرمود بردن سوی طیسفون
Биёред пурмояи дебои рӯм
بیارید پرمایه دیبای روم
Ки пайкари бришми баду зараши бум
که پیکر بریشم بد و زرش بوم
Бихаред то он дирами нздшоаҳ
بخرید تا آن درم نزدشاه
Баранд вкнди меҳр ӯро нигоҳ
برند وکند مهر او را نگاه
Фиристода Эй хонд бо шарму ҳуш
فرستادهای خواند با شرم و هوش
Диловари басони хуҷастаи сурӯш
دلاور بسان خجسته سروش
Яке нома бинвишт бо боду дам
یکی نامه بنوشت با باد و دم
Сухан гуфт ҳаргунаи азбиш ва кам
سخن گفت هرگونه ازبیش و کم
зи прмўдаҳу лашкари соваи шоҳ
ز پرموده و لشکر ساوه شاه
зи размӣ куҷо карда бад бо сипоҳ
ز رزمی کجا کرده بد با سپاه
Вазони хлътии комд ӯро зи шоҳ
وزان خلعتی کآمد او را ز شاه
зи мқноъи вази дўкдони сиёҳ
ز مقناع وز دوکدان سیاه
Чунин гуфт зон пас ки ҳаргиз бихоб
چنین گفت زان پس که هرگز بخواب
Набинам рухи шоҳ бо ҷоҳу об
نبینم رخ شاه با جاه و آب
Ҳронгаҳ ки хусрав нишинад бтхт
هرآنگه که خسرو نشیند بتخت
Писарати он гиронмояи некбахт
پسرت آن گرانمایهٔ نیکبخت
БФрмон ӯ кӯҳ ҳомӯн кунам
بفرمان او کوه هامون کنم
Биёбони здшмн чу Ҷайҳун кунам
بیابان زدشمن چو جیحون کنم
Ҳамеи хост то брдршҳрёр
همیخواست تا بردرشهریار
Срорди магар бе гунаҳи рӯзгор
سرآرد مگر بیگنه روزگار
Ҳамеи ёдкарди ин ба номаи дарун
همییادکرد این به نامه درون
Фиристода омад сӯии тисФўн
فرستاده آمد سوی طیسفون
Ббозоргон гуфт меҳри дирам
ببازارگان گفت مهر درم
Чу ҳурмузад бинад бипечад зғм
چو هرمزد بیند بپیچد زغم
Чу хусрав набошад варои ёрўпшт
چو خسرو نباشد ورا یاروپشت
Бибинад зи ман рӯзгори дурушт
ببیند ز من روزگار درشت
Чу озармҳо бар замини барзанам
چو آزرمها بر زمین برزنم
Ҳамеи бехи сосони збни бркнм
همی بیخ ساسان زبن برکنم
На он тухмаро кард яздони замин
نه آن تخمهٔ را کرد یزدان زمین
Гуҳ омад ки бархезад он офарин
گه آمد که برخیزد آن آفرین
Биёмад фиристодаи неки пай
بیامد فرستادهٔ نیک پی
Ббғдод бо номдорони рай
ببغداد با نامداران ری
Чўномаҳ ба наздик ҳурмуз расед
چونامه به نزدیک هرمز رسید
Рахши гашт зон нома чун шнблид
رخش گشت زان نامه چون شنبلید
Пас огоҳӣ омад зи меҳри дирам
پس آگاهی آمد ز مهر درم
Якояк барон ғами биФзўди ғам
یکایک بران غم بیفزود غم
Бипечед ва шуд бар писари бадгумон
بپیچید و شد بر پسر بدگمان
Бигуфт ин ба ойини гшсби он замон
بگفت این به آیین گشسب آن زمان
Ки хусрав бамурдӣ баҷое расед
که خسرو بمردی بجایی رسید
Ки аз мо ҳаме сар бихоҳад кашид
که از ما همی سر بخواهد کشید
Дирамро ҳаме меҳр созад бниз
درم را همی مهر سازد بنیز
Сабки доштани бештари зин чаҳ чиз
سبک داشتن بیشتر زین چه چیز
Ба посух чунин гуфт ойини гшсб
به پاسخ چنین گفت آیین گشسب
Ки бе ту мубиноади майдону асб
که بیتو مبیناد میدان و اسب
Бадв гуфт ҳурмуз ки дрногҳон
بدو گفت هرمز که درناگهان
Мари ин шӯхро гум кунам азҷҳон
مر این شوخ را گم کنم ازجهان
Наоне яке марди рохўонднд
نهانی یکی مرد راخواندند
Шаби тира бо шоҳи бншонднд
شب تیره با شاه بنشاندند
Бадв гуфт ҳурмузад фармон гузин
بدو گفت هرمزد فرمان گزین
з хусрав бипардоз рӯй замин
ز خسرو بپرداز روی زمین
Чунин дод посух ки айдун кунам
چنین داد پاسخ که ایدون کنم
Ба афсуни зи дили меҳр берун кунам
به افسون ز دل مهر بیرون کنم
Кунун заҳр фармоед аз ганҷи шоҳ
کنون زهر فرماید از گنج شاه
Чу ӯ маст гардад шубони сиёҳ
چو او مست گردد شبان سیاه
Кунам заҳр бо май баҷоами андарун
کنم زهر با میبجام اندرون
Азон ба куҷои дасти ёзм ба хӯн
ازان به کجا دست یازم به خون
Азин сохтани ҳоҷиб огоҳ шуд
ازین ساختن حاجب آگاه شد
Бирав хоби вором кӯтоҳ шуд
برو خواب وآرام کوتاه شد
Биёмад давони пеш хусрав бигуфт
بیامد دوان پیش خسرو بگفت
Ҳама розҳо баргушод азнҳФт
همه رازها برگشاد ازنهفت
Чўбшниди хсрўкаҳи шоҳи ҷаҳон
چوبشنید خسروکه شاه جهان
Ҳамеи куштан ӯ сголди ниҳон
همیکشتن او سگالد نهان
Шаби тира аз тисФўни дркшид
شب تیره از طیسفون درکشید
ТўгФтӣ ки гашт аз ҷаҳони нопадид
توگفتی که گشت از جهان ناپدید
Надоди он сари пари баҳои ройгон
نداد آن سر پر بها رایگان
Ҳамеи тохт то озари абодгон
همیتاخت تا آذر ابادگان
Чу огоҳӣ омад бҳрмҳтрӣ
چو آگاهی آمد بهرمهتری
Ки бади марзбону сркшўрӣ
که بد مرزبان و سرکشوری
Ки хусрави бёзрд аз шаҳриёр
که خسرو بیازرد از شهریار
Бирафтаст бо хори мояи савор
برفتست با خوار مایه سوار
Бипурсаш гирифтанд гарданкашон
بپرسش گرفتند گردنکشان
Баҷое ки буд аз гиромии нишон
بجایی که بود از گرامی نشان
Чу бодони пирӯз ва чун шери зил
چو بادان پیروز و چون شیر زیل
Ки бо дод буданд ва бо зӯри пел
که با داد بودند و با زور پیل
Чу шерону встўии яздони параст
چو شیران و وستوی یزدان پرست
зи Аммон чу хунҷаст ва чун пели маст
ز عمان چو خنجست و چون پیل مست
зи Кирмон чу биўрди гирду савор
ز کرمان چو بیورد گرد و سوار
зи шерон чун соми Исфандиёр
ز شیران چون سام اسفندیار
Якояк бхсрў ниҳоданд рӯй
یکایک بخسرو نهادند روی
Сипоҳу сипаҳбади ҳамаи шоҳҷўӣ
سپاه و سپهبد همه شاهجوی
Ҳаме гуфт ҳаркас ки эй пӯри шоҳ
همیگفت هرکس که ای پور شاه
Туро зебади ин тоҷу тахти вукалоа
تو را زیبد این تاج و تخت وکلاه
Аз Эрон ва аз дашти найзаи варон
از ایران و از دشت نیزه وران
зи ханҷари гузорону ҷангии сарон
ز خنجر گزاران و جنگی سران
Нигар то надории ҳарос аз газанд
نگر تا نداری هراس از گزند
Бизӣ шоду орому дили арҷманд
بزی شاد و آرام و دل ارجمند
Замонӣ бнхчир тозем асб
زمانی بنخچیر تازیم اسب
Замонии навони пеши озари кшсб
زمانی نوان پیش آذر کشسب
Барисам ниёкон ниёйиш кунем
برسم نیاکان نیایش کنیم
Равонро ба яздон намоиш кунем
روان را به یزدان نمایش کنیم
Гурози шаҳри Эрон чу сесад ҳазор
گراز شهر ایران چو سیصد هزار
Газанди туро бар нишинад савор
گزند تو را بر نشیند سوار
Ҳамаи пеши ту тани бкштни диҳем
همه پیش تو تن بکشتن دهیم
Сипосӣ барон куштагони брнҳим
سپاسی بران کشتگان برنهیم
Бадишон чунин гуфт хусрав ки ман
بدیشان چنین گفت خسرو که من
Прозбимм аз шоҳ ва он анҷуман
پرازبیمم از شاه و آن انجمن
Агрпиши озари гшсби ин сарон
اگرپیش آذر گشسب این سران
Биёянд ва савгандҳои гарон
بیایند و سوگندهای گران
Хуранду маро яксар эмин кунанд
خورند و مرا یکسر ایمن کنند
Ки паймони ман зон сипас нашкананд
که پیمان من زان سپس نشکنند
Ббошми бад-ӣни марз бо эминӣ
بباشم بدین مرز با ایمنی
Натарсам зи пайкори оҳрмнӣ
نترسم ز پیکار آهرمنی
Ялон чун шуниданд гуфтори ӯй
یلان چون شنیدند گفتار اوی
Ҳамаи сӯй озар ниҳоданд рӯй
همه سوی آذر نهادند روی
Бихӯраданд савганд зон сон ки хост
بخوردند سوگند زان سان که خواست
Ки мҳртў бо дида дорем рост
که مهرتو با دیده داریم راست
Чўоимн шуд аз номдорони ниҳон
چوایمن شد از نامداران نهان
з ҳар сӯи броФгнди корогҳон
ز هر سو برافگند کارآگهان
БФрмони хусрави саворони далер
بفرمان خسرو سواران دلیر
Бадаргоҳ рафтанд бирасон шер
بدرگاه رفتند برسان شیر
Ки то аз гурезаш чаҳ гуяд падар
که تا از گریزش چه گوید پدر
Магари чора нав бисозад дигар
مگر چارهٔ نو بسازد دگر
Чўбшниди ҳурмуз ки хусрав бирафт
چوبشنید هرمز که خسرو برفت
Ҳам андари замон кас фиристод тафт
هم اندر زمان کس فرستاد تفت
Чўгстҳму бндўиро кард банд
چوگستهم و بندوی را کرد بند
Ба зиндон фиристод носӯдманд
به زندان فرستاد ناسودمند
Куҷои ҳардуи холон хусрав баданд
کجا هردو خالان خسرو بدند
Бмрдонгӣ дар ҷаҳон нав баданд
بمردانگی در جهان نو بدند
Ҷузин ҳрк буданд хуишони ӯй
جزین هرک بودند خویشان اوی
Ба зиндон кашиданд бо гуфт вгўӣ
به زندان کشیدند با گفت وگوی
Ба ойини гшсби он замон шоҳ гуфт
به آیین گشسب آن زمان شاه گفت
Ки аз рой даврем ва бо боди ҷуфт
که از رای دوریم و با باد جفت
Чу ӯ шуд чаҳ созем баҳром ро
چو او شد چه سازیم بهرام را
Чунон бандаи хираду бдком ро
چنان بندهٔ خرد و بدکام را
Шуд ойини гшсби андарони чораи ҷӯй
شد آیین گشسب اندران چاره جوی
Ки он корро чун диҳад ранги вбўӣ
که آن کار را چون دهد رنگ وبوی
Бадв гуфт к-эии шоҳи гардани фароз
بدو گفت کای شاه گردن فراز
Суханҳои баҳром чун шуд дароз
سخنهای بهرام چون شد دراز
Ҳамаи хӯн ман ҷӯяд андари ниҳон
همه خون من جوید اندر نهان
Нахустин змни гашти хастаи равон
نخستین زمن گشت خسته روان
Маро назд ӯ пой карда бабанд
مرا نزد او پای کرده ببند
Фиристӣ магари бошиддати сӯдманд
فرستی مگر باشدت سودمند
Бадв гуфт шоҳи ин на кормнст
بدو گفت شاه این نه کارمنست
Ки ин рои бадгавҳари оҳрмнст
که این رای بدگوهر آهرمنست
Сипоҳӣ фиристам ту солор бош
سپاهی فرستم تو سالار باش
Брзми андарун даст бурдор бош
برزم اندرون دست بردار باش
Нахустин фиристяш як раҳнамӯн
نخستین فرستیش یک رهنمون
Бидон то чаҳ бинӣ ба сараши андарун
بدان تا چه بینی به سرش اندرون
Агар меҳтарӣ ҷӯяду тоҷу тахт
اگر مهتری جوید و تاج و تخت
Бипечад бФрҷоми азу рӯй бахт
بپیچد بفرجام ازو روی بخت
Вагар ҳамчунин низ кеҳтар буд
وگر همچنین نیز کهتر بود
БФрҷомши ороми беҳтар буд
بفرجامش آرام بهتر بود
зи гетии яке баҳра ӯро даҳум
ز گیتی یکی بهره او را دهم
Кулоҳи ялонаш ба сари брнҳм
کلاه یلانش به سر برنهم
Маро яксар аз кораш огоҳ кун
مرا یکسر از کارش آگاه کن
Дирангӣ макун коркўтоаҳ кун
درنگی مکن کارکوتاه کن
Ҳамеи сохт ойини гшсби ин сухан
همیساخت آیین گشسب این سخن
Куҷои шоҳ фарзона афганд бен
کجا شاه فرزانه افگند بن
Яке марди бади баста аз шаҳри ӯй
یکی مرد بد بسته از شهر اوی
Ба зиндони шоҳи андаруни чораи ҷӯй
به زندان شاه اندرون چاره جوی
Чўбшниди кӣин гшсби савор
چوبشنید کیین گشسب سوار
Ҳаме рафт хоҳад сӯии корзор
همیرفت خواهد سوی کارزار
Касеро ззндон ба наздики ӯй
کسی را ززندان به نزدیک اوی
Фиристод к-эии меҳтари номҷўӣ
فرستاد کای مهتر نامجوی
Зшҳрти яке мард зиндонем
زشهرت یکی مرد زندانیم
Нагӯям ҳамоно ки худ донем
نگویم همانا که خود دانیم
Маро гар бихоҳӣ тўозшҳрёр
مرا گر بخواهی توازشهریار
Давон бо тўоими барин корзор
دوان با توآیم برین کارزار
Ба пеши ту ҷони робкўшм ба ҷанг
به پیش تو جان رابکوشم به جنگ
Чу ёбам раҳои зи зиндони танг
چو یابم رهایی ز زندان تنگ
Фиристод ойини гшсби он замон
فرستاد آیین گشسب آن زمان
Касеро бар шоҳи гетии дмон
کسی را بر شاه گیتی دمان
Ки ҳамшаҳрӣ ман бабанд андараст
که همشهری من ببند اندرست
Ба зиндони ббим ва газанд андараст
به زندان ببیم و گزند اندرست
Бмн бахшад ӯро ҷаҳондори шоҳ
بمن بخشد او را جهاندار شاه
Бидон токунӯн бо ман ояд ба роҳ
بدان تاکنون با من آید به راه
Бадв гуфт шоҳи он бади нобакор
بدو گفت شاه آن بد نابکار
Ба пеши ту даракӣ кунад корзор
به پیش تو درکی کند کارزار
Яке марди хўнризу бекору дузд
یکی مرد خونریز و بیکار و دزد
Бихоҳӣ зи ман чашми дории бмзд
بخواهی ز من چشم داری بمزد
Валикин кунун зини сухан чора нест
ولیکن کنون زین سخن چاره نیست
Агар зу бтар низ патёра нест
اگر زو بتر نیز پتیاره نیست
Бадв дод марди бадомез ро
بدو داد مرد بد آمیز را
Чунон бдкнши деви хўнриз ро
چنان بدکنش دیو خونریز را
Биоварад ойини гшсби он сипоҳ
بیاورد آیین گشسب آن سپاه
Ҳаме ронад чун боди лашкар ба роҳ
همیراند چون باد لشکر به راه
Бад-ӣни гӯна то шаҳр Ҳамадон расед
بدین گونه تا شهر همدان رسید
Баҷое ки лашкар фурӯд оваред
بجایی که لشکر فرود آورید
Бипурсед то зон гиронмояи шаҳр
بپرسید تا زان گرانمایه شهر
Касе дорад аз ахтару фоли баҳр
کسی دارد از اختر و فال بهر
Бадв гуфт ҳар кас ки ахтаршинос
بدو گفت هر کس که اخترشناس
Бензад ту ояд пазиради сипос
بنزد تو آید پذیرد سپاس
Яке перзани моя дор эдараст
یکی پیرزن مایه دار ایدرست
Ки гӯйии магар дида ахтараст
که گویی مگر دیدهٔ اخترست
Сухан ҳарч гуяд наёяд ҷузи он
سخن هرچ گوید نیاید جز آن
Бигӯед бтмўзи ранги хазон
بگوید بتموز رنگ خزان
Чўбшниди гуфтораши ойини гшсб
چوبشنید گفتارش آیین گشسب
Ҳам андари замон кас фиристоду асб
هم اندر زمان کس فرستاد و اسب
Чўомди бпрсидши азкоршоаҳ
چوآمد بپرسیدش ازکارشاه
Вазон кӯ биоварад лашкар ба роҳ
وزان کو بیاورد لشکر به راه
Бадв гуфт азин пас ту дргўши ман
بدو گفت ازین پس تو درگوش من
Яке лаб биҷунбон ки то ҳуши ман
یکی لب بجنبان که تا هوش من
Ббстр барояд зтираҳи танам
ببستر برآید زتیره تنم
Вагар хастаи азхнҷри душманам
وگر خسته ازخنجر دشمنم
Ҳаме гуфт бо перзани рози хеш
همیگفت با پیرزن راز خویش
Ниҳон карда азҳркси овози хеш
نهان کرده ازهرکس آواز خویش
Миёни андарони марди кӯро зшоаҳ
میان اندران مرد کو را زشاه
Раҳонед ва бо ӯ биёмад ба роҳ
رهانید و با او بیامد به راه
Ба пеши зани Фолгўи бргзшт
به پیش زن فالگو برگذشت
Бмҳтр нигаҳ кард вондри гузашт
بمهتر نگه کرد واندر گذشت
Бадв перзан гуфт кин мард кист
بدو پیرزن گفت کین مرد کیست
Ки аз захм ӯ бртў бояд гирист
که از زخم او برتو باید گریست
Писандидаи ҳуш ту барадаст ӯст
پسندیده هوش تو بردست اوست
Ки маи мағзи бодаши бетон дар маи пӯст
که مه مغز بادش بتن در مه پوست
Чўбшниди ойини гшсби ин сухан
چوبشنید آیین گشسب این سخن
Биёад омадаш гуфту гӯии куҳан
بیاد آمدش گفت و گوی کهن
Ки аз гуфт ахтаршиносон шунид
که از گفت اخترشناسان شنید
Ҳаме кард брхўиштни нопадид
همیکرد برخویشتن ناپدید
Ки ҳуши ту бар дасти ҳамсоя Эй
که هوش تو بر دست همسایهای
Яке дузду бекору бимоиаҳ Эй
یکی دزد و بیکار و بیمایه ای
Барояд ба роҳи дарози андарун
برآید به راه دراز اندرون
Ту зорӣ кунӣ ӯ бирезадати хӯн
تو زاری کنی او بریزدت خون
Яке нома бинвишт наздики шоҳ
یکی نامه بنوشت نزدیک شاه
Ки инро куҷои хўостстм ба роҳ
که این را کجا خواستستم به راه
Набоист кардани зи зиндони раҳо
نبایست کردن ز زندان رها
Ки ин бтар аз тухмаи аждаҳо
که این بتر از تخمهٔ اژدها
Ҳаме гуфт шоҳи ин сухан бо раҳе
همیگفت شاه این سخن با رهی
Раҳеро набад фари шоҳаншаҳӣ
رهی را نبد فر شاهنشهی
Чўоид бифармоӣ то дарзамон
چوآید بفرمای تا درزمان
Бабради бхнҷри сараши бадгумон
ببرد بخنجر سرش بدگمان
Набшату ниҳод аз буриши меҳри хеш
نبشت و نهاد از برش مهر خویش
Чу шуд хушки ҳамсояро хонд пеш
چو شد خشک همسایه را خواند پیش
Фаровонаши бстўд ва бахшед чиз
فراوانش بستود و بخشید چیز
Басии брмнш офарин кард низ
بسی برمنش آفرین کرد نیز
Бадв гуфт кини номаи андари ниҳон
بدو گفت کین نامه اندر نهان
Ббрзўди наздики шоҳи ҷаҳон
ببرزود نزدیک شاه جهان
Чўпосх кунад зуд назд ман ор
چوپاسخ کند زود نزد من آر
Нигар то набошӣ бар шаҳриёр
نگر تا نباشی بر شهریار
Азуи бастади он номаи марди ҷавон
ازو بستد آن نامه مرد جوان
ЗрФтни пари андеша будаш равон
زرفتن پر اندیشه بودش روان
Ҳаме гуфт зиндону бандгарон
همیگفت زندان و بندگران
Кашидам бидам ночмону чарон
کشیدم بدم ناچمان و چران
Раҳонед яздон азон сахтем
رهانید یزدان ازان سختیم
Азон гарму тимор ва бадбахтем
ازان گرم و تیمار و بدبختیم
Кунун бози гирдами сӯии тисФўн
کنون باز گردم سوی طیسفون
Биҷӯш омад андари танами мағзи вхўн
بجوش آمد اندر تنم مغز وخون
Замонии ҳамеи бади барра бар нижанд
زمانی همی بد بره بر نژند
Пас аз нома шоҳ бикшод банд
پس از نامه شاه بگشاد بند
Чўони номаи паҳлавонро бихонад
چوآن نامهٔ پهلوان را بخواند
Зкори ҷаҳон дар шигифтӣ бимонад
زکار جهان در شگفتی بماند
Ки ин марди ҳамсояи ҷонами бхўост
که این مرد همسایه جانم بخواست
Ҳаме гуфт кини меҳтариро сазост
همیگفت کین مهتری را سزاست
Ба хӯни м кунунгар шитоб омадаш
به خونم کنون گر شتاب آمدش
Магари ёди зин бад бихоб омадаш
مگر یاد زین بد بخواب آمدش
Бибинад кунун рои хӯни рехтан
ببیند کنون رای خون ریختن
Биёсоед аз ранҷ ва овихтан
بیاساید از رنج و آویختن
Пурандешаи дили зираи бозгашт
پراندیشه دل زره بازگشت
Чунон бад ки бо боди анбози гашт
چنان بد که با باد انباز گشت
Чу наздики он номвар шуд зи роҳ
چو نزدیک آن نامور شد ز راه
Касеро надид андарони боргоҳ
کسی را ندید اندران بارگاه
Нишаста бхимаҳи даройин гшсб
نشسته بخیمه درآیین گشسب
На кеҳтар на ёвар на шамшери восб
نه کهتر نه یاور نه شمشیر واسب
Дилаши пурзи андешаи шаҳриёр
دلش پر ز اندیشه شهریار
Нигар то чаҳ пеши орадаши рӯзгор
نگر تا چه پیش آردش روزگار
Чу ҳамсоя омад бхимаҳи дарун
چو همسایه آمد بخیمه درون
Бидонаст кӯи дасти ёзд ба хӯн
بدانست کو دست یازد به خون
Бшмширзди дасти хунхори мард
بشمشیرزد دست خونخوار مرد
Ҷаҳонҷӯй чанде бирав лоба кард
جهانجوی چندی برو لابه کرد
Бадв гуфт к-эии мард гум карда роҳ
بدو گفت کای مرد گم کرده راه
На ман хостами рафтаи ҷонати зи шоҳ
نه من خواستم رفته جانت ز شاه
Чунин дод посух ки грхўостӣ
چنین داد پاسخ که گرخواستی
Чаҳ кардам ки бдкрдн оростӣ
چه کردم که بدکردن آراستی
Бузади гардани меҳтари номдор
بزد گردن مهتر نامدار
Саромади бадви базм ва ҳам корзор
سرآمد بدو بزم و هم کارزار
Зхимаҳ биоварад беруни сараш
زخیمه بیاورد بیرون سرش
Ки огаҳ набад зон сухани лашкараш
که آگه نبد زان سخن لشکرش
Мабодо ки танҳо буд номҷўӣ
مبادا که تنها بود نامجوی
Бавижа ки дорад сӯии ҷанг рӯй
بویژه که دارد سوی جنگ روی
Чу аз хӯни он кушта бадном шуд
چو از خون آن کشته بدنام شد
Ҳамеи тохт то пеш баҳром шуд
همیتاخت تا پیش بهرام شد
Бадв гуфт инак срдшмнт
بدو گفت اینک سردشمنت
Куҷои бади сголидаҳи бади бртнт
کجا بد سگالیده بد برتنت
Ки бо лашкар омад ҳамеи пеши ту
که با لشکر آمد همی پیش تو
Набад огаҳ аз рой кам беш ту
نبد آگه از رای کم بیش تو
Бипурсед баҳроми кин мард кист
بپرسید بهرام کین مرد کیست
Бад-ӣни србгитӣ ки хоҳад гирист
بدین سربگیتی که خواهد گریست
Бадв гуфт ойини гшсби савор
بدو گفت آیین گشسب سوار
Ки омад ба ҷанг аз дар шаҳриёр
که آمد به جنگ از در شهریار
Бадв гуфт баҳроми кини порсо
بدو گفت بهرام کین پارسا
Бидон рафта буд аз дар подшо
بدان رفته بود از در پادشا
Ки бо шоҳи моро диҳад оштӣ
که با شاه ما را دهد آشتی
Бихоб андаруни сараши бардоштӣ
بخواب اندرون سرش برداشتی
Ту боди аФраҳи ёбӣ акнӯн змн
تو باد افره یابی اکنون زمن
Ки бар ту бгринди зори анҷуман
که بر تو بگریند زار انجمن
Бифармуд дорӣ задан бар дараш
بفرمود داری زدن بر درش
Назора барон лашкару кишвараш
نظاره بران لشکر و کشورش
Нигуни бахтро зинда бурдор кард
نگون بخت را زنده بردار کرد
Дили марди бадкор бедор кард
دل مرد بدکار بیدار کرد
Саворон ки ойини гшсби савор
سواران که آیین گشسب سوار
Биоварада буд аз дар шаҳриёр
بیاورده بود از در شهریار
Чўкори сипаҳбад бФрҷом шуд
چوکار سپهبد بفرجام شد
Злшкри басии пеш баҳром шуд
زلشکر بسی پیش بهرام شد
Басӣ низ наздик хусрав шуданд
بسی نیز نزدیک خسرو شدند
Бмрдонгӣ дар ҷаҳон нав шуданд
بمردانگی در جهان نو شدند
Чунон шуд ки аз бе шабонеи рама
چنان شد که از بی شبانی رمه
Пароганда гардад ба рӯзи дама
پراگنده گردد به روز دمه
Чўогоҳӣ омад бар шаҳриёр
چوآگاهی آمد بر شهریار
зи ойини гшсби онки бади номдор
ز آیین گشسب آنک بد نامدار
зи танагии дарбор додан бибаст
ز تنگی دربار دادن ببست
Надидаш касе низ бомай бадаст
ندیدش کسی نیز بامی بدست
Баромади зи ором ваз хӯрду хоб
برآمد ز آرام وز خورد و خواب
Ҳаме буд бо дидагони пари об
همیبود با دیدگان پر آب
Бдрбр сухан рафт чанде зи шоҳ
بدربر سخن رفت چندی ز شاه
Ки пардаи Фрўҳшт аз боргоҳ
که پرده فروهشت از بارگاه
Яке гуфт баҳром шуд ҷангҷӯӣ
یکی گفت بهرام شد جنگجوی
Бтхт бузургӣ ниҳодаст рӯй
بتخت بزرگی نهادست روی
Дигар гуфт хусрави зи озори шоҳ
دگر گفت خسرو ز آزار شاه
Ҳамеи сӯй Эрон гузорад сипоҳ
همی سوی ایران گذارد سپاه
Бимонаданд зон кори гардони шигифт
بماندند زان کار گردان شگفت
Ҳамеи ҳаркасии рой дигар гирифт
همی هرکسی رای دیگر گرفت
Чу дар тисФўни буришади ин гуфтугӯӣ
چو در طیسفون برشد این گفتگوی
Азон подшоҳӣ бишуд ранги вбўӣ
ازان پادشاهی بشد رنگ وبوی
Србндгон пуршуд аз дарду кин
سربندگان پرشد از درد و کین
Гузиданд нафринаш бар офарин
گزیدند نفرینش بر آفرین
Сипоҳи андакии бади бадаргоҳ бар
سپاه اندکی بد بدرگاه بر
Ҷаҳон танг шуд бар дили шоҳ бар
جهان تنگ شد بر دل شاه بر
Ббндўӣ ва Густаҳм шуд огаҳӣ
ببندوی و گستهم شد آگهی
Ки тира шуд он фари шоҳаншаҳӣ
که تیره شد آن فر شاهنشهی
Ҳамаи бастагон банд бардоштанд
همه بستگان بند برداشتند
Якеро барон кор багумоштанд
یکی را بران کار بگماشتند
Казон огаҳӣ бозҷӯед ки чист
کزان آگهی بازجوید که چیست
зи ҷанги оварон бар дар шоҳ кист
ز جنگ آوران بر در شاه کیست
зи кори замона чу огаҳ шуданд
ز کار زمانه چو آگه شدند
зи фармони бгштнд ва бераҳ шуданд
ز فرمان بگشتند و بیره شدند
Шикастанди зиндону буришади хурӯш
شکستند زندان و برشد خروش
Барон сон ки ҳомӯн барояд Биҷӯш
بران سان که هامون برآید بجوش
Бшҳри андаруни ҳрки бади лашкарӣ
بشهر اندرون هرک بد لشکری
Бимонаданд бечора зон доварӣ
بماندند بیچاره زان داوری
Ҳаме рафт Густаҳму бндўии пеш
همیرفت گستهم و بندوی پیش
Зираи дор бо лашкару сози хеш
زره دار با لشکر و ساز خویش
Якояки з дида бишустанд шарм
یکایک ز دیده بشستند شرم
Саворони бадаргоҳи рафтанди гарм
سواران بدرگاه رفتند گرم
зи бозори пеш сипоҳ омаданд
ز بازار پیش سپاه آمدند
Диловари бадаргоҳ шоҳ омаданд
دلاور بدرگاه شاه آمدند
Кигар гашт хоҳед бо Майкӣ
که گر گشت خواهید با مایکی
Мҷўииди озарми шоҳи андакӣ
مجویید آزرم شاه اندکی
Ки ҳурмузи бгштст аз рои вароа
که هرمز بگشتهست از رای و راه
Азин пас мар ӯро махонед шоҳ
ازین پس مر اورا مخوانید شاه
Ббоди аФраҳ ӯ бёзиди даст
بباد افره او بیازید دست
Бирав бар кунед оби Эрони кбст
برو بر کنید آب ایران کبست
Шуморо бӯем андарин пешрав
شما را بویم اندرین پیشرو
Нишонем баргоҳ аўшоаҳи нав
نشانیم برگاه اوشاه نو
Вагар ҳеҷ пастӣ кунед андарин
وگر هیچ پستی کنید اندرین
Шуморо сипорем Эрони замин
شما را سپاریم ایران زمین
Яке гӯшае бас кунем азҷҳон
یکی گوشهای بس کنیم ازجهان
Бик сӯ хиромем боҳмрҳон
بیک سو خرامیم باهمرهان
БгФтори Густаҳм яксар сипоҳ
بگفتار گستهم یکسر سپاه
Гирифтанд нафрини бароами шоҳ
گرفتند نفرین برارام شاه
Ки ҳаргизи мабодои чунин тоҷўр
که هرگز مبادا چنین تاجور
Куҷои дасти ёзд ба хӯни писар
کجا دست یازد به خون پسر
Ба гуфтор чун шӯх шуд лашкараш
به گفتار چون شوخ شد لشکرش
Ҳам онгаҳ заданд оташи андар дараш
هم آنگه زدند آتش اندر درش
Шуданд андроиўони шоҳаншаҳӣ
شدند اندرایوان شاهنشهی
Ба наздики он тахти боФрҳӣ
به نزدیک آن تخت بافرهی
Чўтоҷ аз сршоаҳ бардоштанд
چوتاج از سرشاه برداشتند
зи тахташи нигунсори бргоштнд
ز تختش نگونسار برگاشتند
Ниҳоданд пас доғ бар чашми шоҳ
نهادند پس داغ بر چشم شاه
Шуд онгоҳи он шамъи рахшони сиёҳ
شد آنگاه آن شمع رخشان سیاه
Варо ҳамчунон зиндаи бгзоштнд
ورا همچنان زنده بگذاشتند
Згнҷи ончи бад пок бардоштанд
زگنج آنچ بد پاک برداشتند
Чунинаст кирдори чархи баланд
چنینست کردار چرخ بلند
Дили андари сарой сипанҷӣ мабанд
دل اندر سرای سپنجی مبند
Гуҳӣ ганҷ байнем азугоҳи ранҷ
گهی گنج بینیم ازوگاه رنج
Бароед бмо бар сарои сипанҷ
براید بما بر سرای سپنج
Агар сад буд сол агар садҳазор
اگر صد بود سال اگر صدهزار
Гузашти он сухан кед андари шумор
گذشت آن سخن کید اندر شمار
Касе кӯи харидори никўшўд
کسی کو خریدار نیکوشود
Нагӯяд сухан то бадӣ нашунӯд
نگوید سخن تا بدی نشنود