Онки турои шинохти шинохт аммо кӣ шинохт ва онч намӯдӣ нашнохт , ҳар чанд кӣ ту будӣ ки шинохти қадар аз ҷалол ки пардохт ? пас ончи турои шинохти лутфи ту ӯро навохт ,у қурби ту ӯро бздўду фарои сохт . Ин гӯяндаи ин ишорат , фикри ту бо оби андохт . Мискин ӯ ки бсноиъ бишнохт . Дарвеш ӯ ки ӯро аз баҳри эҳсон дӯст дошт . Беҳуда ӯ ки бҳҳди худ ҷуст , ӯ ки ӯро бсноиъ донад , ва ба биму тамаъи пурситад , ва ӯ ки боҳсон медӯст дорад , дар меҳнати мноғзи баргардад . Ва аўкаҳ бхўиштн ҷӯяд ноёфта ёфта пиндорад . Ки ӯ турои бсноиъ шинохт нашнохт , азон бо ту муздурии сохт . ӯ кӣ боҳсон дӯст дошт надошт , азон дар меҳнати роҳи шикояти бардошт . Ва ӯ ки пиндошт , кӣ туро бахуд ёфт наёфт , ӯ беҳударо таъзиму шариъати партофт .

آنک ترا شناخت شناخت اما کی شناخت و آنچ نمودی نشناخت، هر چند کی تو بودی که شناخت قدر از جلال که پرداخت؟ پس آنچ ترا شناخت لطف تو او را نواخت، و قرب تو او را بزدود و فرا ساخت. این گویندهٔ این اشارت، فکر تو با آب انداخت. مسکین او که بصنایع بشناخت. درویش او که او را از بهر احسان دوست داشت. بیهوده او که بحهد خود جست، او که او را بصنایع داند، و به بیم و طمع پرستد، و او که باحسان می‌دوست دارد، در محنت مناغذ برگردد. و اوکه بخویشتن جوید نایافته یافته پندارد. که او ترا بصنایع شناخت نشناخت، ازان با تو مزدوری ساخت. او کی باحسان دوست داشت نداشت، ازان در محنت راه شکایت برداشت. و او که پنداشت، کی ترا بخود یافت نیافت، او بیهوده را تعظیم و شریعت پرتافت.

Орифи турои бнўр ту медонад , аз шуъоъи вуҷӯд иборат наметавонад , муҳиби турои ботши нури қурб май шиносад , дар оташи меҳр май сӯзад . Аз ноз боз намебардорад худованд ёфт ту туро дарёфт меҷӯяд , аз ғарқӣ дар ҳайрат . Талаб аз ёфта боз намедонад . Аз саноеъи он ҷӯй , ки барон кўизд ва аз эҳсони он ҷӯй ки азон резад , ёфт бар забони хабар ки овезад ?

عارف ترا بنور تو می‌داند، از شعاع وجود عبارت نمی‌تواند، محب ترا بآتش نور قرب می‌شناسد، در آتش مهر می‌سوزد. از ناز باز نمی‌بردارد خداوند یافت تو ترا دریافت می‌جوید، از غرقی در حیرت. طلب از یافته باز نمی‌داند. از صنایع آن جوی، که بران کویزد و از احسان آن جوی که ازان ریزد، یافت بر زبان خبر که آویزد؟

Бўолъбос ато гуяд : ки маърифати ду маърифатаст : маърифати ҳақу маърифати ҳақиқат « ҳақ » фарон роҳ нест халқро . Имтиноъи самадят ӯу таҳқиқи рубубият ӯ . ӯ мегуяд : влои иҳитўн ба уламои халқро тоқат он нест , вҳди азимату кайфият ӯ касро бон идрок несту аҳоттро бон роҳ несту дўгитӣ дар зарра аз ан муталошӣаст ва мо қдрўои аллоҳи ҳақи қадарау сухани ибни аббос ки гуфт : ҳафт осмону замин дар кафи рҳмн кам аз сапандон донааст .

بوالعباس عطا٭ گوید: که معرفت دو معرفت است: معرفت حق و معرفت حقیقت «حق» فران راه نیست خلق را. امتناع صمدیت او و تحقیق ربوبیت او. او می‌گوید: ولا یحیطون به علماً خلق را طاقت آن نیست، وحد عظمت و کیفیت او کس را بآن ادراک نیست و احاطت را بآن راه نیست و دوگیتی در ذرهٔ از ان متلاشی است و ما قدروا اللّه حق قدره و سخن ابن عباس که گفت: هفت آسمان و زمین در کف رحمن کم از سپندان دانهٔ است.

Касе пурсед аз шайхи алислом : ки шинохти ҳақ чун буд ? гуфт ончи шинохт бе чун буд , он шинохт ёфтанаст буд он ҳиўаҳаст ному нишон он ёфт , он шинохти худ пас ту ояд , на ту бон меояд рафт .

کسی پرسید از شیخ الاسلام: که شناخت حق چون بود؟ گفت آنچ شناخت بی‌چون بود، آن شناخت یافتنست بود آن حیوة است نام و نشان آن یافت، آن شناخت خود پس تو آید، نه تو بآن می‌آید رفت.

Всӣли Абусолеҳи ани алмърФаҳ , Фқол : мтобъаҳи алмърўФи қўло ва феълану ъзмоу ъқдо . Ва қоли алшбли٭ : мо аҳади урфи аллоҳ , қили Киев ? қоли лўърФўаҳи мо аштғлўои сўоаҳ .

وسئل ابوصالح عن المعرفة، فقال: متابعة المعروف قولاً و فعلاً و عزماً و عقداً. و قال الشبلی٭: ما احد عرف اللّه، قیل کیف؟ قال لوعرفوه ما اشتغلوا سواه.

Ва қоли абўолтиби алсомрӣ : алмърФаҳи тулӯъи алии алосрори бмўослаҳи алонвор . Ва қоли алўости٭ : алмърФаҳи мо шоҳдтаҳи ҳсои волълми мо шоҳдтаҳи хбро .

و قال ابوالطیب السامری: المعرفة طلوع علی الاسرار بمواصلة الانوار. و قال الواسطی٭: المعرفة ما شاهدته حساً والعلم ما شاهدته خبراً.

Ва қоли Абубакри алқбонии моҳӣаи алмърФаҳи моҳӣаи алмърўФ . Ва қоли Амри алмаликии алмърФаҳи асли алкули ҳоли баъси фии улқулуби ман аҳволи алоямон . Ва сӣли абўолъбоси алсёри٭ : мо алмърФаҳ ? қоли таҷарруди алсри бахотир алҳақ , лобхотри алнФс .

و قال ابوبکر القبانی ماهیة المعرفة ماهیه المعروف. و قال عمرو الملکی المعرفة اصل الکل حال بعث فی القلوب من احوال الایمان. و سئل ابوالعباس السیاری٭: ما المعرفة؟ قال تجرد السر بخاطر الحق، لابخاطر النفس.

Ва қоли алҷнид٭ : ман урфи аллоҳи лои икўни мсрўро абадан . Ва қоли алшбли٭ : ман урфи аллоҳи лои икўни мҳмўмо абадан . Ва қоли саҳли ман урфи аллоҳи ғарқи фии баҳри алҳзни волсрўр . Ва қоли Абуалҳусайн алзнҷонӣ : алълми доли алии аъмоли алтоъот , волмърФаҳи долаи алии офоти алоъмолу қоли алхроз٭ : алъорФўни Фониўни ани тдбирҳми ман тадбир алҳақ ?лаам .

و قال الجنید٭: من عرف اللّه لا یکون مسروراً ابداً. و قال الشبلی٭: من عرف اللّه لا یکون مهموماً ابداً. و قال سهل٭ من عرف اللّه غرق فی بحر الحزن والسرور. و قال ابوالحسین الزنجانی: العلم دال علی اعمال الطاعات، والمعرفة دالة علی آفات الاعمال و قال الخراز٭: العارفون فانیون عن تدبیرهم من تدبیر الحق لهم.

Ва сӣли бъзҳми ани халқи алъорФи Фқол : равияи лоълму айни лохбру мушоҳидаи лои васф ,у кашфи лои ҳиҷоб , моҳаму ?лаами лои боиҳми бали ҳам болҳқи исрФҳми бтсриФ алҳақ ?лааму кломҳми нутқ алҳақ алии алснҳму назари ҳам назар алҳақ бобсорҳм . Жкзолки қол алнабӣ ҳокёи ани рабаи ъзу ҷл : Фозои аҳббти канти ?лаи смъоу бсро , алҳдис .

و سئل بعضهم عن خلق العارف فقال: رویة لاعلم و عین لاخبر و مشاهدة لا وصف، و کشف لا حجاب، ماهم و لهم لا بایهم بل هم بالحق یصرفهم بتصریف الحق لهم و کلامهم نطق الحق علی السنهم و نظر هم نظر الحق بابصارهم. ژکذالک قال النبی حاکیاً عن ربه عز و جل: فاذا احببت کنت له سمعاً و بصرا، الحدیث.

Сӣли зўолнўн٭и ани амали алъорФ : Фқоли алнзри илайҳи фии кули ҳол . Ва қоли Абуғелони алсмри қандии алъорФ : нафаҳми ани аллоҳи биллоҳи волъолми иФҳми ани аллоҳи бғираҳ , лони алошёءи кулҳо далели алии ваҳдонията , Фозои ваҷди алўоҷди астғнии ани алдлил .

سئل ذوالنون٭ عن عمل العارف: فقال النظر الیه فی کل حال. و قال ابوغیلان السمر قندی العارف: نفهم عن اللّه باللّه والعالم یفهم عن اللّه بغیره، لان الاشیاء کلها دلیل علی وحدانیته، فاذا وجد الواجد استغنی عن الدلیل.

Ва қоли рўим٭ : алъорФи мроаҳи азои назари фӣҳо таҷаллии ?лаи мавлоа . Ва қоли алҷнид٭ : қалби алъорФи тоҳири ман кули днси лонаи илоҳзи рабаи фии кули нафас .

و قال رویم٭: العارف مرآة اذا نظر فیها تجلی له مولاه. و قال الجنید٭: قلب العارف طاهر من کل دنس لانه یلاحظ ربه فی کل نفس.

Ва қоли Абуязиди лкли воҳиди ҳолу лоҳоли ллъорФи ло на мҳити русумаи брсўми ғайрау ғайби осораи босори ғайра , Фқоми алҷлили лъбдаҳи бсФотаҳ , дуни шийъи ман абдаи ман ғайра . Ва қол : лоязоли алъбди ъорФои модоми ҷоҳло ,

و قال ابویزید٭ لکل واحد حال و لاحال للعارف لا نه محیت رسومه برسوم غیره و غیب آثاره بآثار غیره، فقام الجلیل لعبده بصفاته، دون شیء من عبده من غیره. و قال: لایزال العبد عارفاً مادام جاهلاً،

Фозои золи анҳу ҷаҳла , золи маърифата . Лбндори алҳусайн алоркони٭

فاذا زال عنه جهله، زال معرفته. لبندار الحسین الارکانی٭

Азои адъии алъорФўни муъаррифа

اذا ادعی العارفون معرفةً

Ақри болҷҳли зоки маърифатӣ

اقر بالجهل ذاک معرفتی

Ва ман қоли қодири бқдртаҳ

و من قال قادر بقدرته

Зуҳрати болъҷзи злки мқдртӣ

ظهرت بالعجز ذلک مقدرتی

Вмни рои ваҷдау вслтаҳ

ومن رآی وجده و وصلته

Рояти Фқди алҷмиъи мўҷдтӣ

رایت فقد الجمیع موجدتی

Фоини инӣ ва ин ӣнҳам

فاین اینی و این اینهم

?фони собўои Фзоки мأдбтӣ

فان صابوا فذاک مأدبتی

Ва ан аҷобўо барисам шоҳдҳм

و ان اجابوا برسم شاهدهم

Фахри бқўо , фии ҷавоби мсأлтӣ

فخر بقوا،فی‌جواب مسألتی

Аммо дараҷаи сдигр аз маърифат маърифатаст мустағриқ дар маҳзи таъриф на истидлолу иҷтиҳоди бони пайвандад , ва шавоҳид барон далолат накунад ,у бўсилт мустаҳаққ нагардад . Ва он се рукнаст :

اما درجهٔ سدیگر از معرفت معرفت است مستغرق در محض تعریف نه استدلال و اجتهاد بآن پیوندد، و شواهد بران دلالت نکند، و بوسیلت مستحق نگردد. و آن سه رکن است:

Яке : мшоҳдти қурбу суъӯд аз илму мтолъти ҷамъ , ва ин маърифати хос алхўосаст . Аммо аз қурби иборат бӯҳтонасту нҳни ақрби илайҳи ман ҳабли алўрид . Кӣ дар ҳақиқати қурби ҳзоз қариб намонад ки ақлу илмро дарон роҳ нест , ва дар нҳни ақрби ҷуз аз қурб чист ? ки баҳр чаҳ ғоят наҳй азон нздиктрст . Пас иборат бибаред .

یکی: مشاهدت قرب و صعود از علم و مطالعت جمع، و این معرفت خاص الخواص است. اما از قرب عبارت بهتان است و نحن اقرب الیه من حبل الورید. کی در حقیقت قرب حزاز قریب نماند که عقل و علم را دران راه نیست، و در نحن اقرب جز از قرب چیست؟‌که بهر چه غایت نهی ازان نزدیکترست. پس عبارت ببرید.

Срҳодс барисед пас чаҳ монад ? онч буд ! дар қурби сухан дарозасту кӯтоҳ «аст » шблӣ гуяд : ар маро ихтиёр диҳанд дар қурбу баъд « ман » баъд гузинам пас гуяд :

سرحادث برسید پس چه ماند؟ آنچ بود! در قرب سخن دراز است و کوتاه «است» شبلی گوید: ار مرا اختیار دهند در قرب و بعد «من» بعد گزینم پس گوید:

Бъдки манӣ ҳўи қрбок

بعدک منی هو قرباک

АФнитнии манӣ бмънок

افنیتنی منی بمعناک

ЛоиФрқи алоу софи мобинно

لایفرق الا و صاف مابیننا

Ани қиллати лии мо канти аёк

ان قلت لی ما کنت ایاک

Втҳқиқки фии сиррии фанои ҷок « лисонӣ »

وتحقیقک فی‌سری فنا جاک «لسانی»

Фоҷтмънои бмъони воФтри қнои лмъон

فاجتمعنا بمعان وافتر قنا لمعان

Флӣни ғибки алъзаҳи ман лҳзи аён

فلئن غیبک العزة من لحظ عیان

Фалақади абсрки алсри ман алоҳшоءи дон

فلقد ابصرک السر من الاحشاء دان

Влшихи алисломи қудси аллоҳи рӯҳаи фии маънии алҷмъ .

ولشیخ الاسلام قدس اللّه روحه فی معنی الجمع.

Тҷмънои бмънии воФтрқно

تجمعنا بمعنی وافترقنا

Барисам алосми тавқифи аҷиб

برسم الاسم توقیف عجیب

Фмънонои балои расми влкн

فمعنانا بلا رسم ولکن

Асоминои лмънои норақиб

اسامینا لمعنا نارقیب

ФмоФии ҷмъно « ало » алостлом

فمافی‌جمعنا «الا» الاصطلام

Ва фии тФриқнои ҳасану таййиб

و فی تفریقنا حسن و طیب

Шинохти сдигр шинохт суфиёнаст ки марди бғоити он расида буд азон иборат натавон он маърифат меҳраст ки он ёфтаст дар ғифлат , он дар забон ноед , кӣ ҷон азон пари иборати тиҳӣ . Тамаллуки рӯҳии мнки муллоу саводии мнки холӣ . Мард ҳар ки гуяд ӯ варои он буд ,у онкас ки ғоят ӯ маърифат ӯ аиз ки азон гуяд , ӯ варои он буд . ӣнон ки асл ин коранд , ӯ май шиносад « на бшўоҳду далоил май шиносад , ки бова май шиносад » боўлит ӯ ,у ваҳдоният ӯ , врстаҳ аз ҳаводиси вуҷӯд , ва он вирои малику зиндагонӣ ки май шиносад ва мебинад . Ҳар ки авваляти аўбдонст , дарави дармонд . Ва ҳар ки ӯ бидид взў бимонад . Ва ҳар крои тариқ софӣ шуд бо ӯ бимонад вхўд намонад .

شناخت سدیگر شناخت صوفیانست که مرد بغایت آن رسیده بود ازان عبارت نتوان آن معرفت مهر است که آن یافتست در غفلت، آن در زبان ناید، کی جان ازان پر عبارت تهی. تملک روحی منک ملا و سوادی منک خالی. مرد هر که گوید او ورای آن بود، و آنکس که غایت او معرفت او ایذ که ازان گوید، او ورای آن بود. اینان که اصل این کارند، او می‌شناسد «نه بشواهد و دلایل می‌شناسد، که باو می‌شناسد» باولیت او، و وحدانیت او، ورسته از حوادث وجود، و آن ویرا ملک و زندگانی که می‌شناسد و می‌بیند. هر که اولیت اوبدانست، درو درماند. و هر که او بدید وزو بماند. و هر کرا طریق صافی شد با او بماند وخود نماند.

Тасаввуф ҳама инаст , дар маърифати ин ҷавонмардон на мемаст ва на айн , ва наро ва на Фо ва на то . То кӣ он алтқо ва назараст дар айни вуҷӯд дар маконати висол , руста аз хоку оби онкас ки он маърифат дорад , оби дидор дар ваии бишавад , ки худ дида дорад ,у дидори ма аз дида . Ва дидор ӯро баҳама мебояд дид , ҷуз бидида ирфон натавон дид , вақт буд ки чизеи бенанд , кӣ на он онкас буд пас он ма кӣ малик худ бинад . ӯ ки аллоҳ бинад , боҳўро ояд , пас дидор ӯ аллоҳ нашносад , ӯро май бибояд шинохти шинохти шиносӣ ки зикр бар Фрдонит ҷамъ кунад ,у маърифат бар ваҳдоният ҷамъ кунад ,у қасд дар қурб ҷамъ кунад , ваҷди бигузорад ва вуҷӯд гирад . АстФоро дод диҳад . Астҷобро иҷобат диҳад . Дории шинохтӣ ки дарон шинохт , ҳафт андоми дида вар гардад , ва ҳар мӯӣ забон гардад , обу хок ҳазимат гардад , « абад дар азали пайвандад ,у баҳона дар миёна ҳазимат гардад »

تصوف همه اینست، در معرفت این جوانمردان نه میم است و نه عین، و نه را و نه‌فا و نه‌تا. تا کی آن التقا و نظر است در عین وجود در مکانت وصال،رسته از خاک و آب آنکس که آن معرفت دارد، آب دیدار در وی بشود، که خود دیدهٔ دارد، و دیدار مه از دیده. و دیدار او را بهمه می‌باید دید، جز بدیدهٔ عرفان نتوان دید، وقت بود که چیزی بینند، کی نه آن آنکس بود پس آن مه کی ملک خود بیند. او که اللّه بیند، باحورا آید، پس دیدار او اللّه نشناسد، او را می‌بباید شناخت شناخت شناسی که ذکر بر فردانیت جمع کند، و معرفت بر وحدانیت جمع کند، و قصد در قرب جمع کند، وجد بگذارد و وجود گیرد. اصطفا را داد دهد. استجاب را اجابت دهد. داری شناختی که دران شناخت، هفت اندام دیده‌ور گردد، و هر موی زبان گردد، آب و خاک هزیمت گردد، «ابد در ازل پیوندد، و بهانه در میانه هزیمت گردد»

Ишўқи ман тўоаҳи тӯли аҳд

یشوق من طواه طول عهد

Ва изкри ҳайни инсӣ ӯ иғиб

و یذکر حین ینسی او یغیب

Ва қдои сФитнии болўди манӣ

و قدا صفیتنی بالود منی

Фмои ллшўқи ъндии ман насиб

فما للشوق عندی من نصیب

Фкли алсни фӣҳо ъиўн

فکل السن فیها عیون

Ва азони сўомъҳои қулӯб

و اذان سوامعها قلوب

Касе пурсед аз шайхи алислом : ки шинохти ҳақ чун буд ? гуфт он буд , ки мард аз ҳақи пар буд , яъне пари зҳирту ирфону ноз , ва аз одам ва худ тиҳӣ .

کسی پرسید از شیخ الاسلام: که شناخت حق چون بود؟ گفت آن بود، که مرد از حق پر بود، یعنی پر زحیرت و عرفان و ناز، و از آدم و خود تهی.

Шайх алислом гуфт : ки дар ахбори оранд ки аллоҳи таъолӣ Фромўсӣ гуфт ёбни умрон ! аърФнии ?фони лами търФнии ФтърФи ило , ?фони лами ттърФи ило , Фтълқ бемърФтк Аёӣ , азои ақблти ваҳдониятии ази қзФтҳои фии қлбки велҳо фии қлбки илми лои ихФии баён . Гуфт ёбни умрон !

شیخ الاسلام گفت: که در اخبار آرند که اللّه تعالی فراموسی گفت یابن عمران! اعرفنی فان لم تعرفنی فتعرف الی، فان لم تتعرف الی، فتعلق بی‌معرفتک ایای، اذا اقبلت وحدانیتی اذ قذفتها فی قلبک ولها فی قلبک علم لا یخفی بیان. گفت یابن عمران!

Маро бишнос арнтўонии ошноӣии Фродаҳ , арнтўонии дрмни овези ман бмгзор ! доне кӣ ман бишносӣ ки фардои нияти ман бадоне ва бипазирӣ . Ки ман нури худ дар дили ту қадаҳ кунам яъне дар дили ту ӯ гнм ва то доне ки ман он кунам , туро шак намонад . Анро нишонеаст равшан «тар , аз рӯзи равшан » ки бар ту пӯшида набӯд нури он взёии он . Шўбу шак аз дили ту берун кунадгар он набӯд ошноӣии Фродаҳу ошноӣии ҷӯй аз ман .

مرا بشناس ارنتوانی آشنائی فراده، ارنتوانی درمن آویز من بمگذار! دانی کی من بشناسی که فردا نیت من بدانی و بپذیری. که من نور خود در دل تو قدح کنم یعنی در دل تو او گنم و تا دانی که من آن کنم، ترا شک نماند. انرا نشانی است روشن «تر، از روز روشن» که بر تو پوشیده نبود نور آن وضیای آن. شوب و شک از دل تو بیرون کند گر آن نبود آشنائی فراده و آشنائی جوی از من.

Ошноӣӣ доне чист ? ёди дорӣ дстҳоء бирав неъмати ман брхўд ,у ътоҳоءи байнҳояту мнтҳоء май бинӣ то меҳр брмн наҳй , арнтўонӣ дар ман овез . Дар ман аўихтн доне чист ? ки туро хонам посухи диҳии писари умрон ! бишносам то қадар доне чист ? ки туро хонам посухи диҳии писари умрон ! бишносам то қадари ту дар малакӯти бақо муқаддас кунам , аз шароби қудс дар малакӯти нур сероб кунам ва аз шароби бақои шарбати даҳум .

آشنائی دانی چیست؟ یاد داری دستهاء برو نعمت من برخود، و عطاهاء بینهایت و منتهاء می‌بینی تا مهر برمن نهی، ارنتوانی در من آویز. در من اویختن دانی چیست؟ که ترا خوانم پاسخ دهی پسر عمران! بشناسم تا قدر دانی چیست؟ که ترا خوانم پاسخ دهی پسر عمران! بشناسم تا قدر تو در ملکوت بقا مقدس کنم، از شراب قدس در ملکوت نور سیراب کنم و از شراب بقا شربت دهم.

Писари умрон ! ки бо ман муноҷот кунӣ аз ҳади худ бар магзар .

پسر عمران! که با من مناجات کنی از حد خود بر مگذر.

Шайх алислом гуфт : доне ки ҳад чист ? нестии худ бдидн ва ҳастӣ ӯ бшнохтн . Ин сдигри маърифат вуҷӯдаст аз айни ҷӯад на ббзли мҷҳўд . Дарин маърифат аҳвол нест . Ин маърифати вароӣ аҳволаст ,у орифи дарин маърифати гӯаму сФоءи маърифати маълум . Чунонк аз зўолнўн٭ пурседанд : ки ориф ки буд ? гуфт : кони ҳҳнои Фзҳб .

شیخ الاسلام گفت: دانی که حد چیست؟ نیستی خود بدیدن و هستی او بشناختن. این سدیگر معرفت وجود است از عین جود نه ببذل مجهود. درین معرفت احوال نیست. این معرفت ورای احوال است، و عارف درین معرفت گوم و صفاء معرفت معلوم. چنانک از ذوالنون٭ پرسیدند: که عارف که بود؟ گفت: کان ههنا فذهب.

Аз яҳё маоз пурседанд аз сифат ориф гуфт : раҷули мъҳм бойен манеҳам ,у қоли мараи ахрӣ : абди кони Фбон .

از یحیی معاذ٭ پرسیدند از صفت عارف گفت: رجل معهم باین منهم، و قال مرة اخری: عبد کان فبان.

Самти шайхи алисломи иқўл : алҳақ ?ераади илои имтиноъи нъўтаҳ ва улувва иззатаи ани иърФ , ФтърФи ФърФи лои бълми изҳраҳи алъбораҳу лои сабаби ибқиаҳи алошораҳу лои бнът қаблат ба , бали муъаррифау қъти қҳро , Фоўҷбти ҷмъои Флми идъ расман Фсорти фии алрсми ҷҳдоу қоми фии алҳқиқаҳи ҳқои воншднои лнФсаҳ :

سمت شیخ الاسلام یقول: الحق اراد الی امتناع نعوته و علو عزته ان یعرف، فتعرف فعرف لا بعلم یظهره العبارة و لا سبب یبقیه الاشارة و لا بنعت قبلت به، بل معرفة و قعت قهراً، فاوجبت جمعاً فلم یدع رسماً فصارت فی‌الرسم جحدا و قام فی الحقیقة حقاً وانشدنا لنفسه:

Ани кони рабӣ қад хазӣ ҳбо

ان کان ربی قد خزی حباً

Кули момнаҳи нхзии Фҳмдии ?ла

کل مامنه نخزی فحمدی له

Лои тктби алои баҳри тафсири мо

لا تکتب الا بحر تفسیر ما

ӯ дъаҳи қалбӣу таъвила

او دعه قلبی و تأویله

Лأи малики ҳулӯли танзила

لأ ملک حلول تنزیله

Ва шотни ашрби тсўилаҳ

و شاطن اشرب تسویله

Субҳони ман ърФнии қурба

سبحان من عرفنی قربه

Субҳони алҳмнии қила

سبحان الهمنی قیله

Ва қоли шайхи алислом :

و قال شیخ الاسلام:

Вҷдонки фиқдони комаи зкрки нисён

وجدانک فقدان٭ کما ذکرک نسیان

Втлои бку синони Фмтлўи бки скрон

و طلابک وسنان٭ فمطلوبک سکران

Ва ърФонки Фрқон٭и ФўсоФки ҳайрон .

و عرفانک فرقان٭ فوصافک حیران.

Ва вости٭ « боз » гуфтау писандида ки касе гуфт аз машойих : « ман зикр » Фқди ақтрӣ , ва ман сбрби Фқди ахтарӣ ва ман урфи Фқди абтарӣ . Ҳар ки ӯ ёд кард ӯро баровард , ва ҳар киу рӯ сабр кард взўи микоўид ва ҳар ки ӯ бишнохт азу бибаред . Яъне ки мегуяд ва май пиндорад ва даъвӣ мекунад кӣ ман виро бишнохтам бҳдўди иззат ӯ , ӯро нашинохта , кӣ бҳқиқт ӯ ӯ худро шиносад . Ва вай худ донад ки ани дониш бар илми рубубияти кўизди он маърифат ки ҳақи таъолии мустаҳаққи он аиз аз одамии бунёд . Аммо одамӣ «ро » блтФи хеш дар тариқи карам маърифат бидод , ӯро азон бншкст ӯ аиз кӣ аҷзи банда аз маърифат , маърифат май ингорад . Чунонк бўбкр садиқ гуфта : субҳони ман лами иҷъли ллхлқи триқои илои маърифатаи алои болъҷзи ани маърифата .

و واسطی٭ «باز» گفته و پسندیده که کسی گفت از مشایخ: «من ذکر» فقد اقتری، و من صبرب فقد اختری و من عرف فقد ابتری. هر که او یاد کرد او را برآورد، و هر که و رو صبر کرد وزو میکاوید و هر که او بشناخت ازو ببرید. یعنی که می‌گوید و می‌پندارد و دعوی می‌کند کی من ویرا بشناختم بحدود عزت او، او را نشناخته، کی بحقیقت او او خود را شناسد. و وی خود داند که ان دانش بر علم ربوبیت کویزد آن معرفت که حق تعالی مستحق آن ایذ از آدمی بنیاد. اما آدمی «را» بلطف خویش در طریق کرم معرفت بداد، او را ازان بنشکست او ایذ کی عجز بنده از معرفت، معرفت می‌انگارد. چنانک بوبکر صدیق گفته: سبحان من لم یجعل للخلق طریقاً الی معرفته الا بالعجز عن معرفته.

Ва Мустафо мегуфт : лои аблғи мдҳтку лооҳсии сноءи алейк анати комаи аснити алии нФск онро мегуяд :у лои иҳитўн ба уламоу моқдрўи валлоҳи ҳақи қадара

و مصطفی می‌گفت: لا ابلغ مدحتک و لااحصی ثناء علیک انت کما اثنیت علی نفسک آنرا می‌گوید: و لا یحیطون به علما و ماقدرو واللّه حق قدره

Ва мо аўтитми ман алълми алои қлилои чндонки маблағи илми тести бмқдори тоқати ту . Шинохт нашнохт . Пас чун буд ҳол ӯ ки худ нашнохт ?у шоҳи кстконӣу насри ободӣ бо якдигар хилоф карданд . Яке гуфт азишон « ду » ки ӯро бҳқиқт битавон шинохт ддигр гуфт : ки натавон шинохт .

و ما اوتیتم من العلم الا قلیلاً چندانک مبلغ علم تست بمقدار طاقت تو. شناخت نشناخت. پس چون بود حال او که خود نشناخت؟ و شاه کستکانی و نصر آبادی٭ با یکدیگر خلاف کردند. یکی گفت ازیشان «دو» که او را بحقیقت بتوان شناخت ددیگر گفت: که نتوان شناخت.

Шайхи бўосҳқи тарозу гар гуфт : ки ҳар ду рост гуфтанд он кас ки гуфт : ки натавон шинохти он ҳақиқати маърифати ҳақ ӯ аиз ки ӯ бон нашносад , магар ки ӯ хештан бҳқиқт донад . Ва ӯ ки гуфт : ки шиносад рост гуфт , он шинохти ом буд ки ҷузи азу худоӣ нест , ва анбоз нест ва ташбеҳ нест ва ӯ ягонааст . Онаст ки ӯ май шиносади бхбру саноеъ . Аммо эмом ӯ буд ки ҳиялат кунад то мурӣд навмед намонад ва ӯ гуфт , канту кнзои мхФёи Фоҳббти ани аърФи пас қавмаст ки май носад яъне ӯ або ӯ на бахуду бхбр ки бишнохту търФ ва мо қдрўи валлоҳ .

شیخ بواسحق ترازو گر گفت: که هر دو راست گفتند آن کس که گفت: که نتوان شناخت آن حقیقت معرفت حق او ایذ که او بآن نشناسد، مگر که او خویشتن بحقیقت داند. و او که گفت: که شناسد راست گفت، آن شناخت عام بود که جز ازو خدای نیست، و انباز نیست و تشبیه نیست و او یگانه است. آنست که او می‌شناسد بخبر و صنایع.اما امام او بود که حیلت کند تا مرید نومید نماند و او گفت، کنت و کنزاً مخفیاً فاحببت ان اعرف پس قوم است که میّ‌ناسد یعنی او ابا او نه بخود و بخبر که بشناخت و تعرف و ما قدرو واللّه.

Наҷуат волҳмдллаҳи раби Алъоламин

نجوت والحمدللّه رب العالمین

Волъоқбаҳи ллмтқину лоъдўони алои алии алзолмин

والعاقبة للمتقین و لاعدوان الا علی الظالمین

Васлии аллоҳи алии сиднои Муҳамаду ?алау сҳбаҳи аҷмъин

وصلی اللّه علی سیدنا محمد و آله و صحبه اجمعین

Алтибини алотҳори алмнтҷбин

الطیبین الاطهار المنتجبین

Алохёру силами тслимои ксиро

الاخیار و سلم تسلیما کثیراً

Ва вақъи алФроғи ман таҳрира

و وقع الفراغ من تحریره

Алъбди алзъиФи алроҷӣ

العبد الضعیف الراجی

Илои раҳмаи аллоҳи таъолӣ

الی رحمة اللّه تعالی

Дстоши бен Абдуллоҳ

دستاش بن عبداللّه

Фии лайлаи алҷмъаҳ

فی لیلة الجمعه

Сомини ъушр

ثامن عشر

шаъбон

شعبان

Ман шҳўри санаи аҳадӣ ва сабъину стмоӣаҳ

من شهور سنه احدی و سبعین و ستمائه