Кони ҷавон дар ҷусту ҷӯи бади ҳафт сол
کان جوان در جست و جو بد هفت سال
Аз хаёл васл гашта чун хаёл
از خیال وصل گشته چون خیال
Сояи ҳақ бар сари банда буд
سایهٔ حق بر سر بنده بود
Оқибат ҷӯянда ёбанда буд
عاقبت جوینده یابنده بود
Гуфт пайғомбар ки чун кӯбии дарӣ
گفت پیغامبر که چون کوبی دری
Оқибат зон дар бурун ояд сиррӣ
عاقبت زان در برون آید سری
Чун нишинӣ бар сари кӯй касе
چون نشینی بر سر کوی کسی
Оқибати бинии ту ҳам рӯй касе
عاقبت بینی تو هم روی کسی
Чун з чоҳӣ мекунӣ ҳар рӯзи хок
چون ز چاهی میکنی هر روز خاک
Оқибати андари рисӣ дар оби пок
عاقبت اندر رسی در آب پاک
Ҷумла донанд ин агар ту негроӣ
جمله دانند این اگر تو نگروی
Ҳар чаҳ май коряши рӯзии бдрўӣ
هر چه میکاریش روزی بدروی
Санг бар оҳан задӣ оташ наҷуст
سنگ بر آهن زدی آتش نجست
Ин набошад вари ббошди нодуруст
این نباشد ور بباشد نادرست
Онк рӯзӣ несташ бахту наҷот
آنک روزی نیستش بخت و نجات
Нанигарад ақлаши магар дар нодирот
ننگرد عقلش مگر در نادرات
Кони фалони кас кишт кард ва бар надошт
کان فلان کس کشت کرد و بر نداشت
Ва он садафи бараду садаф гавҳар надошт
و آن صدف برد و صدف گوهر نداشت
Балъами боъўру Иблиси лъин
بلعم باعور و ابلیس لعین
Суди номдшони ибодатҳоу дайн
سود نامدشان عبادتها و دین
Сад ҳазорон анбиёу раҳи равон
صد هزاران انبیا و رهروان
Ноед андари хотири он бадгумон
ناید اندر خاطر آن بدگمان
Ин дуро гирад ки торикӣ диҳад
این دو را گیرد که تاریکی دهد
Дар дилаши идбори ҷузи ин кӣ наад
در دلش ادبار جز این کی نهد
Баси ксо ки нон хӯрд дилшод ӯ
بس کسا که نان خورد دلشاد او
Марг ӯ гардад бигирад дар гулӯ
مرگ او گردد بگیرد در گلو
Пас ту эй идбори рӯи ҳам нон махӯр
پس تو ای ادبار رو هم نان مخور
То науфтӣ ҳамчу ӯ дар шӯру шар
تا نیفتی همچو او در شور و شر
Сад ҳазорон халқ нонҳо ме хуранд
صد هزاران خلق نانها میخورند
Зӯр меёбанд ва ҷон ме парваранд
زور مییابند و جان میپرورند
Ту бидон нодири куҷои афтода Эй
تو بدان نادر کجا افتادهای
Гар на маҳрӯмӣу аблаҳи зода Эй
گر نه محرومی و ابله زادهای
Ин ҷаҳони пари офтобу нури моҳ
این جهان پر آفتاب و نور ماه
ӯ биҳиштаи сари фурӯи барда ба чоҳ
او بهشته سر فرو برده به چاه
Ки агар ҳақаст пас кӯи равшанӣ
که اگر حقست پس کو روشنی
Сари з чаҳ бурдор ва бингар эй ?данӣ
سر ز چه بردار و بنگر ای دنی
Ҷумлаи олами шарқу ғарби он нур ёфт
جمله عالم شرق و غرب آن نور یافت
То ту дар чоҳӣ нахоҳад бар ту тофт
تا تو در چاهی نخواهد بر تو تافت
Чаҳ раҳо кун рӯ ба айвону курум
چه رها کن رو به ایوان و کروم
Кам ситез ӣнҷо бидон коллҷ шавам
کم ستیز اینجا بدان کاللج شوم
Ҳин магӯ коинки фулонӣ кишт кард
هین مگو کاینک فلانی کشت کرد
Дар фалони солии малах кишташ бихӯрад
در فلان سالی ملخ کشتش بخورد
Пас чаро корам ки ӣнҷо хавф ҳаст
پس چرا کارم که اینجا خوف هست
Ман чаро афшонами ин гандуми зи даст
من چرا افشانم این گندم ز دست
Ва онк ӯ нагузошт кишту кор ро
و آنک او نگذاشت کشت و کار را
Пар кунад кӯрии ту анбор ро
پر کند کوری تو انبار را
Чун дарӣ май кӯфт ӯ аз слўтӣ
چون دری میکوفت او از سلوتی
Оқибат дар ёфт рӯзии хилватӣ
عاقبت در یافت روزی خلوتی
Ҷуст аз бими асаси шаб ӯ ба боғ
جست از بیم عسس شب او به باغ
Ёри худро ёфт чун шамъу чароғ
یار خود را یافت چون شمع و چراغ
Гуфт созандаи сабабро он нафас
گفت سازندهٔ سبب را آن نفس
эй худои ту раҳматӣ кун бар асас
ای خدا تو رحمتی کن بر عسس
Ношносои ту сабабҳо карда Эй
ناشناسا تو سببها کردهای
Аз дар дӯзахи биҳиштами барда Эй
از در دوزخ بهشتم بردهای
Баҳр он кардӣ сабаби ин кор ро
بهر آن کردی سبب این کار را
То надорам хори ман як хор ро
تا ندارم خوار من یک خار را
Дар шикаст пой бахшад ҳақи парӣ
در شکست پای بخشد حق پری
Ҳам зи қаър чоҳ бигушоед дарӣ
هم ز قعر چاه بگشاید دری
Ту мубин ки бар дарахтӣ ё ба чоҳ
تو مبین که بر درختی یا به چاه
Ту марои байн ки манам мифтоҳи роҳ
تو مرا بین که منم مفتاح راه
Гар ту хоҳии боқӣ ин гуфту гӯ
گر تو خواهی باقی این گفت و گو
эй ахӣ дар дафтар чорам биҷӯ
ای اخی در دفتر چارم بجو