Биёмад яке марди Мaздaк ба ном

بیامد یکی مرد مزدک به نام

Сухангӯӣ бо донишу ройу ком

سخنگوی با دانش و رای و کام

Гиронмояи мардӣу дониши фуруш

گرانمایه مردی و دانش فروش

Қубоди диловар бадв дод гӯш

قباد دلاور بدو داد گوش

Ба назд ҷаҳондори дастури гашт

به نزد جهاندار دستور گشت

Нигаҳбони он ганҷу ганҷури гашт

نگهبان آن گنج و گنجور گشت

зи хушкии хӯриш танг шуд дар ҷаҳон

ز خشکی خورش تنگ شد در جهان

Миён киону миёни маон

میان کهان و میان مهان

з рӯй ҳаво абр шуд нопадид

ز روی هوا ابر شد ناپدید

Ба Эрон касе барф ва борон надид

به ایران کسی برف و باران ندید

Маони ҷаҳон бар дар киқбод

مهان جهان بر در کیقباد

Ҳаме ҳар касе об ва нон кард ёд

همی هر کسی آب و نان کرد یاد

Бадишон чунин гуфт Мaздaк ки шоҳ

بدیشان چنین گفت مزدک که شاه

Намояди шуморо ба умеди роҳ

نماید شما را به امید راه

Давон андар омад бар шаҳриёр

دوان اندر آمد بر شهریار

Чунин гуфт к-эии номвари шаҳриёр

چنین گفت کای نامور شهریار

Ба гетии сухани пурсам аз ту яке

به گیتی سخن پرسم از تو یکی

Гар айдун ки посухи диҳии андакӣ

گر ایدون که پاسخ دهی اندکی

Қубод сароянда гуфташ бигӯӣ

قباد سراینده گفتش بگوی

Ба ман тоза кун дар сухани обрӯӣ

به من تازه کن در سخن آبروی

Бадв гуфт он кас ки мораш гузид

بدو گفت آن کس که مارش گزید

Ҳаме аз таниш ҷон бихоҳад парид

همی از تنش جان بخواهد پرید

Яке дайгариро буд пои заҳр

یکی دیگری را بود پای زهر

Гузидаи наёбади зи тирёки баҳр

گزیده نیابد ز تریاک بهر

Сазои чунин марди гӯйӣ ки чист

سزای چنین مرد گویی که چیست

Ки тирёк дорад дирами санги бист

که تریاک دارد درم سنگ بیست

Чунин дод посухи варои шаҳриёр

چنین داد پاسخ ورا شهریار

Ки хӯнии сети ин марди тирёки дор

که خونی‌ست این مرد تریاک‌دار

Ба хӯни гузида бибоядаш кишт

به خون گزیده ببایدش کشت

Ба даргоҳ чун душман омад ба мушт

به درگاه چون دشمن آمد به مشت

Чу бишунид бархест аз пеши шоҳ

چو بشنید برخاست از پیش شاه

Биёмад ба наздики Фрёдхўоаҳ

بیامد به نزدیک فریادخواه

Бадишон чунин гуфт каз шаҳриёр

بدیشان چنین گفت کز شهریار

Сухан кардам аз ҳар дарии хостор

سخن کردم از هر دری خواستار

Ббошид то бомдоди пагоҳ

بباشید تا بامداد پگاه

Намоями шуморо сӯй дод роҳ

نمایم شما را سوی داد راه

Бирафтанду шабгир боз омаданд

برفتند و شبگیر باز آمدند

Шхўдаҳи рух ва пургудоз омаданд

شخوده رخ و پرگداز آمدند

Чу Мaздaки з дар он гиреҳро бидид

چو مزدک ز در آن گره را بدید

зи даргаи сӯии шоҳи Эрони давид

ز درگه سوی شاه ایران دوید

Чунин гуфт к-эии шоҳи пирўзбхт

چنین گفت کای شاه پیروزبخت

Сухангӯӣу бедору зебои тахт

سخنگوی و بیدار و زیبای تخت

Сухан гуфтам ва посухаш додӣ ам

سخن گفتم و پاسخش دادی‌ام

Ба посух дар баста бикшодӣ ам

به پاسخ در بسته بگشادی‌ام

Гар айдун ки дастур бошад кунун

گر ایدون که دستور باشد کنون

Бигӯед сухани пеши ту раҳнамӯн

بگوید سخن پیش تو رهنمون

Бадв гуфт баргӯӣу лабро мабанд

بدو گفت برگوی و لب را مبند

Ки гуфтор бошад марои сӯдманд

که گفتار باشد مرا سودمند

Чунин гуфт к-эии номвари шаҳриёр

چنین گفت کای نامور شهریار

Касеро ки бандӣ ба банди устувор

کسی را که بندی به بند استوار

Хӯриши бозгирнд зу то бамурд

خورش بازگیرند زو تا بمرد

Ба бечорагии ҷону танро супурд

به بیچارگی جان و تن را سپرد

Мукофоти он кас ки нон дошт ӯ

مکافات آن کس که نان داشت او

Мари ин бастаро хори бгзошт ӯ

مر این بسته را خوار بگذاشت او

Чаҳ бошад бигӯед марои подшо ?

چه باشد بگوید مرا پادشا؟

Ки ин марди донои баду порсо

که این مرد دانا بد و پارسا

Чунин дод посух ки мекун бенаш

چنین داد پاسخ که می‌کن بنش

Ки хӯнии сети нокарда бар гарданаш

که خونی‌ست ناکرده بر گردنش

Чу бишунид Мaздaки замин бӯс дод

چو بشنید مزدک زمین بوس داد

Хиромон биёмад зи пеши Қубод

خرامان بیامد ز پیش قباد

Ба даргоҳ ӯ шуд ба анбӯҳ гуфт

به درگاه او شد به انبوه گفت

Ки ҷое ки гандум буд дар наҳуфт

که جایی که گندم بود در نهفت

Диҳед он ба тороҷ дар кӯйу шаҳр

دهید آن به تاراج در کوی و شهر

Бидон то якояк биёбед баҳр

بدان تا یکایک بیابید بهر

Давиданд ҳаркас ки бади гурусна

دویدند هرکس که بد گُرسِنِه

Ба тороҷ гандум шуданд аз буна

به تاراج گندم شدند از بنِه

Чаҳ анбори шаҳрӣ чаҳ он Қубод

چه انبار شهری چه آنِ قباد

зи як донаи гандуми набуданди шод

ز یک دانه گندم نبودند شاد

Чу диданди рафтанди корогҳон

چو دیدند رفتند کارآگهان

Ба наздики бедори шоҳи ҷаҳон

به نزدیک بیدار شاه جهان

Ки тороҷ карданд анбори шоҳ

که تاراج کردند انبار شاه

Ба Мaздaк ҳаме бозгардад гуноҳ

به مزدک همی‌بازگردد گناه

Қубоди он сухани гӯйро пеш хонд

قباد آن سخن‌گوی را پیش خواند

зи тороҷи анбор чанде баранд

ز تاراج انبار چندی براند

Чунин дод посухи конўшаҳи бадӣ

چنین داد پاسخ کانوشه بدی

Хирадро ба гуфтори тӯшаи бадӣ

خرد را به گفتار توشه بدی

Сухан ҳарчӣ бишунидам аз шаҳриёр

سخن هرچه بشنیدم از شهریار

Бигуфтам ба бозорёни хўорхўор

بگفتم به بازاریان خوارخوار

Ба шоҳ ҷаҳон гуфтам аз мору заҳр

به شاه جهان گفتم از مار و زهر

Аз он кас ки тирёк дорад ба шаҳр

از آن کس که تریاک دارد به شهر

Бад-ӣни бандаи посух чунин дод шоҳ

بدین بنده پاسخ چنین داد شاه

Ки тирёк дораст марди гуноҳ

که تریاک‌دارست مرد گناه

Агар хӯни ин марди тирёки дор

اگر خون این مرد تریاک‌دار

Бирезад касе нест бо ӯ шумор

بریزد کسی نیست با او شمار

Чу шуд гуруснаи нон буд пои заҳр

چو شد گرسنه نان بود پای زهر

Ба сирӣ нахоҳад зи тирёки баҳр

به سیری نخواهد ز تریاک بهر

Агар додгар бошӣ эй шаҳриёр

اگر دادگر باشی ای شهریار

Ба анбор гандум наёяд ба кор

به انبار گندم نیاید به کار

Шиками гурусна чанд мардум бамурд

شکم گرسنه چند مردم بمرد

Ки анборро суди ҷонаши набард

که انبار را سود جانش نبرد

зи гуфтор ӯ танг дил шуд Қубод

ز گفتار او تنگ‌دل شد قباد

Бишуд тези мағзаши з гуфтор дод

بشد تیز مغزش ز گفتار داد

Вази он пас бипурсед ва посух шунид

وز آن پس بپرسید و پاسخ شنید

Дилу ҷон ӯ пари з гуфтор дид

دل و جان او پر ز گفتار دید

зи чизе ки гуфтанд пайғамбарон

ز چیزی که گفتند پیغمبران

Ҳамон додгари мӯбадону радон

همان دادگر موبدان و ردان

Ба гуфтори Мaздaки ҳамаи кажи гашт

به گفتار مزدک همه کژ گشت

Схнҳоши зи андозаи андари гузашт

سخنهاش ز اندازه اندر گذشت

Бар ӯ анҷуман шуд фаровони сипоҳ

بر او انجمن شد فراوان سپاه

Басии кас ба бироҳӣ омад зи роҳ

بسی کس به بیراهی آمد ز راه

Ҳаме гуфт ҳар кови тавонгар буд

همی‌گفت هر کاو توانگر بود

Туҳидаст бо ӯ баробар буд

تهیدست با او برابر بود

Набояд ки бошад касе брФзўд

نباید که باشد کسی برفزود

Тавонгар буд тору дарвеши пуд

توانگر بود تار و درویش پود

Ҷаҳони рост бояд ки бошад ба чиз

جهان راست باید که باشد به چیز

Фузӯнии тавонгар чаро ҷуст низ

فزونی توانگر چرا جست نیز

Зану хонау чизи бахшӣдании сет

زن و خانه و چیز بخشیدنی‌ست

Тиҳии дасти кас бо тавонгари яке сет

تهی‌دست کس با توانگر یکی‌ست

Ман инро кунам рост бо дайни пок

من این را کنم راست با دین پاک

Шавад вижаи пайдои баланд аз муғок

شود ویژه پیدا بلند از مغاک

Ҳар он кас ки ӯ ҷуз бар ин дайн буд

هر آن کس که او جز بر این دین بود

зи яздони вази маниши нафрин буд

ز یزدان وز منش نفرین بود

Ббди ҳаркии дарвеш бо ӯ яке

ببد هرکه درویش با او یکی

Агар мард буданд агар кӯдакӣ

اگر مرد بودند اگر کودکی

Аз ин бстдии чиз ва додӣ бидон

از این بستدی چیز و دادی بدان

Фурӯи мондаи бад зон сухани бхрдон

فرو مانده بُد زان سخن بخردان

Чу бишунид дар дайн ӯ шуд Қубод

چو بشنید در دین او شد قباد

зи гетӣ ба гуфтор ӯ буд шод

ز گیتی به گفتار او بود شاد

Варо шоҳ бинишонад бар дасти рост

ورا شاه بنشاند بر دست راست

Надонист лашкар ки мӯбад куҷост

ندانست لشکر که موبد کجاست

Бар ӯ шуд он кас ки дарвеш буд

بر او شد آن کس که درویش بود

Вагар Нонаш аз кӯшиши хеш буд

وگر نانش از کوشش خویش بود

Ба гирди ҷаҳон тоза шуд дайн ӯ

به گرد جهان تازه شد دین او

Наёраст ҷустан касе кин ӯ

نیارست جستن کسی کین او

Тавонгари ҳамеи сари зи танагии нигошт

توانگر همی سر ز تنگی نگاشت

Супурдӣ ба дарвеши чизе ки дошт

سپردی به درویش چیزی که داشت

Чунон бад ки як рӯзи Мaздaки пагоҳ

چنان بد که یک روز مزدک پگاه

з хона биёмад ба наздики шоҳ

ز خانه بیامد به نزدیک شاه

Чунин гуфт каз дайн прессатон мо

چنین گفت کز دین پرستان ما

Ҳамон покдли зердастони мо

همان پاکدل زیردستان ما

Фаровони зи гетии сарон бар даранд

فراوان ز گیتی سران بر درند

Фурӯдоваригар з дар бигузаранд

فرود آوری گر ز در بگذرند

з Мaздaк шунид ин суханҳо Қубод

ز مزدک شنید این سخن‌ها قباد

Ба солор фармуд то бор дод

به سالار فرمود تا بار داد

Чунин гуфт Мaздaк ба пурмояи шоҳ

چنین گفت مزدک به پرمایه شاه

Ки ин ҷой тангаст ва чандон сипоҳ

که این جای تنگست و چندان سپاه

Ҳамоно нагунҷанд дар пеши шоҳ

همانا نگنجند در پیش شاه

Ба ҳомӯн хиромад кунадашон нигоҳ

به هامون خرامد کندشان نگاه

Бифармуд то тахт берун баранд

بفرمود تا تخت بیرون برند

зи айвони шоҳӣ ба ҳомӯн баранд

ز ایوان شاهی به هامون برند

Ба дашт омад аз Мaздaкии садҳазор

به دشت آمد از مزدکی صدهزار

Бирафтанд шодон бар шаҳриёр

برفتند شادان بر شهریار

Чунин гуфт Мaздaк ба шоҳи замин

چنین گفت مزدک به شاه زمین

Ки эй бартар аз дониши боФрин

که ای برتر از دانشِ بآفرین

Чунон дон ки касрӣ на бар дайни мост

چنان دان که کسری نه بر دین ماست

зи дайн сар кашӣдан варо кӣ сазост

ز دین سر کشیدن ورا کی سزاست

Яке хати дасташ бибояд ситад

یکی خط دستش بباید ستد

Ки сар бозгарданд аз роҳи бад

که سر بازگرداند از راه بد

Бипечанд аз ростии панҷ чиз

بپیچاند از راستی پنج چیز

Ки доно бар ин панҷ нафузуд низ

که دانا بر این پنج نفزود نیز

Куҷои рашк ва кинасту хашму ниёз

کجا رشک و کین است و خشم و نیاز

Ба панҷум ки гардад бар ӯ чираи оз

به پنجم که گردد بر او چیره آز

Ту чун чира бошӣ бар ин панҷ дев

تو چون چیره باشی بر این پنج دیو

Падед оядат роҳи кайҳони хдиў

پدید آیدت راه کیهان خدیو

Аз ин панҷ моро зан ва хоста аст

از این پنج ما را زن و خواسته است

Ки дайн баӣ дар ҷаҳон коста аст

که دین بهی در جهان کاسته است

Зан ва хоста бошад андари миён

زن و خواسته باشد اندر میان

Чу дайн баиро нахоҳӣ зиён

چو دین بهی را نخواهی زیان

Каз ин ду буд рашку озу ниёз

کز این دو بود رشک و آز و نیاز

Ки бо хашму кин андар ояд ба роз

که با خشم و کین اندر آید به راز

Ҳамеи деви печади сари бхрдон

همی دیو پیچد سر بخردان

Бибояд ниҳоди ин ду андари миён

بباید نهاد این دو اندر میان

Чу ин гуфта шуд даст касрӣ гирифт

چو این گفته شد دست کسری گرفت

Бадви мондаи бади шоҳи Эрони шигифт

بدو مانده بد شاه ایران شگفت

Аз ӯ номвари дасти бастад ба хашм

از او نامور دست بستد به خشم

Ба тундии з Мaздaк бихобед чашм

به تندی ز مزدک بخوابید چشم

Ба Мaздaк чунин гуфт хандони Қубод

به مزدک چنین گفت خندان قباد

Ки аз дайни касрӣ чаҳ дорӣ ба ёд ?

که از دین کسری چه داری به یاد؟

Чунин гуфт Мaздaк ки ин роҳи рост

چنین گفت مزدک که این راه راست

Наоне надонад на бар дайни мост

نهانی نداند نه بر دین ماست

Ҳмонгаҳи з касрӣ бипурсед шоҳ

همانگه ز کسری بپرسید شاه

Ки аз дайн ба бигузарӣ нест роҳ

که از دین به بگذری نیست راه

Бадв гуфт касрӣ чу ёбам замон

بدو گفت کسری چو یابم زمان

Бигӯям ки кажаст яксар гумон

بگویم که کژ است یکسر گمان

Чу пайдо шавад кажӣу костӣ

چو پیدا شود کژی و کاستی

Дирафшон шавад пеши ту ростӣ

درفشان شود پیش تو راستی

Бадв гуфт Мaздaки замон чанд рӯз

بدو گفت مزدک زمان چند روز

Ҳамеи хоҳӣ аз шоҳ гетӣ фурӯз

همی‌خواهی از شاه گیتی‌فروز

Варо гуфт касрии замони панҷ моҳ

ورا گفت کسری زمان پنج ماه

Шашумро ҳама бозгуем ба шоҳ

ششم را همه بازگویم به شاه

Бар ин барниҳоданду гаштанди боз

بر این برنهادند و گشتند باز

Ба айвон бишуд шоҳи гардани фароз

به ایوان بشد شاه گردن‌فراز

Фиристод касрӣ ба ҳар ҷои кас

فرستاد کسری به هر جای کس

Ки донанда Эй диду фарёдрас

که داننده‌ای دید و فریادرس

Кас омад сӯии хараи Ардашер

کس آمد سوی خره اردشیر

Ки онҷои бад аз дод ҳурмузади пер

که آنجا بد از داد هرمزد پیر

зи истахри мҳрозри порсӣ

ز اصطخر مهرآذر پارسی

Биёмад бадаргоҳ бо ёри сӣ

بیامد بدرگاه با یار سی

Нишастанд донишпажӯҳон ба ҳам

نشستند دانش‌پژوهان به هم

Сухан рафт ҳаргуна аз беш ва кам

سخن رفت هرگونه از بیش و کم

Ба касрӣ супурданд яксар сухан

به کسری سپردند یکسر سخن

Хирадманду донандагони куҳан

خردمند و دانندگان کهن

Чу бишунид касрӣ ба назд Қубод

چو بشنید کسری به نزد قباد

Биёмад зи Мaздaк сухан кард ёд

بیامد ز مزدک سخن کرد یاد

Ки акнӯн фароз омад он рӯзгор

که اکنون فراز آمد آن روزگار

Ки дайн баиро кунам хостор

که دین بهی را کنم خواستار

Гар айдун ки ӯро буд ростӣ

گر ایدون که او را بود راستی

Шавад дайни зардушт бар костӣ

شود دین زردشت بر کاستی

Пазирам ман он поки дайни варо

پذیرم من آن پاک دین ورا

Ба ҷон баргузинам гузин варо

به جان برگزینم گزین ورا

Чу роҳ Фаридун шавад нодуруст

چو راه فریدون شود نادرست

Ъзири масӣҳӣ ва ҳам занад ва аст

عزیر مسیحی و هم زند و است

Сухани гуфтан Мaздaк ояд ба ҷой

سخن گفتن مزدک آید به جای

Набояд ба гетии ҷуз ӯ раҳнамоӣ

نباید به گیتی جز او رهنمای

Вар айдун ки ӯ каж гуяд ҳаме

ور ایدون که او کژ گوید همی

Раҳи пок яздон наҷуед ҳаме

ره پاک یزدان نجوید همی

Ба ман даҳ вароу онкӣ дар дайн ӯст

به من ده ورا و آنکه در دین اوست

Мабодои якеро ба тани мағзу пӯст

مبادا یکی را به تن مغز و پوست

Гўо кард зрмҳру хурдод ро

گوا کرد زرمهر و خرداد را

Фроиину бндўӣу беҳзод ро

فرایین و بندوی و بهزاد را

Вази он ҷойгаҳ шуд ба айвони хеш

وز آن جایگه شد به ایوان خویش

Нигаҳ дошт он рости паймони хеш

نگه داشت آن راست پیمان خویش

Ба шабгир чун шед бинмуд тоҷ

به شبگیر چون شید بنمود تاج

Замин шуд ба кирдори дарёии оҷ

زمین شد به کردار دریای عاج

Ҳаме ронад фарзанди шоҳи ҷаҳон

همی‌راند فرزند شاه جهان

Сухани гӯй бо мӯбадону радон

سخن‌گوی با موبدان و ردان

Ба ойин ба айвон шоҳ омаданд

به آیین به ایوان شاه آمدند

Сухани гӯйу ҷӯянда роҳ омаданд

سخن‌گوی و جوینده راه آمدند

Длорои Мaздaки сӯии киқбод

دلارای مزدک سوی کیقباد

Биёмад суханро дар андргшод

بیامد سخن را در اندرگشاد

Чунин гуфт касрӣ ба пеши гуруҳ

چنین گفت کسری به پیش گروه

Ба Мaздaк ки эй марди дониш пажӯҳ

به مزدک که ای مرد دانش‌پژوه

Яке дайни нави сохтӣ пари зиён

یکی دین نو ساختی پر زیان

Наҳодӣ зану хоста дар миён

نهادی زن و خواسته در میان

Чаҳ донад писари каш ки бошад падар ?

چه داند پسر کش که باشد پدر؟

Падар ҳамчунин чун шиносади писар ?

پدر همچنین چون شناسد پسر؟

Чу мардуми саросар буд дар ҷаҳон

چو مردم سراسر بود در جهان

Набошанд пайдо киону маон

نباشند پیدا کهان و مهان

Ки бошад ки ҷӯяд дар кеҳтарӣ ?

که باشد که جوید در کهتری؟

Чигуна тавон ёфтан меҳтарӣ ?

چگونه توان یافتن مهتری؟

Касе кови марди ҷойу чизаш ки рост ?

کسی کاو مرد جای و چیزش که راست؟

Ки шуд корҷуи банда бо шоҳи рост

که شد کارجو بنده با شاه راست

Ҷаҳони зи ин сухани пок вайрон шавад

جهان ز این سخن پاک ویران شود

Набояд ки ин бад ба Эрон шавад

نباید که این بد به ایران شود

Ҳамаи кдхдоинд ва муздур кист ?

همه کدخدایند و مزدور کیست؟

Ҳама ганҷ доранд ва ганҷур кист ?

همه گنج دارند و گنجور کیست؟

зи дайни оварони ин сухан кас нагуфт

ز دین‌آوران این سخن کس نگفت

Ту девонагӣ доштӣ дар наҳуфт

تو دیوانگی داشتی در نهفت

Ҳамаи мардумонро ба дӯзахи барӣ

همه مردمان را به دوزخ بری

Ҳамеи кори бадро ба бад нашмурӣ

همی کار بد را به بد نشمری

Чу бишунид гуфтори мӯбади Қубод

چو بشنید گفتار موبد قباد

Барошуфту андар сухан дод дод

برآشفت و اندر سخن داد داد

Гиронмояи касрии варои ёри гашт

گرانمایه کسری ورا یار گشت

Дили мард бе дайни пурозори гашт

دل مرد بی‌دین پرآزار گشت

Пуровози гашти анҷумани сар ба сар

پرآواز گشت انجمن سر به سر

Ки Мaздaки мабодо бар тоҷўр

که مزدک مبادا بر تاجور

Ҳаме дорад ӯ дайни яздони табоҳ

همی‌دارد او دین یزدان تباه

Мабод андари ин номвари боргоҳ

مباد اندر این نامور بارگاه

Аз он дайни ҷаҳондор безор шуд

از آن دین جهاندار بیزار شد

з карда сараши пари з тимор шуд

ز کرده سرش پر ز تیمار شد

Ба касрии супурдаши ҳамонгоҳ шоҳ

به کسری سپردش همانگاه شاه

Абои ҳарки ӯ дошт ойину роҳ

ابا هرکه او داشت آیین و راه

Бадв гуфт ҳар ков бар ин дайн ӯст

بدو گفت هر کاو بر این دین اوست

Мабодои якеро ба тани мағзу пӯст

مبادا یکی را به تن مغز و پوست

Бидон роҳи бади номвари садҳазор

بدان راه بد نامور صدهزار

Ба фарзанд гуфт он замони шаҳриёр

به فرزند گفت آن زمان شهریار

Ки бо ин сарон ҳарчӣ хоҳӣ бикун

که با این سران هرچه خواهی بکن

Аз ин пас з Мaздaк магардон сухан

از این پس ز مزدک مگردان سخن

Ба даргоҳи касрии яке боғ буд

به درگاه کسری یکی باغ بود

Ки девор ӯ бартар аз роғ буд

که دیوار او برتر از راغ بود

Ҳамеи гирд бар гирд ӯ канда кард

همی گرد بر گرد او کنده کرد

Мари ин мардумонро пароганда кард

مر این مردمان را پراگنده کرد

Бкштндшони ҳам ба сони дарахт

بکشتندشان هم به سان درخت

Зибри пойу зераши срогндаҳи сахт

زبر پای و زیرش سرآگنده سخت

Ба Мaздaк чунин гуфт касрӣ ки рӯ

به مزدک چنین گفت کسری که رو

Ба даргоҳи боғи гиронмояи шӯ

به درگاه باغ گرانمایه شو

Дарахтон бибин онкӣ ҳар кас надид

درختان ببین آنکه هر کس ندید

На аз кордонон пешин шунид

نه از کاردانان پیشین شنید

Бишуд Мaздaк аз боғ ва бикшод дар

بشد مزدک از باغ و بگشاد در

Ки бинад магар бар чамани борвар

که بیند مگر بر چمن بارور

Ҳмонгаҳ ки дид аз таниш рафт ҳуш

همانگه که دید از تنش رفت هوش

Баромад ба ноком зу як хурӯш

برآمد به ناکام زو یک خروش

Яке дор фармуд касрии баланд

یکی دار فرمود کسری بلند

Фрўҳшт аз дори печони каманд

فروهشت از دار پیچان کمند

Нигуни бахтро зинда бар дор кард

نگون‌بخت را زنده بر دار کرد

Сари мард бе дайни нигун сор кард

سر مرد بی‌دین نگون‌سار کرد

Аз он пас бикушташ ба борони тир

از آن پس بکشتش به باران تیر

Тугар боҳшии роҳи Мaздaки мгир

تو گر باهشی راه مزدک مگیر

Бузургон шуданд эмин аз хоста

بزرگان شدند ایمن از خواسته

Зану зодау боғи ороста

زن و زاده و باغ آراسته

Ҳаме буд бо шарм чанде Қубод

همی‌بود با شرم چندی قباد

зи нафрини Мaздaк ҳаме кард ёд

ز نفرین مزدک همی‌کرد یاد

Ба дарвеш бахшед бисёр чиз

به درویش بخشید بسیار چیز

Бар оташкада халъат афганд низ

بر آتشکده خلعت افگند نیز

зи касрии чунон шод шуд шаҳриёр

ز کسری چنان شاد شد شهریار

Ки шохаши ҳаме гавҳар оварад бор

که شاخش همی گوهر آورد بار

Аз он пас ҳамаи рой бо ӯ задӣ

از آن پس همه رای با او زدی

Сухан ҳарчӣ гуфтӣ аз ӯ бшндӣ

سخن هرچه گفتی از او بشندی

зи шоҳяш чун сол шуд бар чиҳил

ز شاهیش چون سال شد بر چهل

Ғами рӯзи марг андар омад ба дил

غم روز مرگ اندر آمد به دل

Яке нома бинвишт пас бар ҳарир

یکی نامه بنوشت پس بر حریر

Бар он хати шоистаи худ бади дабир

بر آن خط شایسته خود بد دبیر

Нахуст офарин кард бар додгар

نخست آفرین کرد بر دادگر

Ки дорад аз ӯ дайн ва ҳам зу ҳунар

که دارد از او دین و هم زو هنر

Ббошди ҳама бегумон ҳарчӣ гуфт

بباشد همه بی‌گمان هرچه گفت

Чаҳ бар ошкор ва чаҳ андар наҳуфт

چه بر آشکار و چه اندر نهفت

Сари подшоҳяшро кас надид

سر پادشاهیش را کس ندید

Нашуд хори ҳаркас ки ӯро гузид

نشد خوار هرکس که او را گزید

Ҳар он кас ки байнед хати Қубод

هر آن کس که بینید خط قباد

Ба ҷузи панди касрии мгириди ёд

به جز پند کسری مگیرید یاد

Ба касрии супурдами сазовори тахт

به کسری سپردم سزاوار تخت

Пас аз марги мо ӯ буд неки бахт

پس از مرگ ما او بود نیک‌بخت

Ки яздон аз ин пӯри хушнӯди бод

که یزدان از این پور خشنود باد

Дили бадсиголаши пар аз дӯди бод

دل بدسگالش پر از دود باد

зи гуфтор ӯ ҳеҷ мпрогнид

ز گفتار او هیچ مپراگنید

Бадв шод бошеду ганҷи огнид

بدو شاد باشید و گنج آگنید

Бар он нома бар меҳри заррини ниҳод

بر آن نامه بر مُهر زرین نهاد

Бар мӯбади роми брзини ниҳод

بر موبد رام برزین نهاد

Ба ҳаштод шуд солиёни Қубод

به هشتاد شد سالیان قباد

Набад рӯзи перии ҳам аз марги шод

نبد روز پیری هم از مرگ شاد

Бамурду ҷаҳон мрдрӣ монад аз ӯй

بمرد و جهان مردری ماند از اوی

Шуд аз чеҳру биноииши рангу буи

شد از چهر و بیناییش رنگ و بوی

Танишро ба дебо биёростанд

تنش را به دیبا بیاراستند

Гулу машку кофур ва ме хостанд

گل و مشک و کافور و می خواستند

Яке дахма карданд шоҳаншаҳӣ

یکی دخمه کردند شاهنشهی

Яке тоҷи шоҳӣу тахти маӣ

یکی تاج شاهی و تخت مهی

Ниҳоданд бар тахти зари шоҳ ро

نهادند بر تخت زر شاه را

Бибастанд то ҷовдони роҳ ро

ببستند تا جاودان راه را

Чу мӯбади бпрдхт аз сӯги шоҳ

چو موبد بپردخت از سوگ شاه

Ниҳоди он кеи нома бар пешгоҳ

نهاد آن کیی نامه بر پیشگاه

Бар он анҷумани номаи брхўонднд

بر آن انجمن نامه برخواندند

Валиаҳдро шоди бншонднд

ولیعهد را شاد بنشاندند

Чу касрӣ нишаст аз бар гоҳи нав

چو کسری نشست از بر گاه نو

Ҳамеи хондандии варои шоҳи нав

همی‌خواندندی ورا شاه نو

Ба шоҳӣ бар ӯ офарини хонданд

به شاهی بر او آفرین خواندند

Ба сари буриши гавҳар барафшонданад

به سر برش گوهر برافشاندند

Варо ном карданд нӯшин равон

ورا نام کردند نوشین روان

Ки меҳтари ҷавон буду давлати ҷавон

که مهتر جوان بود و دولت جوان

Ба сар шуд кунун достони Қубод

به سر شد کنون داستان قباد

з касрӣ кунам зи ин сипас номи ёд

ز کسری کنم ز این سپس نام یاد

Ҳамаш дод буд ва ҳамаш ройу ном

همش داد بود و همش رای و نام

Ба дод ва диҳиш ёфта ному ком

به داد و دهش یافته نام و کام

Ало эй длорои сарви баланд

الا ای دلارای سرو بلند

Чаҳ будат ки гаштии чунин мустаманд ?

چه بودت که گشتی چنین مستمند؟

Бидон шодмонӣ ва он фару зеб

بدان شادمانی و آن فر و زیب

Чаро шуд дили равшанати пурнаҳиф ?

چرا شد دل روشنت پرنهیب؟

Чунин гуфт прсндаҳро срўбн

چنین گفت پرسنده را سروبن

Ки шодон бидам то набудам куҳан

که شادان بدم تا نبودم کهن

Чунин сусти гаштами зи неруии шаст

چنین سست گشتم ز نیروی شست

Ба парҳез ва бо ӯ мисови инчи даст

به پرهیز و با او مساو ایچ دست

Дам аждаҳо дораду чанги шер

دم اژدها دارد و چنگ شیر

Бхоид касеро ки орад ба зер

بخاید کسی را که آرد به زیر

Ҳам овоз раъдаст ва ҳам зӯри крг

هم‌آواز رعدست و هم زور کرگ

Ба як дасти ранҷ ва ба як дасти марг

به یک دست رنج و به یک دست مرگ

зи сарви длороӣ чанбар кунад

ز سرو دلارای چنبر کند

Самани баргро ранг анбар кунад

سمن برگ را رنگ عنبر کند

Гули арғавонро кунад заъфарон

گل ارغوان را کند زعفران

Пас заъфарони ранҷҳои гарон

پس زعفران رنجهای گران

Шавад баста бебанд пой наванд

شود بسته بی‌بند پای نوند

Ваз ӯ хор гардад тани арҷманд

وز او خوار گردد تن ارجمند

Маро дар хўшоб сустӣ гирифт

مرا در خوشاب سستی گرفت

Ҳамон сарви озод пастӣ гирифт

همان سرو آزاد پستی گرفت

Хурушон шуд он наргисони дижам

خروشان شد آن نرگسان دژم

Ҳамон сарв озода шуд пушти хам

همان سرو آزاده شد پشت خم

Дили шод ва бе ғами пар аз дарди гашт

دل شاد و بی غم پر از درد گشت

Чунин рӯзи мо ноҷавонмарди гашт

چنین روز ما ناجوانمرد گشت

Бдонгаҳ ки мардум шавад сайри шер

بدانگه که مردم شود سیر شیر

Шитоб оварад марг ва хондаш пер

شتاب آورد مرگ و خواندش پیر

Чл ва ҳашт бади аҳди нӯшин равон

چل و هشت بد عهد نوشین روان

Ту бар шаст рафтӣ наМонӣ ҷавон

تو بر شست رفتی نمانی جوان