Аз майдони таҳзиби майдон муҳосибат зояд . Қавлаи таъолӣ : « влтнзри нафаси мо қидмати лғд » . Муҳосибатро се рукнаст : ҷиноят аз мъомлти ҷудо кардан , неъмат бо хизмати мувозина кардан ,у насиби худ аз насиби ваии ҷли зикраи ҷудо кардан . Ва ҳиялат шинохтани рукн аввал онаст ки бадоне ҳар корӣ ки девро дар он насибаст ҷиноятаст , ва ҳар муомила ки дар он ҷавраст ҷиноятаст , ва ҳар амал ки бхлоФ суннатаст ҷиноятаст . Ва ҳиялат шинохтани рукн миёна онаст ки бадоне ки неъматҳои ношинохтаи ҳама хасмонаст ,у шинохтаи шукри нокарда ҳама товонаст , ва дар маъсияти бакори бардаи тухм завол имонаст . Ва ҳиялат шинохтани рукн сим онаст ки бадоне ки ҳар хизмат ки бадви дунёи хоҳӣ он ?биртаст , ва ҳар хизмат ки бидон охирати хоҳӣ туро онаст , ва ҳар хизмат ки бидон мавлои хоҳии он қимати тест .

از میدان تهذیب میدان محاسبت زاید. قوله تعالی: «ولتنظر نفس ما قدمت لغد». محاسبت را سه رکنست: جنایت از معاملت جدا کردن، نعمت با خدمت موازنه کردن، و نصیب خود از نصیب وی جل ذکره جدا کردن. و حیلت شناختن رکن اول آنست که بدانی هر کاری که دیو را در آن نصیبست جنایتست، و هر معامله که در آن جورست جنایتست، و هر عمل که بخلاف سنتست جنایتست. و حیلت شناختن رکن میانه آنست که بدانی که نعمتهای ناشناخته همه خصمان است، و شناختهٔ شکر ناکرده همه تاوانست، و در معصیت بکار برده تخم زوال ایمانست. و حیلت شناختن رکن سیم آنست که بدانی که هر خدمت که بدو دنیا خواهی آن برتست، و هر خدمت که بدان آخرت خواهی ترا آنست، و هر خدمت که بدان مولی خواهی آن قیمت تست.