Ҳеҷ наққошӣ нагорд зини нақш
هیچ نقاشی نگارد زین نقش
Бе умеди нафъи баҳри айни нақш
بی امید نفع بهر عین نقش
Блаки баҳри миҳмонон ва кион
بلک بهر میهمانان و کهان
Ки ба фараҷа вораанд аз андҳон
که به فرجه وارهند از اندهان
Шодии бачагону ёди дӯстон
شادی بچگان و یاد دوستان
Дӯстони рафтаро аз нақши он
دوستان رفته را از نقش آن
Ҳеҷ кӯза гар кунад кӯзаи шитоб
هیچ کوزهگر کند کوزه شتاب
Баҳри айни кӯза на бар буии об
بهر عین کوزه نه بر بوی آب
Ҳеҷ коса гар кунад косаи тамом
هیچ کاسه گر کند کاسه تمام
Баҳри айни коса на баҳри таом
بهر عین کاسه نه بهر طعام
Ҳеҷ хаттотӣ нависад хат ба фан
هیچ خطاطی نویسد خط به فن
Баҳри айни хат на баҳри хондан
بهر عین خط نه بهر خواندن
Нақши зоҳири баҳр нақш ғоибаст
نقش ظاهر بهر نقش غایبست
Ваон барои ғоиб дигар бибаст
وان برای غایب دیگر ببست
То сеюм чорами даҳум бар май шимур
تا سوم چارم دهم بر میشمر
Ин фавойидро ба миқдори назар
این فواید را به مقدار نظر
Ҳам чу бозӣҳои шатранҷ эй писар
همچو بازیهای شطرنج ای پسر
Фоида ҳар лаъиб дар толии нигар
فایدهٔ هر لعب در تالی نگر
Ин ниҳоданд баҳри он лаъиби ниҳон
این نهادند بهر آن لعب نهان
Ваон барои он ва он баҳри фалон
وان برای آن و آن بهر فلان
Ҳам чунин дидаи ҷаҳоти андари ҷаҳот
همچنین دیده جهات اندر جهات
Дар паии ҳам то рисӣ дар бараду мот
در پی هم تا رسی در برد و مات
Аввал аз баҳр дувум бошад чунон
اول از بهر دوم باشد چنان
Ки шудан бар пояҳои нардбон
که شدن بر پایههای نردبان
Ва он дувуми баҳри сеюм май дони тамом
و آن دوم بهر سوم میدان تمام
То рисии ту пояи поя то ба бом
تا رسی تو پایه پایه تا به بام
Шаҳват хӯрдани зи баҳри он манӣ
شهوت خوردن ز بهر آن منی
Он манӣ аз баҳри наслу равшанӣ
آن منی از بهر نسل و روشنی
Кндбинш менабинад ғайри ин
کندبینش مینبیند غیر این
Ақл ӯ бесайр чун набут замин
عقل او بیسیر چون نبت زمین
Набутро чаҳ хонда чаҳ нохонда
نبت را چه خوانده چه ناخوانده
Ҳаст пой ӯ ба гул дар монда
هست پای او به گل در مانده
Гар сараш ҷунбад пери боди рӯ
گر سرش جنبد پیر باد رو
Ту ба сари ҷунбоняш ғарра машав
تو به سر جنبانیش غره مشو
Он сараш гуяд смъно эй сабо
آن سرش گوید سمعنا ای صبا
Пой ӯ гуяд ъсинои хлно
پای او گوید عصینا خلنا
Чун надорад сайр меронад чун ом
چون ندارد سیر میراند چون عام
Бар таваккул май наад чун кӯри гом
بر توکل مینهد چون کور گام
Бар таваккул то чаҳ ояд дар набард
بر توکل تا چه آید در نبرد
Чун таваккул кардан асҳоб нарад
چون توکل کردن اصحاب نرد
Вони назарҳое ки он афсурда нест
وآن نظرهایی که آن افسرده نیست
Ҷузи равандау ҷузи даранда парда нест
جز رونده و جز درندهٔ پرده نیست
Онч дар даҳ сол хоҳад омадан
آنچ در ده سال خواهد آمدن
Ин замон бинад ба чашми хештан
این زمان بیند به چشم خویشتن
Ҳам чунин ҳар кас ба андозаи назар
همچنین هر کس به اندازهٔ نظر
Ғайб ва мстқбл бибинад хайри вшр
غیب و مستقبل ببیند خیر وشر
Чунк сади пешу сад пас намонад
چونک سد پیش و سد پس نماند
Шуд гузораи чашму лавҳ ғайб хонд
شد گذاره چشم و لوح غیب خواند
Чун назар пас кард то бадви вуҷӯд
چون نظر پس کرد تا بدو وجود
Моҷаро ва оғоз ҳастӣ рӯ намӯд
ماجرا و آغاز هستی رو نمود
Баҳси амлоки замин бо кибриё
بحث املاک زمین با کبریا
Дар Халифа кардани бобои мо
در خلیفه کردن بابای ما
Чун назар дар пеши афканд ӯ бидид
چون نظر در پیش افکند او بدید
Онч хоҳад буд то маҳшари падед
آنچ خواهد بود تا محشر پدید
Пас з пас мебинад ӯ то асли асл
پس ز پس میبیند او تا اصل اصل
Пеш мебинад аён то рӯзи фасл
پیش میبیند عیان تا روز فصل
Ҳар касе андозаи равшани дилӣ
هر کسی اندازهٔ روشندلی
Ғайбро бинад ба қадари сайқалӣ
غیب را بیند به قدر صیقلی
Ҳар ки сайқал беш кард ӯ беш дид
هر که صیقل بیش کرد او بیش دید
Бештар омад бирав сӯрати падед
بیشتر آمد برو صورت پدید
Гар ту гӯйии кони сафо фазл худост
گر تو گویی کان صفا فضل خداست
Низ ин тавфиқи сайқал зон атост
نیز این توفیق صیقل زان عطاست
Қадар ҳиммат бошад он ҷаҳду дуо
قدر همت باشد آن جهد و دعا
Лӣси ллонсони алои мо саъй
لیس للانسان الا ما سعی
Воҳб ҳиммат худовандасту бас
واهب همت خداوندست و بس
Ҳиммат шоҳӣ надорад ҳеҷ хас
همت شاهی ندارد هیچ خس
Нест тахсӣси худои касро ба кор
نیست تخصیص خدا کس را به کار
Монеъи тўъу муроду ихтиёр
مانع طوع و مراد و اختیار
Лек чун ранҷӣ диҳад бадбахт ро
لیک چون رنجی دهد بدبخت را
ӯ гурезанд ба куфрони рахт ро
او گریزاند به کفران رخت را
Некбахтиро чу ҳақ ранҷӣ диҳад
نیکبختی را چو حق رنجی دهد
Рахтро наздиктар во май наад
رخت را نزدیکتر وا مینهد
Баддилон аз бими ҷон дар корзор
بددلان از بیم جان در کارزار
Карда асбоби ҳазимати ихтиёр
کرده اسباب هزیمت اختیار
Прдлон дар ҷанги ҳам аз бими ҷон
پردلان در جنگ هم از بیم جان
Ҳамла карда сӯии сафи душманон
حمله کرده سوی صف دشمنان
Рустамонро тарсу ғами вои пеши барад
رستمان را ترس و غم وا پیش برد
Ҳам зи тарси он баддили андари хеши мард
هم ز ترس آن بددل اندر خویش مرد
Чун маҳак омад балоу бими ҷон
چون محک آمد بلا و بیم جان
Зон падед ояд шуҷоъ аз ҳар ҷбон
زان پدید آید شجاع از هر جبان