Манеҳам : шайхи алислом ,у баъд аз анбёءи беҳтарини аном , ки Халифаи пайғамбар буду эмому Сайиди аҳли таҷред ,у пешвои арбоби тФрид ва аз офоти нафсонии баъӣд , Абубакри Абдуллоҳи ибни Усмон , алсдиқ , разии аллоҳи анҳу .
منهم: شیخ الاسلام، و بعد از انبیاء بهترین انام، که خلیفهٔ پیغمبر بود و امام و سید اهل تجرید، و پیشوای ارباب تفرید و از آفات نفسانی بعید، ابوبکر عبداللّه ابن عثمان، الصدیق، رضی اللّه عنه.
Ки вайро каромот машҳурасту оёту далоили зоҳири андари муомилоту ҳақоиқ . Ва андар « боби тасаввуф » тарафӣ аз рӯзгор вай гуфта шудааст . Ва машойихи вайро мақдами арбоб мшоҳт доштаанд мари қиллати ҳикояту вроитшро ,у умрро разии аллоҳи анҳу мақдами арбоби муҷоҳидати мари салобату мъомлтшро .
که وی را کرامات مشهور است و آیات و دلایل ظاهر اندر معاملات و حقایق. و اندر «باب تصوّف» طرفی از روزگار وی گفته شده است. و مشایخ وی را مقدم ارباب مشاهت داشته‌اند مر قلت حکایت و ورایتش را، و عمر را رضی اللّه عنه مقدم ارباب مجاهدت مر صلابت و معاملتش را.
Ва андари ахбори сҳоҳ мстўрасту андари миёни аҳли илми машҳур ки чун вай ба шаб намоз кардӣ нарм хондӣ ва чун умр намоз кардӣ баланд хондӣ . Расӯли алайҳи ассалом аз Абубакр бипурсед ки : « чаро нарми хуоне ? » гуфт : « أсмъи ман أноҷӣ ; зончаҳ медонам ки аз ман ғоиб нест ва ба наздики самъи ваии нарму баланди хондан яксонаст . » ва аз умр пурсед . Гуфт : « أўқзи алўснони вأтрди алшитон . »
و اندر اخبار صحاح مسطور است و اندر میان اهل علم مشهور که چون وی به شب نماز کردی نرم خواندی و چون عمر نماز کردی بلند خواندی. رسول علیه السّلام از ابوبکر بپرسید که: «چرا نرم خوانی؟» گفت: «أُسمِعُ مَنْ أَناجی؛ زانچه می‌دانم که از من غایب نیست و به نزدیک سمع وی نرم و بلند خواندن یکسان است.» و از عمر پرسید. گفت: «أوقِظُ الْوَسْنانَ وَأَطْرُدُ الشّیطانَ.»
Ин нишон аз муҷоҳидат дод ва он аз мшоҳдту мақоми муҷоҳидати андари ҷанби мақоми мшоҳдт чун қатрае буд андари баҳрӣ ва аз он буд ки пайғамбар гуфт , алайҳи ассалом : « ҳилли أнти алои ҳасанаи ман ҳасаноти أбии бикр ? » пас чун ваии ҳасанае буд аз ҳасаноти абии бикр ки ъзи исломи бадв буд назар кун то оламён чигуна бошанд .
این نشان از مجاهدت داد و آن از مشاهدت و مقام مجاهدت اندر جنب مقام مشاهدت چون قطره‌ای بود اندر بحری و از آن بود که پیغمبر گفت، علیه السّلام: «هل أنتَ الّا حَسَنَةٌ مِنْ حَسَناتِ أبی بکرٍ؟» پس چون وی حسنه‌ای بود از حسنات ابی بکر که عزّ اسلام بدو بود نظر کن تا عالمیان چگونه باشند.
Аз вай меояд ки гуфт : « дорнои фонӣау аҳўолнои орӣау أнФоснои маъдӯдау кслнои мавҷӯда . »
از وی می‌آید که گفت: «دارُنا فانیةٌ و احوالُنا عاریةٌ و أنفاسُنا مَعْدُودَةٌ و کَسَلُنا موجودَةٌ.»
Сарои мо гузарандаасту аҳволи мо андар ӯ орият ва нафасҳои мо бишумору коҳилии мо зоҳир . Пас иморати сарои фонӣ аз ҷаҳл бошад ,у эътимод бар ҳоли ориятӣ аз бала ,у дил бар анфоси маъдӯд ниҳодан аз ғифлату коҳилиро дайни хондан аз ғабн ; ки он чаҳ орият буд боз хоҳанд ва он чаҳ гузаранда буд намонад ва он чаҳ андар адад ояд бирасаду коҳилиро худ дору нест . Нишоне дод моро разии аллоҳи анҳу ки дунёу дунёеро чандин хатар нест ки хотирро бидон машғӯл бояд гардонид ; ки ҳаргоҳ ки ба фонии машғӯли шӯй аз боқии маҳҷӯби гардӣ . Чун нафасу дунёи ҳиҷоб толиб омад аз ҳақ , дӯстони вай аз ҳар ду эъроз карданд , ва чун донистанд ки ориятаст , орият аз он дигар кас буд , дасти тасарруф аз малики касон кӯтоҳ карданд .
سرای ما گذرنده است و احوال ما اندر او عاریت و نَفَسهای ما بشمار و کاهلی ما ظاهر. پس عمارت سرای فانی از جهل باشد، و اعتماد بر حال عاریتی از بَلَه، و دل بر انفاس معدود نهادن از غفلت و کاهلی را دین خواندن از غبن؛ که آن‌چه عاریت بود باز خواهند و آن‌چه گذرنده بود نماند و آن‌چه اندر عدد آید برسد و کاهلی را خود دارو نیست. نشانی داد ما را رضی اللّه عنه که دنیا و دنیایی را چندین خطر نیست که خاطر را بدان مشغول باید گردانید؛ که هرگاه که به فانی مشغول شوی از باقی محجوب گردی. چون نفس و دنیا حجاب طالب آمد از حق، دوستان وی از هر دو اعراض کردند، و چون دانستند که عاریت است، عاریت از آنِ دگر کس بود، دست تصرف از ملک کسان کوتاه کردند.
Ва ҳам азуӣ меояд ки гуфтанд рмноҷотш , разии аллоҳи анҳу : « аллоҳами أбсти лии алднёу зҳднии фӣҳо . »
و هم ازوی می‌آید که گفت اند رمناجاتش، رضی اللّه عنه: «اللّهمَّ أبْسُطْ لِیَ الدُّنیا و زهِّدْنی فیها.»
Нахуст гуфт : « дунё бар ман фарохи гардон » , онгоҳ « маро аз офати он нигоҳи дор . »у андари таҳти ин рамзӣаст ; яъне нахуст дунё бидиҳ то шукри он бикунам , онгоҳи тавфиқи он даҳ то аз барои ту даст аз он бидорам ва рӯй аз он бгрдонм то ҳам дараҷаи шукр ва инфоқ ёфта бошам ва ҳам мақоми сабр ва то андари фақр музтар набошам , ки фақри маро ба ихтиёр бошад ва ин радаст бар он пери мъомлт ки гуфт : « он ки фақраш ба изтирор буд тамомтар аз он буд ки ба ихтиёр ; ки агар ба изтирор буд ӯ санъати фақр буд ва агар ба ихтиёр буд фақри санъат ӯ буд , ва чун касби вай аз ҷалби фақри мунқатиъ буд беҳтар аз он буд ки бтклФи худро дрҷтӣ созад . »
نخست گفت: «دنیا بر من فراخ گردان»، آنگاه «مرا از آفت آن نگاه دار.» و اندر تحت این رمزی است؛ یعنی نخست دنیا بده تا شکر آن بکنم، آنگاه توفیق آن ده تا از برای تو دست از آن بدارم و روی از آن بگردانم تا هم درجهٔ شکر و انفاق یافته باشم و هم مقام صبر و تا اندر فقر مضطر نباشم، که فقر مرا به اختیار باشد و این رد است بر آن پیر معاملت که گفت: «آن که فقرش به اضطرار بود تمام‌تر از آن بود که به اختیار؛ که اگر به اضطرار بود او صنعت فقر بود و اگر به اختیار بود فقر صنعت او بود، و چون کسب وی از جلب فقر منقطع بود بهتر از آن بود که بتکلف خود را درجتی سازد.»
Гӯйем санъати фақри зоҳиртар онгоҳ буд ки андари ҳоли Ганаи иродати он бар дилаш муставле шавад ва чандон феъл кунад ки ӯро аз маҳбӯби одаму зрит ӯ боз сетанд ва он дунёст ; на он ки дар ҳоли фақри хости Гана бар дилаш муставле шавад ва чандон феъл кунад ки ӯро аз барои дрмгонаҳ эй ба даргоҳи зулмау салотин бояд шуд . Санъати фақр он ниҳанд ки аз Гана ба фақр уфтад на он ки андари фақри талаб раёсат кунаду садиқи Акбари разии аллоҳи анҳу мақдами ҳама хилоиқаст аз пас анбиё ва раво набошад ки каси қадами пеши вай наад мақдам гардонид фақр ба ихтиёрро бар фақр ба изтирор . Ва ҷумлаи машойихи мутасаввифа бад-ӣнанд алои он як пер ки ёд кардем ҳуҷҷату мқолтшроу рад бар вай биоварадем . Онгоҳ мؤкд гардонид инро садиқи Акбару далел возеҳ кард .
گوییم صنعت فقر ظاهرتر آنگاه بود که اندر حال غنا ارادت آن بر دلش مستولی شود و چندان فعل کند که او را از محبوب آدم و ذریت او باز ستاند و آن دنیاست؛ نه آن که در حال فقر خواست غنا بر دلش مستولی شود و چندان فعل کند که او را از برای درمگانه‌ای به درگاه ظلمه و سلاطین باید شد. صنعت فقر آن نهند که از غنا به فقر افتد نه آن که اندر فقر طلب ریاست کند و صدیق اکبر رضی اللّه عنه مقدم همه خلایق است از پس انبیا و روا نباشد که کس قدم پیش وی نهد مقدم گردانید فقر به اختیار را بر فقر به اضطرار. و جملهٔ مشایخ متصوّفه بدین‌اند الا آن یک پیر که یاد کردیم حجت و مقالتش را و رد بر وی بیاوردیم. آنگاه مؤکد گردانید این را صدیق اکبر و دلیل واضح کرد.
Ва заҳрӣ аз вай ривоят кард ки чун вайро ба хилофат байъат карданд , ваии разии аллоҳи анҳу бар минбар шуд ва хутба карду андари миён хутба гуфт : « валлоҳи мокнти ҳрисои алии алإмораҳи иўмоу лолилаҳи қт ,у локнти фӣҳо роғбоу лои сأлтҳои аллоҳи қти фии сари влоълониаҳ . Ва мо лии фии алإмораҳи ман роҳаҳ . Ба худоӣ ки ман бар аморат ҳарис нестам ва набудаму ҳаргизи рӯзӣу шабии иродати он бар дилам гузар накард ва маро бидон рағбат набӯд ва аз худои таъолӣ дар нахостам ба сару ълониаҳу марои андари он роҳат нест . »
و زُهری از وی روایت کرد که چون وی را به خلافت بیعت کردند، وی رضی اللّه عنه بر منبر شد و خطبه کرد و اندر میان خطبه گفت: «وَاللّهِ ماکنتُ حریصاً علی الإمارة یوماً و لالیلةً قطُّ، و لاکنتُ فیها راغباً و لا سألْتُها اللّهَ قطٌ فی سرٍّ ولاعلانیةٍ. و ما لی فی الإمارةِ مِنْ راحةٍ. به خدای که من بر امارت حریص نیستم و نبودم و هرگز روزی و شبی ارادت آن بر دلم گذر نکرد و مرا بدان رغبت نبود و از خدای تعالی در نخواستم به سر و علانیه و مرا اندر آن راحت نیست.»
Ва чун банда аз худои ъзу ҷл ба камол сидқ бирасонад ва ба маҳали тамкин макрам гирданд , мунтазири ворид ҳақ бошад то бар чаҳ сифати вай бар он мегузарад , агар фармон ояд фақир бошад ва агар фармон бошад амир бошад андари ин тасарруф ва ихтиёр накунад ; чунон ки садиқи разии аллоҳи анҳу андар ибтидо карду андари он низ ба ҷуз таслим набарзад ; чунон ки ваии андари интиҳо . Пас иқтидои ин тайифа ба таҷреду тамкину ҳирс бар фақру тмнӣ ба тарк раёсат бадваст ; аз баъди он ки эмоми дайни ҳамаи мусулмонӣ вайаст ому эмоми аҳли ин тариқат вайаст хос , разии аллоҳи анҳу .
و چون بنده از خدای عزّ و جلّ به کمال صدق برساند و به محل تمکین مکرم گرداند، منتظر وارد حق باشد تا بر چه صفت وی بر آن می‌گذرد، اگر فرمان آید فقیر باشد و اگر فرمان باشد امیر باشد اندر این تصرف و اختیار نکند؛ چنان‌که صدیق رضی اللّه عنه اندر ابتدا کرد و اندر آن نیز به‌جز تسلیم نَبَرْزد؛ چنان‌که وی اندر انتها. پس اقتدای این طایفه به تجرید و تمکین و حرص بر فقر و تمنی به ترک ریاست بدوست؛ از بعد آن که امام دین همه مسلمانی وی است عام و امام اهل این طریقت وی است خاص، رضی اللّه عنه.