Бидон ки суҳбати кории азиз «аст » ва онро шароитаст , то мард дар он дуруст ояд .

بدان که صحبت کاری عزیز «است»و آن را شرایط است، تا مرد در آن درست آید.

Ва муаззамтарин он тарки хусумату қатъи эътирози астдри ҳамаи корҳо . Аз онкии суҳбати ёрӣ додани астбаҳи ҳама рӯй ва бор кашӣданаст ба ҳамаи ваҷҳ . Ва ин касеро мусаллам шавад ки дар маърифати ҳақи таъолии росих қадам бошад . То агар корӣ бинад ки муътоди нбўддонд ки натиҷа тақдираст , бидон эътироз накунад .

و معظم‌ترین آن ترک خصومت و قطع اعتراض استدر همه کارها. از آنکه صحبت یاری دادن استبه همه روی و بار کشیدن است به همه وجه. و این کسی را مسلم شود که در معرفت حق تعالی راسخ قدم باشد. تا اگر کاری بیند که معتاد نبودداند که نتیجهٔ تقدیر است، بدان اعتراض نکند.

Ҳақи таъолии расӯлро суҳбат бо касе фармуд ки эшон ба ҳақ наздик бошанд ки « восбри нФски маъаи аллазӣнаи идъўни рбҳми болғдоаҳи волъшии иридўни виҷҳа » , бо касоне нишин ки бомдоду шабонгоҳи толибу зокир мо бошанд ва аз мо мушоҳида хоҳанд .

حق تعالی رسول را صحبت با کسی فرمود که ایشان به حق نزدیک باشند که «واصبر نفسک مع الذین یدعون ربهم بالغداة والعشی یریدون وجهه»، با کسانی نشین که بامداد و شبانگاه طالب و ذاکر ما باشند و از ما مشاهده خواهند.

Ва дар ҷумлаи ҳақиқати суҳбати тарки инкор ва қтъоътрозаст ки суҳбат бо се навъ мардум тавонад буд : бо касе бузургтар , ё бо касе баробар , ё касе кеҳтар . Агар суҳбат бо бузургтар буд инкори аҳвол ва эътироз накунад аз ҷиҳат , ва агар бо кеҳтар буд ҳам набояд аз ҷиҳати шафқат , ва бо баробари ҷиҳати мурувват . Дар ҳар се ҳол шарт нест ва ин чунин кас азиз бошад .

و در جملهٔ حقیقت صحبت ترک انکار و قطعاعتراض است که صحبت با سه نوع مردم تواند بود: با کسی بزرگتر، یا با کسی برابر، یا کسی کهتر. اگر صحبت با بزرگتر بود انکار احوال و اعتراض نکند از جهت، و اگر با کهتر بود هم نباید از جهت شفقت، و با برابر جهت مروت. در هر سه حال شرط نیست و این چنین کس عزیز باشد.

Ва ин буд ки расӯл ҳиҷрат кард . Аз ҳамаи саҳобаи ҷзобўбкри сдиқ‑рзии аллоҳи ънҳ‑кс бо вай нарафт . Аз онкӣ ба ҳамаи ваҷҳеи шоистаи вай буду ҳақи таъолӣ ӯро ёр хонд , « азиқўли лсҳобаҳи лои тҳзни ани аллоҳи маъно » . Чун дар ғор рафт худро фидоӣ ӯ кард . Ҷома пора кард ва дар сӯрохҳо ниҳод ,у пошна дар як сӯрохи ниҳод ки ҷома намонда буд . Морпошнаҳ ӯро захм карду бнҷнбид ва нанолед . Аз онкии сид‑ълиаҳи алслўаҳи волслом‑ср бар зонуӣ ӯ ниҳода буд . Гуфт набояд ки бедор шавад ва ин тариқи муҳаббат буд ки май супурд .

و این بود که رسول هجرت کرد. از همهٔ صحابه جزابوبکر صدیق‑رضی‌اللّه عنه‑کس با وی نرفت. از آنکه به همه وجهی شایستهٔ وی بود و حق تعالی او را یار خواند، «اذیقول لصحابه لا تحزن ان اللّه معنا».چون در غار رفت خود را فدای او کرد. جامه پاره کرد و در سوراخها نهاد، و پاشنه در یک سوراخ نهاد که جامه نمانده بود. مارپاشنهٔ او را زخم کرد و بنجنبید و ننالید. از آنکه سید‑علیه الصلوة والسلام‑سر بر زانوی او نهاده بود. گفت نباید که بیدار شود و این طریق محبت بود که می‌سپرد.

Абулқосими қшири‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑дри одоб суҳбат овардааст ки дар он вақт ки дар суҳбати астодобўълидқоқбўдми ҳаргизи эътироз дар дил ман нигарадед дар муддати умр ва ӯ , дар вақте пеш ӯ нишаста будам бо худ андеша мекардам ки агар ҳқ‑сбҳонаҳи тъоли‑дри аҳди ман расӯл фиристад вайро дар дили худ чун ёбам ? ҳар чанд андеша кардам , чандон ҳурмати устод бар дили ман ғолиб буд ки гуфтам мумкин набӯд ки дайгарӣ дар дили худ қадре тавонам ниҳоди болои астодобўълии дқоқ .

ابوالقاسم قشیری‑رحمة اللّه علیه‑در آداب صحبت آورده است که در آن وقت که در صحبت استادابوعلیدقاقبودم هرگز اعتراض در دل من نگردید در مدت عمر و او، در وقتی پیش او نشسته بودم با خود اندیشه می‌کردم که اگر حق‑سبحانه تعالی‑در عهد من رسول فرستد وی را در دل خود چون یابم؟ هر چند اندیشه کردم، چندان حرمت استاد بر دل من غالب بود که گفتم ممکن نبود که دیگری در دل خود قدری توانم نهاد بالای استادابوعلی دقاق.

Абубакр тмстонигФтаҳаст суҳбат бо ҳақ доред агар тавонед , ё бо касе ки ӯро бо ҳақи таъолӣ вақте бошад , ё бо перӣ ки бо суҳбат ӯ аз даст ҷаҳл барраед . Бо ҳаркас суҳбат натавон дошт ки чун дуруст оядат ягонагӣ бояд дар ҳамаи аҳвол .

ابوبکر طمستانیگفته است صحبت با حق دارید اگر توانید، یا با کسی که او را با حق تعالی وقتی باشد،یا با پیری که با صحبت او از دست جهل برهید. با هرکس صحبت نتوان داشت که چون درست آیدت یگانگی باید در همه احوال.

Як нишон он бошад ки тасарруф дар моли якдигар нофиз доранд . Чунонкии мардии нздикоброҳими адҳм‑қдси аллоҳи рўҳҳ‑рФт . Гуфт орзӯманди суҳбати туам . Гуфт бидон шарт ки дасти ман дар моли ту чунон буд ки дасти ту дар моли худ . Ва ҳаркасии андарин мақом дуруст наёяд . Барои инаст ки бо ҳар кас суҳбат натавон кард .

یک نشان آن باشد که تصرف در مال یکدیگر نافذ دارند. چنانکه مردی نزدیکابراهیم ادهم‑قدس اللّه روحه‑رفت.گفت آرزومند صحبت توام. گفت بدان شرط که دست من در مال تو چنان بود که دست تو در مال خود. و هرکسی اندرین مقام درست نیاید. برای این است که با هر کس صحبت نتوان کرد.

Саҳли бен Абдуллоҳи алтстри‑рҳмаҳи аллоҳ ълиҳ‑чнин гуфт ки бо хоҷа бо ғифлату диҳхудоӣ бо мдоҳнту сӯфии ҷоҳил суҳбат мекунед ки ранҷ афзоед .

سهل بن عبداللّه التستری‑رحمة اللّه علیه‑چنین گفت که با خواجهٔ با غفلت و دهخدای با مداهنت و صوفی جاهل صحبت میکنید که رنج افزاید.

Дар боби суҳбат , машойихро сухан бисёраст ; ончии муҳимтар буд ёд кардему суханӣ ки ба зоҳири эшон таъаллуқ дорад бад-ӣни фасл хатм афтод волслм .

در باب صحبت، مشایخ را سخن بسیار است؛ آنچه مهمتر بود یاد کردیم و سخنی که به ظاهر ایشان تعلق دارد بدین فصل ختم افتاد والسلم.