Фармуд ин ки мегӯйанд « дар нафаси одамӣ шарӣ ҳаст ки дар ҳайвонот ва сбоъ нест » на аз он рӯаст ки одамӣ азишон бадтараст , аз он рӯаст ки он хуии баду шари нафас ва шавамиҳоӣ ки дар одамаст барҳасби гавҳар хФӣаст ки дараваст ки ин ахлоқ ва шавамиҳоу шар , ҳиҷоби он гавҳар шудааст . Чндонкаҳи гавҳари нафистару азимтару шарифтар , ҳиҷоб ӯ бештар . Пас шавамӣу шару ахлоқи бади сабаби ҳиҷоби он гавҳар бӯдааст . Ва рафъи ин ҳуҷб мумкин нашавад ало ба муҷоҳидот бисёр ,у муҷоҳидатҳо ба анвоъаст ; аъзами муҷоҳидот омехтанаст бо ёроне ки рӯй ба ҳақ овардаанд ва азин олам эъроз кардаанд . Ҳеҷ муҷоҳидае сахттар азин нест ки бо ёрон солеҳ нишинад ки дидан эшон гудозашу аФнои он нафасаст . Ва азинаст ки мегӯйанд « чун мори чиҳил сол одамӣ набинад аждаҳо шавад » яъне ки касеро намебинад ки сабаби гудозаши шар ва шавамӣ ӯ шавад . Ҳар ҷо ки қуфл бузург ниҳанд дол бар онаст ки онҷои чизеи нафис ва смин ҳаст ва инки ҳар ҷои ҳиҷоби бузург , гавҳари беҳтар . Чунонк мор бар сар ганҷаст . Ту зиштии морро мубини нафоиси ганҷро бибин .

فرمود این که می‌گویند «در نفس آدمی شرّی هست که در حیوانات و سِباع نیست» نه از آن روست که آدمی ازیشان بدترست، از آن روست که آن خوی بد و شر نفس و شومی‌هایی که در آدم است برحسب گوهر خفی است که دروست که این اخلاق و شومی‌ها و شرّ، حجاب آن گوهر شده است. چندانکه گوهر نفیس‌تر و عظیم تر و شریف‌تر، حجاب او بیشتر. پس شومی و شرّ و اخلاق بد سبب حجاب آن گوهر بوده است. و رفع این حجب ممکن نشود الّا به مجاهدات بسیار، و مجاهدت‌ها به انواع است؛ اعظم مجاهدات آمیختن است با یارانی که روی به حقّ آورده‌اند و ازین عالم اعراض کرده‌اند. هیچ مجاهده‌ای سخت‌تر ازین نیست که با یاران صالح نشیند که دیدن ایشان گدازش و اِفنای آن نفس است. و ازین است که می‌گویند «چون مار چهل سال آدمی نبیند اژدها شود» یعنی که کسی را نمی‌بیند که سبب گدازشِ شرّ و شومی او شود. هر جا که قفل بزرگ نهند دال بر آن است که آنجا چیزی نفیس و ثمین هست و اینکه هر جا حجاب بزرگ، گوهر بهتر. چنانک مار بر سر گنج است. تو زشتی مار را مبین نفایس گنج را ببین.