Чу оварадам ин рӯзи хусрави ббн

چو آوردم این روز خسرو ببن

зи ширўӣу ширини гушойами сухан

ز شیروی و شیرین گشایم سخن

Чу панҷоҳ ва се рӯз бигузашт зин

چو پنجاه و سه روز بگذشت زین

Ки шуд куштаи он шоҳ бо офарин

که شد کشته آن شاه با آفرین

Ба ширин фиристод ширўии кас

به شیرین فرستاد شیروی کس

Ки Эй нараҳ ҷодӯӣ бе дасти рас

که ای نره جادوی بی‌دست رس

Ҳамаи ҷодуии донеу бдхўиӣ

همه جادویی دانی و بدخویی

Ба Эрони гнкори тркси туе

به ایران گنکار ترکس تویی

Ба танбал ҳаме доштӣ шоҳ ро

به تنبل همی‌داشتی شاه را

Ба чораи фурӯдоварӣ моҳ ро

به چاره فرود آوری ماه را

Битарс эй гунаҳкор ва назд ман ой

بترس ای گنهکار و نزد من آی

Ба айвони чунин шод ва эмин мапоӣ

به ایوان چنین شاد و ایمن مپای

Барошуфт ширини зи пайғом ӯ

برآشفت شیرین ز پیغام او

Вазони пургунаҳи зишти дашном ӯ

وزان پرگنه زشت دشنام او

Чунин гуфт кнкс ки хӯни падар

چنین گفت کنکس که خون پدر

Бирезади мабодоаши болои вбр

بریزد مباداش بالا وبر

Набинам ман он бдкншро зи давр

نبینم من آن بدکنش را ز دور

На ҳангоми мотам на ҳангоми сур

نه هنگام ماتم نه هنگام سور

Дабирӣ биовараданда барӣ

دبیری بیاورد انده بری

Ҳамон сохтаи паҳлавии дафтарӣ

همان ساخته پهلوی دفتری

Бидон марди донанда андарз кард

بدان مرد داننده اندرز کرد

Ҳамаи хостаи пеш ӯ арз кард

همه خواسته پیش او ارز کرد

Ҳаме дошт лухтӣ ба сандӯқи заҳр

همی‌داشت لختی به صندوق زهر

Ки заҳраш набоист ҷустан ба шаҳр

که زهرش نبایست جستن به شهر

Ҳаме дошт он заҳр бо хештан

همی‌داشت آن زهر با خویشتن

Ҳаме дӯхт сарви чаманро кафан

همی‌دوخت سرو چمن را کفن

Фиристод посух ба ширўии боз

فرستاد پاسخ به شیروی باز

Ки эй тоҷўри шоҳи гардани фароз

که ای تاجور شاه گردن فراز

Суханҳо ки гуфтӣ ту баргасту бод

سخنها که گفتی تو برگست و باد

Дилу ҷони он бдкнши пасти бод

دل و جان آن بدکنش پست باد

Куҷо дар ҷаҳони ҷодуии ҷузи баном

کجا در جهان جادویی جز بنام

Шунӯдаст ва будаст зон шодком

شنودست و بودست زان شادکام

Вагар шоҳи азин расму андоза буд

وگر شاه ازین رسم و اندازه بود

Ки рои вай аз ҷодӯии тоза буд

که رای وی از جادوی تازه بود

Ки ҷодӯи бадии кас ба мшкўии шоҳ

که جادو بدی کس به مشکوی شاه

Ба дида ба дидӣ ҳамон рӯй шоҳ

به دیده به دیدی همان روی شاه

Маро аз пай фаррухӣ доштӣ

مرا از پی فرخی داشتی

Ки шабгир чун чашм багумоштӣ

که شبگیر چون چشم بگماشتی

зи мшкўии заррини марои хостӣ

ز مشکوی زرین مرا خواستی

Ба дидори ман ҷон биёростӣ

به دیدار من جان بیاراستی

зи гуфтори чунин сухани шарми дор

ز گفتار چونین سخن شرم دار

Чаҳ бандии сухани каж бар шаҳриёр

چه بندی سخن کژ بر شهریار

зи додари некии диҳиш ёд кун

ز دادار نیکی دهش یاد کن

Ба пеши кас андар магӯ ин сухан

به پیش کس اندر مگو این سخن

Ббрднди посух ба наздики шоҳ

ببردند پاسخ به نزدیک شاه

Бар ошуфт ширўӣ зон бигноаҳ

بر آشفت شیروی زان بیگناه

Чунин гуфт каз омадан чора нест

چنین گفت کز آمدن چاره نیست

Чу ту дар замонаи сухан хора нест

چو تو در زمانه سخن خواره نیست

Чу бишунид ширин пураз дард шуд

چو بشنید شیرین پراز درد شد

Бипечеду ранги Рахш зард шуд

بپیچید و رنگ رخش زرد شد

Чунин дод посух ки назд ту ман

چنین داد پاسخ که نزد تو من

Ниёем магар бо яке анҷуман

نیایم مگر با یکی انجمن

Ки бошанд пеши ту донандагон

که باشند پیش تو دانندگان

Ҷаҳондидау чизи хонандагон

جهاندیده و چیز خوانندگان

Фиристод ширўии панҷоҳ мард

فرستاد شیروی پنجاه مرد

Биоварад донандау солхўрд

بیاورد داننده و سالخورد

Вазони пас бширин фиристод кас

وزان پس بشیرین فرستاد کس

Ки бархезу пеши ойу гуфтори бас

که برخیز و پیش آی و گفتار بس

Чу ширин шунид он кабӯду сиёҳ

چو شیرین شنید آن کبود و سیاه

Бапушед ва омад ба наздики шоҳ

بپوشید و آمد به نزدیک شاه

Бишуд тез то гулшани шодагон

بشد تیز تا گلشن شادگان

Ки бо ҷои гӯяндаи озодагон

که با جای گوینده آزادگان

Нишаст аз пас пардае подшо

نشست از پس پرده‌ای پادشا

Чночўн буд мардуми порсо

چناچون بود مردم پارسا

Ба наздик ӯ кас фиристод шоҳ

به نزدیک او کس فرستاد شاه

Ки аз сўки хусрави баромади ду моҳ

که از سوک خسرو برآمد دو ماه

Кунун ҷуфт ман бош то брхўрӣ

کنون جفت من باش تا برخوری

Бидон то сӯй кеҳтарӣ нанигарӣ

بدان تا سوی کهتری ننگری

Бидорам туро ҳам басони падар

بدارم تو را هم بسان پدر

Вазон низ номитару хуб тар

وزان نیز نامی‌تر و خوب‌تر

Бадв гуфт ширин ки додам нахуст

بدو گفت شیرین که دادم نخست

Бидиҳ вонгаҳеи ҷони ман пеши тест

بده وانگهی جان من پیش تست

Вазон пас наёсоем аз посухат

وزان پس نیاسایم از پاسخت

зи фармону ройу дили фаррухат

ز فرمان و رای و دل فرخت

Бидон гашти ширўии ҳамдостон

بدان گشت شیروی همداستان

Ки баргӯед он хуби рухи достон

که برگوید آن خوب رخ داستان

Зани меҳтар аз парда овоз дод

زن مهتر از پرده آواز داد

Ки эй шоҳи пирӯзи бодӣу шод

که ای شاه پیروز بادی و شاد

Ту гуфтӣ ки ман бади тану ҷодўом

تو گفتی که من بد تن و جادوام

зи покӣ ва аз ростии як сўом

ز پاکی و از راستی یک سوام

Бадв гуфт ки шируия буд ин чунин

بدو گفت که شیرویه بود این چنین

зи тезӣ ҷавонон нагиранд кин

ز تیزی جوانان نگیرند کین

Чунин гуфт ширин ба озодагон

چنین گفت شیرین به آزادگان

Ки буданд дар гулшани шодагон

که بودند در گلشن شادگان

Чаҳ дидед азмни шумо аз бадӣ

چه دیدید ازمن شما از بدی

зи торӣу кажӣу нобахрадӣ

ز تاری و کژی و نابخردی

Басии соли бонӯӣ Эрон бидам

بسی سال بانوی ایران بدم

Баҳри кори пушт далерон бидам

بهر کار پشت دلیران بدم

Нҷстм ҳамеша ҷуз аз ростӣ

نجستم همیشه جز از راستی

зи ман даври бади кажии вкостӣ

ز من دور بد کژی وکاستی

Басии кас ба гуфтори ман шаҳр ёфт

بسی کس به گفتار من شهر یافت

з ҳар гӯнае аз ҷаҳон баҳр ёфт

ز هر گونه‌ای از جهان بهر یافت

Ба Эрон ки дид аз буна соя ам

به ایران که دید از بنه سایه‌ام

Вагар сояи тоҷ ва пероя ам

وگر سایهٔ تاج و پیرایه‌ام

Бигӯед ҳар онкас ки дид ва шунид

بگوید هر آنکس که دید و شنید

Ҳамаи кори азин посух омад падед

همه کار ازین پاسخ آمد پدید

Бузургон ки буданд дар пеши шоҳ

بزرگان که بودند در پیش شاه

зи ширин ба хӯбӣ намуданд роҳ

ز شیرین به خوبی نمودند راه

Ки чун ӯ занӣ нест андари ҷаҳон

که چون او زنی نیست اندر جهان

Чаҳ дар ошкор ва чаҳ андари ниҳон

چه در آشکار و چه اندر نهان

Чунин гуфт ширин ки эй меҳтарон

چنین گفت شیرین که ای مهتران

Ҷаҳон гаштау кори дидаи сарон

جهان گشته و کار دیده سران

Баса чиз бошад занони ро баӣ

بسه چیز باشد زنان رابهی

Ки бошанд зебои гоҳи маӣ

که باشند زیبای گاه مهی

Яке онки бошарму бохўостст

یکی آنک باشرم و باخواستست

Ки ҷуфташи бадв хона оростаст

که جفتش بدو خانه آراستست

Дгронки фаррух писар зояд ӯ

دگرآنک فرخ پسر زاید او

зи шӯии хуҷастаи биафзояд ӯ

ز شوی خجسته بیفزاید او

Се дигар ки болоу рӯйиш буд

سه دیگر که بالا و رویش بود

Ба пӯшидагӣ низ мӯяш буд

به پوشیدگی نیز مویش بود

Бидон гуҳ ки ман ҷуфт хусрав бидам

بدان گه که من جفت خسرو بدم

Ба пайвастагӣ дар ҷаҳон нав бидам

به پیوستگی در جهان نو بدم

Чу беком ва бедил биёмад зи рӯм

چو بی‌کام و بی‌دل بیامد ز روم

Нишастан набӯд андарин марзу бум

نشستن نبود اندرین مرز و بوم

Аз он пас барон комгорӣ расед

از آن پس بران کامگاری رسید

Ки кас дар ҷаҳон он надид ва шунид

که کس در جهان آن ندید و شنید

Взў низ фарзанд будам чаҳор

وزو نیز فرزند بودم چهار

Бадишони чунон шоди бади шаҳриёр

بدیشان چنان شاد بد شهریار

Чу наситуд ва чун шаҳриёру фурӯд

چو نستود و چون شهریار و فرود

Чу мардони шаҳи он тоҷи чархи кабӯд

چو مردان شه آن تاج چرخ کبود

зи ҷаму Фаридун чу эшон назод

ز جم و فریدون چو ایشان نزاد

Забонам мабод ар бипечам з дод

زبانم مباد ار بپیچم ز داد

Бигуфт ин ва бикшод чодари з рӯй

بگفت این و بگشاد چادر ز روی

Ҳама рӯй моҳу ҳамаи пушти мӯӣ

همه روی ماه و همه پشت موی

Се дигар чунин аст рӯем ки ҳаст

سه دیگر چنین است رویم که هست

Яке гар дурӯғаст бинмоӣ даст

یکی گر دروغست بنمای دست

Маро аз ҳунари мӯии бад дар ниҳон

مرا از هنر موی بد در نهان

Ки он рондидии каси андари ҷаҳон

که آن راندیدی کس اندر جهان

Намудем ҳамаи пешати ин ҷодуӣ

نمودم همه پیشت این جادویی

На аз танбалу макри вази бдхўиӣ

نه از تنبل و مکر وز بدخویی

На каси мӯии ман пеши азин дида буд

نه کس موی من پیش ازین دیده بود

На аз меҳтарон низ бишнида буд

نه از مهتران نیز بشنیده بود

зи дидори перони фурӯи монданд

ز دیدار پیران فرو ماندند

Хиўи зери лабҳо барафшонданад

خیو زیر لبها برافشاندند

Чу ширўии рухсор ширин бидид

چو شیروی رخسار شیرین بدید

Равон наонаш зи тани брприд

روان نهانش ز تن برپرید

Варо гуфт ҷуз ту набояд касам

ورا گفت جز تو نباید کسم

Чу ту ҷуфт ёбам ба Эрони бисми

چو تو جفت یابم به ایران بسم

Зани хуби рух посухаш дод боз

زن خوب رخ پاسخش داد باز

Ки аз шоҳи Эрони ним бе ниёз

که از شاه ایران نیم بی‌نیاز

Се ҳоҷат бихоҳам чу фармони диҳӣ

سه حاجت بخواهم چو فرمان دهی

Ки бар ту бмоноди шоҳаншаҳӣ

که بر تو بماناد شاهنشهی

Бадв гуфт ширўии ҷонами тўрост

بدو گفت شیروی جانم توراست

Дигар орзӯи ҳарч хоҳӣ равост

دگر آرزو هرچ خواهی رواست

Бадв гуфт ширин ки ҳар хоста

بدو گفت شیرین که هر خواسته

Ки будам бад-ӣни кишвари ороста

که بودم بدین کشور آراسته

Азин пас якояки сипорӣ ба ман

ازین پس یکایک سپاری به من

Ҳамаи пеши ин номвари анҷуман

همه پیش این نامور انجمن

Бад-ӣни нома андар наҳй хати хеш

بدین نامه اندر نهی خط خویش

Ки безорам аз чиз ӯ кам ва беш

که بیزارم از چیز او کم و بیش

Бикрад онч фармуд ширўии зуд

بکرد آنچ فرمود شیروی زود

Зан аз орзӯҳо чу посухи шунӯд

زن از آرزوها چو پاسخ شنود

Ба роҳ омад аз гулшани шодагон

به راه آمد از گلشن شادگان

зи пеши бузургону озодагон

ز پیش بزرگان و آزادگان

Ба хона шуду банда озод кард

به خانه شد و بنده آزاد کرد

Бидон хостаи бандаро шод кард

بدان خواسته بنده را شاد کرد

Дигар ҳарч будаш ба дарвеш дод

دگر هرچ بودش به درویش داد

Бидон кӯи варои хеши бад беш дод

بدان کو ورا خویش بد بیش داد

Бубахшед чанде ба оташкада

ببخشید چندی به آتشکده

Чаҳ барҷоӣу рӯзу ҷашни сада

چه برجای و روز و جشن سده

Дигар бар кномӣ ки вайрон шудаст

دگر بر کنامی که ویران شدست

Работӣ ки ороми шерони бадаст

رباطی که آرام شیران بدست

Ба музди ҷаҳондор хусрав бидод

به مزد جهاندار خسرو بداد

Ба некии равон варо кард шод

به نیکی روان ورا کرد شاد

Биёмад бидон боғ ва бикшод рӯй

بیامد بدان باغ و بگشاد روی

Нишаст аз бар хок берангу буи

نشست از بر خاک بی‌رنگ و بوی

Ҳамаи бандагонро бар хеш хонд

همه بندگان را بر خویش خواند

Марон ҳар яке ро баи хӯбии нишонд

مران هر یکی رابه خوبی نشاند

Чунин гуфт зон пас ба бонги баланд

چنین گفت زان پس به بانگ بلند

Ки ҳаркас ки ҳаст аз шумо арҷманд

که هرکس که هست از شما ارجمند

Ҳама гӯш доред гуфтори ман

همه گوش دارید گفتار من

Набинад касе низ дидори ман

نبیند کسی نیز دیدار من

магӯӣед як сари ҷуз аз ростӣ

مگویید یک سر جز از راستی

Наёяд зи донандагони костӣ

نیاید ز دانندگان کاستی

Ки зон пас ки ман назд хусрав шудам

که زان پس که من نزد خسرو شدم

Ба мшкўии заррин ӯ нўшдм

به مشکوی زرین او نوشدم

Сар бонувон будаму фари шоҳ

سر بانوان بودم و فر شاه

Аз он пас чу пайдо шуд аз ман гуноҳ

از آن پس چو پیدا شد از من گناه

Набояд сухани ҳеҷ гуфтан биравӣ

نباید سخن هیچ گفتن بروی

Чаҳ рӯй ояд андари зании чораи ҷӯй

چه روی آید اندر زنی چاره جوی

Ҳама яксар аз ҷои бархестанд

همه یکسر از جای برخاستند

Забонҳо ба посух биёростанд

زبانها به پاسخ بیاراستند

Ки эй номвари бонӯии бонувон

که ای نامور بانوی بانوان

Сухани гӯйу доноу равшани равон

سخن‌گوی و دانا و روشن روان

Ба яздон ки ҳаргизи ту рокс надид

به یزدان که هرگز تو راکس ندید

На низ аз пас парда ово шунид

نه نیز از پس پرده آوا شنید

Ҳамоно зи ҳангоми Ҳушанги боз

همانا ز هنگام هوشنگ باز

Чу ту низ нанишаст бар тахти ноз

چو تو نیز ننشست بر تخت ناز

Ҳамаи ходимону парастандагон

همه خادمان و پرستندگان

Ҷаҳонҷӯйу бедори дили бандагон

جهانجوی و بیدار دل بندگان

Ба овоз гуфтанд к-эии сарфароз

به آواز گفتند کای سرفراز

Сутӯда ба чин ва ба рӯму тароз

ستوده به چین و به روم و طراز

Ки ёради сухани гуфтан аз ту ба бад

که یارد سخن گفتن از تو به بد

Бадӣ кардан аз рӯй ту кӣ сазад

بدی کردن از روی تو کی سزد

Чунин гуфт ширин ки ин бдкнш

چنین گفت شیرین که این بدکنش

Ки чарх баландаш кунад сарзаниш

که چرخ بلندش کند سرزنش

Падарро бикушт аз паии тоҷу тахт

پدر را بکشت از پی تاج و تخت

Казин пас мубиноади шодӣу бахт

کزین پس مبیناد شادی و بخت

Магари маргро пеш девор кард

مگر مرگ را پیش دیوار کرد

Ки ҷони падарро ба тан хор кард

که جان پدر را به تن خوار کرد

Паёмӣ фиристод наздики ман

پیامی فرستاد نزدیک من

Ки торик шуд ҷони борӣки ман

که تاریک شد جان باریک من

Бидон гуфтам ин бад ки ман зинда ам

بدان گفتم این بد که من زنده‌ام

Ҷаҳони офаринро парастанда ам

جهان آفرین را پرستنده‌ام

Падедор кардам ҳамаи роҳи хеш

پدیدار کردم همه راه خویش

Пураз дард будам зи бадхоҳи хеш

پراز درد بودم ز بدخواه خویش

Пас аз марги ман бар сари анҷуман

پس از مرگ من بر سر انجمن

Забонаши магар бад сарояд зи ман

زبانش مگر بد سراید ز من

зи гуфтор ӯ вижа гирён шуданд

ز گفتار او ویژه گریان شدند

Ҳам аз дарди парвиз бирён шуданд

هم از درد پرویز بریان شدند

Бирафтанд гӯяндагон назд шоҳ

برفتند گویندگان نزد شاه

Шунида ба гуфтанд зон бе гуноҳ

شنیده به گفتند زان بی‌گناه

Бипурсед ширўии к-эии неки хуй

بپرسید شیروی کای نیک خوی

Се дигар чаҳ чиз омадат орзӯӣ

سه دیگر چه چیز آمدت آرزوی

Фиристод ширин ба ширўии кас

فرستاد شیرین به شیروی کس

Ки акнӯн яке орзӯ монаду бас

که اکنون یکی آرزو ماند و بس

Гушойам дар дахмаи шоҳи боз

گشایم در دخمهٔ شاه باز

Ба дидор ӯ омдстми ниёз

به دیدار او آمدستم نیاز

Чунин гуфт ширўӣ кин ҳам равост

چنین گفت شیروی کاین هم رواست

Бадӣдори он меҳтар ӯ подшост

بدیدار آن مهتر او پادشاست

Нигаҳбон дар дахмаро боз кард

نگهبان در دخمه را باز کرد

Зани порсои мӯя оғоз кард

زن پارسا مویه آغاز کرد

Бишуд чеҳр бар чеҳри хусрави ниҳод

بشد چهر بر چهر خسرو نهاد

Гузашта суханҳо бирав кард ёд

گذشته سخنها برو کرد یاد

Ҳам онгаҳ заҳр ҳалоҳил бихӯрад

هم آنگه زهر هلاهل بخورد

зи ширин рӯонаш баровард гирд

ز شیرین روانش برآورد گرد

Нишаста бар шоҳи пӯшида рӯй

نشسته بر شاه پوشیده روی

Ба тани брикии ҷомаи кофури буи

به تن بریکی جامه کافور بوی

Ба девори пушташи ниҳод ва бамурд

به دیوار پشتش نهاد و بمرد

Бамурду зи гетии нишонаши бабрад

بمرد و ز گیتی نشانش ببرد

Чу бишунид ширўии бемори гашт

چو بشنید شیروی بیمار گشت

зи дидор ӯ пари зи тимори гашт

ز دیدار او پر ز تیمار گشت

Бифармуд то дахма дигар кунанд

بفرمود تا دخمه دیگر کنند

зи машки вази кофураш афсар кунанд

ز مشک وز کافورش افسر کنند

Дар дахма шоҳ кард устувор

در دخمهٔ شاه کرد استوار

Барин бар наомад басии рӯзгор

برین بر نیامد بسی روزگار

Ки ширўиро заҳр доданд низ

که شیروی را زهر دادند نیز

Ҷаҳонро з шоҳон пуромад қФиз

جهان را ز شاهان پرآمد قفیز

Ба шавамӣ бзод ва ба шавамӣ бамурд

به شومی بزاد و به شومی بمرد

Ҳамон тахти шоҳии писарро супурд

همان تخت شاهی پسر را سپرد

Касе подшоҳӣ кунад ҳафт моҳ

کسی پادشاهی کند هفت ماه

Биҳиштами з кофур ёбад кулоҳ

بهشتم ز کافور یابد کلاه

Ба гетӣ баӣ беҳтар аз гоҳ нест

به گیتی بهی بهتر از گاه نیست

Бадии бтар аз умр кӯтоҳ нест

بدی بتر از عمر کوتاه نیست

Кунун подшоҳии шоҳи Ардашер

کنون پادشاهی شاه اردشیر

Бигӯям ки пеши омадами ногузир

بگویم که پیش آمدم ناگزیر