Шӯй гуфташ чанд ҷӯии дахлу кишт
شوی گفتش چند جویی دخل و کشت
Худ чаҳ монад аз умри афзӯнтар гузашт
خود چه ماند از عمر افزونتر گذشت
Оқили андар беш ва нуқсон нанигарад
عاقل اندر بیش و نقصان ننگرد
Зонк ҳар ду ҳамчу силӣ бугзарад
زانک هر دو همچو سیلی بگذرد
Хоҳи софу хоҳи сайли тираи рӯ
خواه صاف و خواه سیل تیرهرو
Чун намепоед дамӣ аз вай магӯ
چون نمیپاید دمی از وی مگو
Андарин олами ҳазорон ҷонвар
اندرین عالم هزاران جانور
Май зайди хуши айш безеру зибр
میزید خوشعیش بی زیر و زبر
Шукр мегуяд худоро фохта
شکر میگوید خدا را فاخته
Бар дарахту барги шаби нои сохта
بر درخت و برگ شب نا ساخته
Ҳамд мегуяд худоро андалеб
حمد میگوید خدا را عندلیب
Коътмоди ризқ бар тест эй мҷиб
کاعتماد رزق بر تست ای مجیب
Бози дасти шоҳро карда навид
باز دست شاه را کرده نوید
Аз ҳамаи мурдори бибридаи умед
از همه مردار ببریده امید
Ҳамчунин аз пашшагирӣ то ба пел
همچنین از پشهگیری تا به پیل
Шуд аёли аллоҳу ҳақи нъми алмъил
شد عیال الله و حق نعم المعیل
Ин ҳамаи ғамҳо ки андари сина ҳост
این همه غمها که اندر سینههاست
Аз бухору гирди бод ва буд мост
از بخار و گردِ باد و بود ماست
Ин ғамон бех кун чун доси мост
این غمان بیخکن چون داس ماست
Ин чунин шуд ва ончунон васвоси мост
این چنین شد و آنچنان وسواس ماست
Дон ки ҳар ранҷии зи мурдани пораи ист
دان که هر رنجی ز مردن پارهایست
Ҷузви марг аз худ баронгар чораи ист
جزو مرگ از خود بران گر چارهایست
Чун зи ҷузв марг натавонӣ гурехт
چون ز جزو مرگ نتوانی گریخت
Дон ки ?калуш бар сарат хоҳанд рехт
دان که کلش بر سرت خواهند ریخت
Ҷузви марг ар гашти ширини мари туро
جزو مرگ ار گشت شیرین مر ترا
Дон ки ширин мекунад кулро худо
دان که شیرین میکند کل را خدا
Дардҳо аз марг меояд расӯл
دردها از مرگ میآید رسول
Аз расӯлаш рӯ магардон эй фузул
از رسولش رو مگردان ای فضول
Ҳар ки ширин май зайд ӯ талхи мард
هر که شیرین میزید او تلخ مرد
Ҳар ки ӯ танро пурситади ҷони набард
هر که او تن را پرستد جان نبرد
Гӯсфандонро зи саҳро май кашанд
گوسفندان را ز صحرا میکشند
Онки фарбеҳтар мари онро май кашанд
آنک فربهتر مر آن را میکشند
Шаби гузашт ва субҳ омад эй тмр
شب گذشت و صبح آمد ای تمر
Чандгирӣ ин фасонаи зари зи сар
چند گیری این فسانهٔ زر ز سر
Ту ҷавон будӣу қонеътар бадӣ
تو جوان بودی و قانعتر بدی
Зари талаби гаштӣ , худ аввали зари бадӣ
زر طلب گشتی، خود اول زر بدی
Рузи бадии пари мива чун косад шудӣ ?
رز بدی پر میوه چون کاسد شدی؟
Вақти мива пухтанат фосид шудӣ
وقت میوه پختنت فاسد شدی
Миваи ?ут бояд ки ширин тар шавад
میوهات باید که شیرینتر شود
Чун расани тобон , на вопас тар равад
چون رسن تابان، نه واپستر رود
Ҷуфти мое ҷуфт бояд ҳам сифат
جفت مایی جفت باید همصفت
То барояд корҳо бо маслиҳат
تا برآید کارها با مصلحت
Ҷуфт бояд бар мисол ҳамдигар
جفت باید بر مثال همدگر
Дар ду ҷуфти кафшу музей дар нигар
در دو جفت کفش و موزه در نگر
Гар яке кафш аз ду танг ояд ба по
گر یکی کفش از دو تنگ آید به پا
Ҳар ду ҷуфташ кор ноед мари туро
هر دو جفتش کار ناید مر ترا
Ҷуфт дар як хирад ваон дигари бузург
جفت در یک خرد وان دیگر بزرگ
Ҷуфти шер беша дидӣ ҳеҷ гург
جفت شیر بیشه دیدی هیچ گرگ
Рост ноед бар шутури ҷуфти ҷувол
راست ناید بر شتر جفت جوال
Он яке холӣ ва ин пари моли мол
آن یکی خالی و این پر مال مال
Ман рӯми сӯии қаноати дили қавӣ
من روم سوی قناعت دلقوی
Ту чаро сӯии шноът май рӯй
تو چرا سوی شناعت میروی
Марди қонеъ аз сари ихлосу сӯз
مرد قانع از سر اخلاص و سوز
Зин нсқ мегуфт бо зан то буруз
زین نسق میگفت با زن تا بروز