Кунӣа абўолмғис аз бизоء порс бӯда , шайх алислом гуфт : кӣ вай на ҳаллоҷ буд , кӣ бсбби вирои ҳаллоҷ лақаб карданд . Алқсаҳи бўосту Ироқ буд , суҳбат карда буд бо ҷунайду нурӣу шогирди умру Усмон ?маккей бӯдау Фўтӣу ҷуз азишон аз машойих . Гӯйанд ки бхросон омад , пинҳон бмрў омад , вирои диданду халқ дар корўӣ мутафовитанд . Қавмӣ гӯйанд зиндиқ буд мшъбз ва қавмӣ гӯйанд муҳаққиқ буд муваҳҳид .

کنیة ابوالمغیث از بیضاء پارس بوده، شیخ الاسلام گفت: کی وی نه حلاج بود، کی بسبب ویرا حلاج لقب کردند. القصه بواسط و عراق بود، صحبت کرده بود با جنید و نوری و شاگرد عمر و عثمان مکی٭ بوده و فوطی و جز ازیشان از مشایخ. گویند که بخراسان آمد، پنهان بمرو آمد، ویرا دیدند و خلق در کاروی متفاوت‌اند. قومی گویند زندیق بود مشعبذ و قومی گویند محقق بود موحد.

Шайх алислом гуфт : кӣ машойих дар кори вай мухталиф буданду бештари виро рад кунанд , магари се тан ки виро бипазиранд аз машойих : яке бўолъбоси атоу шайхи бўъбдоллаҳи хафифу шайхи Абулқосими нсрободи٭и дигари кас аз машойихи виро на пазиранд ва ман виро на пазиранд ва ман виро напазирам « на » рад кунам шумо ҳамчунин кунед , виро мавқуф гузоред ,у онкас ки ӯро бипазирад , дўстр азон дорам ки рад кунад . Бўъбдоллаҳи хафиф виро гуяд эмоми раббонӣ . Шайх алислом гуфт : кӣ ман шайхи бўъбдоллаҳ бо кӯро пурсидам : кӣ ҳаллоҷ чаҳ гўӣӣ ? гуфт : ман ҳамин пурсидам аз устоди худ бўъбдоллаҳи хафиф . Гуфт чаҳ гӯям дар ҳақ касе ки мегуяд :

شیخ الاسلام گفت: کی مشایخ در کار وی مختلف بودند و بیشتر ویرا رد کنند، مگر سه تن که ویرا بپذیرند از مشایخ: یکی بوالعباس عطا و شیخ بوعبداللّه خفیف و شیخ ابوالقاسم نصرآبادی٭ دیگر کس از مشایخ ویرا نه پذیرند و من ویرا نه پذیرند و من ویرا نه پذیرم «نه» رد کنم شما همچنین کنید، ویرا موقوف گذارید، و آنکس که او را بپذیرد، دوستر ازان دارم که رد کند. بوعبداللّه خفیف ویرا گوید امام ربانی. شیخ الاسلام گفت: کی من شیخ بوعبداللّه با کو را پرسیدم: کی حلاج چه گوئی؟ گفت: من همین پرسیدم از استاد خود بوعبداللّه خفیف. گفت چه گویم در حق کسی که می‌گوید:

Воншди алдқоқи вела сулсаи абёти аввалҳо :

وانشد الدقاق وله ثلثة ابیات اولها:

Шайх алислом гуфт : кӣ вай эмомаст , аммо баҳр кас мегуфт , ва бар зуъафо ҳамл кард ва бар шариъати супурд , онк афтод вирои бон сабаб афтод . Ва вай бо он ҳамаи даъовӣ , шабонаи рӯзи ҳазор ракаат намоз мекард , ва он рӯз ва он шаб кӣ дигари рӯз он бикуштаанд панҷсад ракаат намоз карда буд . Ва гуфт : кӣ вирои бсбби масъала илҳом бикуштаанд , вдрони ҷавр буд биравӣ ки гуфтанд : кӣ ин кӣ вай мегуяд пиғомбрист , ва на чунон буд . Ва шбли٭и зери дори ваии боз устод гуфт : аввалами ннҳки ани Алъоламин он қозӣ ки виро бикушта буд яъне фармӯда гуфт : ӯ даъвӣ пайғомбарӣ мекард , ва ин даъвӣ хдоӣӣ мекунад ва шблӣ гуфт : ки ман ҳамон мегӯям ки ӯ мегуфт , лекини девонагӣ маро барраанд ,у ақли вирои дроФгнд . Вақте ҳаллоҷи бадари сарой ҷунайд рафт гуфт : кист ? гуфт : ҳақ . Ҷунайд гуфт : на ҳақӣ , бал ки баҳақӣ ! эй хшбаҳи тФсдҳо ? кадоми чӯб ва дорост кӣ бтў чарб кунанд ?у онч виро афтод , бдъои устод вай афтод Амру Усмони ?маккей ки ҷуз ва кӣ таснифи гарда буд дар тавҳиду илми суфиён . Ваии онро пинҳон барграфту бўғст бо халқ намӯд , сухани борӣк буд дар наёфтанд , биравӣ мункир шуданд ва инкор карданд ,у бклом мансӯб карданд , ва маҳҷӯр карданд . Вай бар ҳаллоҷ нафрин кард ва гуфт : илоҳӣ ! касе бирав гумор , каши дасти бабрад ,у пои бабрад , ва чашм баркашад ва бурдор кунад . Он ҳамаи бони буи буду бдъои устоди вай .

شیخ الاسلام گفت: کی وی امامست، اما بهر کس می‌گفت، و بر ضعفا حمل کرد و بر شریعت سپرد، آنک افتاد ویرا بآن سبب افتاد. و وی با آن همه دعاوی، شبانه روز هزار رکعت نماز می‌کرد، و آن روز و آن شب کی دیگر روز آن بکشته‌اند پانصد رکعت نماز کرده بود. و گفت: کی ویرا بسبب مسأله الهام بکشته‌اند، ودران جور بود بروی که گفتند: کی این کی وی می‌گوید پیغامبریست، و نه چنان بود. و شبلی٭ زیر دار وی باز استاد گفت: اولم ننهک عن العالمین آن قاضی که ویرا بکشته بود یعنی فرموده گفت: او دعوی پیغامبری می‌کرد، و این دعوی خدائی می‌کند و شبلی گفت: که من همان می‌گویم که او می‌گفت، لیکن دیوانگی مرا برهاند، و عقل ویرا درافگند. وقتی حلاج بدر سرای جنید٭ رفت گفت: کیست؟ گفت: حق. جنید گفت: نه حقی، بل که بحقی! ای خشبة تفسدها؟ کدام چوب و داراست کی بتو چرب کنند؟ و آنچ ویرا افتاد، بدعای استاد وی افتاد عمرو و عثمان مکی٭ که جز و کی تصنیف گرده بود در توحید و علم صوفیان. وی آنرا پنهان برگرفت و بوغست با خلق نمود، سخن باریک بود در نیافتند، بروی منکر شدند و انکار کردند، و بکلام منسوب کردند، و مهجور کردند . وی بر حلاج نفرین کرد و گفت: الهی! کسی برو گمار، کش دست ببرد، و پای ببرد، و چشم برکشد و بردار کند. آن همه بآن بوی بود و بدعای استاد وی.

Алқсаҳи шайх алислом гуфт : кӣ Абдулмалики аскоФи шогирд дар ҳаллоҷ буд , сад ва бист соли умри вай буд , бо шарифи Ҳамзаи Ақилӣ май буд бблх , аз ёрони вай буд , ва бо падари ману пери порсӣу бўолсни табарӣу бўолқосми ҳаннонау ҷуз аз эшон ҳама ма медошт , падар ман гуфт : кӣ Абдулмалики аскоФи фаро ман гуфт : ки вақте ҳаллоҷро гуфтам : эй шайх ! ориф ки буд ? гуфт : орифи он буд , кӣ рӯзи се шанбеи шаш рӯз монда бошад аз зии алқъдаҳи санаи тсъу слсмоӣаҳ , ббоб алтоқ баранд ббғдод , даст вай баранду пои ваии бибаранду чашм вай баркашанд , ва нгўсор бурдор кунанд ва бисӯзанду хоки вай ббод бардаанд . Абдулмалик гуфт : кӣ чашм кунанд ва бисӯзанду хоки вай ббод бардаанд . Абдулмалик гуфт : кӣ чашми ниҳодам , он вай буд , ва он ҳама ки гуфта буд бо ӯ бкрднд .

القصه شیخ الاسلام گفت: کی عبدالملک اسکاف شاگرد در حلاج بود، صد و بیست سال عمر وی بود، با شریف حمزهٔ عقیلی می‌بود ببلخ، از یاران وی بود، و با پدر من و پیر پارسی و بوالسن طبری و بوالقاسم حنانه و جز از ایشان همه مه می‌داشت، پدر من گفت: کی عبدالملک اسکاف فرا من گفت: که وقتی حلاج را گفتم: ای شیخ! عارف که بود؟ گفت: عارف آن بود، کی روز سه شنبه شش روز مانده باشد از ذی القعده سنه تسع و ثلثمائه، بباب الطاق برند ببغداد، دست وی برند و پای وی ببرند و چشم وی برکشند، و نگوسار بردار کنند و بسوزند و خاک وی بباد بردهند. عبدالملک گفت: کی چشم کنند و بسوزند و خاک وی بباد بردهند. عبدالملک گفت: کی چشم نهادم، آن وی بود، و آن همه که گفته بود با او بکردند.

Шайх алислом гуфт : надонам ки ӯ донист кӣ он маро хоҳад буд , ё худ чунон мегуфт , худ ӯро буд . Ва шогирди алҳусайн шогирди вай буд ҳайкали ном буд бо вай виро бикуштанд , вирои шогирди алҳусайн ном карданд . Ва бўолъбоси аторо ҳам бсбб вай бикуштанд . Иброҳӣми Фотк низ шогирди вай буд . Иброҳӣм гуяд : кӣ он шаб кӣ ҳусайни Мансурро бурдор карданд , аллоҳи таъолиро бихоб дидам гуфтам : худовандо ! ин чаҳ буд , кӣ бо ҳусайн кардӣ бандаи худ ? гуфт : сари худ бова бозу ғстм . Бо халқ боз гуфт , ӯро ътоӣӣ додам , раънои гашти халқ бо худ хонд . Гӯйанд кӣ номи иброҳӣми Фотк , Аҳмади бен Фоткаст , абўолФотки алБағдодӣ сҳби алнўрӣу алҷнид٭у кони алҷниди икрмаҳу кони мҳҷўроу кони интмии илои алҳлоҷ . Фотки бен Саиди ман машойихи алшоми ман аҳли байти алмуқаддаси ман мтأхрии мшоихҳм .

شیخ الاسلام گفت: ندانم که او دانست کی آن مرا خواهد بود، یا خود چنان می‌گفت، خود او را بود. و شاگرد الحسین شاگرد وی بود هیکل نام بود با وی ویرا بکشتند، ویرا شاگرد الحسین نام کردند. و بوالعباس عطا را هم بسبب وی بکشتند. ابراهیم فاتک نیز شاگرد وی بود. ابراهیم گوید: کی آن شب کی حسین منصور را بردار کردند، اللّه تعالی را بخواب دیدم گفتم: خداوندا! این چه بود، کی با حسین کردی بندهٔ خود؟ گفت: سر خود باو باز و غستم. با خلق باز گفت، او را عطائی دادم، رعنا گشت خلق با خود خواند. گویند کی نام ابراهیم فاتک، احمد بن فاتک است، ابوالفاتک البغدادی صحب النوری و الجنید٭ و کان الجنید یکرمه و کان مهجوراً و کان ینتمی الی الحلاج. فاتک بن سعید من مشایخ الشام من اهل بیت المقدس من متأخری مشایخهم.

Шайх алислом гуфт : кӣ он куштан , ҳаллоҷро нақсасту уқубат на каромат , ки ин кори зндгонис агар ваии тамом будӣу инсоф халқ кушедӣ , виро он набӯдӣу виро дарон гуноҳ буд , кӣ сухан бо аҳли сухан бояд гуфт , тосро ӯ на вғстаҳ бе . Ки на бо аҳли он гўӣӣ , барояшон ҳамл карда бошӣу туро азон газанд расаду уқубат . Гуфт : вай дар ончӣ мегуфт нотамом буд ар вай дарон тамом будӣ , он сухани мақому нафасу зиндагонии вай будӣ , биравӣ кас мункир нагаштӣ ки чизе дар мебоист вақт гуфт набӯд ва муҳаррам набӯд . Ки ман сухан май гейми ма азон ки ӯ мегуфт , ва омма мебошанд аммо инкор наме оранд , ва он сухан роз мебимонад ноўғст , ки он кас ки на аҳли он буд худ дар нёўз . Гуфт : ки бо сухани ман нурӣаст ки марди мустамеъи пеши он дар мешавад ва май пиндорад ки он худ моя ӯст , нест ки он нур суханаст кӣ дар зиндагонӣ меравад . Ва гуфт : ки вай аз айни ҷамъ сухан мегуфту ағлаби он буд ва он нозукасту мухотирау ҷамъ баъзеаст аз баҳри тавҳиди худ аз тавҳиди гўӣӣ на бахуду хабар , ки бФноءи худу бқоءи ҳақ . Дар ҷзўҳоءи шайхи алислом буд бхти ваии навиштаи рӯзаи номҳоءи ин муфассал : табли худ чун тавон зад ? ваии огоҳӣ аз асрори худ ва бо худ буд , ҳаллоҷ бурдор , ӯ баҳақи зинда буд шариъати баҳраи худ аз рашки фаро куштан дод , чашма буд ки устод баста медошт , ҳаллоҷи он бкшод , чаҳ ҳишмати хезаду ҷоҳ аз табл задан дар қаъри чоҳ ? ӯ ки вар дор карданд на он буд каш зинда карда буд назораи халқи баҳона буд ,у ҳақи баҳраи худ бо худ барда , ва ӯ кӣ гуфт : кӣ хуршед бар наёяд магари бадастӯрии ман рост гуфт : ар оҷизи фарои қодир роҳ бияёд на шигифт . Ва ӯ ки пои дрнои фано ба дод , душмани вари сроФгнд , азу дар худ нигараст , яке дидаи вари худ ниҳод . Набад зинда кардан он буд : кӣ вақте тўткӣ бамурда буд ҳаллоҷи фаро яке гуфт : хоҳӣ ки виро зинда кунам ? ишорат кард бонагашт вай бархест зинда , ва вақте бдкони ҳаллоҷ буд дӯсти вай буд виро бакорӣ фиристод , гуфт : ман рӯзгории ваии ббрдм , бонагашт ишорат кард вари пунба , маҳлуҷ бо як сӯ шуду дона бо як сӯ , бони вирои ҳаллоҷ ном карданд . Ва вақт дар дайр рафт бшом , эшон чароғҳо бисёр бар афрӯзанд . Вай гуфт : маро чаҳ диҳӣ то ҳама туро барафрӯзам то туро ранҷ нарасад . Вай бонагашт ишорат кард , ҳама чароғҳо барафрӯхт . Ва бӯи Абдуллоҳ хафиф гуяд : ки дарон сарой кӣ виро боз дошта буданд , сарои бузург буд сарои Халифа « чанд фарсангӣ , ҳаллоҷ банд дошт ва таҳорат кард » рӯи страҳи вай бо дигари сӯии сарой буд , вай ҳамчунон аз дигари сӯии даст фароз кард , ва рӯстар барграфт . Вмшоихро дарин ақоўиласт кӣ гӯйанд : ки на ҳамаи каромот буд , кӣ тхлити нири наҷоти ҳам буд , аммо аз ҳақиқат холӣ набӯд

شیخ الاسلام گفت: کی آن کشتن، حلاج را نقص است و عقوبت نه کرامت، که این کار زندگانیس اگر وی تمام بودی و انصاف خلق کوشیدی، ویرا آن نبودی و ویرا دران گناه بود، کی سخن با اهل سخن باید گفت، تاسرا او نه وغسته بی. که نه با اهل آن گوئی، برایشان حمل کرده باشی و ترا ازان گزند رسد و عقوبت. گفت: وی در آنچه می‌گفت ناتمام بود ار وی دران تمام بودی، آن سخن مقام و نفس و زندگانی وی بودی، بروی کس منکر نگشتی که چیزی در می بایست وقت گفت نبود و محرم نبود. که من سخن می‌گیم مه ازان که او می‌گفت، و عامه می‌باشند اما انکار نمی‌آرند، و آن سخن راز می‌بماند ناوغست، که آن کس که نه اهل آن بود خود در نیاوذ. گفت: که با سخن من نوری است که مرد مستمع پیش آن در می‌شود و می‌پندارد که آن خود مایهٔ اوست، نیست که آن نور سخنست کی در زندگانی می‌رود. و گفت: که وی از عین جمع سخن می‌گفت و اغلب آن بود و آن نازکست و مخاطره و جمع بعضی است از بحر توحید خود از توحید گوئی نه بخود و خبر، که بفناء خود و بقاء حق. در جزوهاء شیخ الاسلام بود بخط وی نوشته روزه نامهاء این مفصل: طبل خود چون توان زد؟ وی آگاهی از اسرار خود و با خود بود، حلاج بردار، او بحق زنده بود شریعت بهرهٔ خود از رشک فرا کشتن داد، چشمهٔ بود که استاد بسته می‌داشت، حلاج آن بکشاد، چه حشمت خیزد و جاه از طبل زدن در قعر چاه؟ او که ور دار کردند نه آن بود کش زنده کرده بود نظارهٔ خلق بهانه بود، و حق بهرهٔ خود با خود برده، و او کی گفت: کی خورشید بر نیاید مگر بدستوری من راست گفت: ار عاجز فرا قادر راه بیاید نه شگفت. و او که پای درنا فنا به داد، دشمن ور سرافگند، ازو در خود نگرست، یکی دیده ور خود نهاد. نبد زنده کردن آن بود: کی وقتی طوطکی بمرده بود حلاج فرا یکی گفت: خواهی که ویرا زنده کنم؟ اشارت کرد بانگشت وی برخاست زنده، و وقتی بدکان حلاج بود دوست وی بود ویرا بکاری فرستاد، گفت: من روزگاری وی ببردم، بانگشت اشارت کرد ور پنبه، محلوج با یک سو شد و دانه با یک سو، بآن ویرا حلاج نام کردند. و وقت در دیر رفت بشام، ایشان چراغها بسیار بر افروزند. وی گفت: مرا چه دهی تا همه ترا برافروزم تا ترا رنج نرسد. وی بانگشت اشارت کرد، همه چراغها برافروخت. و بو عبداللّه خفیف گوید: که دران سرای کی ویرا باز داشته بودند، سرای بزرگ بود سرای خلیفه «چند فرسنگی، حلاج بند داشت و طهارت کرد» رو سترهٔ وی با دیگر سوی سرای بود، وی همچنان از دیگر سوی دست فراز کرد، و روستر برگرفت. ومشایخ را درین اقاویل است کی گویند: که نه همه کرامات بود، کی تخلیط نیر نجات هم بود، اما از حقیقت خالی نبود

Шайх алислом гуфт : кӣ аз ҳаллоҷ пурседанд , кӣ тавҳид чист ? гуфт : афроди алқдми ани алҳдс . Шайх алислом гуфт : кӣ тавҳиди суфиён доне чист ? гуфт ки : нафии алҳдсу иқомаи алозл .

شیخ الاسلام گفت: کی از حلاج پرسیدند، کی توحید چیست؟ گفت: افراد القدم عن الحدث. شیخ الاسلام گفت: کی توحید صوفیان دانی چیست؟ گفت که: نفی الحدث و اقامة الازل.

Шайх алислом гуфт : ки аз ҳабашӣ Бағдодӣ пурседанд ки тасаввуф чист ? гуфт : муроди ҳақ дар халқи ваии халқ .

شیخ الاسلام گفت: که از حبشی بغدادی پرسیدند که تصوف چیست؟ گفت: مراد حق در خلق وی خلق.

Ҳўи ҳабашии бен Довӯд , ман машойихи албғдоди байни ман мутақаддимии мшоихҳм

هو حبشی بن داود، من مشایخ البغداد بین من متقدمی مشایخهم

Ва ҳам вай гуфт : ман аскртаҳи анвори алтўҳиди ҳҷбтаҳи ани ибораи алтҷрид , лони алскрони ҳўолзии интқи бакули мактум . Қол :

و هم وی گفت: من اسکرته انوار التوحید حجبته عن عبارة التجرید، لان السکران هوالذی ینطق بکل مکتوم. قال:

Ман алтмс алҳақ бнўри алоямони кони кмни талаби алшмси бнўри алкўокб ва ҳам вай гуфт , мо анФслти албшриаҳи анҳуу лоотслт ба . Ва ҳам вай гуфт : хотир алҳақ ҳўолзии лои иъорзаҳи шийъ . Ва қоли Форси алБағдодӣ : сأлти алҳусайн ибни Мансури ани алмриди Фқол : ҳўолромии бовели қасдаи илои аллоҳи Флои иърҷ ҳатто ислу қол : алмриди алхорҷи ани асбоби алдорини асараи бзлки алии аҳлҳо . Қоли кони алҳлоҷи иқўл : ?алаӣ ! анати тааллуми аҷзии ани мавозиъи шкрки Фошкри нФски ании ?фонаи алшкр лоғайра

من التمس الحق بنور الایمان کان کمن طلب الشمس بنور الکواکب و هم وی گفت، ما انفصلت البشریة عنه و لااتصلت به. و هم وی گفت: خاطر الحق هوالذی لا یعارضه شیء. و قال فارس البغدادی: سألت الحسین ابن منصور عن المرید فقال: هوالرامی باول قصده الی اللّه فلا یعرج حتی یصل و قال: المرید الخارج عن اسباب الدارین اثره بذلک علی اهلها. قال کان الحلاج یقول: آلهی! انت تعلم عجزی عن مواضع شکرک فاشکر نفسک عنی فانه الشکر لاغیره

Шайх алислом гуфт : кӣ брҳлоҷ бисёр дурӯғ гӯйанд , ва бисёр схнҳоءи номафҳум ва норост биравӣ банданд , ва китобҳои номаърӯф вҳил биравӣ созанд ва онро таъбия кунанд мутакаллимон . Ва ончӣ дар стар шавад азуи пайдо буд ,у шеъри ваии фасеҳ буд вай гуфтааст , худовандо ! аввали мони бёФридии бабри вуҷӯди хеш , мон ҳудо додӣ бФзли хеш , акнӯн май хуонеи ббҳшти хеш , мон барг нест , арчнонст кӣ он аввал кардӣ , бФзли хеш тмо кунӣ ббрхўиш ё на корӣ дар гирифтӣу ббоди брдодӣ .

شیخ الاسلام گفت: کی برحلاج بسیار دروغ گویند، و بسیار سخنهاء نامفهوم و ناراست بروی بندند، و کتابهای نامعروف وحیل بروی سازند و آن را تعبیه کنند متکلمان. و آنچه در ستر شود ازو پیدا بود، و شعر وی فصیح بود وی گفته است، خداوندا!اول مان بیافریدی ببر وجود خویش، مان هدی دادی بفضل خویش، اکنون می‌خوانی ببهشت خویش، مان برگ نیست، ارچنانست کی آن اول کردی، بفضل خویش تما کنی ببرخویش یا نه کاری در گرفتی و بباد بردادی.

Шайх алислом гуфт : ки ваии баъзе аз нирнҷоти дониста буд , азин кор . Ман ҳол вай напазираму сирати ӯнаи писандам , ва он куштани виро каромат нануҳум , аммо рад накунам , ва аз машойихи ин кори аўмаҳ буд кӣ сирати вайу зоҳири ваии зоҳири ом буду ботини ваии ботини хоси чунон ки муртаиш гуфт .

شیخ الاسلام گفت: که وی بعضی از نیرنجات دانسته بود، ازین کار. من حال وی نپذیرم و سیرت اونه پسندم، و آن کشتن ویرا کرامت ننهم، اما رد نکنم، و از مشایخ این کار اومه بود کی سیرت وی و ظاهر وی ظاهر عام بود و باطن وی باطن خاص چنان که مرتعش٭ گفت.

Шайх алислом гуфт , кӣ шайхи бўъбдоллаҳ бо кӯ гуфт : кӣ аз Аҳмад шунидам бхҷнди писари ҳусайни Мансури ҳаллоҷ : кӣ пасини шаби падарро гуфтам , кӣ маро васиятӣ кун ! гуфт : нафаси худро дар шуғлӣ ӯ гни пеш аз ан ки нафаси туро дар шуғлӣ афганд . Гуфтам : эй падар чизе беафзой ! гуфт : олам дар хизмат кӯшанд , ту дар чизе кӯш , ки зарра азон ба вмаҳ кӣ амали сиқлин . Шайх алислом гуфт : кӣ сиқлин ҷину инс буд . Писар гуфт : он чист ? гуфт : мъррФт . Шайх алислом гуфт ки шайхи бўмнсўри ков кулоҳ бӯда басари хас , аз машойихи аҳл маломат бӯда , вақте фориғ буд кӣ ёрони ваии бсФраҳ шуда буданд , вай дар ҳоит шуд азон кас ,у чоҳ фаро кандан гирифт , боби барад « чун тамом шуд бромд »

شیخ الاسلام گفت، کی شیخ بوعبداللّه با کو گفت: کی از احمد شنیدم بخجند پسر حسین منصور حلاج: کی پسین شب پدر را گفتم، کی مرا وصیتی کن! گفت: نفس خود را در شغلی او گن پیش از ان که نفس ترا در شغلی افگند. گفتم: ای پدر چیزی بیفزای! گفت: عالم در خدمت کوشند، تو در چیزی کوش، که ذرهٔ ازان به ومه کی عمل ثقلین. شیخ الاسلام گفت: کی ثقلین جن و انس بود. پسر گفت: آن چیست؟ گفت: معررفت. شیخ الاسلام گفت که شیخ بومنصور کاو کلاه بوده بسر خس، از مشایخ اهل ملامت بوده، وقتی فارغ بود کی یاران وی بسفره شده بودند، وی در حایط شد ازان کس، و چاه فرا کندن گرفت، بآب برد «چون تمام شد برامد»

Паҳлавии ваии дигари бикунад ,у анбор дарон чоҳ пешина мекард . Чун он тамом шуд он дигар пуршуд . Борсим дигар кандан гирифт , ҳамчунон мекард , яке виро гуфт : девона на ин чаро мекунӣ ? гуфт ? нафаси худ дар шуғл меафгандам , пеш аз онки нафаси маро дар шуғлӣ афганд , ва кардаанд машойихи азин боб . Ҳикоят : бўъбдоллаҳи динўри٭ дар киштӣ ва дарё бимонад , ӯ мураққаъи оздн « яъне сӯзан задан ё сӯрох кардан » то кулоҳ оварад ва ҳамин гуфт . Шайх алислом гуфт : ӯро тақво бар аҳволи ӯнаи ғолиб буд шуғл ӯро ба аз фароғат буд .

پهلوی وی دیگر بکند، و انبار دران چاه پیشینه می‌کرد. چون آن تمام شد آن دیگر پرشد. بارسیم دیگر کندن گرفت، همچنان می‌کرد، یکی ویرا گفت: دیوانه نهٔ این چرا می‌کنی؟ گفت؟ نفس خود در شغل می‌افگندم، پیش از آنک نفس مرا در شغلی افگند، و کرده‌اند مشایخ ازین باب. حکایت: بوعبداللّه دینوری٭ در کشتی و دریا بماند، او مرقع آزدن«یعنی سوزن زدن یا سوراخ کردن» تا کلاه آورد و همین گفت. شیخ الاسلام گفت: او را تقوی بر احوال اونه غالب بود شغل او را به از فراغت بود.

Ва гуфт ва аммо машғӯлӣ аз дӯст қатъиятаст .

و گفت و اما مشغولی از دوست قطعیت است.

Шайх алислом гуфт : ки муртаиш гуяд : кӣ бо ҳусайни доؤд дар хонаи ҳасан хайёт шудам . Чун дар шудем , ҳасан гуфт : ҳечкас ҳаст кӣ марои чизе бар гуяд ? гуфтанд : ҳаст . Брноӣӣ буд , чизе бархонад пеш қуръон бархонад ин оят ки : ё аиҳо анноси зарб мисли Фостмъўои ?лаи ин оят такрор мекард то онгоҳ кӣ бирафт аз дунё , муртаиш гуяд : кӣ ман бирав намоз карда ам

شیخ الاسلام گفت: که مرتعش گوید: کی با حسین داؤد در خانهٔ حسن خیاط شدم. چون در شدیم، حسن گفت: هیچکس هست کی مرا چیزی بر گوید؟ گفتند: هست. برنائی بود، چیزی برخواند پیش قرآن برخواند این آیت که: یا ایها الناس ضرب مثل فاستمعوا له این آیت تکرار می‌کرد تا آنگاه کی برفت از دنیا، مرتعش گوید: کی من برو نماز کرده‌ام

Шайх алислом гуфт : ки фарои шайхи бўъбдоллаҳ Бокӯ гуфтам : ҳеҷ шунида , кӣ касе дар самоъ бирафт ? гуфт : шунида хоҳӣ ё дида ? гуфтам : дида тоӣ чанд бигуфт , онгоҳ гуфт : азин ҳама аҷабтар дидам , ланги бадви пой дар самоъ бархест бпои дуруст , ва бинишаст ланг . Гуфтам : кӣ буд ? гуфт : алии аърҷи ҳошимии ббғдоди даъват буд , гӯянда чизе бархонад . Вай барпоӣ хост бпои дурусти рақси бикрад ва бинишаст бмқъд . Гуфтам виро : доне ки чаҳ май хонданд ? гуфт донам ин ду байт « бигуфт , ва он ду байт инаст » .

شیخ الاسلام گفت: که فرا شیخ بوعبداللّه باکو گفتم: هیچ شنیدهٔ، کی کسی در سماع برفت؟ گفت: شنیده خواهی یا دیده؟ گفتم: دیده تای چند بگفت، آنگاه گفت: ازین همه عجبتر دیدم، لنگ بدو پای در سماع برخاست بپای درست، و بنشست لنگ. گفتم: کی بود؟ گفت: علی اعرج هاشمی ببغداد دعوت بود، گوینده چیزی برخواند. وی برپای خاست بپای درست رقص بکرد و بنشست بمقعد. گفتم ویرا: دانی که چه می‌خواندند؟ گفت دانم این دو بیت «بگفت، و آن دو بیت اینست».