Гиронмояи ҷамшеди фарзанд ӯ

گرانمایه جمشید فرزند او

Камари басти як дили пар аз панд ӯ

کمر بست یک‌دل پر از پند او

Баромад бар он тахти фаррухи падар

برآمد بر آن تخت فرّخ پدر

Ба расми каён бар сараши тоҷи зар

به رسم کیان بر سرش تاج زر

Камари баст бо фари шоҳаншаҳӣ

کمر بست با فرّ شاهنشهی

Ҷаҳони гашти сартосар ӯро раҳе

جهان گشت سرتاسر او را رهی

Замона бар осуд аз доварӣ

زمانه بر آسود از داوری

Ба фармон ӯ деву мурғу парӣ

به فرمان او دیو و مرغ و پری

Ҷаҳонро фузуда бадви обрӯӣ

جهان را فزوده بدو آبروی

Фурӯзон шудаи тахти шоҳии бадавӣ

فروزان شده تخت شاهی بدوی

Манам гуфт бо фараи эзадӣ

منم گفت با فرّهٔ ایزدی

Ҳамми шаҳриёрии ҳамми мӯбадӣ

همم شهریاری همم موبدی

Бидонро зи бади даст кӯтаҳ кунам

بدان را ز بد دست کوته کنم

Равонро сӯии равшанӣ раҳ кунам

روان را سوی روشنی ره کنم

Нахусти олати ҷангро дасти барад

نخست آلت جنگ را دست برد

Дар ном ҷустан ба гардони супурд

در نام جستن به گردان سپرد

Ба фари ке нарм кард оҳно

به فرّ کیی نرم کرد آهنا

Чу худ ва зира кард ва чун ҷўшно

چو خود و زره کرد و چون جوشنا

Чу хуфтону теғ ва чу бргстўон

چو خفتان و تیغ و چو برگستوان

Ҳама кард пайдо ба равшани равон

همه کرد پیدا به روشن روان

Бад-ӣни андаруни соли панҷоҳ ранҷ

بدین اندرون سال پنجاه رنج

Бабрад ва аз ин чанд биниҳод ганҷ

ببرد و از این چند بنهاد گنج

Дигар панҷаи андеша ҷома кард

دگر پنجه اندیشهٔ جامه کرد

Ки пӯшанд ҳангоми нангу набард

که پوشند هنگام ننگ و نبرد

зи каттону абрешиму мӯии қз

ز کتّان و ابریشم و موی قز

Қсб кард пари мояи дебо ва хаз

قصب کرد پر مایه دیبا و خز

Биёмухташон риштан ва тофтан

بیاموختشان رشتن و تافتن

Ба тори андаруни пудро бофтан

به تار اندرون پود را بافتن

Чу шуд бофта шустан ва духтан

چو شد بافته شستن و دوختن

Гирифтанд аз ӯ як сари омухтан

گرفتند از او یک‌سر آموختن

Чу ин карда шуд сози дигари ниҳод

چو این کرده شد ساز دیگر نهاد

Замонаи бадви шод ва ӯ низ шод

زمانه بدو شاد و او نیز شاد

з ҳар анҷумани пешаи вар гирд кард

ز هر انجمن پیشه‌ور گرد کرد

Бад-ӣни андарун низ панҷоҳ хӯрд

بدین اندرون نیز پنجاه خورد

Гуруҳе ки Котӯзиёни хуоне аш

گروهی که کاتوزیان خوانی‌اش

Ба расми парастандагони доне аш

به رسم پرستندگان دانی‌اش

Ҷудо кардашон аз миёни гуруҳ

جدا کردشان از میان گروه

Парастандаро ҷойгаҳ кард кӯҳ

پرستنده را جایگه کرد کوه

Бидон то парастиш буд корашон

بدان تا پرستش بود کارشان

Навони пеши равшани ҷҳондоршон

نوان پیش روشن جهاندارشان

Сафӣ бар дигар дасти бншонднд

صفی بر دگر دست بنشاندند

Ҳамеи номи нисорёни хонданд

همی نام نیساریان خواندند

Куҷои шери мардон ҷанг оваранд

کجا شیر مردان جنگ آورند

Фурӯзандаи лашкар ва кишваранд

فروزندهٔ لشکر و کشورند

Каз эшон буд тахти шоҳӣ ба ҷой

کز ایشان بود تخت شاهی به جای

Ва зи эшон буд номи мардӣ ба пой

و ز ایشان بود نام مردی به پای

Бсўдии се дигари гиреҳро шинос

بسودی سه دیگر گره را شناس

Куҷо нест аз кас бар эшон сипос

کجا نیست از کس بر ایشان سپاس

Бакоранд ва варзанд ва худ бдрўнд

بکارند و ورزند و خود بدروند

Ба гоҳи хӯриш сарзаниш нашунаванд

به گاه خورش سرزنش نشنوند

зи фармони тани озодау жандаи пӯш

ز فرمان تن‌آزاده و ژنده‌پوش

зи овози пиғораҳи осӯдаи гӯш

ز آواز پیغاره آسوده گوش

Тани озоду ободи гетӣ бар ӯй

تن آزاد و آباد گیتی بر اوی

Бар осӯда аз довару гуфтугӯӣ

بر آسوده از داور و گفتگوی

Чаҳ гуфт он сухани гӯии озодаи мард

چه گفت آن سخن‌گوی آزاده مرد

Ки озодаро коҳилӣ банда кард

که آزاده را کاهلی بنده کرد

Чаҳорум ки хонанд аҳтўи хушӣ

چهارم که خوانند اهتوخوشی

Ҳамон дасти варзони абои саркашӣ

همان دست‌ورزان ابا سرکشی

Куҷои корашони ҳамгинони пеша буд

کجا کارشان همگنان پیشه بود

Рӯонишон ҳамеша пари андеша буд

روانشان همیشه پر اندیشه بود

Бад-ӣни андаруни соли панҷоҳ низ

بدین اندرون سال پنجاه نیز

Бихӯрад ва баварзед ва бахшед чиз

بخورد و بورزید و بخشید چیز

Аз ин ҳар якеро яке пойгоҳ

از این هر یکی را یکی پایگاه

Сазовор багазед ва бинмуд роҳ

سزاوار بگزید و بنمود راه

Ки то ҳар каси андозаи хеш ро

که تا هر کس اندازهٔ خویش را

Бибинад бидонад кам ва беш ро

ببیند بداند کم و بیش را

Бифармуд пас деви нопок ро

بفرمود پس دیو ناپاک را

Ба оби андари омехтани хок ро

به آب اندر آمیختن خاک را

Ҳар онч аз гул омад чу бишнохтанд

هر آنچ از گل آمد چو بشناختند

Сабки хиштро колбуд сохтанд

سبک خشت را کالبد ساختند

Ба санг ва ба гачи дев девор кард

به سنگ و به گچ دیو دیوار کرد

Нахуст аз буриши ҳандасӣ кор кард

نخست از بَرَش هندسی کار کرد

Чу гармобау кохҳои баланд

چو گرمابه و کاخ‌های بلند

Чу айвон ки бошад паноҳ аз газанд

چو ایوان که باشد پناه از گزند

зи хорои гуҳари ҷусти як рӯзгор

ز خارا گهر جست یک روزگار

Ҳаме кард аз ӯ равшании хостор

همی کرد از او روشنی خواستار

Ба чанг омадаш чанд гӯнаи гуҳар

به چنگ آمدش چند گونه گهر

Чу ёқӯту биҷодаҳу симу зар

چو یاقوت و بیجاده و سیم و زر

зи хоро ба афсун бурун оваред

ز خارا به افسون برون آورید

Шуд оростаи бандҳоро калид

شد آراسته بندها را کلید

Дигар буиҳои хуш оварад боз

دگر بوی‌های خوش آورد باز

Ки доранд мардум ба бӯяши ниёз

که دارند مردم به بویش نیاز

Чу бон ва чу кофур ва чун машки ноб

چو بان و چو کافور و چون مشک ناب

Чу авд ва чу анбар чу равшани гулоб

چو عود و چو عنبر چو روشن گلاب

Пизишкӣу дармон ҳар дардманд

پزشکی و درمان هر دردمند

Дар тандурустӣу роҳи газанд

در تندرستی و راه گزند

Ҳамон розҳо кард низ ошкор

همان رازها کرد نیز آشکار

Ҷаҳонро наомад чун ӯ хостор

جهان را نیامد چنو خواستار

Гузар кард аз он пас ба киштӣ бар об

گذر کرد از آن پس به کشتی بر آب

зи кишвар ба кишвар гирифтӣ шитоб

ز کشور به کشور گرفتی شتاب

Чунин сол панҷа биринҷед низ

چنین سال پنجه برنجید نیز

Надид аз ҳунар бар хиради бастаи чиз

ندید از هنر بر خرد بسته چیز

Ҳама карданиҳо чу омад ба ҷой

همه کردنی‌ها چو آمد به جای

зи ҷои маӣ бартар оварад пой

ز جای مهی برتر آورد پای

Ба фари киёнии яке тахти сохт

به فرّ کیانی یکی تخت ساخت

Чаҳ мояи бадви гавҳари андари ншохт

چه مایه بدو گوهر اندر نشاخت

Ки чун хостии деви бардоштӣ

که چون خواستی دیو برداشتی

зи ҳомӯн ба гардун барафроштӣ

ز هامون به گردون برافراشتی

Чу хуршеди тобони миёни ҳаво

چو خورشید تابان میان هوا

Нишаста бар ӯ шоҳи фармонраво

نشسته بر او شاه فرمانروا

Ҷаҳон анҷуман шуд бар он тахт ӯ

جهان انجمن شد بر آن تخت او

Шигифтии фурӯмонда аз бахт ӯ

شگفتی فرومانده از بخت او

Ба ҷамшед бар гавҳар афшоданад

به جمشید بر گوهر افشاندند

Мари он рӯзро рӯзи нави хонданд

مر آن روز را روز نو خواندند

Сари соли нави ҳурмузи фурӯдин

سر سال نو هرمز فرودین

Бар осӯда аз ранҷ рӯй замин

بر آسوده از رنج روی زمین

Бузургон ба шодӣ биёростанд

بزرگان به شادی بیاراستند

Майу ҷом ва ромишгарон хостанд

می و جام و رامشگران خواستند

Чунин ҷашни фаррух аз он рӯзгор

چنین جشن فرخ از آن روزگار

Ба мо монад аз он хусравони ёдгор

به ما ماند از آن خسروان یادگار

Чунин соли сесад ҳаме рафт кор

چنین سال سیصد همی رفت کار

Надиданд марги андари он рӯзгор

ندیدند مرگ اندر آن روزگار

зи ранҷу з бадашон набад огаҳӣ

ز رنج و ز بدشان نبد آگهی

Миёни бастаи девон ба сони раҳе

میان بسته دیوان به سان رهی

Ба фармони мардуми ниҳодаи ду гӯш

به فرمان مردم نهاده دو گوش

зи ромиши ҷаҳони пари зи овои нӯш

ز رامش جهان پر ز آوای نوش

Чунин то бар омад бар ин рӯзгор

چنین تا بر آمد بر این روزگار

Надиданд ҷузи хӯбӣ аз кирдигор

ندیدند جز خوبی از کردگار

Ҷаҳони сурбаи сари гашт ӯро раҳе

جهان سربه‌سر گشت او را رهی

Нишаста ҷаҳондор бо Фрҳӣ

نشسته جهاندار با فرّهی

Якояк ба тахт маӣ бингаред

یکایک به تخت مهی بنگرید

Ба гетии ҷуз аз хештанро надид

به گیتی جز از خویشتن را ندید

Манӣ кард он шоҳи яздони шинос

منی کرد آن شاه یزدان شناس

з яздон бипечед ва шуд носипос

ز یزدان بپیچید و شد ناسپاس

Гиронмоягонро з лашгар бихонад

گرانمایگان را ز لشگر بخواند

Чаҳ мояи сухани пеш эшон баранд

چه مایه سخن پیش ایشان براند

Чунин гуфт бо солхурдаи маон

چنین گفت با سالخورده مهان

Ки ҷузи хештанро надонам ҷаҳон

که جز خویشتن را ندانم جهان

Ҳунар дар ҷаҳон аз ман омад падед

هنر در جهان از من آمد پدید

Чу ман номвари тахт шоҳӣ надид

چو من نامور تخت شاهی ندید

Ҷаҳонро ба хӯбӣ ман оростам

جهان را به خوبی من آراستم

Чунонаст гетии куҷои хостам

چنان است گیتی کجا خواستم

Хуру хобу ороматон аз ман аст

خور و خواب و آرامتان از من است

Ҳамон кӯшишу коматон аз ман аст

همان کوشش و کامتان از من است

Бузургӣ ва дияем шоҳӣ марост

بزرگی و دیهیم شاهی مراست

Ки гуяд ки ҷузи ман касе подшост

که گوید که جز من کسی پادشاست

Ҳамаи мӯбадони срФгндаҳи нигун

همه موبدان سرفگنده نگون

Чаро кас наёраст гуфтан на чун

چرا کس نیارست گفتن نه چون

Чу ин гуфта шуд фари яздон аз вай

چو این گفته شد فرّ یزدان از اوی

Бгшт ва ҷаҳон шуд пар аз гуфт вгўӣ

بگشت و جهان شد پر از گفت‌وگوی

Манӣ чун бпиўст бо кирдигор

منی چون بپیوست با کردگار

Шикаст андар овараду баргашти кор

شکست اندر آورد و برگشت کار

Чаҳ гуфт он сухани гӯй бо фару ҳуш

چه گفت آن سخن‌گوی با فرّ و هوش

Чу хусрави шӯии бандагиро бакӯш

چو خسرو شوی بندگی را بکوش

Ба яздон ҳар он кас ки шуд носипос

به یزدان هر آن کس که شد ناسپاس

Ба дилаш андар ояд з ҳар сӯи ҳарос

به دلش اندر آید ز هر سو هراس

Ба ҷамшед бар тираи гавани гашти рӯз

به جمشید بر تیره‌گون گشت روز

Ҳамеи кости он фар гетӣ фурӯз

همی کاست آن فرّ گیتی‌فروز