Дарахти барӯманд чун шуд баланд
درخت برومند چون شد بلند
Гар ояд з гардун бирав бар газанд
گر آید ز گردون برو بر گزند
Шавад барги пажмурдау бехи суст
شود برگ پژمرده و بیخ سست
Сараши сӯй пастӣ гароед нахуст
سرش سوی پستی گراید نخست
Чу аз ҷойгаҳи бугсалади пои хеш
چو از جایگه بگسلد پای خویش
Ба шохи нав ойин диҳад ҷои хеш
به شاخ نو آیین دهد جای خویش
Маровро сипорад гулу баргу боғ
مراو را سپارد گل و برگ و باغ
Баҳорӣ ба кирдори равшани чароғ
بهاری به کردار روشن چراغ
Агар шохи бади хезад аз бехи нек
اگر شاخ بد خیزد از بیخ نیک
Ту бо шохи тундии мёғози рик
تو با شاخ تندی میاغاز ایک
Падар чун ба фарзанд монад ҷаҳон
پدر چون به فرزند ماند جهان
Кунад ошкоро бирав бар ниҳон
کند آشکارا برو بر نهان
Гар ӯ бФгнди фару номи падар
گر او بفگند فر و نام پدر
Ту бегона хониш махонаш писар
تو بیگانه خوانش مخوانش پسر
Кро гум шавад роҳи омӯзгор
کرا گم شود راه آموزگار
Сазадгар ҷафо бинад аз рӯзгор
سزد گر جفا بیند از روزگار
Чунинаст расми сарои куҳан
چنین است رسم سرای کهن
Сараши ҳеҷ пайдо набинӣ зи бен
سرش هیچ پیدا نبینی ز بن
Чу расми бадаши боздонд касе
چو رسم بدش بازداند کسی
Нахоҳад ки монад ба гетии басӣ
نخواهد که ماند به گیتی بسی
Чу Ковӯс бигирифт гоҳи падар
چو کاووس بگرفت گاه پدر
Мар ӯро ҷаҳон банда шуд сар ба сар
مر او را جهان بنده شد سر به سر
Ҳамон тахт ва ҳам тавқ ва ҳам гӯшвор
همان تخت و هم طوق و هم گوشوار
Ҳамон тоҷи заррини забарҷад нигор
همان تاج زرین زبرجد نگار
Ҳамон тозии аспони огндаҳи ёл
همان تازی اسپان آگنده یال
Ба гетӣ надонист касро ҳам?ил
به گیتی ندانست کس را همال
Чунон бад ки дар гулшани зарнигор
چنان بد که در گلشن زرنگار
Ҳаме хӯрд рӯзӣ май хушгувор
همی خورد روزی می خوشگوار
Яке тахти заррини булӯрӣнаши пой
یکی تخت زرین بلورینش پای
Нишаста брўбри ҷаҳони кадхудоӣ
نشسته بروبر جهان کدخدای
Абои паҳлавонони Эрон ба ҳам
ابا پهلوانان ایران به هم
Ҳаме рой зад шоҳ бар беш ва кам
همی رای زد شاه بر بیش و کم
Чу ромишгарии деви зии пардаи дор
چو رامشگری دیو زی پردهدار
Биёмад ки хоҳад бар шоҳи бор
بیامد که خواهد بر شاه بار
Чунин гуфт каз шаҳри Мозандарон
چنین گفت کز شهر مازندران
Яке хўшнўозми зи ромишгарон
یکی خوشنوازم ز رامشگران
Агар дар хӯрам бандагии шоҳ ро
اگر در خورم بندگی شاه را
Кушояд бар тахт ӯ роҳ ро
گشاید بر تخت او راه را
Бирафт аз бар пардаи солори бор
برفت از بر پرده سالار بار
Хиромон биёмад бар шаҳриёр
خرامان بیامد بر شهریار
Бигуфто ки ромишгарӣ бар дуруст
بگفتا که رامشگری بر درست
Абои барбат ва нағз ромишгараст
ابا بربط و نغز رامشگرست
Бифармуд то пеш ӯ хонданд
بفرمود تا پیش او خواندند
Бар равад созонаши бншонднд
بر رود سازانش بنشاندند
Ба барбат чу боист бар сохт равад
به بربط چو بایست بر ساخت رود
Баровард мозандаронии сурӯд
برآورد مازندرانی سرود
Ки Мозандарони шаҳри мо ёди бод
که مازندران شهر ما یاد باد
Ҳамеша бару бумаши ободи бод
همیشه بر و بومش آباد باد
Ки дар бӯстонаш ҳамеша гуласт
که در بوستانش همیشه گلست
Ба кӯҳи андаруни лола ва сунбуласт
به کوه اندرون لاله و سنبلست
Ҳавои хушгувору замин пурнигор
هوا خوشگوار و زمین پرنگار
На гарм ва на сард ва ҳамеша баҳор
نه گرم و نه سرد و همیشه بهار
Навозандаи булбул ба боғи андарун
نوازنده بلبل به باغ اندرون
Грозндаҳи оҳӯ ба роғи андарун
گرازنده آهو به راغ اندرون
Ҳамеша биёсоед аз хуфту хуй
همیشه بیاساید از خفت و خوی
Ҳамаи сола ҳарҷоӣ рангасту буи
همه ساله هرجای رنگست و بوی
Гулобаст гӯйӣ ба ҷӯяши равон
گلابست گویی به جویش روان
Ҳаме шод гардад зи бӯяши равон
همی شاد گردد ز بویش روان
Дайу баҳману озар ва фурӯдин
دی و بهمن و آذر و فرودین
Ҳамеша пар аз лолаи бинии замин
همیشه پر از لاله بینی زمین
Ҳамаи солаи хандони лаби ҷӯйбор
همه ساله خندان لب جویبار
Ба ҳар ҷои бози шикорӣ ба кор
به هر جای باز شکاری به کار
Саросари ҳамаи кишвари ороста
سراسر همه کشور آراسته
зи дебоу динори вази хоста
ز دیبا و دینار وز خواسته
Батон парастанда бо тоҷи зар
بتان پرستنده با تاج زر
Ҳамаи номдорон ба заррини камар
همه نامداران به زرین کمر
Чу Ковӯс бишунид аз ӯ ин сухан
چو کاووس بشنید از او این سخن
Яке тоза андеша афганд бен
یکی تازه اندیشه افگند بن
Дил размҷуяш бибаст андарон
دل رزمجویش ببست اندران
Ки лашкар кашад сӯии Мозандарон
که لشکر کشد سوی مازندران
Чунин гуфт бо сарфарозони разм
چنین گفت با سرفرازان رزم
Ки мо сар ниҳодем яксар ба базм
که ما سر نهادیم یکسر به بزم
Агар коҳилӣ пеша гирад далер
اگر کاهلی پیشه گیرد دلیر
Нагардад зи осоишу коми сайр
نگردد ز آسایش و کام سیر
Ман аз ҷаму заҳҳок ва аз киқбод
من از جم و ضحاک و از کیقباد
Фузунам ба бахт ва ба фар ва ба дод
فزونم به بخت و به فر و به داد
Фузун боядам зон эшон ҳунар
فزون بایدم زان ایشان هنر
Ҷаҳонҷӯй бояд сари тоҷўр
جهانجوی باید سر تاجور
Сухан чун ба гӯш бузургон расед
سخن چون به گوش بزرگان رسید
Азишон каси ин рой фаррух надид
ازیشان کس این رای فرخ ندید
Ҳамаи зарди гаштанд ва парчин биравӣ
همه زرد گشتند و پرچین بروی
Касе ҷанг девон накард орзӯӣ
کسی جنگ دیوان نکرد آرزوی
Касе рост посух наёраст кард
کسی راست پاسخ نیارست کرد
Наоне равони шани пар аз боди сард
نهانی روانشان پر از باد سرد
Чу Тӯс ва чу Гӯдарзи кшўоду Гев
چو طوس و چو گودرز کشواد و گیو
Чу хрод ва гургину раҳоами ню
چو خراد و گرگین و رهام نیو
Ба овоз гуфтанд мо кеҳтарем
به آواز گفتند ما کهتریم
Замини ҷуз ба фармон ту наспурем
زمین جز به فرمان تو نسپریم
Азон пас яке анҷуман сохтанд
ازان پس یکی انجمن ساختند
зи гуфтор ӯ дил бипардохтанд
ز گفتار او دل بپرداختند
Нишастанд ва гуфтанд бо икдгр
نشستند و گفتند با یکدگر
Ки аз бахти моро чаҳ омад ба сар
که از بخت ما را چه آمد به سر
Агар шаҳриёри ин суханҳо ки гуфт
اگر شهریار این سخنها که گفت
Ба май хӯрдан андар нахоҳад наҳуфт
به می خوردن اندر نخواهد نهفت
зи моу зи Эрони баромади ҳлог
ز ما و ز ایران برآمد هلاگ
Намонад барин бум ва бар обу хок
نماند برین بوم و بر آب و خاک
Ки ҷамшед бо фару ангуштарӣ
که جمشید با فر و انگشتری
Ба фармон ӯ деву мурғу парӣ
به فرمان او دیو و مرغ و پری
зи Мозандарони ёд ҳаргиз накард
ز مازندران یاد هرگز نکرد
Наҷуст аз далерони девони набард
نجست از دلیران دیوان نبرد
Фаридуни пурдонишу пурфусун
فریدون پردانش و پرفسون
Ҳаминро рӯонаш набад раҳнамӯн
همین را روانش نبد رهنمون
Агар шоядӣ бурдани ин бади басар
اگر شایدی بردن این بد بسر
Ба мардӣу ганҷ ва ба ному ҳунар
به مردی و گنج و به نام و هنر
Манӯчеҳр кардӣ бад-ӣни пишдст
منوچهر کردی بدین پیشدست
Накардӣ барин бар дили хеши паст
نکردی برین بر دل خویش پست
Яке чора бояд кунун андарин
یکی چاره باید کنون اندرین
Ки ин бади бигардади зи Эрони замин
که این بد بگردد ز ایران زمین
Чунин гуфт пас Тӯс бо меҳтарон
چنین گفت پس طوس با مهتران
Ки эй разми дидаи диловари сарон
که ای رزم دیده دلاور سران
Мароин бандро чора акнӯн якеаст
مراین بند را چاره اکنون یکیست
Бисозем ва ин кор душвор нест
بسازیم و این کار دشوار نیست
Ҳиўнии ткоўр бар золи сом
هیونی تکاور بر زال سام
Бибояд фиристод ва додани паём
بباید فرستاد و دادن پیام
Кигар сар ба гули дорӣ акнӯн машавӣ
که گر سر به گل داری اکنون مشوی
Яке тез кун мағз ва бинмоӣ рӯй
یکی تیز کن مغز و بنمای روی
Магари кови кушояди лаби пандманд
مگر کاو گشاید لب پندمند
Сухан бар дили шаҳриёри баланд
سخن بر دل شهریار بلند
Бигӯед ки ин аҳриман дод ёд
بگوید که این اهرمن داد یاد
Дар дев ҳаргиз набояд кушод
در دیو هرگز نباید گشاد
Магари золаши орад азин гуфта боз
مگر زالش آرد ازین گفته باز
Вагарнаи саромади нишони фароз
وگرنه سرآمد نشان فراز
Суханҳо з ҳар гӯна барсохтанд
سخنها ز هر گونه برساختند
Ҳиўнии ткоўр бурун тохтанд
هیونی تکاور برون تاختند
Равандаи ҳамеи тохт то нимрўз
رونده همی تاخت تا نیمروز
Чу омад бар зол гетӣ фурӯз
چو آمد بر زال گیتی فروز
Чунин дод аз номдорони паём
چنین داد از نامداران پیام
Ки эй номвар бо гуҳари пӯри сом
که ای نامور با گهر پور سام
Яке кор пеш омад акнӯн шигифт
یکی کار پیش آمد اکنون شگفت
Ки осонаш андоза натавон гирифт
که آسانش اندازه نتوان گرفت
Барин коргар ту набандӣ камар
برین کار گر تو نبندی کمر
На тан монад эдар на бум ва на бар
نه تن ماند ایدر نه بوم و نه بر
Яке шоҳро бар дил андеша хост
یکی شاه را بر دل اندیشه خاست
Бпичидши оҳрмн аз роҳи рост
بپیچیدش آهرمن از راه راست
Ба ранҷи ниёгонаш аз бостон
به رنج نیاگانش از باستان
Нахоҳад ҳаме буд ҳамдостон
نخواهد همی بود همداستان
Ҳамеи ганҷ бе ранҷи бгзоидш
همی گنج بیرنج بگزایدش
Чарогоҳи Мозандарон боядаш
چراگاه مازندران بایدش
Агар ҳеҷ срхорӣ аз омадан
اگر هیچ سرخاری از آمدن
Сипаҳбади ҳаме зуд хоҳад шудан
سپهبد همی زود خواهد شدن
Ҳамеи ранҷ ту дод хоҳад ба бод
همی رنج تو داد خواهد به باد
Ки барадии зи оғози бокиқбод
که بردی ز آغاز باکیقباد
Ту бо рустами шери нохӯрдаи сайр
تو با رستم شیر ناخورده سیر
Миёнро бибастӣ чу шери далер
میان را ببستی چو شیر دلیر
Кунун он ҳама бод шуд пеши ӯй
کنون آن همه باد شد پیش اوی
Бипечед ҷони бидонадяши ӯй
بپیچید جان بداندیش اوی
Чу бишунид дастон бипечед сахт
چو بشنید دستان بپیچید سخت
Таниши гашти ларзони басони дарахт
تنش گشت لرزان بسان درخت
Ҳаме гуфт Ковӯси худкомаи мард
همی گفت کاووس خودکامه مرد
На гарми озмудаи зи гетӣ на сард
نه گرم آزموده ز گیتی نه سرد
Касе ков буд дар ҷаҳони пеши гоҳ
کسی کاو بود در جهان پیش گاه
Бирав бугзарад солу хуршеду моҳ
برو بگذرد سال و خورشید و ماه
Ки монад ки аз теғ ӯ дар ҷаҳон
که ماند که از تیغ او در جهان
Билразанд яксар киону маон
بلرزند یکسر کهان و مهان
Набошад шигифт ар бмни негроад
نباشد شگفت ار بمن نگرود
Шавам хастагар панд ман нашунӯд
شوم خسته گر پند من نشنود
Варин ранҷ осон кунам бар дилам
ورین رنج آسان کنم بر دلم
Аз андешаи шоҳи дили бугсалам
از اندیشهٔ شاه دل بگسلم
На аз ман писандади ҷаҳони офарин
نه از من پسندد جهانآفرین
На шоҳ ва на гардони Эрони замин
نه شاه و نه گردان ایران زمین
Шавам гӯямаш ҳарч ояд зи панд
شوم گویمش هرچ آید ز پند
зи мангар пазирад буд сӯдманд
ز من گر پذیرد بود سودمند
Вагар тез гардад кушодаст роҳ
وگر تیز گردد گشادست راه
Таҳамтани ҳам эдар буд бо сипоҳ
تهمتن هم ایدر بود با سپاه
Пари андеша буд он шаби дербоз
پر اندیشه بود آن شب دیرباز
Чу хуршед бинмуд тоҷ аз фароз
چو خورشید بنمود تاج از فراز
Камари баст ва биниҳод сари сӯии шоҳ
کمر بست و بنهاد سر سوی شاه
Бузургон бирафтанд бо ӯ ба роҳ
بزرگان برفتند با او به راه
Хабар шуд ба Тӯс ва ба Гӯдарзу Гев
خبر شد به طوس و به گودرز و گیو
Ба раҳоам ва гургину гардони ню
به رهام و گرگین و گردان نیو
Ки дастон ба наздик Эрон расед
که دستان به نزدیک ایران رسید
Дирафш ҳумоюнаш омад падед
درفش همایونش آمد پدید
Пазира шудандаш сарони сипоҳ
پذیره شدندش سران سپاه
Сиррӣ ков кашад паҳливонии кулоҳ
سری کاو کشد پهلوانی کلاه
Чу дастони сом андар омад ба танг
چو دستان سام اندر آمد به تنگ
Пазира шднднши ҳама бе диранг
پذیره شدندنش همه بیدرنگ
Бирав саракашони офарини хонданд
برو سرکشان آفرین خواندند
Сӯии шоҳ бо ӯ ҳамеи ронданд
سوی شاه با او همی راندند
Бадв гуфт Тӯс эй гӯи сарфароз
بدو گفت طوس ای گو سرفراز
Кашидӣ чунин ранҷи роҳи дароз
کشیدی چنین رنج راه دراز
зи баҳри бузургони Эрони замин
ز بهر بزرگان ایران زمین
Броромши ин ранҷ кардӣ гузин
برآرامش این رنج کردی گزین
Ҳамаи сар ба сари неки хоҳи тўоим
همه سر به سر نیک خواه توایم
Сутӯда ба фари кулоҳи тўоим
ستوده به فر کلاه توایم
Абои номдорон чунин гуфт зол
ابا نامداران چنین گفت زال
Ки ҳар кас ки ӯро нФрсўди сол
که هر کس که او را نفرسود سال
Ҳамаи панд перонаш ояд ба ёд
همه پند پیرانش آید به یاد
Азон пас диҳад чарх гирдонаш дод
ازان پس دهد چرخ گردانش داد
Нишоед ки гирем азуи панди боз
نشاید که گیریم ازو پند باز
Казин панд мо нест худ бе ниёз
کزین پند ما نیست خود بینیاز
зи панду хирадгар бигардади сараш
ز پند و خرد گر بگردد سرش
Пушаймонӣ ояд зи гетии буриш
پشیمانی آید ز گیتی برش
Ба овоз гуфтанд мо бо тўоим
به آواز گفتند ما با توایم
з ту бугзарад панд кас нашнавем
ز تو بگذرد پند کس نشنویم
Ҳамаи яксара назд шоҳ омаданд
همه یکسره نزد شاه آمدند
Бар номвари тахт гоҳ омаданд
بر نامور تخت گاه آمدند