Чу бар тахт бинишаст фаррухи Қубод

چو بر تخت بنشست فرخ قباد

Кулоҳи бузургӣ ба сар барниҳод

کلاه بزرگی به سر برنهاد

Сӯй тисФўн шуд зи шаҳри стхр

سوی طیسفون شد ز شهر صطخر

Ки озодагонро бадв буд фахр

که آزادگان را بدو بود فخر

Чу бар тахт пирӯз бинишаст гуфт

چو بر تخت پیروز بنشست گفت

Ки аз ман мадоред чизе наҳуфт

که از من مدارید چیزی نهفت

Шуморо сӯй ман кушодаст роҳ

شما را سوی من گشادست راه

Ба рӯзи сипеду шубони сиёҳ

به روز سپید و شبان سیاه

Бузурги он касе кӯ ба гуфтори рост

بزرگ آن کسی کو به گفتار راست

Забонро биёрост ва кажӣ нахост

زبان را بیاراست و کژی نخواست

Чу бахшоиши орад ба хашми андарун

چو بخشایش آرد به خشم اندرون

Сар расатон хондаш раҳнамӯн

سر راستان خواندش رهنمون

Наад тахти хушнӯдии андари ҷаҳон

نهد تخت خشنودی اندر جهان

Биёбад ба дод офарини маон

بیابد به داد آفرین مهان

Дили хешро давр дорад зи кин

دل خویش را دور دارد ز کین

Маон ва кионаш кунанд офарин

مهان و کهانش کنند آفرین

Ҳар он гуҳ ки шуд подшои кажи гӯй

هر آن گه که شد پادشا کژ گوی

з кажӣ шавад шоҳи пайкорҷӯӣ

ز کژی شود شاه پیکارجوی

Суханро бибояд шунидани нахуст

سخن را بباید شنیدن نخست

Чу доно шавад посух ояд дуруст

چو دانا شود پاسخ آید درست

Чу донандаи мардум буд озўр

چو داننده مردم بود آزوِر

Ҳамеи дониш ӯ наёяд ба бар

همی دانش او نیاید به بر

Ҳар он гуҳ ки доно буд пуршитоб

هر آن گه که دانا بود پرشتاب

Чаҳ дониши мар ӯро чаҳ дар сари шароб

چه دانش مر او را چه در سر شراب

Чунон ҳам ки бояд дили лашкарӣ

چنان هم که باید دل لشکری

Ҳама дар накӯҳиш кунад кеҳтарӣ

همه در نکوهش کند کهتری

Тавонгари куҷо сахт бошад ба чиз

توانگر کجا سخت باشد به چیز

Фурӯмоя тар шуд зи дарвеш низ

فرومایه‌تر شد ز درویش نیز

Чу дарвеш нодон кунад меҳтарӣ

چو درویش نادان کند مهتری

Ба девонагӣ монад ин доварӣ

به دیوانگی ماند این داوری

Чу айби тан хеш донад касе

چو عیب تن خویش داند کسی

зи айби касони брнхўонди басӣ

ز عیب کسان برنخواند بسی

Сутуни хиради бурдборӣ буд

ستون خرد بردباری بود

Чу тундӣ кунад тан ба хорӣ буд

چو تندی کند تن به خواری بود

Чу хурсанд гаштӣ ба дод худоӣ

چو خرسند گشتی به داد خدای

Тавонгар шудӣ икдлу покроӣ

توانگر شدی یکدل و پاکرای

Гар озоди дории танатро зи ранҷ

گر آزاد داری تنت را ز رنج

Тани мард бе ранҷи беҳтари зи ганҷ

تن مرد بی‌رنج بهتر ز گنج

Ҳар он кас ки бахшиш кунад бо касе

هر آن کس که بخشش کند با کسی

Бимиради таниш ном монад басӣ

بمیرد تنش نام ماند بسی

Ҳамаи сар ба сари даст некӣ бурид

همه سر به سر دست نیکی برید

Ҷаҳони ҷаҳонро ба бади мсприд

جهان جهان را به بد مسپرید

Ҳамаи меҳтарони офарини хонданд

همه مهتران آفرین خواندند

Забарҷад ба тоҷаш барафшонданад

زبرجد به تاجش برافشاندند

Ҷавон буд солаши се панҷ ва яке

جوان بود سالش سه پنج و یکی

зи шоҳии варои баҳра буд андакӣ

ز شاهی ورا بهره بود اندکی

Ҳаме ронад кори ҷаҳони сўФзоӣ

همی‌راند کار جهان سوفزای

Қубоди андар Эрон набад кадхудоӣ

قباد اندر ایران نبد کدخدای

Ҳамаи кор ӯ паҳлавон ронадӣ

همه کار او پهلوان راندی

Касеро бар шоҳи нншондӣ

کسی را بر شاه ننشاندی

На мӯбади бад ӯро на фармони равоӣ

نه موبد بد او را نه فرمان روای

Ҷаҳони бад ба дастурии сўФзоӣ

جهان بد به دستوری سوفزای

Чунин буд то бист ва се солаи гашт

چنین بود تا بیست و سه ساله گشت

Ба ҷоми андаруни бода чун лолаи гашт

به جام اندرون باده چون لاله گشت

Биёмад бар тоҷўри сўФзоӣ

بیامد بر تاجور سوفزای

Ба дастурӣ бозгаштан ба ҷой

به دستوری بازگشتن به جای

Сипаҳбади худу лашкараш соз кард

سپهبد خود و لشکرش ساز کرد

Бузади кӯсу оҳанг Широз кард

بزد کوس و آهنگ شیراز کرد

Ҳаме рафт шодони сӯии шаҳри хеш

همی‌رفت شادان سوی شهر خویش

з ҳар ком бардошта баҳри хеш

ز هر کام برداشته بهر خویش

Ҳамаи порс ӯро шуда чун раҳе

همه پارس او را شده چون رهی

Ҳаме буд бо тоҷи шоҳаншаҳӣ

همی‌بود با تاج شاهنشهی

Бидон бад ки ман шоҳи бншондм

بدان بد که من شاه بنشاندم

Ба шоҳӣ бар ӯ офарин хондам

به شاهی بر او آفرین خواندم

Гар аз ман касе зишт гуяд бадавӣ

گر از من کسی زشت گوید بدوی

Варо сард гуяд баранд з рӯй

ورا سرد گوید براند ز روی

Ҳамеи божи ҷустии з ҳар кишварӣ

همی باژ جستی ز هر کشوری

з ҳар номадорӣ ва ҳар меҳтарӣ

ز هر نامداری و هر مهتری

Чу огоҳӣ омад ба сӯии Қубод

چو آگاهی آمد به سوی قباد

зи Ширози вази кори бедод ва дод

ز شیراز وز کار بیداد و داد

Ҳаме гуфт ҳар кас ки ҷузи номи шоҳ

همی‌گفت هر کس که جز نام شاه

Надорад зи Эрони зи ганҷу сипоҳ

ندارد ز ایران ز گنج و سپاه

На фурмонаш бошад ба чизе на рой

نه فرمانش باشد به چیزی نه رای

Ҷаҳон шуд ҳамаи бандаи сўФзоӣ

جهان شد همه بندهٔ سوفزای

Ҳар он кас ки бади роздори Қубод

هر آن کس که بد رازدار قباد

Бар ӯ бар суханҳо ҳаме кард ёд

بر او بر سخنها همی‌کرد یاد

Ки аз подшоҳӣ ба номӣ басанд

که از پادشاهی به نامی بسند

Чаро кардӣ эй шаҳриёри баланд

چرا کردی ای شهریار بلند

зи ганҷи ту огндаҳтар ганҷ ӯ

ز گنج تو آگنده‌تر گنج او

Бибояд гусаст аз ҷаҳони ранҷ ӯ

بباید گسست از جهان رنج او

Ҳамаи порс чун банда ӯ шуданд

همه پارس چون بندهٔ او شدند

Бузургони парастанда ӯ шуданд

بزرگان پرستندهٔ او شدند

зи гуфтор бад шуд дили киқбод

ز گفتار بد شد دل کیقباد

зи ранҷиш ба дили брнкрди инчи ёд

ز رنجش به دل برنکرد ایچ یاد

Ҳаме гуфтгар ман фиристам сипоҳ

همی‌گفت گر من فرستم سپاه

Сар ӯ бигардад шавад рзмхўоаҳ

سر او بگردد شود رزمخواه

Чу ман душманӣ карда бошам ба ганҷ

چو من دشمنی کرده باشم به گنج

Аз ӯ дид бояд басии дарду ранҷ

از او دید باید بسی درد و رنج

Кунад ҳар касе ёди кирдори ӯй

کند هر کسی یاد کردار اوی

Наоне ндонанд бозори ӯй

نهانی ندانند بازار اوی

Надорам зи Эрони яке рзмхўоаҳ

ندارم ز ایران یکی رزمخواه

Каз эдар шавад пеш ӯ бо сипоҳ

کز ایدر شود پیش او با سپاه

Бадв гуфт фарзонаи мандяши зи ин

بدو گفت فرزانه مندیش ز این

Ки ӯ шаҳриёрӣ шавад боФрин

که او شهریاری شود بآفرین

Туро бандагонанд ва солор ҳаст

تو را بندگانند و سالار هست

Ки соинд бар чархи гардандаи даст

که سایند بر چرخ گردنده دست

Чу шопӯр розӣ бияёд зи ҷой

چو شاپور رازی بیاید ز جای

Ба дарди дили бдкнши сўФзоӣ

به درد دل بدکنش سوفزای

Шунид ин сухани шоҳ ва неру гирифт

شنید این سخن شاه و نیرو گرفت

Ҳунарҳо бишуст аз дил оҳӯ гирифт

هنرها بشست از دل آهو گرفت

Ҳмонгаҳи ҷаҳондидае киқбод

همانگه جهاندیده‌ای کیقباد

Бифармуд то брншинд чу бод

بفرمود تا برنشیند چو باد

Ба наздики шопӯр розӣ шавад

به نزدیک شاپور رازی شود

Бар овози нахчир ва бозӣ шавад

بر آواز نخچیر و بازی شود

Ҳам андари замони брншонди варо

هم اندر زمان برنشاند ورا

зи раии сӯй даргоҳ хонд варо

ز ری سوی درگاه خواند ورا

Ду асба фиристода омад ба рай

دو اسبه فرستاده آمد به ری

Чу бод хазоне ба ҳангоми дай

چو باد خزانی به هنگام دی

Чу дидаш бипурсед солори бор

چو دیدش بپرسید سالار بار

Ваз ӯ бастади он номаи шаҳриёр

وز او بستد آن نامهٔ شهریار

Биёмад ба шопӯри розии супурд

بیامد به شاپور رازی سپرد

Савори сарафрозро пеши барад

سوار سرافراز را پیش برد

Бар ӯ хонд он номаи киқбод

بر او خواند آن نامهٔ کیقباد

Бихандед шопӯри мҳрки нажод

بخندید شاپور مهرک‌نژاد

Ки ҷузи сўФзои душмани андари ҷаҳон

که جز سوفزا دشمن اندر جهان

Варо нест дар ошкору ниҳон

ورا نیست در آشکار و نهان

з ҳар ҷои Фрмонбронро бихонад

ز هر جای فرمانبران را بخواند

Сӯии тисФўни тез лашкар баранд

سوی طیسفون تیز لشکر براند

Чу оварад лашкар ба наздики шоҳ

چو آورد لشکر به نزدیک شاه

Ҳам андар замон баргушоданд роҳ

هم اندر زمان برگشادند راه

Чу дидаш ҷаҳондори бнўохтш

چو دیدش جهاندار بنواختش

Бар тахти пирӯзаи бншохтш

بر تخت پیروزه بنشاختش

Бадв гуфт зи ин тоҷ бебаҳра ам

بدو گفت ز این تاج بی‌بهره‌ام

Ба бебаҳрагӣ дар ҷаҳон шуҳра ам

به بی‌بهرگی در جهان شهره‌ام

Ҳамаи сўФзои рости баҳр аз маӣ

همه سوفزا راست بهر از مهی

Ҳамеи номи байнами зи шоҳаншаҳӣ

همی نام بینم ز شاهنشهی

Аз ин доду бедод дар гарданам

از این داد و بیداد در گردنم

Ба фарҷом рӯзӣ бипечад танам

به فرجام روزی بپیچد تنم

Ба Эрони бародари бадии кадхудоӣ

به ایران برادر بدی کدخدای

Ба ҳастӣ зи бидодгари сўФзоӣ

به هستی ز بیدادگر سوفزای

Бадв гуфт шопӯри к-эии шаҳриёр

بدو گفت شاپور کای شهریار

Дилатро бад-ӣни кори ранҷаи мадор

دلت را بدین کار رنجه مدار

Яке нома бояд навиштани дурушт

یکی نامه باید نوشتن درشت

Туро ному фар ва нажодасту пушт

تو را نام و فر و نژادست و پشت

Бигӯе ки аз тахти шоҳаншоҳӣ

بگویی که از تخت شاهنشاهی

Маро баҳра ранҷасту ганҷи тиҳӣ

مرا بهره رنجست و گنج تهی

Туе божхўоаҳ ва манам бо гуноҳ

تویی باژخواه و منم با گناه

Нахоҳам ки хуонеи маро низ шоҳ

نخواهم که خوانی مرا نیز شاه

Фиристодам инак яке паҳлавон

فرستادم اینک یکی پهلوان

зи кирдори ту чанд бошам навон

ز کردار تو چند باشم نوان

Чу номаи бад-ӣн гӯна бошад бадавӣ

چو نامه بدین‌گونه باشد بدوی

Чу ман душману лашкарии ҷангҷӯӣ

چو من دشمن و لشکری جنگجوی

Нмонм ки бар ҳам занад низ чашм

نمانم که بر هم زند نیز چشم

Нагӯям сухани пеш ӯ ҷуз ба хашм

نگویم سخن پیش او جز به خشم

Нависандаи номаро хонданд

نویسندهٔ نامه را خواندند

Ба наздики шопӯри бншонднд

به نزدیک شاپور بنشاندند

Бигуфт он суханҳо ки бо шоҳ гуфт

بگفت آن سخنها که با شاه گفت

Шуд он калаки биҷодаҳ бо қори ҷуфт

شد آن کلک بیجاده با قار جفت

Чу бар нома бар меҳр биниҳод шоҳ

چو بر نامه بر مهر بنهاد شاه

Биоварад шопӯри лашкар ба роҳ

بیاورد شاپور لشکر به راه

Гузин кард пас ҳаркии бади номдор

گزین کرد پس هرکه بد نامدار

Пароганда аз лашкари шаҳриёр

پراگنده از لشکر شهریار

Худу номдорони прхошҷўӣ

خود و نامداران پرخاشجوی

Сӯии шаҳр Широз биниҳод рӯй

سوی شهر شیراز بنهاد روی

Чу огоҳ шуд зони сухани сўФзоӣ

چو آگاه شد زآن سخن سوفزای

Ҳмонгаҳ биоварад лашкари зи ҷой

همانگه بیاورد لشکر ز جای

Пазира шудаш бо сипоҳии гарон

پذیره شدش با سپاهی گران

Гузидаи саворону ҷўшнўрон

گزیده سواران و جوشنوران

Расиданди пас як ба дигари фароз

رسیدند پس یک به دیگر فراز

Фурӯд омаданд он ду гардани фароз

فرود آمدند آن دو گردن‌فراز

Чу бинишаст шопӯр бо сўФзоӣ

چو بنشست شاپور با سوفزای

Фаровон заданд аз баду неки рой

فراوان زدند از بد و نیک رای

Бадв дод пас номаи шаҳриёр

بدو داد پس نامهٔ شهریار

Сухан рафт ҳаргунаи душвору хор

سخن رفت هرگونه دشوار و خوار

Чу бархонад он номаро паҳлавон

چو برخواند آن نامه را پهلوان

Бпжмрд ва шуд кунаду тираи равон

بپژمرد و شد کند و تیره‌روان

Чу он нома бархонад шопӯр гуфт

چو آن نامه برخواند شاپور گفت

Ки акнӯн суханро набояд наҳуфт

که اکنون سخن را نباید نهفت

Туро банд фармуд шоҳи ҷаҳон

تو را بند فرمود شاه جهان

Фаровон бинолед пеши маон

فراوان بنالید پیش مهان

Бар он сон ки брхўондаҳ эй нома ро

بر آن سان که برخوانده‌ای نامه را

Ту донеи шаҳаншоҳи худкома ро

تو دانی شهنشاه خودکامه را

Чунин дод посухи бадви паҳлавон

چنین داد پاسخ بدو پهلوان

Ки донад марои шаҳриёри ҷаҳон

که داند مرا شهریار جهان

Бидон ранҷу сахтӣ ки барадами зи шоҳ

بدان رنج و سختی که بردم ز شاه

Бирафтам зи Зобулстон бо сипоҳ

برفتم ز زابلستان با سپاه

Ба мардии рҳонидм ӯро зи банд

به مردی رهانیدم او را ز بند

Намондам ки ояд ба рӯйиши газанд

نماندم که آید به رویش گزند

Марои достон буд наздики шоҳ

مرا داستان بود نزدیک شاه

Ҳамон назд гардони Эрони сипоҳ

همان نزد گردان ایران سپاه

Гар айдун ки бандаст подоши ман

گر ایدون که بندست پاداش من

Туро чанг додан ба пархоши ман

تو را چنگ دادن به پرخاش من

Нахоҳам замон аз ту поем бабанд

نخواهم زمان از تو پایم ببند

Бидорад марои банд ӯ сӯдманд

بدارد مرا بند او سودمند

зи яздони ваз лашкарам нест шарм

ز یزدان وز لشکرم نیست شرم

Ки ман чанд полудаам хӯни гарм

که من چند پالوده‌ام خون گرم

Бдонгаҳи куҷои шоҳ дар банд буд

بدانگه کجا شاه در بند بود

Ба яздони марои сахти савганд буд

به یزدان مرا سخت سوگند بود

Ки дастам набинад магари дасти теғ

که دستم نبیند مگر دست تیغ

Ба ҷанги офтоби андари орм ба меғ

به جنگ آفتاب اندر آرم به میغ

Магари сари даҳумгар сари хўшнўоз

مگر سر دهم گر سر خوشنواز

Ба мардии зи тахти андари орм ба газ

به مردی ز تخت اندر آرم به گاز

Кунунам ки фармуд бандам сазост

کنونم که فرمود بندم سزاست

Суханҳои носўдмндм сазост

سخنهای ناسودمندم سزاست

зи фармон ӯ ҳеҷ гӯнаи магарад

ز فرمان او هیچ گونه مگرد

Чу перояи дони банд бар пои мард

چو پیرایه دان بند بر پای مرد

Чу бинишаст шопӯр поиш бибаст

چو بنشست شاپور پایش ببست

Бузад ноӣ рӯйин ва худ барнишаст

بزد نای رویین و خود برنشست

Биоварадаш аз порси пеши Қубод

بیاوردش از پارس پیش قباد

Қубод аз гузашта накард инчи ёд

قباد از گذشته نکرد ایچ یاد

Бифармуд кӯро ба зиндон баранд

بفرمود کو را به زندان برند

Ба наздик ноҳўшмндон баранд

به نزدیک ناهوشمندان برند

Ба Широз фармуд то ҳарчӣ буд

به شیراز فرمود تا هرچه بود

зи мардону ганҷу зи кишту дуруд

ز مردان و گنج و ز کشت و درود

Биоварад як сари сӯии тисФўн

بیاورد یک سر سوی طیسفون

Супурдаш ба ганҷур ӯ раҳнамӯн

سپردش به گنجور او رهنمون

Чу як ҳафта бигузашт ҳаргунаи рой

چو یک هفته بگذشت هرگونه رای

Ҳаме ронад бо мӯбад аз сўФзоӣ

همی‌راند با موبد از سوفزای

Чунин гуфт пас шоҳро раҳнамӯн

چنین گفت پس شاه را رهنمون

Ки ёранд бо ӯ ҳамаи тисФўн

که یارند با او همه طیسفون

Ҳамаи лашкару зердастони мо

همه لشکر و زیردستان ما

зи деҳқони ваз дар прессатон мо

ز دهقان وز در پرستان ما

Гар ӯ андар Эрон бимонад дуруст

گر او اندر ایران بماند درست

зи шоҳӣ бибояд туро дасти шаст

ز شاهی بباید تو را دست شست

Бидонадяши шоҳи ҷаҳони кушта ба

بداندیش شاه جهان کشته به

Сари бахти бадхоҳи баргашта ба

سر بخت بدخواه برگشته به

Чу бишунид меҳтари зи мӯбади сухан

چو بشنید مهتر ز موبد سخن

Бнўи тохт ва безор шуд аз куҳан

بنو تاخت و بیزار شد از کهن

Бифармуд пас тоаш биҷон кунанд

بفرمود پس تاش بیجان کنند

Бар ӯ бар дилу дида печон кунанд

بر او بر دل و دیده پیچان کنند

Бкрднди пас паҳлавонро табоҳ

بکردند پس پهلوان را تباه

Шуд он гирди фарзонау неки хоҳ

شد آن گرد فرزانه و نیک‌خواه

Чу огоҳӣ омад ба эрониён

چو آگاهی آمد به ایرانیان

Ки он пилтанро саромади замон

که آن پیلتن را سرآمد زمان

Хурӯшии баромади зи Эрон ба дард

خروشی برآمد ز ایران به درد

Зану марду кӯдаки ҳаме мӯя кард

زن و مرد و کودک همی مویه کرد

Барошуфт Эрон ва бархест гирд

برآشفت ایران و برخاست گرد

Ҳаме ҳар касе кард сози набард

همی هر کسی کرد ساز نبرد

Ҳаме гуфт ҳаркас ки тахти Қубод

همی‌گفت هرکس که تخت قباد

Агар сўФзо шуд ба Эрон мабод

اگر سوفزا شد به ایران مباد

Сипоҳӣу шаҳрӣ ҳама шуд яке

سپاهی و شهری همه شد یکی

Набурданд номи Қубоди андакӣ

نبردند نام قباد اندکی

Бирафтанд яксар ба айвони шоҳ

برفتند یکسر به ایوان شاه

зи бдгўии пурдарду Фрёдхўоаҳ

ز بدگوی پردرد و فریادخواه

Касеро ки бар шоҳи бдгўӣ буд

کسی را که بر شاه بدگوی بود

Бидонадяш ӯу блоҷўӣ буд

بداندیش او و بلاجوی بود

Бикуштанду бурданди зи айвони кашон

بکشتند و بردند ز ایوان کشان

зи ҷомосби ҷустанд чанде нишон

ز جاماسب جستند چندی نشان

Ки кеҳтари бародари баду сарфароз

که کهتر برادر بد و سرفراز

Қубодаши ҳамеи прўридӣ ба ноз

قبادش همی‌پروریدی به ناز

Варо баргузеданду бншонднд

ورا برگزیدند و بنشاندند

Ба шоҳӣ бар ӯ офарини хонданд

به شاهی بر او آفرین خواندند

Ба оҳан бибастанд пои Қубод

به آهن ببستند پای قباد

зи фар ва нажодаш накарданд ёд

ز فر و نژادش نکردند یاد

Чунинаст расми сарои куҳан

چنینست رسم سرای کهن

Сараши ҳеҷ пайдо набинӣ зи бен

سرش هیچ پیدا نبینی ز بن

Яке пӯри бади сўФзоро гузин

یکی پور بد سوفزا را گزین

Хирадманду покизау боФрин

خردمند و پاکیزه و بآفرین

Ҷавонӣ беозору зрмҳри ном

جوانی بی‌آزار و زرمهر نام

Ки аз меҳр ӯ бади падари шодком

که از مهر او بد پدر شادکام

Супурданд бастаи бадви шоҳ ро

سپردند بسته بدو شاه را

Бидон гӯнаи бади рои бадхоҳ ро

بدان گونه بد رای بدخواه را

Ки он меҳрбони кӣнаи сўФзоӣ

که آن مهربان کینهٔ سوفزای

Бихоҳад ба дард аз ҷаҳони кадхудоӣ

بخواهد به درد از جهان کدخدای

Бе озори зрмҳри яздони параст

بی‌آزار زرمهر یزدان‌پرست

Нсўдӣ ба бад бо ҷаҳондори даст

نسودی به بد با جهاندار دست

Парастиш ҳаме кард пеши Қубод

پرستش همی‌کرد پیش قباد

Вази он бад накард инч бар шоҳи ёд

وز آن بد نکرد ایچ بر شاه یاد

Ҷаҳондори з ӯ монад андари шигифт

جهاندار ز او ماند اندر شگفت

зи кирдор ӯ мардумӣ барграфт

ز کردار او مردمی برگرفت

Ҳаме кард пӯзиш ки бадхоҳи ман

همی‌کرد پوزش که بدخواه من

Пурошӯб кард ахтару моҳи ман

پرآشوب کرد اختر و ماه من

Гар айдун ки ёбам раҳои зи банд

گر ایدون که یابم رهایی ز بند

Туро бошад аз ҳар бадии сӯдманд

تو را باشد از هر بدی سودمند

зи дил пок бурдорам озори ту

ز دل پاک بردارم آزار تو

Кунам чашми равшан ба дидори ту

کنم چشم روشن به دیدار تو

Бадв гуфт зрмҳри к-эии шаҳриёр

بدو گفت زرمهر کای شهریار

Забонро бад-ӣни бози ранҷаи мадор

زبان را بدین باز رنجه مدار

Падар гар накард ончӣ боист кард

پدر گر نکرد آنچه بایست کرد

зи маргаши писари гарм ва тимор хӯрд

ز مرگش پسر گرم و تیمار خورد

Туро ман ба сони яке банда ам

تو را من به سان یکی بنده‌ام

Ба пеши ту андар парастанда ам

به پیش تو اندر پرستنده‌ام

Чу гӯйӣ ба савганд паймон кунам

چو گویی به سوگند پیمان کنم

Ки ҳаргизи вафои туро нашканам

که هرگز وفای تو را نشکنم

Аз ӯ эминӣ ёфт ҷони Қубод

از او ایمنی یافت جان قباد

зи гуфтори он пари хиради гашти шод

ز گفتار آن پر خرد گشت شاد

Вази он пас бадв роз бикшод ва гуфт

وز آن پس بدو راز بگشاد و گفت

Ки андеша аз ту тхўоҳм наҳуфт

که اندیشه از تو تخواهم نهفت

Кушодаст бар панҷ тани рози ман

گشادست بر پنج تن راز من

Ҷуз ин нашунӯд як тани овози ман

جز این نشنود یک تن آواز من

Ҳамин тоҷу тахт аз ту дорам сипос

همین تاج و تخت از تو دارم سپاس

Буми ҷовдонаи туро ҳақи шинос

بوم جاودانه تو را حق‌شناس

Чу бишунид зари меҳри покизаи рой

چو بشنید زر مهر پاکیزه‌رای

Сабки бандро баргушодаш зи пой

سبک بند را برگشادش ز پای

Фиристод ва он панҷ танро бихонад

فرستاد و آن پنج تن را بخواند

Ҳамаи розҳо пеш эшон баранд

همه رازها پیش ایشان براند

Шаби тира аз шаҳр берун шуданд

شب تیره از شهر بیرون شدند

зи дидори душман ба ҳомӯн шуданд

ز دیدار دشمن به هامون شدند

Сӯии шоҳ ҳитол карданд рӯй

سوی شاه هیتال کردند روی

зи андешагони хастау роҳи ҷӯй

ز اندیشگان خسته و راه جوی

Бар ин гӯнаи саргаштаи он ҳафт мард

بر این گونه سرگشته آن هفت مرد

Ба Аҳвоз рафтанд тозон чу гирд

به اهواز رفتند تازان چو گرد

Расиданди пӯён ба пурмояи даҳ

رسیدند پویان به پرمایه ده

Ба даҳ дар яке номбурдори ма

به ده در یکی نامبردار مه

Бидон хони деҳқон фурӯд омаданд

بدان خان دهقان فرود آمدند

Ббўднд ва як ҳафта дам барзаданд

ببودند و یک هفته دم برزدند

Яке духтарӣ дошт деҳқон чу моҳ

یکی دختری داشت دهقان چو ماه

зи машки сияҳ бар сараш бар кулоҳ

ز مشک سیه بر سرش بر کلاه

Ҷаҳонҷӯй чун рӯй духтар бидид

جهانجوی چون روی دختر بدید

зи мағз ҷавон шуд хиради нопадид

ز مغز جوان شد خرد ناپدید

Ҳмонгаҳ биёмад ба зрмҳр гуфт

همانگه بیامد به زرمهر گفت

Ки бо ту сухан дорам андар наҳуфт

که با تو سخن دارم اندر نهفت

Бирав рози ман пеш деҳқон бигӯӣ

برو راز من پیش دهقان بگوی

Магари ҷуфт ман гардад ин хӯбрӯй

مگر جفت من گردد این خوبروی

Бишуд тезу розаш ба деҳқон бигуфт

بشد تیز و رازش به دهقان بگفت

Ки ин духтаратро касе нест ҷуфт

که این دخترت را کسی نیست جفت

Яке пок анбозаш омад ба ҷой

یکی پاک انبازش آمد به جای

Ки гардӣ бар Аҳвоз бар кадхудоӣ

که گردی بر اهواز بر کدخدای

Гиронмояи деҳқон ба зрмҳр гуфт

گرانمایه دهقان به زرمهر گفت

Ки ин духтари хубро нест ҷуфт

که این دختر خوب را نیست جفت

Агар шояд ин марди фармони ту рост

اگر شاید این مرد فرمان تو راست

Мари инро бидон даҳ ки ӯро ҳавост

مر این را بدان ده که او را هواست

Биёмад хирадманд назд Қубод

بیامد خردمند نزد قباد

Чунин гуфт кин моҳи ҷуфти ту бод

چنین گفت کاین ماه جفت تو باد

Писандидӣ ва ногаҳон дидяш

پسندیدی و ناگهان دیدیش

Бидон сон ки дидӣ писандидяш

بدان سان که دیدی پسندیدیش

Қубоди он парӣ рӯйро пеш хонд

قباد آن پری روی را پیش خواند

Ба зонуии кндоўрши брншонд

به زانوی کنداورش برنشاند

Або ӯ як ангуштарӣ буду бас

ابا او یک انگشتری بود و بس

Ки арзиш ба гетӣ надонист кас

که ارزش به گیتی ندانست کس

Бадв дод ва гуфт ин нигинро бидор

بدو داد و گفت این نگین را بدار

Буд рӯз кинро буд хостор

بود روز کاین را بود خواستار

Бидон даҳ яке ҳафта аз баҳри моҳ

بدان ده یکی هفته از بهر ماه

Ҳаме буд ва ҳаштум биёмад ба роҳ

همی‌بود و هشتم بیامد به راه

Бар шоҳ ҳитол шуд киқбод

بر شاه هیتال شد کیقباد

Гузаштаи суханҳо бадв кард ёд

گذشته سخنها بدو کرد یاد

Бигуфт ончӣ карданд эрониён

بگفت آنچه کردند ایرانیان

Бадиро бибастанд як як миён

بدی را ببستند یک یک میان

Бадв гуфт шоҳ аз бади хўшнўоз

بدو گفت شاه از بد خوشنواز

Ҳамоно бад-ӣн рӯзат омад ниёз

همانا بدین روزت آمد نیاز

Ба паймон сипорам туро лашкарӣ

به پیمان سپارم تو را لشکری

Аз он ҳар яке бар сарони афсарӣ

از آن هر یکی بر سران افسری

Кигар бози ёбии ту ганҷу кулоҳ

که گر باز یابی تو گنج و کلاه

Чғонии ббошди туро никхўоаҳ

چغانی بباشد تو را نیکخواه

Маро бошад ин марзу фармони ту ро

مرا باشد این مرز و فرمان تو را

з карда набошад пушаймони ту ро

ز کرده نباشد پشیمان تو را

Зибардастро гуфт хандони Қубод

زبردست را گفت خندان قباد

Казин бум ҳаргиз нагирем ёд

کزین بوم هرگز نگیریم یاد

Чу хоҳии Фрстмт бе мари сипоҳ

چو خواهی فرستمت بی‌مر سپاه

Чғонӣ ки бошад ки ёзд ба гоҳ

چغانی که باشد که یازد به گاه

Чу карданд аҳди он ду гардани фароз

چو کردند عهد آن دو گردن فراز

Дар ганҷи зар ва дирам кард боз

در گنج زر و درم کرد باز

Ба шоҳ ҷаҳондор додаш рама

به شاه جهاندار دادش رمه

Силеҳи саворону лашкари ҳама

سلیح سواران و لشکر همه

БпзрФти шамшерзани сӣ ҳазор

بپذرفت شمشیرزن سی‌هزار

Ҳамаи номдорони гирду савор

همه نامداران گرد و سوار

зи ҳитолёни сӯй Аҳвоз шуд

ز هیتالیان سوی اهواز شد

Саросари ҷаҳон зу пар овоз шуд

سراسر جهان زو پر آواز شد

Чу наздикии хон деҳқон расед

چو نزدیکی خان دهقان رسید

Басии мардум аз хонаи беруни давид

بسی مردم از خانه بیرون دوید

Яке муждаи бурданд назд Қубод

یکی مژده بردند نزد قباد

Ки ин пӯр бар шоҳи фархундаи бод

که این پور بر شاه فرخنده باد

Писари зоди ҷуфти ту дар шаби яке

پسر زاد جفت تو در شب یکی

Ки аз моҳ пайдо набӯд андакӣ

که از ماه پیدا نبود اندکی

Чу бишунид дар хона шуд шодком

چو بشنید در خانه شد شادکام

Ҳамонгоҳ касряш карданд ном

همانگاه کسریش کردند نام

з деҳқон бипурсед зон пас Қубод

ز دهقان بپرسید زان پس قباد

Ки эй некбахт аз ки дории нажод

که ای نیکبخت از که داری نژاد

Бадв гуфт каз оФридўни гирд

بدو گفت کز آفریدون گرد

Ки аз тухми заҳҳоки шоҳии бабрад

که از تخم ضحاک شاهی ببرد

Падарами ин чунин гуфт ва ман ин чунин

پدرم این چنین گفت و من این چنین

Ки бар оФридўн кунем офарин

که بر آفریدون کنیم آفرین

зи гуфтор ӯ шодтар шуд Қубод

ز گفتار او شادتر شد قباد

зи рӯзӣ ки тоҷ ке барниҳод

ز روزی که تاج کیی برنهاد

Иморӣ басӣҷед ва омад ба роҳ

عماری بسیجید و آمد به راه

Нишаста бадви андаруни ҷуфти шоҳ

نشسته بدو اندرون جفت شاه

Биоварад лашкари сӯии тисФўн

بیاورد لشکر سوی طیسفون

Дил аз дарди эрониёни пари зи хӯн

دل از درد ایرانیان پر ز خون

Ба Эрони ҳамаи солхурдаи радон

به ایران همه سالخورده ردان

Нишастанд бо номвари бхрдон

نشستند با نامور بخردان

Ки ин кор гардад ба мо бар дароз

که این کار گردد به ما بر دراز

Миёни ду шҳзоди гардани фароз

میان دو شهزاد گردن‌فراز

зи рӯму зи чин лашкар ояд кунун

ز روم و ز چین لشکر آید کنون

Бирезанд зи ин марз бисёр хӯн

بریزند ز این مرز بسیار خون

Бибояд хиромед сӯии Қубод

بباید خرامید سوی قباد

Магари кон суханҳо нагирад ба ёд

مگر کان سخنها نگیرد به یاد

Биорем ҷомосби даҳ сола ро

بیاریم جاماسب ده ساله را

Ки бо дар ҳамто кунад жола ро

که با در همتا کند ژاله را

Магармони зи тороҷу хӯни рехтан

مگرمان ز تاراج و خون ریختن

Ба як сӯгароӣам з овихтан

به یک سو گراییم ز آویختن

Бирафтанд яксар сӯии киқбод

برفتند یکسر سوی کیقباد

Бигуфтанд к-эии шоҳи хсрўнжод

بگفتند کای شاه خسرونژاد

Гар аз ту дили мардумон хаста шуд

گر از تو دل مردمان خسته شد

Ба шухии дил ва дидҳо шаста шуд

به شوخی دل و دیدها شسته شد

Кунун Комронӣ бидон кат ҳавост

کنون کامرانی بدان کت هواست

Ки шоҳи ҷаҳон бар ҷаҳони подшост

که شاه جهان بر جهان پادشاست

Пиёдаи ҳамаи пеш ӯ дар давон

پیاده همه پیش او در دوان

Бирафтанд пари хоки тираи равон

برفتند پر خاک تیره‌روان

Гуноҳ бузургон бубахшед шоҳ

گناه بزرگان ببخشید شاه

зи хӯн рехтан кард пӯзиш ба роҳ

ز خون ریختن کرد پوزش به راه

Бубахшед ҷомосбро ҳамчунин

ببخشید جاماسب را همچنین

Бузургон бар ӯ хонданди офарин

بزرگان بر او خواندند آفرین

Биёмад ба тахт ке барнишаст

بیامد به تخت کیی برنشست

Варои гашти ҷомосби мҳтрпрст

ورا گشت جاماسب مهترپرست

Бар ин гӯна то гашти касрии бузург

بر این گونه تا گشت کسری بزرگ

Яке кӯдакӣ шуд далеру сутург

یکی کودکی شد دلیر و سترگ

Ба фарҳангён дод фарзанд ро

به فرهنگیان داد فرزند را

Чунон бори шохи барӯманд ро

چنان بار شاخ برومند را

Ҳамаи кори Эрону турони бсохт

همه کار ایران و توران بساخت

Бгрдўни кулоҳи маии брФрохт

بگردون کلاه مهی برفراخت

Вази он пас биоварад лашкар ба рӯм

وز آن پس بیاورد لشکر به روم

Шуд он бора ӯ чу як муҳраи мум

شد آن بارهٔ او چو یک مهره موم

Ҳамаи бум ва бар оташ андар заданд

همه بوم و بر آتش اندر زدند

Ҳамаи рӯмёни даст бар сар заданд

همه رومیان دست بر سر زدند

Ҳаме кард зон бум ва бар хорстон

همی‌کرد زان بوم و بر خارستان

Азуи хости зинҳори ду шористон

ازو خواست زنهار دو شارستان

Яке мндё ва дигар Форқин

یکی مندیا و دگر فارقین

Бёмхтшон занад ва биниҳод дайн

بیامختشان زند و بنهاد دین

Ниҳоди андари он марзи оташкада

نهاد اندر آن مرز آتشکده

Бузургӣ ба наврӯзу ҷашни сада

بزرگی به نوروز و جشن سده

Мдоин пай афганд ҷои каён

مداین پی افگند جای کیان

Пароганда бисёр суду зиён

پراگنده بسیار سود و زیان

Аз Аҳвоз то порси як шористон

از اهواز تا پارس یک شارستان

Бикрад ва баровард бемористон

بکرد و برآورد بیمارستان

Арон хонд он шористонро Қубод

اران خواند آن شارستان را قباد

Ки тозӣ кунун номи ҳлўони ниҳод

که تازی کنون نام حلوان نهاد

Кушоданд ҳар ҷой равадӣ зи об

گشادند هر جای رودی ز آب

Замин шуд пар аз ҷои орому хоб

زمین شد پر از جای آرام و خواب