эй азизи бдонкаҳи беҳтарини корҳо шинохтан хдоитъолӣаст ъзу ҷл , аввали хдоиро бояд шинохт ки аввали чизҳо шинохт ӯст агар ҳама ндиҳанд ӯ бидиҳад ва чун диҳад касе натавонад бастанд ва чун надиҳад касе натавонад бидиҳад ӯро нигоҳдор то ӯ турои нгоҳдорду умрро дар парастиш ӯ харҷ кун ки ҳисоби харҷ ӯ хоҳад хости далели роҳу намояндаи сироти мустақӣми ҳқтъолиро дони ақлро бунёди шимури қронрои эмоми дон

ای عزیز بدانکه بهترین کارها شناختن خدایتعالی است عز و جل، اول خدایرا باید شناخت که اول چیزها شناخت اوست اگر همه ندهند او بدهد و چون دهد کسی نتواند بستاند و چون ندهد کسی نتواند بدهد او را نگاهدار تا او ترا نگاهدارد و عمر را در پرستش او خرج کن که حساب خرج او خواهد خواست دلیل راه و نماینده صراط مستقیم حقتعالی را دان عقل را بنیاد شمر قرآنرا امام دان

Намозу рӯзау ҳаҷ ва зкўаҳ бигзору ҳақро фаромӯш макун ва сабур бош дар ҳар кории ёрӣ аз ҳақи талаби сармояи умрро тавҳиди шиносу тақворо бунёди он , эътиқоди хуи брогнҷ бе заволи дону хуии некро барои мардуми аҳли дор бар некӯи корӣҳо баҳона ҷӯ мабош миннат бурдор ва миннат манеҳ , носипос ва беминнатро бахуди роҳи мадаи нони ҳама кас махӯру нон бар ҳама кас бидиҳ

نماز و روزه و حج و زکوة بگذار و حق را فراموش مکن و صبور باش در هر کاری یاری از حق طلب سرمایه عمر را توحید شناس و تقوی را بنیاد آن، اعتقاد خو براگنج بی زوال دان و خوی نیک را برای مردم اهل دار بر نیکو کاریها بهانه جو مباش منت بردار و منت منه، ناسپاس و بی منت را بخود راه مده نان همه کس مخور و نان بر همه کس بده

Бар пери занон эътимод макун мхнсонро дар хонаи роҳи мадаи вафо аз мардуми аслии ҷӯ ки асили ҳаргиз хато накунад дилу ҷомаро пок кун то бмродрсии тавфиқи ҳидоятро аз ҷониби хдодон

بر پیر زنان اعتماد مکن مخنثان را در خانه راه مده وفا از مردم اصلی جو که اصیل هرگز خطا نکند دل و جامه را پاک کن تا بمرادرسی توفیق هدایت را از جانب خدادان

Бо мардуми фурӯмояи манишин хуишону дрўишонрои дилхуши дори бадтарӣни айбии пари гуфтанро дони умрро ба нодонӣ ба охир марасон биомузу биомузони илм агар чаҳ давр бошад баталаб боист ва амал карда бош кам гӯй ва кам хур ва кам хусб

با مردم فرومایه منشین خویشان و درویشانرا دلخوش دار بدترین عیبی پر گفتن را دان عمر را به نادانی به آخر مرسان بیاموز و بیاموزان علم اگر چه دور باشد بطلب بایست و عمل کرده باش کم گوی و کم خور و کم خسب

Дар сахтӣҳо сабри пешаи гир бар шикастау рехта афсӯс махӯр ончӣ дар дасти дорӣ шодмон мабошу ончӣ аз дастат рафт ғам ва дареғ махӯр тамоми зиндагонии офиятро шинос аз осмони суханро бузургтар май дони умрро анояти дони тандурустиро ғанимати дону аҷалро дар ҳеҷ ҳоле фаромӯш макун аз марги амни мҷу ва ба умр такя макун

در سختیها صبر پیشه گیر بر شکسته و ریخته افسوس مخور آنچه در دست داری شادمان مباش و آنچه از دستت رفت غم و دریغ مخور تمام زندگانی عافیت را شناس از آسمان سخن را بزرگتر می دان عمر را عنایت دان تندرستی را غنیمت دان و اجل را در هیچ حالی فراموش مکن از مرگ امن مجو و به عمر تکیه مکن

Ба симу зар дайн мафруш аз деви ишваи мхр онгоҳ битарс ки эмин бошӣ аз фақру дарвешӣ фахр кун ниҳони худро беҳтар аз ошкори худ дори надими ҷаҳондидаро багазин бо ситеза сухан магӯӣ касеро ба хусумату ҷанг ваъда макун аз фармонбардории нафас ҳазар кун молро фидоӣ тан кун уқубати бондозаҳ гуноҳ кун дӯстро ба тавозуъ банда куну душманро ба эҳсону гузашт дӯст кун бар зоҳиди ҷоҳил эътимод макун дар сухани ҷавоб андеш бош касеро ба ифрот магӯӣу мстоӣ агар чаҳ зиён уфтад

به سیم و زر دین مفروش از دیو عشوه مخر آنگاه بترس که ایمن باشی از فقر و درویشی فخر کن نهان خود را بهتر از آشکار خود دار ندیم جهاندیده را بگزین با ستیزه سخن مگوی کسی را به خصومت و جنگ وعده مکن از فرمانبرداری نفس حذر کن مال را فدای تن کن عقوبت باندازه گناه کن دوست را به تواضع بنده کن و دشمن را به احسان و گذشت دوست کن بر زاهد جاهل اعتماد مکن در سخن جواب اندیش باش کسی را به افراط مگوی و مستای اگر چه زیان افتد

Банда ҳирс мабош хуфта ғифлат машав аз гуноҳ лоф мазан аз дарвешӣ матарс аз дода хдобхўр то кам нашавад аз он судӣ ки охираш зиён бошад гирдогирд ӯ магаради нафасро аз барои мол поймол макун барои андаки чизеи худро биқдр макун иззатро аз ҳеҷ сазовори бозмгзори худро асири шаҳвати мсоз дар сафари хуии худро аз он хуштар дор ки дар ҳзр доштӣ агар сулҳ бар мурод баравад ҷанг макун корикаҳ ба сулҳ дар наёяд дар ӯ девонагӣ бибояд душман агар чаҳ ҳақир бошад аз ӯ эмин мабош аз душмани хонагӣ бисёр битарс бо ношинохта сафар макун бар андаки худ қонеъ бош амонати нигаҳдор то тавонгари шӯии намоаму дурӯғгӯро ба худ роҳи мада агар дар банди хайри касони нӣии худро бандаи эшон мсози гумони мрдмонро дар ҳақи худ хато макун дар ҷоӣӣ ки бошӣ густох мабош ки хдоитъолии ботест

بنده حرص مباش خفته غفلت مشو از گناه لاف مزن از درویشی مترس از داده خدابخور تا کم نشود از آن سودی که آخرش زیان باشد گرداگرد او مگرد نفس را از برای مال پایمال مکن برای اندک چیزی خود را بیقدر مکن عزت را از هیچ سزاوار بازمگذار خود را اسیر شهوت مساز در سفر خوی خود را از آن خوشتر دار که در حضر داشتی اگر صلح بر مراد برود جنگ مکن کاریکه به صلح در نیاید در او دیوانگی بباید دشمن اگر چه حقیر باشد از او ایمن مباش از دشمن خانگی بسیار بترس با ناشناخته سفر مکن بر اندک خود قانع باش امانت نگهدار تا توانگر شوی نمام و دروغگو را به خود راه مده اگر در بند خیر کسان نئی خود را بنده ایشان مساز گمان مردمانرا در حق خود خطا مکن در جائی که باشی گستاخ مباش که خدایتعالی باتست

Дар муҳимоти заъифи ройу суст ҳиммат мабош аҳдро дар ҳолати схту ғазаби никўнгҳдор чун молу ҷоҳи ёбӣ аз хуишони бозмдори вақтро ҳеҷ бадали мшноси дӯстии дилҳоро аз хомӯшӣ ва кам озории дон

در مهمات ضعیف رای و سست همت مباش عهد را در حالت سخط و غضب نیکونگهدار چون مال و جاه یابی از خویشان بازمدار وقت را هیچ بدل مشناس دوستی دلها را از خاموشی و کم آزاری دان

Макун корӣ ки набояд кард ва чизе магӯ ки узр бояд хостани суд ҳар ду ҷаҳони хомӯширо дон

مکن کاری که نباید کرد و چیزی مگو که عذر باید خواستن سود هر دو جهان خاموشی را دان

Ҳурматро ба азмоли дон аз султони ҷобиру қоҳир бар ҳазар бошу андаки навозиш ӯро бисёр дон

حرمت را به ازمال دان از سلطان جابر و قاهر بر حذر باش و اندک نوازش او را بسیار دان

Афвро аз ҳеҷ сазовори дареғи мадори рости гӯйу айби мҷўии рости бдрўғ монанд магӯӣ нахуст андеша кун онгоҳ бигӯӣ бо ҳеҷ бадӣ ҳамдостон мабош

عفو را از هیچ سزاوار دریغ مدار راست گوی و عیب مجوی راست بدروغ مانند مگوی نخست اندیشه کن آنگاه بگوی با هیچ بدی همداستان مباش

Балоро бсдқаҳ дафъ кун агар маҷол буд тадбир бо оқилон кун перони кори дидаро ҳурмати дор аз омухтани илму пешаи ори мадори кор аз худ чунон намо ки аз он дар наМонӣ

بلا را بصدقه دفع کن اگر مجال بود تدبیر با عاقلان کن پیران کار دیده را حرمت دار از آموختن علم و پیشه عار مدار کار از خود چنان نما که از آن در نمانی

Ҷурму бӯҳтон бар касе манеҳ то инфеъол бтў бознагардад бо касе чизеро ки ҷавоб онро натавонӣ шунид магӯӣ

جرم و بهتان بر کسی منه تا انفعال بتو بازنگردد با کسی چیزی را که جواب آنرا نتوانی شنید مگوی

Беҳудаи гўӣиро сари ҳамаи офатҳо дон

بیهوده گوئی را سر همه آفتها دان

Дӯстии намӯдани душманро дӯстии мадон касеро ки ба ту кораш баромад матарсон халқро ба хайри худ умедвори гардон

دوستی نمودن دشمن را دوستی مدان کسی را که به تو کارش برآمد مترسان خلق را به خیر خود امیدوار گردان

Саховати рост кардани ваъдаро дони ризо додан ба фасодро сари ҳамаи маосии дон , нифоқро бидоншии дон , сиҳҳату офиятро аз ҳқтъолии атои бузурги дони насяи моли мадони далер бе силаҳи ронодони дон ба ҳақорат дар ҳечкас мангар дунё параст мабош ки душмани худоро парастида бошӣ аз тақвои зод охират бисоз бар тоъат ҳарис бош ва бар он такя макун танро дар дарёии орзӯ ғарқа макун то туоне ниёзи худ бар халқ арза макун

سخاوت راست کردن وعده را دان رضا دادن به فساد را سر همه معاصی دان، نفاق را بیدانشی دان، صحت و عافیت را از حقتعالی عطای بزرگ دان نسیه مال مدان دلیر بی سلاح رانادان دان به حقارت در هیچکس منگر دنیا پرست مباش که دشمن خدا را پرستیده باشی از تقوی زاد آخرت بساز بر طاعت حریص باش و بر آن تکیه مکن تن را در دریای آرزو غرقه مکن تا توانی نیاز خود بر خلق عرضه مکن

Ба ғами касон шодӣ макун дар ҷойгоҳи тӯҳмати Марви ошноӣӣ ки мшўб буд гирд ӯ магарад аз ғаммози чашми вафои мадор ҳар ки аз маломат натарсад аз ӯ бигурез сари худ бозан магӯ бемору нодону мастро пандаи мада , шуғл агар чаҳ хирад буд бноозмўдаҳи мФрмоӣ , дўстонро аз айби эшон огоҳ кун , аз дӯсти бики ҷавру ҷафои каронаи мгир

به غم کسان شادی مکن در جایگاه تهمت مرو آشنائی که مشوب بود گرد او مگرد از غماز چشم وفا مدار هر که از ملامت نترسد از او بگریز سر خود بازن مگو بیمار و نادان و مست را پنده مده، شغل اگر چه خرد بود بناآزموده مفرمای، دوستانرا از عیب ایشان آگاه کن، از دوست بیک جور و جفا کرانه مگیر

Чун бахонаи касони дроӣии чашмро сиёнат кун мардумро бмъомлаҳ биёзмои онгоҳ дӯстӣ кун мрдмонрои бчрби забонии мФриб бо соҳибони давлат мнокҳт макун ки кам оӣӣ

چون بخانه کسان درآئی چشم را صیانت کن مردم را بمعامله بیازمای آنگاه دوستی کن مردمانرا بچرب زبانی مفریب با صاحبان دولت مناکحت مکن که کم آئی

Бидонро таъна мазан маликро бўзири худои тарси мзбўти дори шариъатро тани шумору тариқатро дилу ҳақиқатро ҷони раият беитоатро раияти мадон , дар ҷаҳонгардии силаҳу саховатро мадори соз ба айби худ бино бош то ба ҷоӣӣ барисӣ , машварат бо душман макун ва чун кардӣ аз гуфт ӯ ҳазар кун худро аз муътамадони гардон то ҳамаи бтў эътимод кунанд бзёрти мурдагон ва зиндагон бирав

بدان را طعنه مزن ملک را بوزیر خدا ترس مضبوط دار شریعت را تن شمار و طریقت را دل و حقیقت را جان رعیت بی اطاعت را رعیت مدان، در جهانگردی سلاح و سخاوت را مدار ساز به عیب خود بینا باش تا به جائی برسی، مشورت با دشمن مکن و چون کردی از گفت او حذر کن خود را از معتمدان گردان تا همه بتو اعتماد کنند بزیارت مردگان و زندگان برو

Роҳат аз ранҷи талаби халқро дӯсти дору молро душман дар он кӯш то зиндаи шӯйу даст май ҷунбон то коҳил нашӯйу рӯзӣ аз хдоитъолии дон то кофар нашӯй

راحت از رنج طلب خلق را دوست دار و مال را دشمن در آن کوش تا زنده شوی و دست می جنبان تا کاهل نشوی و روزی از خدایتعالی دان تا کافر نشوی

Суҳбат бо хирадмандони дори пой аз гилӣми худ дароз макун бзоҳр ҳар кас фирефта машав , аз некони бародарии гир аз маъсият бигурез

صحبت با خردمندان دار پای از گلیم خود دراز مکن بظاهر هر کس فریفته مشو، از نیکان برادری گیر از معصیت بگریز

Агар дорӣ бифурӯш ва агар надории хомӯш агар дорӣ бигӯӣ ва агар надорӣ дурӯғ магӯӣ чун пеш бузургон биншинӣ ҳама гӯш бош ва чун сухан гӯйанд ту хомӯш бош

اگر داری بفروش و اگر نداری خاموش اگر داری بگوی و اگر نداری دروغ مگوی چون پیش بزرگان بنشینی همه گوش باش و چون سخن گویند تو خاموش باش

Сармояи умрро муғтанами шумори наҷот аз нафас дар айби худ ҷӯии нодонрои зиндаи мадони нафаси худро муроди мада ки бисёр хоҳад худшиносиро сармояи бузурги дон аз душмани дӯст рӯй ҳазар кун

سرمایه عمر را مغتنم شمار نجات از نفس در عیب خود جوی نادانرا زنده مدان نفس خود را مراد مده که بسیار خواهد خودشناسی را سرمایه بزرگ دان از دشمن دوست روی حذر کن

Аз нодони мағрур иҷтиноб кун ношунида ва нодида магӯӣ бар айби худ бино бошу айб касон магӯ

از نادان مغرور اجتناب کن ناشنیده و نادیده مگوی بر عیب خود بینا باش و عیب کسان مگو

Дар ҷавоб таъҷил манимо нопурсида магӯӣ дилро бозичаи деви мсоз то бмҳосбаҳ худ напардозӣ дар дигарон шурӯ макун андаки худро беҳтар аз бисёр дигарон дони дӯстии худоро дар кам озории дони саодати дунёу охиратро дар суҳбати донои шиноси фахр ба фуқаро мафруш ва боишон муҳаббат кун бҳкми худо розӣ бош

در جواب تعجیل منما ناپرسیده مگوی دل را بازیچه دیو مساز تا بمحاسبه خود نپردازی در دیگران شروع مکن اندک خود را بهتر از بسیار دیگران دان دوستی خدا را در کم آزاری دان سعادت دنیا و آخرت را در صحبت دانا شناس فخر به فقرا مفروش و بایشان محبت کن بحکم خدا راضی باش

Касеро бсхн ранҷа макун молро орияти дони бдонкаҳи ҳазор дӯст камасту икдшмн бисёр аз мардуми нўксиаҳ вом махоҳ ҳурмати хонадони қадими нигаҳдори мардумро дар ғайбати ҳамон гӯй ки биравӣ туоне гуфт дрўишонрои ноумеди бозмгрдони ҳоҷати бародарони муъминро кории бузурги дони никўӣии худро ба миннат бар забон меар мардумро дар бадӣ мадад макун

کسی را بسخن رنجه مکن مال را عاریت دان بدانکه هزار دوست کم است و یکدشمن بسیار از مردم نوکسیه وام مخواه حرمت خاندان قدیم نگهدار مردم را در غیبت همان گوی که بروی توانی گفت درویشانرا ناامید بازمگردان حاجت برادران مؤمن را کاری بزرگ دان نیکوئی خود را به منت بر زبان میار مردم را در بدی مدد مکن

Вафо аз ҷавонмардон талаб кун ки ҷавонмард чун дарёсту бахил чун ҷӯй дар аз дрёҷўӣ на аз ҷӯй ва пилосро шастаи дору пешониро кушода то ҳар ки бтў расад биёсоед дӯстиро ӯ шояд ки дар вақти хашм бар ту бибахшоед дар риоят дилҳо кӯш

وفا از جوانمردان طلب کن که جوانمرد چون دریاست و بخیل چون جوی در از دریاجوی نه از جوی و پلاس را شسته دار و پیشانی را گشاده تا هر که بتو رسد بیاساید دوستی را او شاید که در وقت خشم بر تو ببخشاید در رعایت دلها کوش

Ончӣ дорӣ бихӯр ва бихӯрон то намирӣ ҳамчуи харон агар тавонгарӣ аз дарвешӣ эмин мабош ва агар муфлисӣ аз худои итъолӣ навмед мабош беҳтарини зиндагонии никномии шиносу онрои бҷони харидории намои дӯстро дар вақти хашми озмоӣу мусоҳибро дар нестӣ таҷриба намой

آنچه داری بخور و بخوران تا نمیری همچو خران اگر توانگری از درویشی ایمن مباش و اگر مفلسی از خدا یتعالی نومید مباش بهترین زندگانی نیکنامی شناس و آنرا بجان خریداری نما دوست را در وقت خشم آزمای و مصاحب را در نیستی تجربه نمای

Баҳри ҷо ки бошӣ худоро ҳозрдону аҳдро бўФо бирасону вақтро ғанимати дон ки камоли мард дар банд ?гийасту иззат дар тавозуъу сарафкандагӣ

بهر جا که باشی خدا را حاضردان و عهد را بوفا برسان و وقت را غنیمت دان که کمال مرد در بند گیست و عزت در تواضع و سرافکندگی

Аз донишварони замону дақиқаи шиносони даврони илтимоси онсткаҳ бар адами риояти тартиби баъзе аз фақароту тасоҳул дар тақдиму тохири баъзе аз иборати ин рисолаи файзи мақолаи дасти рад бар сина ҷомеъа нагузоранд ва бар ҷаҳлу нодонӣ ҳамл нанамоянд балки аз саҳв нисён шуморанд ки ин ъқуди лолиро аз бҳўри сҳоиФи мутафарриқау кнўзи сФоиҳи мтшттаҳ бадаст овардау бмшқти тамом дар ришта интизом кашида волғдр ъанд кироми анноси мақбул

از دانشوران زمان و دقیقه شناسان دوران التماس آنستکه بر عدم رعایت ترتیب بعضی از فقرات و تساهل در تقدیم و تاخیر بعضی از عبارت این رساله فیض مقاله دست رد بر سینه جامعه نگذارند و بر جهل و نادانی حمل ننمایند بلکه از سهو نسیان شمارند که این عقود لآلی را از بحور صحایف متفرقه و کنوز صفایح متشتته بدست آورده و بمشقت تمام در رشته انتظام کشیده والغدر عند کرام الناس مقبول