Аз майдони тФриди майдон илм зояд . Қавлаи таъолӣ : « ва мо бъқлҳои алои алъолмўн » . Илм донишаст . Ва онрои ақсом сеаст : илми истидлолӣ ,у илми таълимӣ ,у илми ман ладуннӣаст . Аммо истидлолии самарот уқуланд ,у авоқиб таҷорибанд ,у вилояти тмииз ки одамиён бидон макраманд бар тафовути дараҷот , ва аммо таълимӣ онаст ки халқ аз ҳақ шуниданд дар балоғ , ва аз устодон омухтанд дар талқин , ки доноён бидон азизанд дар ду ҷаҳон . Аммо ладуннӣ се илмаст : яке илми ҳикмат дар саноеъи дониш он ёфта бинишон ,у дигари илми ҳақиқат дар мъомлт бо ҳақ ёфта бо нишон , сими илми ҳукми паранда аз ҳақ бидида аз ғайб , ва он Хизри рости салавоти аллоҳи алайҳ .

از میدان تفرید میدان علم زاید. قوله تعالی: «و ما بعقلها الا العالمون». علم دانش است. و آنرا اقسام سه است: علم استدلالی، و علم تعلیمی، و علم من لدنی است. اما استدلالی ثمرات عقول‌اند، و عواقب تجارب‌اند، و ولایت تمییز که آدمیان بدان مکرم‌اند بر تفاوت درجات، و اما تعلیمی آنست که خلق از حق شنیدند در بلاغ، و از استادان آموختند در تلقین، که دانایان بدان عزیزند در دو جهان. اما لدنی سه علمست: یکی علم حکمت در صنایع دانش آن یافته بنشان، و دیگر علم حقیقت در معاملت با حق یافته با نشان، سیم علم حکم پرنده از حق بدیده از غیب، و آن خضر راست صلوات اللّه علیه.