Барозандаи тоҷу тахту кулоҳ

برازنده تاج و تخت و کلاه

Хдиўи ҷавони бахти аббоси шоҳ

خدیو جوان بخت عباس شاه

Чу бар тахт фармонравойӣ нишаст

چو بر تخت فرمانروایی نشست

Ба назм мамолик баровард даст

به نظم ممالک برآورد دست

Нсқ кард аз илми кори огаҳӣ

نسق کرد از علم کار آگهی

Ба Фрмонбрии кори фармондиҳӣ

به فرمانبری کار فرماندهی

Ба талқини давлат дар оғози кор

به تلقین دولت در آغاز کار

Ҳудӯд худоӣ намӯд устувор

حدود خدایی نمود استوار

Напечед он зубдаи аслу фаръ

نپیچید آن زبده اصل و فرع

Сари тоъат аз хати фармони шаръ

سر طاعت از خط فرمان شرع

Асар дар ҷаҳон аз муноҳӣ наҳашт

اثر در جهان از مناهی نهشت

зи тақво ҷаҳон шуд чу хуррами биҳишт

ز تقوی جهان شد چو خرم بهشت

Ба даврони манъаш май лолаи ранг

به دوران منعش می لاله رنگ

Ниҳони гашт чун лаъл дар сулби санг

نهان گشت چون لعل در صلب سنگ

Шуд аз исмат ӯ ҷаҳони ончунон

شد از عصمت او جهان آنچنان

Ки шуд пардагии Зуҳра бар осмон

که شد پردگی زهره بر آسمان

Азон шаҳриёрон рӯй замин

ازان شهریاران روی زمین

Гузоранд бар остонаши ҷабин

گذارند بر آستانش جبین

Ки он подшоҳи млоики сипоҳ

که آن پادشاه ملایک سپاه

Напечад сар аз хати ҳукми илоҳ

نپیچد سر از خط حکم اله

зи адл ончунон зад салои амон

ز عدل آنچنان زد صلای امان

Ки дарбаста шуд хонаҳои камон

که دربسته شد خانه های کمان

Ба аҳдаши чунон зулм ноёб шуд

به عهدش چنان ظلم نایاب شد

Ки дар теғ , ҷавҳари раг хоб шуд

که در تیغ، جوهر رگ خواب شد

Шуд аз бахт ӯ бахти олами ҷавон

شد از بخت او بخت عالم جوان

Чон каз баҳорони замину замон

چان کز بهاران زمین و زمان

зи халқи хуши он баҳри пнҳоўрст

ز خلق خوش آن بحر پنهاورست

Ки ботини гуҳар , зоҳираш анбараст

که باطن گهر، ظاهرش عنبرست

Дилаши кӯҳу дарё буд сина аш

دلش کوه و دریا بود سینه اش

Хиради гавҳару мағзи ганҷина аш

خرد گوهر و مغز گنجینه اش

Қазоӣ илоҳӣаст дар рӯзи разм

قضای الهی است در روز رزم

Биҳишт худоӣаст ҳангоми базм

بهشت خدایی است هنگام بزم

Илм бар сари он хдиўи замон

علم بر سر آن خدیو زمان

Буд киштии Нӯҳро бодбон

بود کشتی نوح را بادبان

Муҳӣтӣаст аз дасти гавҳари нисор

محیطی است از دست گوهر نثار

Ки дорад зи домони соили канор

که دارد ز دامان سایل کنار

зи ҷўдш заъифон шуданд ончунон

ز جودش ضعیفان شدند آنچنان

Ки гавҳар арақ мекунад ресмон

که گوهر عرق می کند ریسمان

Ятемон ба даврони он адли кеш

یتیمان به دوران آن عدل کیش

Бишӯйанд дар оби гуҳар рӯй хеш

بشویند در آب گهر روی خویش

Замини пари дил аз поя тахт ӯст

زمین پر دل از پایه تخت اوست

Фалаки сабз аз соя бахт ӯст

فلک سبز از سایه بخت اوست

Наяндешад аз шӯру ошӯби ҷанг

نیندیشد از شور و آشوب جنگ

Ки тӯфон буд рӯзи иди наҳанг

که طوفان بود روز عید نهنگ

Ба имдод лашкар надорад ниёз

به امداد لشکر ندارد نیاز

Ки хуршед танҳо кунад трктоз

که خورشید تنها کند ترکتاز

Нагардад дами теғаш аз корзор

نگردد دم تیغش از کارزار

Ки дорад дам аз соҳиби зулфиқор

که دارد دم از صاحب ذوالفقار

Чанорӣ ки гардад зи теғаши қалам

چناری که گردد ز تیغش قلم

Шавад ҷавҳараши мавҷи баҳри адам

شود جوهرش موج بحر عدم

Ба сарпанҷаи мардии он пуршукӯҳ

به سرپنجه مردی آن پرشکوه

Бурун оварад теғ аз дасти кӯҳ

برون آورد تیغ از دست کوه

Хадангаш напарад ба боли уқоб

خدنگش نپرد به بال عقاب

зи пар бе ниёзаст тири шаҳоб

ز پر بی نیازست تیر شهاب

зи тиру камон чун шавад разми соз

ز تیر و کمان چون شود رزم ساز

Даҳан ҳо бимонад чу сӯфори боз

دهن ها بماند چو سوفار باز

Шуд аз наъли асбон дар он дашти кин

شد از نعل اسبان در آن دشت کین

Чу моҳии зираи пӯш , гови замин

چو ماهی زره پوش، گاو زمین

Чунон ҷӯш зад хӯни гарданкашон

چنان جوش زد خون گردنکشان

Ки шуд ҷӯии хӯн бар фалаки каҳкашон

که شد جوی خون بر فلک کهکشان

Чу шерони зи ғайрат дар он арсаи мард

چو شیران ز غیرت در آن عرصه مرد

Баровардӣ аз худ силаҳи набард

برآوردی از خود سلاح نبرد

Намӯдӣ дар он базм ҳар пурҷигар

نمودی در آن بزم هر پرجگر

Ҳам аз нохуни хеши теғу сипар

هم از ناخن خویش تیغ و سپر

Чунон ларза бар дашти кини аўФтод

چنان لرزه بر دشت کین اوفتاد

Ки қоруни бурун аз замини аўФтод

که قارون برون از زمین اوفتاد

з қурбон кашиданд яксар камон

ز قربان کشیدند یکسر کمان

Ба якбор шуд пурҳилоли осмон

به یکبار شد پرهلال آسمان

зи баҳр камон хост абрии сиёҳ

ز بحر کمان خاست ابری سیاه

Ки боронаши бади новаки умри коҳ

که بارانش بد ناوک عمر کاه

Чунон бофти пар дар пари ҳам хаданг

چنان بافت پر در پر هم خدنگ

Ки шуд танг , майдони парвози танг

که شد تنگ، میدان پرواز تنگ

зи борони пайкони хорои гузор

ز باران پیکان خارا گذار

Фишонданд гирд аз рухи корзор

فشاندند گرد از رخ کارزار

Чунон тир дар фил шуд ҷойгир

چنان تیر در فیل شد جایگیر

Ки хартум ӯ гашти қандили тир

که خرطوم او گشت قندیل تیر

зи пайкони дил хок шуд обдор

ز پیکان دل خاک شد آبدار

Фалак таркишӣ шуд пар аз тири мор

فلک ترکشی شد پر از تیر مار

Камони тоқи дарвозаи марг буд

کمان طاق دروازه مرگ بود

Ки саҳмаши дил аз прдлон май рабӯд

که سهمش دل از پردلان می ربود

Гузаштии чунон соф аз синаи тир

گذشتی چنان صاف از سینه تیر

Ки мавҷи сбкбол аз обгир

که موج سبکبال از آبگیر

Ба мардони кини новаки длгсл

به مردان کین ناوک دلگسل

зи пайкон дар он ҷанг медод дил

ز پیکان در آن جنگ می داد دل

Чу аз нохун тир нагушӯд кор

چو از ناخن تیر نگشود کار

Намуданд рмҳоварӣ ихтиёр

نمودند رمح آوری اختیار

Ба нӯки синони сад ҳазорон гиреҳ

به نوک سنان صد هزاران گره

Гушӯданд аз ҳалқаҳои зира

گشودند از حلقه های زره

Гузашт аз сари найзаҳо мавҷи хӯн

گذشت از سر نیزه ها موج خون

Фалак тоз шуд чун шафақи фавҷи хӯн

فلک تاز شد چون شفق فوج خون

Кашид аз синони ҷанги эшон ба тӯл

کشید از سنان جنگ ایشان به طول

Далерон шуданд аз ду ҷониби малул

دلیران شدند از دو جانب ملول

Фиканданд аз кафи синон бе диранг

فکندند از کف سنان بی درنگ

Ба гурз ва ба шамшери бурданди чанг

به گرز و به شمشیر بردند چنگ

Қиёмати зи шамшер боло гирифт

قیامت ز شمشیر بالا گرفت

зи гурзи гарон , кӯҳ саҳро гирифт

ز گرز گران، کوه صحرا گرفت

Чунон теғ борид аз пеш ва пас

چنان تیغ بارید از پیش و پس

Ки сад чок шуд худҳо чун ҷарас

که صد چاک شد خودها چون جرس

Кашиданд теғ аз миёни он ду фавҷ

کشیدند تیغ از میان آن دو فوج

Фитоданд дар ҳам чу аз боди мавҷ

فتادند در هم چو از باد موج

Ба якдигар омехтанд он ду саф

به یکدیگر آمیختند آن دو صف

Чу дар ҳолати панҷагирӣ ду каф

چو در حالت پنجه گیری دو کف

зи мағзи далерони оҳани қабо

ز مغز دلیران آهن قبا

Каф оварад бар сари муҳӣти бало

کف آورد بر سر محیط بلا

зи маҳтоби шамшери равшани гуҳар

ز مهتاب شمشیر روشن گهر

Зира чун каттони рехт аз икдгр

زره چون کتان ریخت از یکدگر

Ба икдми сипарҳои домани фарох

به یکدم سپرهای دامن فراخ

з шамшер шуд ҳамчуи гули шохи шох

ز شمشیر شد همچو گل شاخ شاخ

Сипари киште буд бар оби теғ

سپر کشتیی بود بر آب تیغ

Ки бади тору пудаши зи мавҷи дареғ

که بد تار و پودش ز موج دریغ

Замини ҳамчуи ғаввоси дарёи сипар

زمین همچو غواص دریا سپر

Фурӯи барад дар оби шамшери сар

فرو برد در آب شمشیر سر

Давидии чунон теғ дар ҷисму рӯҳ

دویدی چنان تیغ در جسم و روح

Ки дар кӯчаи раги шароби сабӯҳ

که در کوچه رگ شراب صبوح

Ба шамшер , гардони зи хартуми фил

به شمشیر، گردان ز خرطوم فیل

Ҷудо карда наҳрии зи дарёии нил

جدا کرده نهری ز دریای نیل

Замин буд дарёи зи хӯни аду

زمین بود دریا ز خون عدو

зи шамшери каҷ , мавҷи хўнриз ӯ

ز شمشیر کج، موج خونریز او

Фитода дар он баҳри хӯн бе ҳисоб

فتاده در آن بحر خون بی حساب

Кулоҳу камари ҳамчуи мавҷу ҳубоб

کلاه و کمر همچو موج و حباب

Нами хӯн баландӣ гирифт ончунон

نم خون بلندی گرفت آنچنان

Ки шуд як варақи дафтари осмон

که شد یک ورق دفتر آسمان

Фурӯ хӯрд хӯни бас ки дарёии хок

فرو خورد خون بس که دریای خاک

Чу авроқ гул шуд тибқҳои хок

چو اوراق گل شد طبق های خاک

Чунон танг шуд арса бар прдлон

چنان تنگ شد عرصه بر پردلان

Ки шуд теғ дар қабзаи худ ниҳон

که شد تیغ در قبضه خود نهان

зи бас танг шуд арсаи корзор

ز بس تنگ شد عرصه کارزار

намеёфт майдон ҷустани шарор

نمی یافت میدان جستن شرار

зи барқ синон шуд ҷигарҳо кабоб

ز برق سنان شد جگرها کباب

зи пайкон ба чашми зираи гашти об

ز پیکان به چشم زره گشت آب

Тани мард аз танагии корзор

تن مرد از تنگی کارزار

зи ҷавшани баромад чу аз пӯсти мор

ز جوشن برآمد چو از پوست مار

Шуд аз захми шамшери алмоси кеш

شد از زخم شمشیر الماس کیش

Сари найзаҳо ҳамчуи мисвок , риш

سر نیزه ها همچو مسواک، ریش

Синонҳои хаттӣ ба рагҳои ҷисм

سنانهای خطی به رگهای جسم

Ниҳон чун алифи гашт дар мади бисми

نهان چون الف گشت در مد بسم

Шуд аз баси раги ҷон бар ӯ гашти ҷамъ

شد از بس رگ جان بر او گشت جمع

Сари найза аз риштаи ҷон чу шамъ

سر نیزه از رشته جان چو شمع

з ҳар ҷонибии хишти парон шуда

ز هر جانبی خشت پران شده

Азуи қолаби мард беҷон шуда

ازو قالب مرد بی جان شده

Хиради мондаи ҳайрон дар он моҷаро

خرد مانده حیران در آن ماجرا

Ки хиштаст парону қолаби баҷо

که خشت است پران و قالب بجا

Шуд аз хишти оҳан дар он корзор

شد از خشت آهن در آن کارزار

Баннои набард аз ду сӯи устувор

بنای نبرد از دو سو استوار

зи фили ончунон хишти парони гузашт

ز فیل آنچنان خشت پران گذشت

Каз абри сияҳи барқи рахшони гузашт

کز ابر سیه برق رخشان گذشت

Халал ёфт аз гурзи дандони пел

خلل یافت از گرز دندان پیل

Шикаст аз гаронӣ пул равад нил

شکست از گرانی پل رود نیل

зи гурзи андари он арсаи пои лғз

ز گرز اندر آن عرصه پای لغز

Сар фил гардид кӯҳи ду мағз

سر فیل گردید کوه دو مغز

Тазалзул дар он зинда филон фитод

تزلزل در آن زنده فیلان فتاد

Чу абрӣ ки гардад парешони зи бод

چو ابری که گردد پریشان ز باد

Тиҳии гашт аз Филбони пушти фил

تهی گشت از فیلبان پشت فیل

Фурӯи баради фиръавнро равад нил

فرو برد فرعون را رود نیل

з боридани гурз дар дашти кин

ز باریدن گرز در دشت کین

Дилу гарда хок шуд оҳанӣн

دل و گرده خاک شد آهنین

Ҳаво аз нами теғ шингарф шуд

هوا از نم تیغ شنگرف شد

зи мағзи парешони пар аз барф шуд

ز مغز پریشان پر از برف شد

Ба хӯн лаъл шуд найзаҳои сифед

به خون لعل شد نیزه های سفید

Ҳавои гашт чун бешаи сурхи бед

هوا گشت چون بیشه سرخ بید

зи баси муҳраи пушт бар хоки рехт

ز بس مهره پشت بر خاک ریخت

Ту гуфтӣ ки тасбеҳ анҷум гусехт

تو گفتی که تسبیح انجم گسیخت

Каманди далерон дар он гирди пок

کمند دلیران در آن گرد پاک

Ниҳон монад чун дом дар зери хок

نهان ماند چون دام در زیر خاک

Шуд аз гирд , шамшери мардони ҷанг

شد از گرد، شمشیر مردان جنگ

Гарони хез чун сабзаи зери санг

گران خیز چون سبزه زیر سنگ

Дар он паҳни саҳрои зи гирду ғубор

در آن پهن صحرا ز گرد و غبار

Ҳисорӣ шуд он лашкар бе шумор

حصاری شد آن لشکر بی شمار

Дар он дашти хунхор , тӯфони гирд

در آن دشت خونخوار، طوفان گرد

Басии мурдаро зинда дар хок кард

بسی مرده را زنده در خاک کرد

Ситора шуд аз гирд бар осмон

ستاره شد از گرد بر آسمان

Чу тухмӣ ки дар хок монад ниҳон

چو تخمی که در خاک ماند نهان

зи гирди сипаҳ , куштаи баъд аз ҳалок

ز گرد سپه، کشته بعد از هلاک

Науфтодӣ аз хонаи зин ба хок

نیفتادی از خانه زین به خاک

Пар аз хок гардид домони рӯҳ

پر از خاک گردید دامان روح

Забонҳо шуд аз гирд , савҳони рӯҳ

زبانها شد از گرد، سوهان روح

Ғубор сипаҳ рафт бар каҳкашон

غبار سپه رفت بر کهکشان

Пар аз хок шуд каллаи осмон

پر از خاک شد کله آسمان

Сипарҳои заррини зи гирди сипоҳ

سپرهای زرین ز گرد سپاه

Намӯдӣ чу аз пардаи абр , моҳ

نمودی چو از پرده ابر، ماه

зи гирди ончунон об ноёб шуд

ز گرد آنچنان آب نایاب شد

Ки дар баҳр , моҳӣ чу қуллоб шуд

که در بحر، ماهی چو قلاب شد

Каманди ошнои гашти дасту бағал

کمند آشنا گشت دست و بغل

Ҷилав рез омад ба майдони аҷал

جلو ریز آمد به میدان اجل

зи найза дар он арсаи пари ҷадал

ز نیزه در آن عرصه پر جدل

Ба чандини Асо роҳ мерафт аҷал

به چندین عصا راه می رفت اجل

Далерон дар он арсаи пари ҷадал

دلیران در آن عرصه پر جدل

Ба ҷон мехариданд марг аз аҷал

به جان می خریدند مرگ از اجل

Ба сад чашми ҳайрони аҷал дар миён

به صد چشم حیران اجل در میان

Ки гирад зи даст ки нақди равон

که گیرد ز دست که نقد روان

зи худ дашти дарёии хунхор буд

ز خود دشت دریای خونخوار بود

Дар ӯ куштаи пинҳон чу кҳсор буд

در او کشته پنهان چو کهسار بود

Ба киштӣ дар он қулзум бе канор

به کشتی در آن قلزم بی کنار

Намӯдӣ аҷали ҷони мардуми шикор

نمودی اجل جان مردم شکار

Бисотӣ фиканданд дар корзор

بساطی فکندند در کارزار

Ки будаш зи тиру синони пуду тор

که بودش ز تیر و سنان پود و تار

Фитода ба зери сами мураккабон

فتاده به زیر سم مرکبان

Чу реги равон , нақдҳои равон

چو ریگ روان، نقدهای روان

Сари бахти душман нигунсор шуд

سر بخت دشمن نگونسار شد

з хобондани теғ бедор шуд

ز خواباندن تیغ بیدار شد

Дилу дасти ҷанговарон сард шуд

دل و دست جنگاوران سرد شد

Сипарҳо чу барги хазон зард шуд

سپرها چو برگ خزان زرد شد

Зираи пӯш азон арсаи пурситез

زره پوش ازان عرصه پرستیز

Ба сад чашм май ҷусти роҳи гурез

به صد چشم می جست راه گریز

Намонад аз сафи душманони икқлм

نماند از صف دشمنان یکقلم

Ҷузи ангушти зинҳори дигари илм

جز انگشت زنهار دیگر علم

Ба як захм аз новаки синаи тоб

به یک زخم از ناوک سینه تاب

Кашад сайдроу намояди кабоб

کشد صید را و نماید کباب

Касеро ки пардохт аз ҷони бадан

کسی را که پرداخت از جان بدن

Ба ҷузи боли каркаси наёбади кафан

به جز بال کرکس نیابد کفن

Зира дар бар ӯ надидааст кас

زره در بر او ندیده است کس

Ки симурғро нест ҷо дар қафас

که سیمرغ را نیست جا در قفس

Синонаш кунад дар сафи трктоз

سنانش کند در صف ترکتاز

Забони аҷалро ба душмани дароз

زبان اجل را به دشمن دراز

Кунад найза дар хок чун устувор

کند نیزه در خاک چون استوار

Шавад синаи гову моҳии фигор

شود سینه گاو و ماهی فگار

Науфтода дар ҷанг аз шасти пок

نیفتاده در جنگ از شست پاک

Чу оҳи ятемони хадангаш ба хок

چو آه یتیمان خدنگش به خاک

Каманди адугири он пуршукӯҳ

کمند عدوگیر آن پرشکوه

Гусастан надорад чу рагҳои кӯҳ

گسستن ندارد چو رگهای کوه

Чу аз чин камандаш кунад созу барг

چو از چین کمندش کند ساز و برگ

Даройад ба майдони ҷилави рез , марг

درآید به میدان جلو ریز، مرگ

Ба як ҳамла созад саронро хароб

به یک حمله سازد سران را خراب

Чу мавҷӣ ки тозад ба фавҷи ҳубоб

چو موجی که تازد به فوج حباب

Шиквааш агар ҳамлаи орад ба фил

شکوهش اگر حمله آرد به فیل

Диҳад кӯча аз бим чун равад нил

دهد کوچه از بیم چون رود نیل

Наҳангӣаст теғаш ба баҳри масоф

نهنگی است تیغش به بحر مصاف

Ки як луқма ӯ буд кӯҳи қоф

که یک لقمه او بود کوه قاف

Сипар дар пас пушти он пари шиква

سپر در پس پشت آن پر شکوه

Чу хуршеди тобанда бар пушти кӯҳ

چو خورشید تابنده بر پشت کوه

Кунад ҳалқаи ҷавшанаши рӯзи разм

کند حلقه جوشنش روز رزم

Ба касри адуи ҳукм аз рӯй ҷузам

به کسر عدو حکم از روی جزم

Қазои баст то найзаашро камар

قضا بست تا نیزه اش را کمر

Аҷал дар гиребони фурӯи баради сар

اجل در گریبان فرو برد سر

зи як майл гурзаш кашад дар вғо

ز یک میل گرزش کشد در وغا

Ба чашми зираи зи устихони тўтё

به چشم زره ز استخوان توتیا

Агар бесутунро дарорад ба зер

اگر بیستون را درآرد به زیر

Кунад устихон дар таниши ҷӯии шер

کند استخوان در تنش جوی شیر

зи ҳалами гаронсанг ӯ кӯҳсор

ز حلم گرانسنگ او کوهسار

з лола кунад хӯни арақ ҳар баҳор

ز لاله کند خون عرق هر بهار

Тавон дидан аз парчами он синон

توان دیدن از پرچم آن سنان

эй зафарро баланди ошён

همای ظفر را بلند آشیان

Чу теғаш шавад аз ниёами ошкор

چو تیغش شود از نیام آشکار

Бурун оварад аждаҳои сари зи ғор

برون آورد اژدها سر ز غار

Ба чавгон чу гӯии афканд бар фалак

به چوگان چو گوی افکند بر فلک

Шавад чашми хуршедро мардумак

شود چشم خورشید را مردمک

Дирафшаш буд субҳи умеди фатҳ

درفشش بود صبح امید فتح

Ки як ахтар ӯст хуршеди фатҳ

که یک اختر اوست خورشید فتح

Гар аз қомат чун синони дилбарон

گر از قامت چون سنان دلبران

Фиканданд афсари зи фарқи сарон

فکندند افسر ز فرق سران

Тамошои он найзаи дилрабо

تماشای آن نیزه دلربا

Саронро сроФкнд дар зери по

سران را سرافکند در زیر پا

зи иқбол ӯ фатҳи соҳиби ҷигар

ز اقبال او فتح صاحب جگر

зи теғи каҷаши рости пушти зафар

ز تیغ کجش راست پشت ظفر

Шикастии сафиро ба як чӯбаи тир

شکستی صفی را به یک چوبه تیر

Чу сатрӣ ки бар вай кашад хати дабир

چو سطری که بر وی کشد خط دبیر

Кашидӣ ба сарпанҷа он нараҳ шер

کشیدی به سرپنجه آن نره شیر

Раги кӯҳро ҳамчуи мӯ аз хамир

رگ کوه را همچو مو از خمیر

Ба ҳар кас ки аз хашм кардӣ нигоҳ

به هر کس که از خشم کردی نگاه

Шудӣ туъмаи барқ ҳамчун гиёҳ

شدی طعمه برق همچون گیاه

Чу пайкони сипоҳаши ҳамаи икдлнд

چو پیکان سپاهش همه یکدلند

Гушоянда уқда мушкиланд

گشاینده عقده مشکلند

Ҷигардору хўнриз ва гарданкашанд

جگردار و خونریز و گردنکشند

Чу мижгони ҳамаи тир як таркишанд

چو مژگان همه تیر یک ترکشند

Ба шери худо май расонади нажод

به شیر خدا می رساند نژاد

Гиронмояи аслӣ ки ин фаръи зод

گرانمایه اصلی که این فرع زاد

Бар ин хусрави тоҷдори офарин

بر این خسرو تاجدار آفرین

Ки тахташ буд пштбони замин

که تختش بود پشتبان زمین

* * *

***

* * *

***

Чу рӯз дигар меҳри заррини синон

چو روز دگر مهر زرین سنان

Зад аз кӯҳи шамшери худ бар Фсон

زد از کوه شمشیر خود بر فسان

зи субҳи ояти фатҳ бар худ дамид

ز صبح آیت فتح بر خود دمید

Ҷигаргоҳи шабро ба ханҷар дарид

جگرگاه شب را به خنجر درید

Ба хӯни шафақи теғро об дод

به خون شفق تیغ را آب داد

Ба тасхири гарданкашони рӯи ниҳод

به تسخیر گردنکشان رو نهاد

Ду лашкар ба новирди бархестанд

دو لشکر به ناورد برخاستند

Ду саф чун саф маҳшар оростанд

دو صف چون صف محشر آراستند

Азон фавҷи оҳан , илмҳои ол

ازان فوج آهن، علمهای آل

Намоён чу оташи зи теғи ҷибол

نمایان چو آتش ز تیغ جبال

зи дасти далерони хорои шиква

ز دست دلیران خارا شکوه

Синонҳо намоён чу рагҳои кӯҳ

سنان ها نمایان چو رگهای کوه

Шуд аз худ ҷавшани қабоёни кин

شد از خود جوشن قبایان کین

Ниҳони зери сарпӯш , хон замин

نهان زیر سرپوش، خوان زمین

зи наъли ткоўри замину муғок

ز نعل تکاور زمین و مغاک

Танурӣ шуд аз баҳри тӯфони хок

تنوری شد از بهر طوفان خاک

Чунон по фишурданд дар дашти кин

چنان پا فشردند در دشت کین

Ки шуд хиради зонуии гови замин

که شد خرد زانوی گاو زمین

Биёбон азон лашкари пуршукӯҳ

بیابان ازان لشکر پرشکوه

Шудаи чори паҳлу ба кирдори кӯҳ

شده چار پهلو به کردار کوه

Замини гашт дар нофи маркази ниҳон

زمین گشت در ناف مرکز نهان

Чу дар хол , ҳасани рухи дилбарон

چو در خال، حسن رخ دلبران

зи наъли сутурони хорошкн

ز نعل ستوران خاراشکن

Саворон дар маргро ҳалқаи зан

سواران در مرگ را حلقه زن

зи хартуми пелон дар он ҷанги гоҳ

ز خرطوم پیلان در آن جنگ گاه

Ба малики адам буд як кӯчаи роҳ

به ملک عدم بود یک کوچه راه

зи гирди осмони қулзум қӣр шуд

ز گرد آسمان قلزم قیر شد

Ситораи ҳамон ҷои замин гир шуд

ستاره همان جا زمین گیر شد

Чунон бар само рафт гирд аз смк

چنان بر سما رفت گرد از سمک

Ки гардид як бурҷи хокӣ , фалак

که گردید یک برج خاکی، فلک

зи тиру зи шамшери гирди вғо

ز تیر و ز شمشیر گرد وغا

Шабӣ буд обистани фитна ҳо

شبی بود آبستن فتنه ها

Дўоли ошнои гашт бо табли ҷанг

دوال آشنا گشت با طبل جنگ

Бипечед бар рӯй дарёи наҳанг

بپیچید بر روی دریا نهنگ

Баромади нафир аз дили курно

برآمد نفیر از دل کرنا

Даҳан боз кард аждаҳои бало

دهن باز کرد اژدهای بلا

Ба зоидани фитна , кӯси набард

به زاییدن فتنه، کوس نبرد

Чу обистанони нола бунёд кард

چو آبستنان ناله بنیاد کرد

Дар он размгоҳи қиёмати илм

در آن رزمگاه قیامت علم

Ду сад фитна зойед аз як шикам

دو صد فتنه زایید از یک شکم

Саломати сар худ гирифт аз миён

سلامت سر خود گرفت از میان

Амон гӯша кард аз ҷаҳон чун камон

امان گوشه کرد از جهان چون کمان

зи раҳи чашм молидан оғоз кард

ز ره چشم مالیدن آغاز کرد

Неи тири барги сафар соз кард

نی تیر برگ سفر ساز کرد

зи парчам гиреҳ зад синони мӯии сар

ز پرچم گره زد سنان موی سر

Ба хӯни рехтани басти даҳ ҷои камар

به خون ریختن بست ده جا کمر

Сипар кард гирдоварии хеш ро

سپر کرد گردآوری خویش را

зи пайкон камон дод дили кеш ро

ز پیکان کمان داد دل کیش را

Бипечед бар худ зи ғайрати каманд

بپیچید بر خود ز غیرت کمند

Чу девонагони теғи бигусасти банд

چو دیوانگان تیغ بگسست بند

Камари баст чун мори дӯзахи сиришт

کمر بست چون مار دوزخ سرشت

Ба қолаби тиҳӣ кардани халқ , хишт

به قالب تهی کردن خلق، خشت

Ба андоз мғзилон гурз хост

به انداز مغزیلان گرز خاست

зи хоби гарони кӯҳ Албурз хост

ز خواب گران کوه البرز خاست

зи парчами синони хома мӯӣ дошт

ز پرچم سنان خامه موی داشت

Ба хӯни сӯрати маргро май нигошт

به خون صورت مرگ را می نگاشت

зи ғридни шери мардони ҷанг

ز غریدن شیر مردان جنگ

Чу барги хазони рехти доғи паланг

چو برگ خزان ریخت داغ پلنگ

зи фарёди гардон дар он доругир

ز فریاد گردان در آن داروگیر

Фурӯи рехт дар бешаи чанголи шер

فرو ریخت در بیشه چنگال شیر

зи овози дандони кини оварон

ز آواز دندان کین آوران

Ҷаҳон шуд чу бозори оҳангарон

جهان شد چو بازار آهنگران