Машойихи асрро калимот мутафовитаст дар маънии тасаввуфу дрмоҳит ӯ . Бар як ҳақиқати муттафиқ нашудаанд . Аз онкии иттифоқ дар моҳияти чизеи баъд аз итилоъ тавонад буд бар ҳақиқат ӯ ки Маҳмӯд буд ё мавсуф .
مشایخ عصر را کلمات متفاوت است در معنی تصوف و درماهیت او. بر یک حقیقت متفق نشدهاند. از آنکه اتفاق در ماهیت چیزی بعد از اطلاع تواند بود بر حقیقت او که محمود بود یا موصوف.
Аммо сифати камол ҳар касро бар ҳақиқат ӯ итилоъ ҳосил нашавад , алои чунон ки ӯ буд , бар қадари назари худ матлаъ гардаду дарҳаддии фаҳми худ иборат кунад аз он чиз .
اما صفت کمال هر کس را بر حقیقت او اطلاع حاصل نشود، الا چنان که او بود، بر قدر نظر خود مطلع گردد و درحد فهم خود عبارت کند از آن چیز.
Аммо аз он берун нест ки навъе аз тФридасту ягонагӣ ки равиши эшон ҳама дар нафй алойиқ бӯдааст .
اما از آن بیرون نیست که نوعی از تفرید است و یگانگی که روش ایشان همه در نفی علایق بوده است.
Ва ихтилофи ақоўили эшон аз ихтилофи аҳвол эшон бӯдааст ки ҳар як аз бузургон дар ҳолатӣ дигар бӯдаанд , ва ончӣ гуфтаанд ойӣнаи ҳолати он вақт , ва он лаҳзаи ҷамоли тасаввуф чунон намӯда бошад . Ва ҳар каси ҳикояти ҷамол чандон кунад ки дида бошад .
و اختلاف اقاویل ایشان از اختلاف احوال ایشان بوده است که هر یک از بزرگان در حالتی دیگر بودهاند، و آنچه گفتهاند آیینهٔ حالت آن وقت، و آن لحظه جمال تصوف چنان نموده باشد. و هر کس حکایت جمال چندان کند که دیده باشد.
Сухани эшон дар моҳияти он баъд дар моҳияти он аз руят ҳақиқат бӯдааст ки айн бар илми мақдам буд . Чун бибинад бигӯед , ва ӯ дар маънии қибла ҳақ гардаду пайваста бар тароват аслӣ бошад , аз онкии мадади дидори бовай буд . Илмӣ ки қоим ба маънӣ чунон набӯд ки ҳозир . Эшон гуфтаанд дар тасаввуф гуфтаанд .
سخن ایشان در ماهیت آن بعد در ماهیت آن از رؤیت حقیقت بوده است که عین بر علم مقدم بود. چون ببیند بگوید، و او در معنی قبلهٔ حق گردد و پیوسته بر طراوت اصلی باشد، از آنکه مدد دیدار باوی بود. علمی که قایم به معنی چنان نبود که حاضر. ایشان گفتهاند در تصوف گفتهاند.
Ва тасаввуф сифатӣаст ки ҳар кас ки бирав мавсуф шуд сифоти ансонс дар вай маъдӯм шуд . Сафоӣ сарф монад . Он сафо « ӣ » ойӣнаи ҳеҷ ба ғалат нанамояд . Ҳамаи он намояд ки бадви намоянд . Тасаввуф тасарруф напазирад ва такаллуф нахоҳад .
و تصوف صفتی است که هر کس که برو موصوف شد صفات انسانس در وی معدوم شد. صفای صرف ماند. آن صفا«ی» آیینه هیچ به غلط ننماید. همه آن نماید که بدو نمایند. تصوف تصرف نپذیرد و تکلف نخواهد.
Ҷнид‑қдси аллоҳи рӯҳаи алъзиз : «ро » ки Сайиди ин тайифааст савол карданд аз тасаввуф . КлФ дар ҳамаи аҳволу сукӯн бо ҳақи субҳонау таъолӣ дар ҳамаи авқот бе ҳеҷ ълоқт .
جنید‑قدس اللّه روحه العزیز:«را» که سید این طایفه است سؤال کردند از تصوف.کلف در همهٔ احوال و سکون با حق سبحانه و تعالی در همهٔ اوقات بیهیچ علاقت.
Азсрии сқти‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑оз тасаввуф пурседанд . Гуфт : сӯфӣ чун бодаст ки ҷои бўзд , ва чун хокаст ки ҳар кас қадам бирав наад , ва чун обаст ки ҳар чаҳ наҷис бошад бад ва пок кунанд , ва чун оташаст ки нур ӯ ба ҷой бирасад .
ازسری سقطی‑رحمة اللّه علیه‑از تصوف پرسیدند. گفت: صوفی چون بادست که جای بوزد، و چون خاک است که هر کس قدم برو نهد، و چون آب است که هر چه نجس باشد بد و پاک کنند، و چون آتش است که نور او به جای برسد.
АбуМуҳамади ҳрири‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : дар рафтан астаст ба ҳар хуй ки некӯтар бошад ,у берун шудааст аз ҳар хуӣ ки зишт тар бошад .
ابومحمد حریری‑رحمة اللّه علیه‑گفت: در رفتن است است به هر خوی که نیکوتر باشد، و بیرون شده است از هر خویی که زشتتر باشد.
Ҳусайни мнсўр‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : сӯфӣ онаст ки ҳеҷ кас ӯро напазирад , ва ӯ ҳеҷ касро напазирад .
حسین منصور‑رحمة اللّه علیه‑گفت: صوفی آن است که هیچ کس او را نپذیرد، و او هیچکس را نپذیرد.
Рўим‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : тасаввуфи дарвешии ихтиёр карданаст ва , суол нокарданаст ,у эсор кардан .
رویم‑رحمة اللّه علیه‑گفت: تصوف درویشی اختیار کردن است و، سوال ناکردن است، و ایثار کردن.
Маърӯфи крхи‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : тасаввуфи ҳақиқати корҳо нигоҳ доштанаст ва ба илми сухани гуфтан .
معروف کرخی‑رحمة اللّه علیه‑گفت: تصوف حقیقت کارها نگاه داشتن است و به علم سخن گفتن.
Боизид‑қдси аллоҳи рӯҳаи алъзиз‑гФт : тан ба бандагии спрдност .
بایزید‑قدس اللّه روحه العزیز‑گفت: تن به بندگی سپردناست.
Абулҳасани нўри‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : тасаввуф сокинаст онгаҳ ки наёбад ,у эсор карданаст онгаҳ ки биёбад .
ابوالحسن نوری‑رحمة اللّه علیه‑گفت: تصوف ساکن است آنگه که نیابد، و ایثار کردن است آنگه که بیابد.
Шбли‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : тасаввуф нишастанаст бо зикри худои ъзўи ҷл бе андешаи чизе .
شبلی‑رحمة اللّه علیه‑گفت: تصوف نشستن است با ذکر خدای عزو جل بیاندیشه چیزی.
Абубакри ктони‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гўид : сӯфии халқ карданаст . Ҳар ки зиёдат кард дасти барад .
ابوبکر کتانی‑رحمة اللّه علیه‑گوید:صوفی خلق کردن است. هر که زیادت کرد دست برد.
Буъалии рўдбори‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гўид : фурӯд омаданаст бар дар дӯст ва аз онҷо ноҷунбидан , агар чаҳ баронанд .
بوعلی رودباری‑رحمة اللّه علیه‑گوید: فرود آمدن است بر در دوست و از آنجا ناجنبیدن، اگر چه برانند.
Бутуроби нхшби‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : сӯфиро ҳеҷ чиз тира нигараданд ,у сӯфӣ ҳар чизеро софӣ гирданд .
بوتراب نخشبی‑رحمة اللّه علیه‑گفت: صوفی را هیچ چیز تیره نگرداند، و صوفی هر چیزی را صافی گرداند.
Қис‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : тасаввуф сабраст дар бало ва парҳезаст аз ҳаво .
قیس‑رحمة اللّه علیه‑گفت: تصوف صبر است در بلا و پرهیز است از هوا.
Иброҳӣми хўос‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : бузургӣ аз худ давр карданаст .
ابراهیم خواص‑رحمة اللّه علیه‑گفت: بزرگی از خود دور کردن است.
Ибни алҷло‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : тасаввуф дарвешӣаст ки онро ҳеҷ сабаб набошад .
ابن الجلا‑رحمة اللّه علیه‑گفت: تصوف درویشی است که آن را هیچ سبب نباشد.
Абӯи Абдуллоҳи хФиФ‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гўид : дили пок гардонӣданаст аз ризои халқ ҷустан .
ابو عبداللّه خفیف‑رحمة اللّه علیه‑گوید: دل پاک گردانیدن است از رضای خلق جستن.
Бўсҳли сълўки‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : тасаввуфи эъроз карданаст аз эътироз .
بوسهل صعلوکی‑رحمة اللّه علیه‑گفت: تصوف اعراض کردن است از اعتراض.
Смнўн‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : тасаввуф онаст ки ҳеҷ чизро малик худ накунӣ ва худ малики ҳеҷ кас нашӯй , аз онкӣ агар чизе малик кунӣ тасарруф карда бошӣ ва агар малик касе шӯии такаллуф ,у такаллуфу тасарруф дар тасаввуф маҳоласт . Корӣаст азалӣ то ба ки диҳанд , ҷома Эйаст бад-ӣни ҳудӯд дар бофта то дар ки пӯшонанд .
سمنون‑رحمة اللّه علیه‑گفت: تصوف آن است که هیچ چیز را ملک خود نکنی و خود ملک هیچ کس نشوی، از آنکه اگر چیزی ملک کنی تصرف کرده باشی و اگر ملک کسی شوی تکلف، و تکلف و تصرف در تصوف محال است. کاری است ازلی تا به که دهند، جامهای است بدین حدود در بافته تا در که پوشانند.
Абулҳасани мзин‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : тасаввуф пероҳанӣаст сохтаи ҳқ‑сбҳонаҳи тъоли‑дри он каси пӯшад ки хоҳад ва чун дрксӣ пӯшоанд агар он кас дод он пӯшиш бидиҳад ҳақи субҳонау таъолии ёри он кас бошад . Ва агар дар ҳақ ӯ тақсирӣ кунад ҳқ‑сбҳонаҳу тъоли‑хсм вай бошад . Ва ҳар ки дар маърази мухосамати ҳқ‑сбҳонаҳу тъоли‑оФтди мхзўлу маҳҷӯр ҳар ду сарой шавад .
ابوالحسن مزین‑رحمة اللّه علیه‑گفت: تصوف پیراهنی است ساختهٔ حق‑سبحانه تعالی‑در آن کس پوشد که خواهد و چون درکسی پوشاند اگر آن کس داد آن پوشش بدهد حق سبحانه و تعالی یار آن کس باشد. و اگر در حق او تقصیری کند حق‑سبحانه و تعالی‑خصم وی باشد. و هر که در معرض مخاصمت حق‑سبحانه و تعالی‑افتد مخذول و مهجور هر دو سرای شود.
Ва абўҳФси нишобўри‑рҳмаҳи аллоҳи ълиҳ‑гФт : сӯфӣ онаст ки қавлаи таъолӣ : « хзи алъФўу амри болмърўФу аързи ани алҷоҳлин » бихонад . Аллоҳами арзқно !
و ابوحفص نیشابوری‑رحمة اللّه علیه‑گفت: صوفی آن است که قوله تعالی: «خذ العفو و امر بالمعروف و اعرض عن الجاهلین» بخواند. اللهم ارزقنا!
Ҷаъфари содқ‑рзии аллоҳи ънҳ‑ро ки манбаи тариқат буд аз тасаввуф пурседанд . Ҷавоб дод ки мтобъти расӯли ‑ълиаҳи алслўаҳи волслом‑ суннатаст ,у мтобъти аҳвол ӯ тасаввуф .
جعفر صادق‑رضی اللّه عنه‑را که منبع طریقت بود از تصوف پرسیدند. جواب داد که متابعت رسول ‑علیه الصلوة والسلام‑ سنت است، و متابعت احوال او تصوف.
Дар ҷумла сухан гуфтаанду хавз дар зикри он ттўил ҳосил кунад . Ва қади қоли расӯли аллоҳи хайри алкломи мо қул ва ду дилу лами имл .
در جمله سخن گفتهاند و خوض در ذکر آن تطویل حاصل کند. و قد قال رسول اللّه خیر الکلام ما قل و دو دل و لم یمل.
Ва тасаввуфи як калимаасту маъонӣ бисёр дорад . Беҳтарини маъонии ёд кардани аввалитар . Мо ӣнҷои даҳ маънӣ ёд кунем ки ҳар як ба ҳақиқат қонӯнӣаст давлатро ва манбаӣаст саодатро .
و تصوف یک کلمه است و معانی بسیار دارد. بهترین معانی یاد کردن اولیتر. ما اینجا ده معنی یاد کنیم که هر یک به حقیقت قانونی است دولت را و منبعی است سعادت را.
Аввали тарк дунёасту қаноат ба қӯти вақту лобуди ҳаёт ки касрати дунёи заҳмат диласт ,у азоби рӯҳ . Чўнмрд дар касрат уфтад рӯзгор ӯ мушавваш гардад возҳқоиқ боз монад , ва чун тарк он гуяд фароғат ёбад .
اول ترک دنیا است و قناعت به قوت وقت و لابد حیات که کثرت دنیا زحمت دل است، و عذاب روح. چونمرد در کثرت افتد روزگار او مشوش گردد وازحقایق باز ماند، و چون ترک آن گوید فراغت یابد.
Дувуми эътимод диласт бар ҳақи субҳонаи втъолии чунонкӣ аз махлуқот мунқатиъ гардад ,у бидонад ки наҷот ӯу ризқ ӯ ба ҳеҷ махлуқоти боз баста нест . Азҳмаҳи ҷавониби паноҳ ба ҳақи субҳонаи таъолии бараду эътимод бар вай кунад .
دوم اعتماد دل است بر حق سبحانه وتعالی چنانکه از مخلوقات منقطع گردد، و بداند که نجات او و رزق او به هیچ مخلوقات باز بسته نیست. ازهمه جوانب پناه به حق سبحانه تعالی برد و اعتماد بر وی کند.
Сеюм рағбат дар тоъат бар шинохтани қудрати маъбуд , ба мадади эъроз аз халқ .
سوم رغبت در طاعت بر شناختن قدرت معبود، به مدد اعراض از خلق.
Чаҳоруми сабр бар адами дунёу вуҷӯди бало ба таъӣди истиғно аз мавҷӯдот .
چهارم صبر بر عدم دنیا و وجود بلا به تأیید استغنا از موجودات.
Панҷуми қатъи тамаъ аз неъмати офаридагон дар талаби атои офаринанда .
پنجم قطع طمع از نعمت آفریدگان در طلب عطای آفریننده.
Шашуми машғӯл шудан ба ҳақи субҳонау таъолӣ дар фароғат аз халқ .
ششم مشغول شدن به حق سبحانه و تعالی در فراغت از خلق.
Ҳафтуми руҷӯъ аз зикри забони зикри дил , дар таҳорат аз риёу ширк .
هفتم رجوع از ذکر زبان ذکر دل، در طهارت از ریا و شرک.
Ҳаштуми таҳқиқ ихлосаст дар аъмоли убудийяту покии аи ваҳшат ,у қалъи бехи шаҷараи ҳаво .
هشتم تحقیق اخلاص است در اعمال عبودیت و پاکی ا وحشت، و قلع بیخ شجرهٔ هوا.
Нуҳуми яқини доштан ба камоли ҷабаруту қдртхдоўнди ҷли қудрата ба мадади нафии шаку маҳви нафасу шабаҳат .
نهم یقین داشتن به کمال جبروت و قدرتخداوند جل قدرته به مدد نفی شک و محو نفس و شبهت.
Даҳуми сукӯн ба ҳақ дар нафрат аз халқ ба ёфтан завқи хилват бо мушоҳидаи рубубият .
دهم سکون به حق در نفرت از خلق به یافتن ذوق خلوت با مشاهدهٔ ربوبیت.
Пас маҷмӯи ин даҳ маънӣ тасаввуфаст ва ин ҳар як алии алонФрод ҳақиқатӣ дорад . Ҳар ки муҷтамаъи ин даҳ хислат шудро вуқуф уфтад бар ҳамаи ҳақоиқ ки сабаби наҷоти авбошад .
پس مجموع این ده معنی تصوف است و این هر یک علی الانفراد حقیقتی دارد. هر که مجتمع این ده خصلت شد را وقوف افتد بر همه حقایق که سبب نجات اوباشد.
Якеро аз бузургони тариқат аз тасаввуфи бпрсиднд . Се ҷавоб гуфт : яке аз илм , ва яке аз ҳақиқат , ва яке аз ҳақ . Ҷавоб илмӣ онаст ки софӣ кардан диласт аз ҳамаи кдўроту истеъмоли халқ бо ҳамаи махлуқоту мтобъти суннати рсўл‑ълиаҳи алслўаҳи волслм‑ўи ҷавоб ҳақиқатӣ онаст ки адами амлоку беруни омднози бандагии сифоту истиғно аз ҳамаи махлуқот тасаввуфаст . Ҷавоб ҳақӣ онаст ки софӣ шуданаст аз ҳамаи кдўрот ва дар он сафои софӣ шудан , онгаҳ дар сафои софии фонӣ шудани ризо . Аиндқоиқ некӯ гуфта астў мисли ин бисёр гуфтаанд .
یکی را از بزرگان طریقت از تصوف بپرسیدند. سه جواب گفت: یکی از علم، و یکی از حقیقت، و یکی از حق. جواب علمی آنست که صافی کردن دل است از همهٔ کدورات و استعمال خلق با همهٔ مخلوقات و متابعت سنت رسول‑علیه الصلوة والسلم‑و جواب حقیقتی آنست که عدم املاک و بیرون آمدناز بندگی صفات و استغنا از همهٔ مخلوقات تصوف است. جواب حقی آنست که صافی شدن است از همهٔ کدورات و در آن صفا صافی شدن، آنگه در صفای صافی فانی شدن رضا. ایندقایق نیکو گفته استو مثل این بسیار گفتهاند.
Аммо сухан чун бисёр шавад фоида мунқатиъ гардад .
اما سخن چون بسیار شود فایده منقطع گردد.
Пас ҳар ки ин авсофи дарави тавон вайро сӯфӣ гӯйанд ки маъонии тасаввуф сифатӣаст ки чун касе бадв мавсуф шуд ӯро сӯфӣ шояд гуфт . Ва агар азин маънӣ холӣ бошад ва ба муҷарради исму сифатии қонеъ буд ҷузи ғаромату надомат ҳосилӣ надорад .
پس هر که این اوصاف درو توان وی را صوفی گویند که معانی تصوف صفتی است که چون کسی بدو موصوف شد او را صوفی شاید گفت. و اگر ازین معنی خالی باشد و به مجرد اسم و صفتی قانع بود جز غرامت و ندامت حاصلی ندارد.
Зўолнўн‑рҳмаҳи аллоҳ ълиҳ‑ро пурседанд ки сӯфӣ кист ? гуфт онкии худовандро бар ҳама чизе бошад ,у ҳақи субҳонау таъолии вайро гузида аз мавҷӯдот . Мхторўии ҳақи субҳона ва таъолӣ бошад ва аз махлуқот ӯ мухтор ҳақ бошад .
ذوالنون‑رحمة اللّه علیه‑را پرسیدند که صوفی کیست؟ گفت آنکه خداوند را بر همه چیزی باشد، و حق سبحانه و تعالی وی را گزیده از موجودات. مختاروی حق سبحانه و تعالی باشد و از مخلوقات او مختار حق باشد.
Ва чун шарҳи ҳол тасаввуф гуфта шуд сухани гуфтан дар ҳолу фазли сӯфӣ бар дигари одамиёни баъд аз анбёء мтъин бошад , ва аз ӣнҷои дрсхни хоҳеми гуфтан .
و چون شرح حال تصوف گفته شد سخن گفتن در حال و فضل صوفی بر دیگر آدمیان بعد از انبیاء متعین باشد،و از اینجا درسخن خواهیم گفتن.