Ва манеҳам : сарҳанги ҷавонмардон ,у офтоби хуросон , Абуҳомиди Аҳмади бен хзрўиаҳи алблхӣ , разии аллоҳи анҳу

و منهم: سرهنگ جوانمردان، و آفتاب خراسان، ابوحامد احمد بن خضرویه البلخی، رضی اللّه عنه

Ба улувва ҳолу шарафи вақти махсӯс буду андари замонаи худ муқтадои қавму писандидаи хосу ом буду тариқаши маломат будӣу ҷома ба расми лашкарёни пӯшедӣ .

به علو حال و شرف وقت مخصوص بود و اندر زمانهٔ خود مقتدای قوم و پسندیدهٔ خاص و عام بود و طریقش ملامت بودی و جامه به رسم لشکریان پوشیدی.

Ва Фотима ки аёли вай буд , андари тариқати шаънӣ азим дошт . Ваии духтари амирблх буд . Чун вайро иродати тавба падедор омад , ба Аҳмад кас фиристод ки : « маро аз падар бихоҳ . » вай иҷобат накард . Кас фиристод ки : « ё Аҳмад , ман туро марди он нпндоштм ки роҳ ҳақ бизанӣ . Роҳбар бош на роҳбар . »

و فاطمه که عیال وی بود، اندر طریقت شأنی عظیم داشت. وی دختر امیربلخ بود. چون وی را ارادت توبه پدیدار آمد، به احمد کس فرستاد که: «مرا از پدر بخواه.» وی اجابت نکرد. کس فرستاد که: «یا احمد، من تو را مرد آن نپنداشتم که راه حق بزنی. راهبر باش نه راهبُر.»

Аҳмад кас фиристоду вайро аз падари бхўост . Падараш ба ҳукми табарруки вайро ба Аҳмад хзрўиаҳ доду Фотима ба тарки машғӯлӣ дунё бигуфт ва ба ҳукми азлат бо Аҳмади бёромид . То Аҳмадро қасди зиёрати хоҷа боязид афтод . Фотима бо вай бирафт . Чун пеш боязид омад бурқаъ аз рӯй бардошт ва бо ваии сухан густох мегуфт . Аҳмад аз он мутаъаҷҷиб шуду ғайрат бар дилаши муставлеи гашт . Гуфт : « ё Фотима , он чаҳ густохӣ будат бо боязид ? » гуфт : « аз он чаҳ ту муҳаррами табиати манӣ ,у ваии муҳаррами тариқати ман . Аз ту ба ҳўии расм ,у азуӣ ба худоу далел бар ин он ки вай аз суҳбати ман бениёзасту тавбаи ман муҳтоҷ . »

احمد کس فرستاد و وی را از پدر بخواست. پدرش به حکم تبرک وی را به احمد خضرویه داد و فاطمه به ترک مشغولی دنیا بگفت و به حکم عزلت با احمد بیارامید. تا احمد را قصد زیارت خواجه بایزید افتاد. فاطمه با وی برفت. چون پیش بایزید آمد برقع از روی برداشت و با وی سخن گستاخ می‌گفت. احمد از آن متعجب شد و غیرت بر دلش مستولی گشت. گفت: «یا فاطمه، آن چه گستاخی بودت با بایزید؟» گفت: «از آن‌چه تو محرم طبیعت منی، و وی محرم طریقت من. از تو به هوی رسم، و ازوی به خدا و دلیل بر این آن که وی از صحبت من بی نیاز است و توبه من محتاج.»

Ва пайвастаи вай бо боязиди густох май будӣ , то рӯзии боязидро чашм бар даст Фотима афтод , ҳнобстаҳ дид . Гуфт : « ё Фотима , даст аз барои чаҳ ҳинои бастае ? » вай гуфт : « ё боязид , то ин ғоят ки ту дасту ҳиноӣ ман надидӣ , маро бо ту инбисот буд . Акнӯн ки чашмат бар даст ман афтод , суҳбати мо ҳаром шуд . »

و پیوسته وی با بایزید گستاخ می‌بودی، تا روزی بایزید را چشم بر دست فاطمه افتاد، حنابسته دید. گفت: «یا فاطمه، دست از برای چه حنا بسته‌ای؟‌» وی گفت: «یا بایزید، تا این غایت که تو دست و حنای من ندیدی، مرا با تو انبساط بود. اکنون که چشمت بر دست من افتاد، صحبت ما حرام شد.»

Ва аз он ҷои баргаштанд ва ба нисобўр мақом карданду аҳли Найшобӯру машойихи онро бо Аҳмади хуш буд ва чун яҳёи бен маози алрозии раҳмаи аллоҳи алайҳ аз рай ба нисобўр омаду қасд Балх кард , Аҳмади хост то вайро даъватӣ кунад . Бо Фтомаҳ машваратӣ кард ки : « даъвати яҳёро чаҳ бояд ? » гуфт : « чандини сари гову гӯсфанду ҳўоиҷу тўобл ,у чандини шамъу атр ва бо ин ҳама низ бист сари хар бибояд кишт . » Аҳмад гуфт : « куштани харон чаҳ маънӣ дорад ? » гуфт : чун карӣмӣ ба хонаи карӣмӣ миҳмон бошад , набояд ки сегон маҳалатро аз он хайр бошад ? »

و از آن‌جا برگشتند و به نیسابور مقام کردند و اهل نیشابور و مشایخ آن را با احمد خوش بود و چون یحیی بن مُعاذ الرازی رحمة اللّه علیه از ری به نیسابور آمد و قصد بلخ کرد، احمد خواست تا وی را دعوتی کند. با فطامه مشورتی کرد که: «دعوت یحیی را چه باید؟» گفت:«چندین سر گاو و گوسفند و حوایج و توابل، و چندین شمع و عطر و با این همه نیز بیست سر خر بباید کشت.» احمد گفت: «کشتن خران چه معنی دارد؟» گفت: چون کریمی به خانهٔ کریمی میهمان باشد، نباید که سگان محلت را از آن خیر باشد؟»

Ва Абуязид гуфт , разии аллоҳи анҳу : « ман أроди أни инзри إлии раҷули ман алрҷоли мхбўи таҳти либоси алнсўон , Флинзри إлии Фотима . Ҳарки хоҳад то мардӣ бинад пинҳони андари либоси занон , гӯ дар Фотима нигоҳ кун . »

و ابویزید گفت، رضی اللّه عنه: «مَنْ أرادَ أنْ یَنْظُرَ إلی رَجُلٍ مِنَ الرِّجالِ مَخْبُوٍّ تَحْتَ لِباسِ النِّسوانِ، فَلْیَنْظُرْ إلی فاطمة. هرکه خواهد تا مردی بیند پنهان اندر لباس زنان، گو در فاطمه نگاه کن.»

АбўҳФс ҳаддод гуяд , раҳмаи аллоҳи алайҳ : « лӯлои Аҳмади бен хзрўиаҳи мо зуҳрати алФтўаҳ . Агар Аҳмад хзрўиаҳ набӯдӣ футуввату мурувват пайдо нагаштӣ . »

ابوحفص حداد گوید، رحمة اللّه علیه: «لَوْلا احمدُ بن خِضرویَه ما ظَهَرَتِ الفُتُوَّةُ. اگر احمد خضرویه نبودی فتوت و مروت پیدا نگشتی.»

Ва вайро каломи олӣу анфос муҳаззабасту тасонифи машҳури андар ҳар фани муомилоту адабу нкти лоиҳи андари ҳақоиқ .

و وی را کلام عالی و انفاس مهذب است و تصانیف مشهور اندر هر فن معاملات و ادب و نکت لایح اندر حقایق.

Ва аз вай меояд ки гуфт : « алтриқи возеҳ ва алҳақ лоӣҳу алдоъии қади أсмъ , Фмои алтҳири баъдҳо алои ман алъмӣ . » роҳ пайдосту ҳақи ошкороу хонандаи шнўонид , андари ин маҳал , таҳайюр ба ҷуз аз нобенаӣ набошад ; яъне роҳ ҷустан хатост ; ки роҳи ҳақ чун офтоб тобонаст . Ту худро ҷӯй то куҷое . Чун ёфтӣ бар сари роҳи ое ; ки ҳақи зоҳиртар аз онаст ки дар таҳти талаб толиб ояд .

و از وی می‌آید که گفت: «الطّریقُ واضِحٌ و الحقُّ لائحٌ و الدّاعی قد أسْمَعَ، فَما التّحیّرُ بَعدَها الّا مِنَ الْعَمی.» راه پیداست و حق آشکارا و خواننده شنوانید، اندر این محل، تحیر به‌جز از نابینایی نباشد؛ یعنی راه جستن خطاست؛ که راه حق چون آفتاب تابان است. تو خود را جوی تا کجایی. چون یافتی بر سر راه آیی؛ که حق ظاهرتر از آن است که در تحت طلب طالب آید.

Ва аз вай меояд ки гуфт : « أстри ъзи Фқрк . » ъзи дарвешии худро пинҳони дор ; яъне бо халқ магӯӣ ки ман дарвешам то сари ту ошкоро нашавад ; ки он аз худои таъолии кароматӣ азимаст .

و از وی می‌آید که گفت: «أُسْتُرْ عزّ فَقْرِکَ.» عز درویشی خود را پنهان دار؛ یعنی با خلق مگوی که من درویشم تا سر تو آشکارا نشود؛ که آن از خدای تعالی کرامتی عظیم است.

Ва аз вай меояд ки гуфт : дарвешӣ дар моҳи рамазони якеро аз ағниё даъват карду андари хонаи вай ба ҷузи ноне хушк гашта набӯд . Чун тавонгари бозгашт , сраҳ эй зар бадв фиристод . Ваии он сраҳ напазируфт ва гуфт : « ин сазоӣ касеаст ки сари худ бо ту ошкоро кунад ва ё ағниёро аҳли ъз фақр дорад . » ин аз сиҳҳати сидқи фақри вай буду аллоҳи аълам .

و از وی می‌آید که گفت: درویشی در ماه رمضان یکی را از اغنیا دعوت کرد و اندر خانهٔ وی به‌جز نانی خشک گشته نبود. چون توانگر بازگشت، صُرّه‌ای زر بدو فرستاد. وی آن صره نپذیرفت و گفت: «این سزای کسی است که سر خود با تو آشکارا کند و یا اغنیا را اهل عزّ فقر دارد.» این از صحت صدق فقر وی بود و اللّه اعلم.