Аё шаҳӣ ки бҷони аҳлят гуҳар ифшоанд

ایا شهی که بجان اهلیت گهر افشاند

Нишоед онкӣ кунад каси дареғи азуи динор

نشاید آنکه کند کس دریغ ازو دینار

Раҳе бар ту ки дарёии пар дарӣ омад

رهی بر تو که دریای پر دری آمد

Ки то даҳонаш пар аз дар кунӣу сими нисор

که تا دهانش پر از در کنی و سیم نثار

Аҳлӣ ки Фшотд бар ту дар пар

اهلی که فشاتد بر تو در پر

Шояд ки кунӣ даҳонаш пар дар

شاید که کنی دهانش پر در

Тақтеъ : мафъӯли мФоълни Фъўлн

تقطیع: مفعول مفاعلن فعولن

Қофия : зўқоФитин , мукаррар - мутавотир

قافیه: ذوقافیتین، مکرر- متواتر

Баҳр : ҳзҷи мсдси ахрб

بحر: هزج مسدس اخرب

Санъат : ҳасани талаб

صنعت: حسن طلب

Бсухт ғайрива чу ман номдаҳ азон Мансур

بسوخت غیرو چو من نامده ازان منصور

Ки дар тариқи сухани шоирами равиши ҳамвор

که در طریق سخن شاعرم روش هموار

Сӯхти ғайр ва чу ман номдаҳи Мансур

سوخت غیر و چو من نامده منصور

Дар тариқи сухани шоири машҳур

در طریق سخن شاعر مشهور

Тақтеъ : фоилоти мафоъили мафоъил

تقطیع: فاعلات مفاعیل مفاعیل

Қофия : мрдФи брдФи муфрад

قافیه: مردف بردف مفرد

Баҳр : мшокли мкФўФи мқсўр

بحر: مشاکل مکفوف مقصور

Санъат : тафсири хФӣ

صنعت: تفسیر خفی

Агар чаҳ шуд дили волаи бароаи зеру зибр

اگر چه شد دل واله براه زیر و زبر

Чҳози нӯш яке дид ҷонам аз озор

چهاز نوش یکی دید جانم از آزار

Латифи халқӣ к-эйам наёварам анда

لطیف خلقی کایم نیاورم انده

Агар наёбам ман бахт шуд зарар дар кор

اگر نیابم من بخت شد ضرر در کار

Агар чаҳ волаи азуи лутфи халқи ман монда

اگر چه واله ازو لطف خلق من مانده

Чаҳ дид ҷонам аз озор гар нашуд дар кор

چه دید جانم از آزار گر نشد در کار

Шуд дили барраи орзӯеи к-эии ёвар

شد دل بره آرزویی کای یاور

Аз нӯш яке ёбам ман бахти зарар

از نوش یکی یابم من بخت ضرر

Тақтеъ : мФоълни Фълотни мФоълни феълот

تقطیع: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلات

Қофия :

قافیه:

Баҳр : мҷтси мхбўн

بحر: مجتث مخبون

Санъат :

صنعت:

Ин байт дар баҳри мҷтс мхбўн гуфта шудау мҷтси мхбўни мҳзўФ аз ҳуруфи сиёҳии он ду байти собиқ ҷамъ омад ва аз сурхии байти дигар ҷамъ омад дар вазни рубоӣ ва аз он як байти дигар ҷамъ омаду ҷмъои мутазаммин икрбоъӣаст бдинсўрт :

این بیت در بحر مجتث مخبون گفته شده و مجتث مخبون محذوف از حروف سیاهی آن دو بیت سابق جمع آمد و از سرخی بیت دیگر جمع آمد در وزن رباعی و از آن یک بیت دیگر جمع آمد و جمعا متضمن یکرباعی است بدینصورت:

Шуд дили барраи орзӯеи к-эии ёвар

شد دل بره آرزویی کای یاور

Аз нӯш яке ёбам ман бахти зарар

از نوش یکی یابم من بخت ضرر

Дили рози яке орзӯеи амни ҳзр

دل راز یکی آرزویی امن حضر

Шуд бҳрўии айвони шикебами абтар

شد بهروی ایوان شکیبم ابتر

Анояти азалам буд номзад дар шеър

عنایت ازلم بود نامزد در شعر

Ки шуд тамоми бқонўни фикрати ин меъёр

که شد تمام بقانون فکرت این معیار

Аз он лақаб шудаи қонӯни Фкртш алҳақ

از آن لقب شده قانون فکرتش الحق

Ки соли ҳиҷрати азин номоварӣ бишумор

که سال هجرت ازین نام آوری بشمار

Буд номаш аз он қонӯни фикрат

بود نامش از آن قانون فکرت

Ки шуд қонӯни фикрати соли ҳиҷрат

که شد قانون فکرت سال هجرت

Тақтеъ : мафоъӣлуни мафоъӣлуни Фъўлн

تقطیع: مفاعیلن مفاعیلن فعولن

Қофия : муқайяди муҷаррад

قافیه: مقید مجرد

Баҳр : ҳзҷи мсдси мҳзўФ

بحر: هزج مسدس محذوف

Санъат : таъриху исми қасида

صنعت: تاریخ و اسم قصیده

Лаб аз санои ту дар гуфтан дуо пуед

لب از ثنای تو در گفتن دعا پوید

Ҳамеша то ки ҷаҳон бошаду фалаки даввор

همیشه تا که جهان باشد و فلک دوار

Мудоми малики турои боду шаҳ нишон бошӣ

مدام ملک ترا باد و شه نشان باشی

Ҷаҳони паноҳ ту бошӣу шоҳи гетии дор

جهان پناه تو باشی و شاه گیتی دار

То буд малики шаҳ нишон бошӣ

تا بود ملک شه نشان باشی

То ҷаҳони бод дар ҷаҳон бошӣ

تا جهان باد در جهان باشی

Тақтеъ : Фоълотни мФоълни Фълн

تقطیع: فاعلاتن مفاعلن فعلن

Қофия : мавсул

قافیه: موصول

Баҳр : хафифи мхбўни мҳзўФ

بحر: خفیف مخبون محذوف

Санъат : тазмин

صنعت: تضمین

Яқин ки холӣ ва пар бошад ва буд ёрб

یقین که خالی و پر باشد و بود یارب

Ҳамеша пари кафат аз симу холӣ аз ағёр

همیشه پر کفت از سیم و خالی از اغیار

Нигоҳ то дами явми алҳсиби дори ҷаҳон

نگاه تا دم یوم الحسیب دار جهان

Бпоӣу душман аз афсурдагӣ бхок сипор

بپای و دشمن از افسردگی بخاک سپار

Холӣу пари бод ёрб то дами явми алҳсиб

خالی و پر باد یارب تا دم یوم الحسیب

ПркФт аз симу холии пои душман аз ркиб

پرکفت از سیم و خالی پای دشمن از رکیب

Тақтеъ : Фоълотни Фоълотни Фоълотни фоилот

تقطیع: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات

Қофия : амолаҳ

قافیه: اماله

Баҳр : рамли мсмни мқсўр

بحر: رمل مثمن مقصور

Санъат : тафсири ҷлӣ

صنعت: تفسیر جلی