Шабӣ бо глъзории масту махмур

شبی با گل‌عذاری مست و مخمور

Гузар кардам бшодрўони шопӯр

گذر کردم به شادروان شاپور

Канори чашма Эй дидам дар он кох

کنار چشمه‌ای دیدم در آن کاخ

Дарахтии барзада бар осмони шох

درختی برزده بر آسمان شاخ

Ба ҳар шохаши гулии хушбӯӣу хўшрнг

به هر شاخش گلی خوشبوی و خوش‌رنگ

Ба ҳар гули булбулӣ дар созу оҳанг

به هر گل بلبلی در ساز و آهنگ

Даруни чашмаи акси моҳу парвин

درون چشمه عکس ماه و پروین

Парокандаи гуҳар бар дибаҳи чин

پراکنده گهر بر دیبهٔ چین

Ҳаме ғалатед акси ма ба ҳар сӯ

همی غلتید عکس مه به هر سو

зи чавгони ҳаво дар об чун гӯ

ز چوگان هوا در آب چون گو

Маро аз ин тамошо шуд дил аз даст

مرا از این تماشا شد دل از دست

зи бонги мурғу буи гул шудам маст

ز بانگ مرغ و بوی گل شدم مست

Гирифтам дасти ёри нозанин ро

گرفتم دست یار نازنین را

з рӯй аҷз бӯседам замин ро

ز روی عجز بوسیدم زمین را

Ки дар ин соя лухтӣ густард рахт

که در این سایه لختی گسترد رخت

Нишнид чун гули андари зумуррадин тахт

نشنید چون گل اندر زمردین تخت

Гуҳӣ нав шуд қадаҳ , гоҳе диҳад май

گهی نو شد قدح، گاهی دهد می

Шавад ӯ аз қадаҳи маст ва ман аз вай

شود او از قدح مست و من از وی

Нигорам ҳамчуи гул зин гуфта бшгФт

نگارم همچو گل زین گفته بشگفت

Тақозои маро аз дили пазируфт

تقاضای مرا از دل پذیرفت

Ба рӯй он чаман бо ҳам нишастем

به روی آن چمن با هم نشستیم

Бзнҷири муҳаббат аҳд бастем

به زنجیر محبت عهد بستیم

Задам ҷомӣ ва додам сотгинӣ

زدم جامی و دادم ساتگینی

Кашидам нози ҳасани нозанинӣ

کشیدم ناز حسن نازنینی

Шудаи ҳуш аз сару рафтаи дил аз даст

شده هوش از سر و رفته دل از دست

Дил аз дилдори яғмои сари з май маст

دل از دلدار یغما سر ز می مست

Бногаҳи нола Эй омад бгўшм

به ناگه ناله‌ای آمد به گوشم

Ки аз сари барад яксар ақлу ҳушам

که از سر برد یکسر عقل و هوشم

Ту гуфтӣ хастаеро дасти душман

تو گفتی خسته‌ای را دست دشمن

Хуланд хор дар дили тир дар тан

خلاند خار در دل تیر در تن

Назар кардам ба ҳар сӯии андарони дашт

نظر کردم به هر سوی اندر آن دشت

Надидам ҳеҷ кас дар боғу гулгашт

ندیدم هیچ کس در باغ و گلگشت

Надонистам ки ин сӯз аз куҷо буд

ندانستم که این سوز از کجا بود

Баромад аз кадомин оташи ин дӯд

برآمد از کدامین آتش این دود

Шудам ошуфтау девона аз ҳавл

شدم آشفته و دیوانه از هول

Дамидам ҳар замон бар хеши лоҳўл

دمیدم هر زمان بر خویش لاحول

Дигар бори омадами он нола дар гӯш

دگر بار آمدم آن ناله در گوش

Чунон каз хештан кардам фаромӯш

چنان کز خویشتن کردم فراموش

Нигорам гуфт кин сӯз аз дарахт аст

نگارم گفت کاین سوز از درخت است

Дарахти сабзи монои тира бахт аст

درخت سبز مانا تیره بخت است

Чу ин гуфт он парӣ бар пои ситодам

چو این گفت آن پری بر پا ستادم

Бар он оҳанги сӯзон гӯш додам

بر آن آهنگ سوزان گوش دادم

Яқинам шуд аз он лаҳни шррбор

یقینم شد از آن لحن شرربار

Ки ояд аз дарахти он нолаи зор

که آید از درخت آن نالهٔ زار

Бадв гуфтам ки эй шохи барӯманд

بدو گفتم که ای شاخ برومند

Марои оҳи ту оташ дар дили афканд

مرا آه تو آتش در دل افکند

Биҷои онкӣ ҳамчун сарви болӣ

به جای آنکه همچون سرو بالی

Чаро чун астни ҳаннонаи нолӣ

چرا چون استن حنانه نالی

Дарахти бизбон чун нахлаи тавр

درخت بیزبان چون نخلهٔ طور

Сухангӯ шуд бшодрўони шопӯр

سخنگو شد به شادروان شاپور

Бигуфто қиссаи ман бас дароз аст

بگفتا قصهٔ من بس دراز است

Яке бишинав ?герати савдоӣ роз аст

یکی بشنو گرت سودای راز است

Яқин донам шнидстӣ ки шопӯр

یقین دانم شنیدستی که شاپور

Ба рӯм омад зи Эрон аз раҳеи давр

به روم آمد ز ایران از رهی دور

Ба рӯй мардуми он малики дарбаст

به روی مردم آن ملک دربست

Пас тасхири қстнтини камари баст

پس تسخیر قسطنطین کمر بست

Ба қайсар аз ҳуҷумаш танг шуд кор

به قیصر از هجومش تنگ شد کار

Ки бо он шаҳ набӯдаш боби пайкор

که با آن شه نبودش باب پیکار

Бногаҳи мурғ зирак рафт дарбанд

به ناگه مرغ زیرک رفت دربند

Қазои шопӯрро дар чанбари афканд

قضا شاپور را در چنبر افکند

Адабро пӯст аз тан баркашиданд

ادب را پوست از تن برکشیدند

Тани шаҳро бачарам андар кашиданд

تن شه را به چرم اندر کشیدند

Дарун шуд шоҳи мо чун мағз дар пӯст

درون شد شاه ما چون مغز در پوست

Фурӯ шуд тири душман дар дили дӯст

فرو شد تیر دشمن در دل دوست

Бойирон ронад қайсари лашгари хеш

به ایران راند قیصر لشکر خویش

Ки аз душман сетанд кайфари хеш

که از دشمن ستاند کیفر خویش

Бҳрҷо ёфт ободӣ дар Эрон

به هرجا یافت آبادی در ایران

Зад оташ кунад аз бен кард вайрон

زد آتش کند از بن کرد ویران

зи бен бар кунад ҳар ҷои бади дарахтӣ

ز بن بر کند هر جا بد درختی

Бидор овехт ҳар ҷои шӯрбахтӣ

به دار آویخت هر جا شوربختی

Пароканданд мискинони зи маскан

پراکندند مسکینان ز مسکن

Заданд оташи карямонро бхрмн

زدند آتش کریمان را به خرمن

Вале зонҷо ки дар ин роҳи борӣк

ولی زآنجا که در این راه باریک

Буд рӯзи ситами кӯтоҳу торик

بود روز ستم کوتاه و تاریک

Басӣ нагузашт коизди ҷли шона

بسی نگذشت کایزد جل شانه

зи дӯд аз чеҳри Эрони ранги андӯҳ

زدود از چهر ایران رنگ اندوه

Бурун омад зи чарми гоу шопӯр

برون آمد ز چرم گا و شاپور

Бойирон зад илми пирӯзу Мансур

به ایران زد علم پیروز و منصور

Бхок рӯдбор омад шабонгоҳ

به خاک رودبار آمد شبانگاه

Ва зонҷои сӯй шаштар шуд зи бироаҳ

وز آنجا سوی ششتر شد ز بیراه

Шабихун зад ба лашгаргоҳи қайсар

شبیخون زد به لشکرگاه قیصر

Ткоўр ронад дар харгоҳи қайсар

تکاور راند در خرگاه قیصر

Шикораш карду басташи дасту бозу

شکارش کرد و بستش دست و بازو

Ситам бо кайфар омад ҳам тарозу

ستم با کیفر آمد هم ترازو

Сипас амр омад аз дарбори шопӯр

سپس امر آمد از دربار شاپور

Ки меъмор овараданд аз рӯму муздур

که معمار آوردند از روم و مزدور

зи оби рӯму хоки рӯми гулҳо

ز آب روم و خاک روم گل‌ها

Тарозанд аз паии таъмири дилҳо

طرازند از پی تعمیر دل‌ها

Дарахти миваи дор аз рӯми оранд

درخت میوه‌دار از روم آرند

Даруни гулшан Эрон бакоранд

درون گلشن ایران بکارند

Сароҳои куҳан аз нав тарозанд

سراهای کهن از نو طرازند

Ҳамаи вайронаҳо ободи созанд

همه ویرانه‌ها آباد سازند

Чунин карданду рӯзӣ чанд нагузашт

چنین کردند و روزی چند نگذشت

Ки ҳомӯн боғ шуд вайронаи гулгашт

که هامون باغ شد ویرانه گلگشت

Ҳануз аз хоки қстнтин дар он дашт

هنوز از خاک قسطنطین در آن دشت

Яке теласт дар домони гулгашт

یکی تل است در دامان گلگشت

Ки хондандаши ҳарифони тели рӯмӣ

که خواندندش حریفان تل رومی

Набошад хоки он чун хоки бӯмӣ

نباشد خاک آن چون خاک بومی

Марои рзбони шопӯри андарин бум

مرا رزبان شاپور اندرین بوم

Ббоғ шаҳриёр оварад аз рӯм

به باغ شهریار آورد از روم

Ниҳолӣ хирад будам нозук ва тар

نهالی خرد بودم نازک و تر

Ки гаштами давр аз пайванди модар

که گشتم دور از پیوند مادر

Дар ин хок об хӯрдам реша кардам

در این خاک آب خوردم ریشه کردم

зи шохи худ чаманро беша кардам

ز شاخ خود چمن را بیشه کردم

Кунун аз умрами андари рӯзгорон

کنون از عمرم اندر روزگاران

Гузаштаи солҳо беш аз ҳазорон

گذشته سال‌ها بیش از هزاران

Бузургон дар паноҳам орамиданд

بزرگان در پناهم آرمیدند

Маон дар сояи қадами хмиднд

مهان در سایهٔ قدم خمیدند

Парии рӯйони заминам бӯса доданд

پری‌رویان زمینم بوسه دادند

Батон чун соя дар поем фитоданд

بتان چون سایه در پایم فتادند

Шаҳон дар сояи паҳну фарохам

شهان در سایهٔ پهن و فراخم

зи банди хайма фарсуданади шохам

ز بند خیمه فرسودند شاخم

Вале акнӯн дилӣ дорам мушавваш

ولی اکنون دلی دارم مشوش

зи чархи каҷи мадору бахти саркаш

ز چرخ کج‌مدار و بخت سرکش

Агар чаҳ зодаи андари хоки рӯмам

اگر چه زاده اندر خاک رومم

Ҳавои парвардаи ин марзу бумам

هوا پروردهٔ این مرز و بومم

Бар ин хокӣ ки дар вай реша дорам

بر این خاکی که در وی ریشه دارم

зи ҷаври осмон андеша дорам

ز جور آسمان اندیشه دارم