Бидон ки дарвеширо андари роҳи худованди ъзу ҷли мартабатӣ азимаст ,у даравишонро хатарии бузург ; комаи қоли аллоҳи таъолӣ : « ллФқроءи аллазӣнаи أҳсрўои фии сиблати аллоҳи лоисттиъўни зрбои фии алأрзи иҳсбҳми алҷоҳли أғнёءи ман алтъФФ ( ۲۷۳/олбқраҳ ) » . Ва низ гуфт : « зарби аллоҳи Маслан ъбдои ммлўкои лоиқдри алии шийъ ( ۷۵/олнҳл ) . » ва низ гуфт : « ттҷоФии ҷнўбҳми ани алмзоҷъи идъўни рбҳми хўФоу тмъо ( ۱۶/олсҷдаҳ ) .
بدان که درویشی را اندر راه خداوند عزّ و جلّ مرتبتی عظیم است، و درویشان را خطری بزرگ؛ کما قال اللّه تعالی: «لِلفَقراءِ الّذینَ أُحصِرُوا فی سبیلِ اللّهِ لایَسْتطیعونَ ضَرْباً فی الأرضِ یحسَبُهُم الجاهِلُ أَغنیاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ (۲۷۳/البقره)». و نیز گفت: «ضَرَبَ اللّهُ مَثَلاً عبداً مملوکاً لایقدِرُ عَلی شَیْءٍ(۷۵/النحل).» و نیز گفت: «تَتَجافی جُنُوبُهُم عَنِ الْمَضاجِعِ یَدْعُونَ ربَّهُم خَوْفاً و طَمَعاً (۱۶/السّجده).
Ва расӯли слии аллоҳи алайҳу силами фақрро ихтиёр кард ва гуфт : « аллоҳами أҳинии мскиноу أмтнии мскинои воҳшрнии фии зумраи алмсокин . » ва низ гуфт : дар рӯзи қиёмати худованд таъолӣ гуяд : « أднўои манӣ أҳбоӣӣ . Фиқўли алмлоӣкаҳ : ман аҳбоӣк ? Фиқўл : Фқроءи алмуслимӣн . »
و رسول صلی اللّه علیه و سلم فقر را اختیار کرد و گفت: «اللّهُمَّ أحْیِنی مسکیناً و أَمِتْنی مِسْکیناً واحشُرنی فی زُمْرَةِ المَساکینَ.» و نیز گفت: در روز قیامت خداوند تعالی گوید: «أُدنُوا منّی أحِبّائی. فیقولُ المَلائِکةُ: مَنْ اَحِبّائُکَ؟ فیقول: فُقراءُ المسلمینَ.»
Ва монанди ин оёту ахбор бисёраст , то ҳаддӣ ки аз машҳурӣ ба исботи он ҳоҷат наёяд мари сиҳҳати далоилро .
و مانند این آیات و اخبار بسیار است، تا حدی که از مشهوری به اثبات آن حاجت نیاید مر صحت دلایل را.
Ва андари вақти пайғамбари алайҳи ассаломи фуқароӣ муҳоҷирин буданд онон ки андари ҳукми адои убудийяту суҳбати пайғамбари алайҳ ассалом нишаста буданд андари масҷиди вай ва аз ишғоли бакулӣ эъроз карда ва ба тарк муъориза бигуфта ,у худованди таъолиро ба рӯзии худ устувор доштау таваккул бар вай карда , то расӯли слии аллоҳи алайҳу силами маъмур буд ба суҳбату қиём кардан ба ҳақи эшон ; чунон ки фармуд - ъзи ман қоил - : « влоттрди аллазӣнаи идъўни рбҳми болғдўаҳи волъшии иридўни виҷҳа ( ۵۲/олأнъом ) » , ва низ гуфт : « влотъди ъинок анҳуам таред зинаи алҳиўаҳи алднёу лоттъи ман أғФлнои қалбаи ани зкрно ( ۲۸/олкҳФ ) » , то расӯли алайҳи ассалом ҳар куҷои яке аз эшон бидидӣ гуфтӣ : « модару падарами фидои онони бод ки худованди таъолӣ бар ман аз барои эшон итоб кард . »
و اندر وقت پیغمبر علیه السّلام فقرای مهاجرین بودند آنان که اندر حکم ادای عبودیت و صحبت پیغمبر علیه السّلام نشسته بودند اندر مسجد وی و از اشغال بکلی اعراض کرده و به ترک معارضه بگفته، و خداوند تعالی را به روزی خود استوار داشته و توکل بر وی کرده، تا رسول صلی اللّه علیه و سلم مأمور بود به صحبت و قیام کردن به حق ایشان؛ چنان‌که فرمود - عَزَّ مِنْ قائلٍ-: «وَلاتَطْرُدِ الّذینَ یَدْعُونَ ربَّهُم بِالغَدوةِ وَالْعَشیِّ یُریدِونَ وَجْهَهُ (۵۲/الأنعام)»، و نیز گفت: «ولاتعْدُ عَیْناکَ عَنْهم تُرید زینَةَ الحَیوةِ الدُّنیا وَ لاتُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَه عَن ذکرِنا (۲۸/الکهف)»، تا رسول علیه السّلام هر کجا یکی از ایشان بدیدی گفتی: «مادر و پدرم فدای آنان باد که خداوند تعالی بر من از برای ایشان عتاب کرد.»
Пас худованди таъолии мари фақрро мартабатӣу дрҷтӣ бузург додаасту мари фуқароро бидон махсӯси гардонида то ба тарки асбоби зоҳирӣ ва ботинӣ гуфтаанду бакулят ба мусаббиб руҷӯъ карда ; то фақри эшон фахри эшон гашт , то ба рафтан он нолон шуданд ва ба омадан он шодмони гаштанду мари онро дар канор гирифтанд ва ба ҷузи ахўоти онро ҷумла хор гирифтанд .
پس خداوند تعالی مر فقر را مرتبتی و درجتی بزرگ داده است و مر فقرا را بدان مخصوص گردانیده تا به ترک اسباب ظاهری و باطنی گفته‌اند و بکلیت به مسبب رجوع کرده؛ تا فقر ایشان فخر ایشان گشت، تا به رفتن آن نالان شدند و به آمدن آن شادمان گشتند و مر آن را در کنار گرفتند و به جز اخواتِ آن را جمله خوار گرفتند.
Аммо фақрро расмӣ ва ҳақиқатӣаст . Расмаши ифлос изтирорӣаст ,у ҳақиқаташи иқболи ихтиёрӣ . Он ки расм дид ба исми бёромид , ва чун мурод наёфт аз ҳақиқати бармеад . Ва он ки ҳақиқат ёфт рӯй аз мавҷӯдот бартофт , ва ба фанои кул , андари руяти кул , ба бақоӣ куллӣ бишитофт . « ман лами иърФи сӯии расмаи лами исмъи сӯии исма . » пас фақири он буд ки ҳеҷ чизаш набошаду андари ҳеҷ чизи халал на . Ба ҳастӣ асбоб ғанӣ нагардад ва ба нестии он муҳтоҷи сабаб на . Вуҷӯду адами асбоб ба наздики фақраши яксон буд ва агар андари нестии хуррамтар буд , низ раво буд ; аз он чаҳ машойих гуфтаанд ки : « ҳар чанд дарвеши дасти тангтар буд , ҳол бар ваии кушодатар буд . » азиро чаҳ вуҷӯди маълуми мари дарвешро шавам буд ; то ҳаддӣ ки ҳеҷ чизро дар банд накунад , ало ҳам бидон миқдори андар банд шавад . Пас зиндагонии дӯстони ҳақ ба алтофи хФӣу асрор баӣаст бо ҳақ , на ба олоти дунёии ғаддору сарои Фҷор . Пас матоъ матоъ бошад аз роҳи ризо .
اما فقر را رسمی و حقیقتی است. رسمش افلاس اضطراری است، و حقیقتش اقبال اختیاری. آن که رسم دید به اسم بیارامید، و چون مراد نیافت از حقیقت برمید. و آن که حقیقت یافت روی از موجودات برتافت، و به فنای کل، اندر رؤیت کل، به بقای کلی بشتافت. «مَنْ لم یعْرِفْ سِوَی رسْمِه لم یَسْمَعْ سِوَی اسْمِه.» پس فقیر آن بود که هیچ چیزش نباشد و اندر هیچ چیز خلل نه. به هستی اسباب غنی نگردد و به نیستی آن محتاج سبب نه. وجود و عدم اسباب به نزدیک فقرش یکسان بود و اگر اندر نیستی خرّم‌تر بود، نیز روا بود؛ از آن‌چه مشایخ گفته‌اند که: «هر چند درویش دست تنگ‌تر بود، حال بر وی گشاده‌تر بود.» ازیرا چه وجود معلوم مر درویش را شوم بود؛ تا حدّی که هیچ چیز را در بند نکند، الّا هم بدان مقدار اندر بند شود. پس زندگانی دوستان حق به الطاف خفی و اسرار بَهی است با حق، نه به آلات دنیای غَدّار و سرای فُجّار. پس متاع متاع باشد از راه رضا.
Ҳаме ояд ки дарвеширо бо мулкӣ мулоқот афтод . Малик гуфт : « ҳоҷатӣ бихоҳ . » гуфт : « ман аз бандаи бандагони худ ҳоҷат нахоҳам . » гуфт : « ин чигуна бошад ? » гуфт : « марои ду бандаанд ки ҳар ду худовандон тавонад : яке ҳирсу дигари амл . » ва расӯл гуфт , слии аллоҳи алайҳу силам : « алФқри ъзи лأҳлаҳ » .
همی آید که درویشی را با ملکی ملاقات افتاد. ملک گفت: «حاجتی بخواه.» گفت: «من از بندهٔ بندگان خود حاجت نخواهم.» گفت: «این چگونه باشد؟» گفت: «مرا دو بنده‌اند که هر دو خداوندان تواند: یکی حرص و دیگر امل.» و رسول گفت، صلی اللّه علیه و سلم: «الفَقْرُ عزّ لِّأهْلِه».
Пас чизе ки аҳлро ъз буд , мари ноаҳлро зл буду ъзш онаст ки фақири маҳфӯзи алҷўорҳ буд аз зллу маҳфӯзи улҳол аз халал . На бар таниши маъсият ва зулат равад ва на бар ҳолаши халалу офат сӯрат гирад ; аз он чаҳ зоҳираши мустағриқи нъми зоҳира буду ботинаши манбаи нъми ботина , то таниши рӯҳонӣ буду дилаши раббонӣ . Халқро бадв ҳавола намонаду одамро бадви нисбат на , то аз ҳаволаи халқу нисбати одам , фақир буд ва ба малики ин олам , ғанӣ нагардад андари ин олам ва ба малики он олам , ғанӣ нагардад андари он олам . Ва кунин андари пилаи тарозуии фақраш ба пари пашша Эй насинҷид ва як нафаси ваии андар ҳар ду олам нагунҷад .
پس چیزی که اهل را عزّ بود، مر نااهل را ذل بود و عزّش آن است که فقیر محفوظ الجوارح بود از زلل و محفوظ الحال از خلل. نه بر تنش معصیت و زَلَّت رود و نه بر حالش خلل و آفت صورت گیرد؛ از آن‌چه ظاهرش مستغرق نعم ظاهره بود و باطنش منبع نعم باطنه، تا تنش روحانی بود و دلش ربّانی. خلق را بدو حواله نماند و آدم را بدو نسبت نه، تا از حوالهٔ خلق و نسبت آدم، فقیر بود و به ملک این عالم، غنی نگردد اندر این عالم و به ملک آن عالم، غنی نگردد اندر آن عالم. و کونین اندر پلهٔ ترازوی فقرش به پر پشه‌ای نسنجد و یک نفس وی اندر هر دو عالم نگنجد.