Аввалитар мсмўъоти мари дилро ба фавойиду сарро ба зўоиду гӯшро ба лаззоти каломи эзад ъзосмаҳаст , ва маъмуранд ҳамаи муъминону мукаллафи ҳамаи кофарон аз одамӣу парӣ ба шунидани каломи бории таъолӣ . Ва аз мӯъҷизоти қуръони яке онаст ки табъ аз шунидану хондани он нФўр нагардад ; аз он чаҳ андари он риққатӣ азимаст ; то ҳаддӣ ки куффори Қурайш ба шабҳо бёмдндии андари ниҳон ,у пайғамбари алайҳи ассаломи андари намоз будӣ эшон мешунидандӣ он чаҳ вай мехондӣ ва таъаҷҷуб менамудандӣ ; чун нзри бен алҳорс ки аФсҳи эшон буду Утбаи бен рабеъа ки ба балоғат месаҳар намӯду бўҷҳли Њишом ки ба хтб май бароҳин назм дод ва монанди эшон ; то ҳаддӣ ки пайғомбари слии аллоҳи алайҳу силами шабӣ сўртӣ мехонд Утба аз ҳуш бишуд бо бўҷҳл гуфт : « марои маълуми гашт ки ин на сухан махлуқонаст . »
اولی‌تر مسموعات مر دل را به فواید و سرّ را به زواید و گوش را به لذات کلام ایزد عزاسمه است، و مأمورند همه مؤمنان و مکلف همه کافران از آدمی و پری به شنیدن کلام باری تعالی. و از معجزات قرآن یکی آن است که طبع از شنیدن و خواندن آن نَفور نگردد؛ از آن‌چه اندر آن رقتی عظیم است؛ تا حدی که کفار قریش به شب‌ها بیامدندی اندر نهان، و پیغمبر علیه السّلام اندر نماز بودی ایشان می‌شنیدندی آن‌چه وی می‌خواندی و تعجب می‌نمودندی؛ چون نضر بن الحارث که افصح ایشان بود و عتبة بن ربیعه که به بلاغت می سحر نمود و بوجهل هشام که به خطب می براهین نظم داد و مانند ایشان؛ تا حدی که پیغامبر صلّی اللّه علیه و سلم شبی سورتی می‌خواند عتبه از هوش بشد با بوجهل گفت: «مرا معلوم گشت که این نه سخن مخلوقان است.»
Ва худованди таъолии париёнро бФрстод то фавҷ фавҷ биёмаданду сухани худои таъолӣ аз пайғомбари алайҳ ассалом мешуниданд ; лқўлаҳи таъолӣ : « Фқолўои анои смънои қроно аҷабо ( ۱/олҷн ) . » онгоҳи моро хабар дод аз қавли париён ки ин қуръон роҳнамоӣаст мари дили беморро ба тариқи савоб , ъзи ман қоил : « иҳдии إлии алршди Фомно ба влн наширк брбнои أҳдо ( ۲/олҷн ) . »
و خداوند تعالی پریان را بفرستاد تا فوج فوج بیامدند و سخن خدای تعالی از پیغامبر علیه السّلام می‌شنیدند؛ لقوله تعالی: «فقالوا انّا سَمِعنا قُراناً عجباً (۱/الجنّ).» آنگاه ما را خبر داد از قول پریان که این قرآن راهنمای است مر دل بیمار را به طریق صواب، عزّ من قائلٍ: «یَهْدی إلَی الرّشدِ فامَنّا به ولَنْ نُشْرِکَ بِرَبِّنا أحداً (۲/الجنّ).»
Пас панди он некӯтараст аз ҳамаи пандҳоу лафзаши мӯҷазтар аз ҳамаи лафзҳоу амраши латифтар аз ҳамаи амрҳо ва наяш зоҷртр аз ҳама наҳйҳоу въдши дилрабоитар аз ҳамаи въдҳоўўъидши ҷонгдозтр аз ҳамаи ваъидҳоу қиссаҳоаш мшбътар аз ҳамаи қиссаҳоу амсолаши фасеҳтар аз ҳамаи мислҳо . Ҳазор дилро самоъи он сайд кардааст ва ҳазор ҷонро латоифи он ба ғорат дода , азизони дунёро залил кунаду залилони дунё азиз кунад .
پس پند آن نیکوتر است از همه پندها و لفظش موجزتر از همه لفظ‌ها و امرش لطیف‌تر از همه امرها و نهیش زاجرتر از همه نهی‌‌ها و وعدش دلربای‌تر از همه وعدهاووعیدش جانگدازتر از همه وعیدها و قصه‌هاش مشبع‌تر از همه قصه‌ها و امثالش فصیح‌تر از همه مثلها. هزار دل را سماع آن صید کرده است و هزار جان را لطایف آن به غارت داده، عزیزان دنیا را ذلیل کند و ذلیلان دنیا عزیز کند.
Умри бен улхитоби разии аллоҳ анҳу бишунид ки хоҳару домодаш мусулмон шуданд . Қасд эшон кард бо шамшери охта ,у мари қатли эшонро сохтау дил аз меҳр эшон бипардохта ; то ҳақи таъолии лашкарӣ аз лутфи андари завоёии сӯраи тоҳо ба камӣни нишонд ; то ба дар сарой омад ва хоҳараш мехонд : « тоҳо , мо أнзлнои алейк алқрони лтшқии алои тазкираи лмни ихшӣ ( 1 , 2 , ۳/таҳ ) . » ҷонаши сайди дақоиқ он шуду дилаши бастаи лутфи он гашт . Тариқи сулҳи ҷусту ҷома ҷанг баркашид ва аз мухолифат ба мувофиқат омад .
عمر بن الخطاب رضی اللّه عنه بشنید که خواهر و دامادش مسلمان شدند. قصد ایشان کرد با شمشیر آخته، و مر قتل ایشان را ساخته و دل از مهر ایشان بپرداخته؛ تا حق تعالی لشکری از لطف اندر زوایای سورهٔ طه به کمین نشاند؛ تا به در سرای آمد و خواهرش می‌خواند: «طه، ما أنزلْنا علَیک القُرْانَ لِتَشْقی الّا تذکرةً لِمَنْ یَخْشی (۱، ۲، ۳/طه).» جانش صید دقایق آن شد و دلش بستهٔ لطف آن گشت. طریق صلح جست و جامهٔ جنگ برکشید و از مخالفت به موافقت آمد.
Ва маърӯфаст ки : чун пеши расӯли алайҳи ассаломи брхўонднд : « إни лдинои أнколои вҷҳимоу тъомои зои ғуссау ъзобои алимо ( 12у ۱۳/и алмзмл ) » , ваии биҳуши биФтод .
و معروف است که: چون پیش رسول علیه السّلام برخواندند: «إنَّ لدَیْنا أَنکالاً وجَحیماً و طَعاماً ذا غُصَّةٍ و عَذاباً الیماً (۱۲ و ۱۳/ المزّمّل)»، وی بیهوش بیفتاد.
Ва гӯйанд : мардии пеш умр бархонад , разии аллоҳи анҳу : « إни азоби рбки лўоқъ ( ۷/олтўр ) » , ваии наърае бузаду биҳуши биФтод . Бардоштанд вайро ва ба хонаи бурданд то як моҳи пайвастаи бемор буд , аз вҷлу тарси худованд , ъзу ҷл .
و گویند: مردی پیش عمر برخواند، رضی اللّه عنه: «إنَّ عَذابَ ربِّک لَواقعٌ (۷/الطّور)»، وی نعره‌ای بزد و بیهوش بیفتاد. برداشتند وی را و به خانه بردند تا یک ماه پیوسته بیمار بود، از وَجَل و ترس خداوند، عزّ و جلّ.
Ва гӯйанд : мардии пеши Абдуллоҳи бен ҳанзала бархонад : « ?лаами ман ҷаҳаннами мҳод ва ман Фўқҳми ғўош ( ۴۱/олأъроФ ) . » гиристан бар вай афтод то ҷое ки гӯйанд пиндоштанд ки ҷон аз вай ҷудо шуд . Онгоҳ бар пой хост гуфтанд : « биншин , эй устод . » гуфт : « ҳайбати ин оят аз нишастани маро мебоз дорад . »
و گویند: مردی پیش عبداللّه بن حنظله برخواند: «لَهُمْ مِنْ جَهَنَّمَ مِهادٌ و مِنْ فَوْقِهِم غَواشٍ (۴۱/الأعراف).» گریستن بر وی افتاد تا جایی که گویند پنداشتند که جان از وی جدا شد. آنگاه بر پای خاست گفتند: «بنشین، ای استاد.» گفت: «هیبت این آیت از نشستن مرا می باز دارد.»
Ва гӯйанд : пеши ҷунайди разии аллоҳи анҳу брхўонднд : « лами тқўлўни молотФълўн ( ۲/олсФ ) . » вай гуфт : « борхдоё , إни қлнои қлнои бку ани Фълнои Фълнои бтўФиқки Фأини алқўлу алФъл ? »
و گویند: پیش جنید رضی اللّه عنه برخواندند: «لِمَ تقولون مالاتَفْعَلُونَ (۲/الصّف).» وی گفت: «بارخدایا، إنْ قُلنا قُلْنا بِکَ و اِنْ فَعَلْنا فَعَلْنا بتوفیقِکَ فأیْنَ القولُ و الفعلُ؟»
Ва аз шблии разии аллоҳ анҳу меояд ки : пеши ваии брхўонднд : «у азкри рбки إзои нсит ( ۲۴/олкҳФ ) . » вай гуфт : « шарти зикр нисёнасту ҳамаи олами андари зикри монда . » наърае бузаду ҳуш аз вай бишуд . Чун ба ҳуш омад гуфт : « аҷаб аз он дилӣ ки калом вай башнавад ва барҷоӣ бимонаду аҷаб аз он ҷонӣ ки калом вай башнаваду брнёид . »
و از شبلی رضی اللّه عنه می‌آید که: پیش وی برخواندند: «و اذْکُرْ رَبَّکَ إذا نَسیتَ (۲۴/الکهف).» وی گفت: «شرط ذکر نسیان است و همه عالم اندر ذکر مانده.» نعره‌ای بزد و هوش از وی بشد. چون به هوش آمد گفت: «عجب از آن دلی که کلام وی بشنود و برجای بماند و عجب از آن جانی که کلام وی بشنود و برنیاید.»
Яке гуяд аз машойих ки : вақте каломи худоӣ таъолӣ мехондам ки : « вотқўои иўмои трҷъўни фӣаи إлии аллоҳ ( ۲۸/олбқраҳ ) . » ҳотифӣ овоз дод ки : « нарм тар хон ; ки чаҳор тан аз париён аз ҳайбати ин оят бамурдаанд . »
یکی گوید از مشایخ که: وقتی کلام خدای تعالی می‌خواندم که: «وَاتَّقُوا یَوْماً تُرْجَعُون فیه إلَی اللّهِ (۲۸/البقره).» هاتفی آواز داد که: «نرم‌تر خوان؛که چهار تن از پریان از هیبت این آیت بمرده‌اند.»
Ва дарвешӣ гуфт : « ман даҳ соласт то қуръон ба ҷузи андари намоз ба қадари ҷавоз нахондаам ва нашунида . » гуфтанд : « чаро ? » гуфт : « тарси онро ки бар ман ҳуҷҷат шавад . »
و درویشی گفت: «من ده سال است تا قرآن به‌جز اندر نماز به قدر جواز نخوانده‌‌ام و نشنیده.» گفتند: «چرا؟» گفت: «ترس آن را که بر من حجت شود.»
Рӯзии ман пеши шайхи абўолъбоси шқонии разии аллоҳи анҳу андари омадам . Вайро ёфтам ки мехонд : « зарби аллоҳи Маслан ъбдои ммлўкои лоиқдри алии шийъ ( ۷۵/олнҳл ) » , ва мегирист ва наъра мезад ; то пиндоштам ки аз дунё бирафт . Гуфтам : « аиҳо ашшайх , ин чаҳ ҳолатаст ? » гуфт : « ёздаҳ соласт то вирдами ин ҷо расидааст аз ӣнҷоӣ менатавонам гузашт . »
روزی من پیش شیخ ابوالعباس شقانی رضی اللّه عنه اندر آمدم. وی را یافتم که می‌خواند: «ضَرَبَ اللّهُ مَثَلاً عَبْداً مَمْلُوکا لایقدِرُ علی شیءٍ (۷۵/النّحل)»، و می‌گریست و نعره می‌زد؛ تا پنداشتم که از دنیا برفت. گفتم: «ایّها الشیخ، این چه حالت است؟» گفت: «یازده سال است تا وردم این‌جا رسیده است از اینجای می‌نتوانم گذشت.»
Ва аз абўолъбоси атои разии аллоҳ анҳу пурседанд ки : « шайх ҳар рӯз чанд қуръон хонд ? » гуфт : « пеш аз ин дар шбонрўзӣ дӯхтам кардамӣ , аммо акнӯн чаҳор соласт то ҳануз имрӯз ба сӯраи анфол расидаам . »
و از ابوالعباس عطا رضی اللّه عنه پرسیدند که: «شیخ هر روز چند قرآن خواند؟» گفت: «پیش از این در شبانروزی دوختم کردمی، اما اکنون چهار سال است تا هنوز امروز به سورهٔ انفال رسیده‌ام.»
Гӯйанд ки : абўолъбоси қассоби қориро гуфт : « бархон : лотсриби алайкуми алиўми иғФри аллоҳи лакаму ҳўи أрҳми алроҳмин ( ۹۲/иўсФ ) » , ва бозгуфт : « бархон : ё аиҳо алъзизи мсноу аҳлнои алзру ҷӣнои ббзоъаҳи мзҷоаҳ ( ۸۸/иўсФ ) » , ва боз гуфт : « бархон : қолўои إни исрқи Фқди срқи ахи ?лаи ман қабл ( ۷۷/иўсФ ) . » онгоҳ гуфт : « борхдоё , ман ба ҷафо беш аз бародарони Юсуфам ва ту ба карам беш аз Юсуфӣ . Бо ман он кунӣ ки ӯ бо бародарон ҷоФӣ кард . »
گویند که: ابوالعباس قصاب قاری را گفت: «برخوان: لاتثریبَ علیکم الیومَ یغفِر اللّهُ لکم و هو أرْحَمُ الرّاحمین (۹۲/یوسف)»، و بازگفت: «برخوان: یا ایّها العزیزُ مَسَّنا و اهلَنا الضّرُّ و جِئنا ببضاعةٍ مُزجاةٌ (۸۸/یوسف)»، و باز گفت: «برخوان: قالوا إنْ یَسْرِقْ فقد سَرَقَ اخٌ له من قبلُ (۷۷/یوسف).» آنگاه گفت: «بارخدایا، من به جفا بیش از برادران یوسفم و تو به کرم بیش از یوسفی. با من آن کنی که او با برادران جافی کرد.»
Ва бо ин ҳама ҷумла маъмуранд ҳамаи аҳли ислом аз мутӣъу осӣ ба истимоъи қуръон ; лқўлаҳи таъолӣ : « вإзои қрии алқрони Фостмъўои ?лаи вأнстўо ( ۲۰۴/олأъроФ ) . » истимоъ ва сукут фармуд халқро андари он ҳол ки касе қуръон бархонад .
و با این همه جمله مأمورند همه اهل اسلام از مطیع و عاصی به استماع قرآن؛ لقوله تعالی: «وَإذا قُرِیَ القرانُ فاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا (۲۰۴/الأعراف).» استماع و سکوت فرمود خلق را اندر آن حال که کسی قرآن برخواند.
Ва низ гуфт : « Фбшри ибоди аллазӣнаи истмъўни алқўли Фитбъўни أҳснаҳ ( 17 , ۱۸/олзмр ) » , бишорат дод онро ки андари ҳоли истимоъи мтобъи аҳсан он бошад ; яъне ба овомири он қиём кунад ва ба таъзими шунӯд .
و نیز گفت: «فَبَشِّرْ عبادِ الّذینَ یَسْتَمِعُون القولَ فَیتَّبِعونَ أحْسَنَه (۱۷، ۱۸/الزّمر)»، بشارت داد آن را که اندر حال استماع متابع احسن آن باشد؛ یعنی به اوامر آن قیام کند و به تعظیم شنود.
Ва низ гуфт : « аллазӣнаи إзои зикри аллоҳи вҷлти қлўбҳм ( ۲/олأнФол ) » ; яъне дилҳои мустамеъони каломи ҳақи пар вҷл бошад .
و نیز گفت: «الّذینَ إذا ذُکِرَ اللّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهم (۲/الأنفال)»؛ یعنی دل‌های مستمعانِ کلامِ حق پر وجل باشد.
Ва қавла , таъолӣ : « аллазӣнаи амнўоу ттмӣни қлўбҳми бзкри аллоҳи أлои бзкри аллоҳи ттмӣни улқулуб ( ۲۸/олръд ) . Оромишу тмأнинти дилҳо андари зикр худовандаст , таъолии втқдс . »
و قوله، تعالی: «الّذینَ امَنُوا و تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهم بِذِکْرِ اللّهِ ألا بِذِکرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ القُلُوبُ (۲۸/الرعد). آرامش و طمأنینت دل‌ها اندر ذکر خداوند است، تعالی وتقدس.»
Ва монанди ин бисёраст аз оёт бар ҳукми таъкӣди ин .
و مانند این بسیار است از آیات بر حکم تأکید این.
Ва боз бар акси он бнкўҳиди мари он гуруҳеро ки каломи ҳақи таъолиро ба ҳақи ншнўднд ва аз гӯш ба дил роҳ надоданд :
و باز بر عکس آن بنکوهید مر آن گروهی را که کلام حق تعالی را به حق نشنودند و از گوش به دل راه ندادند:
Қавла , таъолӣ : « хатми аллоҳи алии қлўбҳму алии смъҳму алии أбсорҳми ғшоўаҳ ( ۷/олбқраҳ ) » , мавозиъи самъашон махтумаст .
قوله، تعالی: «خَتَمَ اللّهُ عَلی قُلُوبِهِم وَ عَلی سَمْعِهِم و عَلی أبْصارِهِم غِشاوةٌ (۷/البقره)»، مواضع سمعشان مختوم است.
Ва қавла , таъолӣ : « лу кно насамъ أў наақл мокнои фии أсҳоби алсъир ( ۱۰/олмлк ) , агар баҳақи бшнидимӣ ва ё ба таҳқиқи бдонстимӣ ба дӯзахи гирифтори нгштимӣ . »
و قوله، تعالی: «لو کُنّا نسمَعُ أو نَعقِلُ ماکُنّا فی أصحابِ السّعیرِ (۱۰/الملک)، اگر بحق بشنیدیمی و یا به تحقیق بدانستیمی به دوزخ گرفتار نگشتیمی.»
Ва қавла , таъолӣ : « вмнҳми ман истмъи إлики вҷълнои алии қлўбҳми أкнаҳи أни иФқҳўаҳу фии азонҳми вқро ( ۲۵/и алأнъом ) ,у гуруҳе ки аз ту бишинаванд бар дилашон ҳиҷоб бошад ё бар гӯшашони карӣ , то чунон бошад ки нашунида бошанд » , лқўлаҳ , таъолӣ : « влоткўнўои колзини қолўои смъно ва ҳам лоисмъўн ( ۲۱/олأнФол ) » , бар ваҷҳ шикоят гуфт : чунон мабошед ки он гуруҳе гуфтанд : шунидем ва нашуниданд ; яъне на ба дил шуниданд .
و قوله، تعالی: «وَمِنْهُم مَن یَسْتَمِعُ إلَیْکَ وَجَعَلْنا عَلی قُلُوبِهِم أکِنَّة أنْ یَفْقَهُوهُ و فی اذانِهِمْ وَقْراً (۲۵/ الأنعام)، و گروهی که از تو بشنوند بر دلشان حجاب باشد یا بر گوششان کری، تا چنان باشد که نشنیده باشند»، لقوله، تعالی: «ولاتکونوا کالّذین قالوا سمِعْنا و هم لایسمَعون (۲۱/الأنفال)»، بر وجه شکایت گفت: چنان مباشید که آن گروهی گفتند: شنیدیم و نشنیدند؛ یعنی نه به دل شنیدند.
Ва монанди ин оёт бисёраст андари китоби худоӣ , таъолӣ .
و مانند این آیات بسیار است اندر کتاب خدای، تعالی.
Ва рӯй ани расӯли аллоҳ , слии аллоҳи алайҳ : « أнаҳи қоли лобни масъӯд : إқрأ . Фқол : أнои أқрأ ва алейк أнзл . Қоли расӯли аллоҳ , слии аллоҳи алайҳу силам : أнои أҳби أни أсмъи ман ғайриӣ . »
و رُویَ عَنْ رسول اللّه، صلی اللّه علیه: «أَنَّهُ قال لابنِ مسعود: إقْرَأْ. فقال: أنا أقرأُ و علیک أُنزِلَ. قالَ رسولُ اللّه، صلی اللّه علیه و سلم: أنا أحِبُّ أن أسْمَعَ مِنْ غیری.»
Ва ин далелӣ возеҳаст бар он ки мустамеъи комили ҳолтар аз қорӣ буд , ки гуфт : « ман он дӯсттар дорам ки бишинавам аз ғайри худ » ; аз он чаҳ қорӣ ё аз ҳол гуяд ё аз ғайри ҳолу мустамеъи ҷуз ба ҳол нашунӯд ; ки андари нутқ навъе аз такаббур буду андари истимоъ навъе аз тавозуъ .
و این دلیلی واضح است بر آن که مستمع کامل حال‌تر از قاری بود، که گفت: «من آن دوستتر دارم که بشنوم از غیر خود»؛ از آن‌چه قاری یا از حال گوید یا از غیر حال و مستمع جز به حال نشنود؛ که اندر نطق نوعی از تکبر بود و اندر استماع نوعی از تواضع.
Ва низ гуфт , пайғамбар , алайҳи ассалом : « шибтнии сӯраи ҳуд . Шунидани сӯраи ҳуди маро пер гардонид . » ва гӯйанд ин аз он буд ки андрони сӯра ҳосиласт « Фостқми комаи амрат ( ۱۱۲/ҳўд ) . »у одамӣ оҷизаст аз истиқомат ба умӯри ҳақ ; аз он чаҳ банда бе тавфиқи ҳақи ҳеҷ чиз натавонад кард чун гуфт : « Фостқми комаи амрат » мутаҳайир шуд , ки гуфт : ин чигуна хоҳад буд ки ман ба ҳукми ин амри қиём тавонам кард ? аз ранҷи дили қӯт азуӣ бишуд ранҷ бар ранҷ зиёдат шуд рӯзии андари хона худ бархесту дастҳо бар замини ниҳод ва қӯт кард ; то Абубакри разии аллоҳ анҳу гуфт : « ин чаҳ ҳолатаст , ё расӯли аллоҳ , ва ту ҷавон ва тундараст ? » гуфт : « сӯраи ҳуди маро пер кард ; яъне самоъи ин амр бар дилами чандон қӯт кард ки қӯтам соқит шуд . »
و نیز گفت، پیغمبر، علیه السّلام: «شَیَّبَتْنی سورةُ هودٍ. شنیدن سورهٔ هود مرا پیر گردانید.» و گویند این از آن بود که اندرآن سوره حاصل است «فاسْتَقِم کما اُمِرْتَ (۱۱۲/هود).» و آدمی عاجز است از استقامت به امور حق؛ از آن‌چه بنده بی توفیق حق هیچ چیز نتواند کرد چون گفت: «فاسْتَقِمْ کما اُمِرْتَ» متحیر شد، که گفت: این چگونه خواهد بود که من به حکم این امر قیام توانم کرد؟ از رنج دل قوت ازوی بشد رنج بر رنج زیادت شد روزی اندر خانهٔ خود برخاست و دست‌ها بر زمین نهاد و قوت کرد؛ تا ابوبکر رضی اللّه عنه گفت: «این چه حالت است، یا رسول اللّه، و تو جوان و تندرست؟» گفت: «سورهٔ هود مرا پیر کرد؛ یعنی سماع این امر بر دلم چندان قوت کرد که قوتم ساقط شد.»
Рӯй Абӯсаиди алхдрӣ , разии аллоҳи анҳу ; канти фии ъсобаҳи фӣҳо зъФоءи алмҳоҷрин ,у إни бъзҳми истр баъзан ман алърӣ ,у қории иқрأи ълино . Ва нҳни нстмъи лқроءтаҳ . Фқол : Фҷоءи расӯли аллоҳи слии аллоҳи алайҳу силам ҳатто қоми ълино , Флмои роҳи алқории скт . Қол : Фслму қол : « мозои кантами тснъўн ? » қлно : « ё расӯли аллоҳ , кони қории иқрأи ълиноу нҳни нстмъи лқроءтаҳ . » Фқол алнабӣ , алайҳи ассалом : « алҳмди ллаҳи алзии ҷаъли фии أмтии ман أмрти أни أсбри нафасии мъҳм . » қол : сами ҷлси встнои лиъдл нафса Фино , сами қоли беда ҳоказо Фтҳлқи алқўми Флми иърФи расӯли аллоҳи слии аллоҳи алайҳ ва силам манеҳам أҳд . Қол :у конўои зъФоءи алмҳоҷрин . Фқол алнабӣ , алайҳи ассалом : « أбшрўои съолики алмҳоҷрини болФўзи алтоми явми алқёмаҳи идхлўни алҷнаҳ қабл أғнёءкми бнсФи явми кони миқдораи хмсмоӣаҳи ом . »
رَوی ابوسعید الخُدْری، رضی اللّه عنه؛ کنتُ فی عِصابةٍ فیها ضُعَفاءُ المهاجرینَ، و إنَّ بعضَهم یَسْتُرُ بَعْضاً مِنَ العُرْی، و قاریٌ یَقْرَأُ عَلَینا. و نحنُ نستَمِعُ لِقراءَتِهِ. فقال: فجاءَ رسولُ اللّهِ صلّی اللّه علیه و سلّم حتّی قامَ علینا، فلمّا راهُ القاریْ سَکَتَ. قال: فسَلَّمَ و قالَ: «ماذا کُنْتُمْ تَصْنَعُونَ؟» قُلنا: «یا رسولَ اللّهِ، کانَ قاریٌ یقرَأُ علینا و نحنُ نَسْتَمِعُ لقراءَتِهِ.» فقالَ النّبیُّ، علیه السّلام: «الحمدُ لِلّهِ الَّذی جَعَلَ فی أمّتی مَنْ أُمِرْتُ أنْ أصبِرَ نَفْسی مَعَهُم.» قال: ثُمَّ جَلَسَ وَسَطَنا لِیَعْدِلَ نَفْسَه فینا، ثمّ قال بِیَدِه هکذا فتحلّقَ القومُ فَلَمْ یَعْرِفْ رسولَ اللّهِ صلّی اللّه علیه و سلم منهم أحَدٌ. قال: و کانُوا ضُعفاءَ المهاجرینَ. فقالَ النّبیُّ، علیه السّلام: «أبشِرُوا صعالیکَ المهاجرینَ بالفوزِ التّامِّ یومَ القیامةِ یَدْخُلونَ الجنَّةَ قبلَ أغنیاءِکم بنِصْفِ یَوْمٍ کان مقدارُهُ خمسمائةَ عامٍ.»
: ман бо гуруҳе будам аз фуқарои муҳоҷирин ки эшон баъзе аз андоми худ бпўшидаҳ буданд ба баъзи дигарон аз бараҳнагӣу қорӣ бар мо мехонд ва мо самоъ мекардем яъне истимоъи қироати вайро . То пайғомбари алайҳ ассалом биёмад ва бар сари мо битсод чун қории вайро бидид хомӯш шуд . Пайғомбари алайҳи ассалом бар мо салом гуфт ва гуфт : « андар чаҳ кор будед ? » гуфтем : « ё расӯли аллоҳ , қорӣ мехонд ва мо самоъ мекардем хондан ӯро . » онгоҳ пайғомбар гуфт , алайҳи ассалом : « алҳмдллаҳ ки андари уммати ман гуруҳеи офарид ки маро бифармуд то андари суҳбати эшон сабр кунам . » онгоҳи андари миён мо бинишаст чун яке аз мо то худро баробар мо кард . Пас ҳалқа карданд он гуруҳ ,у каси андари миёни мо пайғамбарро алайҳи ассалом аз эшон боз наме шинохт . Онгоҳи мари эшонро гуфт : « бишорати мари шуморо , эй даравишони муҳоҷирён , ба фирӯзии тамоми андари рӯзи қиёмат ки андар ойед ба биҳишти пеш аз тавонгарон ба ним рӯз ва он панҷсад солаи умр буд . »
: من با گروهی بودم از فقرای مهاجرین که ایشان بعضی از اندام خود بپوشیده بودند به بعض دیگران از برهنگی و قاری بر ما می‌خواند و ما سماع می‌کردیم یعنی استماع قرائت وی را. تا پیغامبر علیه السّلام بیامد و بر سر ما بیتساد چون قاری وی را بدید خاموش شد. پیغامبر علیه السّلام بر ما سلام گفت و گفت: «اندر چه کار بودید؟» گفتیم: «یا رسول اللّه، قاری می‌خواند و ما سماع می‌کردیم خواندن او را.» آنگاه پیغامبر گفت، علیه السّلام: «الحمدللّه که اندر امت من گروهی آفرید که مرا بفرمود تا اندر صحبت ایشان صبر کنم.» آنگاه اندر میان ما بنشست چون یکی از ما تا خود را برابر ما کرد. پس حلقه کردند آن گروه، و کس اندر میان ما پیغمبر را علیه السّلام از ایشان باز نمی‌شناخت. آنگاه مر ایشان را گفت: «بشارت مر شما را، ای درویشان مهاجریان، به فیروزی تمام اندر روز قیامت که اندر آیید به بهشت پیش از توانگران به نیم روز و آن پانصد ساله عمر بود.»
Ва ин хабарро ба чанд ривояти мухталифи биоранд , аммо ихтилофи андар иборатаст . Маънии ҳама дурустаст .
و این خبر را به چند روایت مختلف بیارند، اما اختلاف اندر عبارت است. معنی همه درست است.