Бидон ки самоъро андари табоиъи ҳукмҳои мухталифаст , ҳамчунон ки иродати андари дилҳо мухталифаст , ва ситам бошад ки касе мари онро бар як ҳукм қатъ кунад .

بدان که سماع را اندر طبایع حکم‌های مختلف است، همچنان که ارادت اندر دل‌ها مختلف است، و ستم باشد که کسی مر آن را بر یک حکم قطع کند.

Ва ҷумлаи мустамеъон бар ду гӯнаанд : яке он ки маънӣ шунаванду дигари он ки савту андари ин ҳар ду асли фавойид бисёрасту офот бисёр ; аз он чаҳ шунидани асвоти хуши ғалаён маънӣӣ бошад ки андари мардуми мураккаб буд агар ҳақ буд ҳақ ва агар ботил буд ботил касеро ки моя ба табъи фасод буд он чаҳ шунӯди ҳама фасод бошад .

و جملهٔ مستمعان بر دو گونه‌اند: یکی آن که معنی شنوند و دیگر آن که صوت و اندر این هر دو اصل فواید بسیار است و آفات بسیار؛ از آن‌چه شنیدن اصوات خوش غلیان معنیی باشد که اندر مردم مرکب بود اگر حق بود حق و اگر باطل بود باطل کسی را که مایه به طبع فساد بود آن‌چه شنود همه فساد باشد.

Ва ҷумлагии ин андари ҳикояти доўдълиаҳ ассалом бияёд ки чун ҳақи таъолии вайро хлиФт гардонид вайро савтӣ хуш доду ҳалқ ӯро мзомир гардониду кӯҳҳоро рсоил вай кард ; то ҳаддӣ ки вуҳушу туюр аз кӯҳу дашт ба самоъ омадандӣу оби боситодӣу мурғон аз ҳавои дарафтодӣ . Ва андари осор омадааст ки як моҳи он халқи андари он саҳрои ҳеҷ нхўрдндӣу атфоли нгристндӣ ва ҳеҷ шери нхўрдндӣу ҳаргоҳ ки халқ аз он ҷои бозгштндӣ бисёр мардум аз лиззати калому савту лаҳни вай мурда будандӣ ; то ҳаддӣ ки гӯйанд як бори ҳафтсад канизаки узро ба шумори баромад .

و جملگی این اندر حکایت داودعلیه السّلام بیاید که چون حق تعالی وی را خلیفت گردانید وی را صوتی خوش داد و حلق او را مزامیر گردانید و کوه‌ها را رسایل وی کرد؛ تا حدی که وحوش و طیور از کوه و دشت به سماع آمدندی و آب باستادی و مرغان از هوا درافتادی. و اندر آثار آمده است که یک ماه آن خلق اندر آن صحرا هیچ نخوردندی و اطفال نگریستندی و هیچ شیر نخوردندی و هرگاه که خلق از آن‌جا بازگشتندی بسیار مردم از لذت کلام و صوت و لحن وی مرده بودندی؛ تا حدی که گویند یک بار هفتصد کنیزک عَذرا به شمار برآمد.

Ва онгоҳ чун ҳақи таъолии хост ки мустамеъи савту мтобъи табъро ҷудо кунад аз аҳли ҳақу мустамеъи ҳақиқат , Иблисро ба дархости вайу ҳилау макр вай бимонад то ноӣу танбури бсохту андари баробари маҷлиси Довӯди алайҳи ассаломи маҷлисӣ фаро густаред то онон ки май савт Довӯд шуниданд ба ду гуруҳ шуданд : яке он ки аҳл шақоват буданду дигари он ки аҳли саодат . Он гуруҳ ба мзомири Иблис машғӯл шуданд ва ин гуруҳ ба асвот Довӯд бимонаданд ;у бози он ки аҳл маънӣ буданд савти Довӯду ғайри ваии андари пеши дил эшон набӯд ; аз он чаҳ ҳамаи ҳақ май диданд , агар мзомир дев шунидандӣ андари он фитнаи ҳақи дидандӣ ва агар савти Довӯди андари он ҳидояти ҳақ , аз кул бозмонданад ва аз мутаъаллиқот эъроз карданд ва ҳар дуро чунон ки буд бидиданд савобро ба савобу хаторо ба хато . Ва онро ки самоъи бад-ӣни навъ буд ҳарчӣ башнавад ҳама ҳалол бошадаш .

و آنگاه چون حق تعالی خواست که مستمع صوت و متابع طبع را جدا کند از اهل حق و مستمع حقیقت، ابلیس را به درخواست وی و حیله و مکر وی بماند تا نای و تنبور بساخت و اندر برابر مجلس داود علیه السّلام مجلسی فرا گسترید تا آنان که می صوت داود شنیدند به دو گروه شدند: یکی آن که اهل شقاوت بودند و دیگر آن که اهل سعادت. آن گروه به مزامیر ابلیس مشغول شدند و این گروه به اصوات داود بماندند؛ و باز آن که اهل معنی بودند صوت داود و غیر وی اندر پیش دل ایشان نبود؛ از آن‌چه همه حق می‌دیدند، اگر مزامیر دیو شنیدندی اندر آن فتنهٔ حق دیدندی و اگر صوت داود اندر آن هدایت حق، از کل بازماندند و از متعلقات اعراض کردند و هر دو را چنان‌که بود بدیدند صواب را به صواب و خطا را به خطا. و آن را که سماع بدین نوع بود هرچه بشنود همه حلال باشدش.

Ва гуруҳе гӯйанд аз муддаӣон ки : « моро самоъ бар хилоф ин меуфтад ки ҳаст . » ва ин маҳол бошад ; аз он чаҳ камоли вилояти он буд ки ҳар чизеи чунон бинӣ ки ҳаст то дида дуруст бошад ва агар бар хилофи бинӣ дуруст наёяд надидӣ ки пайғамбари алайҳи ассалом чаҳ гуфт ; қавла , алайҳи ассалом : « аллоҳами أрнои алأшёءи кмоҳӣ . Бор худоё бинмоӣ моро ҳар чизеи чунон ки онаст . » ва чун дидани дурусти мари чизҳоро он буд ки бибинӣ бар он сифат ки ҳаст , пас самоъи дуруст низ он буд ки бишинавӣ ҳар чизеро чунон ки ҳаст он чизи андари наъту ҳукм .

و گروهی گویند از مدعیان که: «ما را سماع بر خلاف این می‌افتد که هست.» و این محال باشد؛ از آن‌چه کمال ولایت آن بود که هر چیزی چنان بینی که هست تا دیده درست باشد و اگر بر خلاف بینی درست نیاید ندیدی که پیغمبر علیه السّلام چه گفت؛ قوله، علیه السّلام: «اللهُمَّ أرِنَا الْأشْیاءَ کماهی. بار خدایا بنمای ما را هر چیزی چنان که آن است.» و چون دیدنِ درست مر چیزها را آن بود که ببینی بر آن صفت که هست، پس سماع درست نیز آن بود که بشنوی هر چیزی را چنان که هست آن چیز اندر نعت و حکم.

Ва онон ки андари мзомир мафтӯн шаванд ва ба ҳўӣу лаҳв мақрун шаванд , аз онаст ки май ба хилоф он бишинаванд ки ҳаст . Агар бар мувофиқати ҳукми он самоъ кунандӣ аз ҳамаи офоти он брҳндӣ . Надидӣ ки аҳли залолати каломи худоӣ таъолӣ бишуниданду залолаташон бар залолат зиёдат шуд ? чунон ки нзри бен алҳорс гуфт : « ҳозои أсотири алأўлин »у Абдуллоҳи бен саъди бен абии срҳ ки котиби ваҳй буд гуфт : « Фтборки аллоҳи أҳсни алхолқин ( ۱۴/олмؤмнўн ) » ,у гуруҳеи дигар « сами астўии алии алърш ( ۵۴/олأъроФ ) »ро исботи макону ҷиҳату гуруҳе « вҷоءи рбки волмлки сафои сафо ( ۲۲/олФҷр ) »ро далели мҷиء ! чун дилашони маҳали залолат буд шунидани каломи раби алъзаҳи эшонро ҳеҷ суд надошт .

و آنان که اندر مزامیر مفتون شوند و به هوی و لهو مقرون شوند، از آن است که می به خلاف آن بشنوند که هست. اگر بر موافقت حکم آن سماع کنندی از همه آفات آن برهندی. ندیدی که اهل ضلالت کلام خدای تعالی بشنیدند و ضلالتشان بر ضلالت زیادت شد؟ چنان‌که نضر بن الحارث گفت: «هذا أساطیرُ الأوّلین» و عبداللّه بن سعد بن ابی سَرْح که کاتب وحی بود گفت: «فتبارکَ اللّهُ أحْسَنُ الخالِقینَ (۱۴/المؤمنون)»، و گروهی دیگر «ثمَّ اسْتوی علی العرشِ (۵۴/الأعراف)» را اثبات مکان و جهت و گروهی «وجاءَ ربُّکَ والْمَلَکُ صفّاً صفّاً (۲۲/الفجر)» را دلیل مَجیء! چون دلشان محل ضلالت بود شنیدن کلام رب العزه ایشان را هیچ سود نداشت.

Ва бози муваҳҳидон дар шеъри шоир назар карданд офаринандаи табъи варои диданду здоиндаҳи хотирашроу андари он эътибори феълро бар фоил далел карданд ; то он гуруҳи андари ҳақ гумроҳ шуданд ва ин гуруҳи андари ботил , роҳ ёфтанду инкори ин мкобраҳ эй аён бошад .

و باز موحدان در شعر شاعر نظر کردند آفرینندهٔ طبع ورا دیدند و زدایندهٔ خاطرش را و اندر آن اعتبار فعل را بر فاعل دلیل کردند؛ تا آن گروه اندر حق گمراه شدند و این گروه اندر باطل، راه یافتند و انکار این مکابره‌ای عیان باشد.