Агар чаҳ шӯхи ман аз дидан миннат ранҷаст

اگر چه شوخ من از دیدن منت رنجست

Маранҷ ҷони ман аз муштарии дарин бозор

مرنج جان من از مشتری درین بازار

На Хизри хат ту бахшад зи раҳматами обӣ

نه خضر خط تو بخشد ز رحمتم آبی

На ман кунам ғами дил аз ҳиҷоби худ изҳор

نه من کنم غم دل از حجاب خود اظهار

Шӯхи ман аз дидан ман рухи мтоб

شوخ من از دیدن من رخ متاب

Ҷони ман аз машраб ман кун ҳиҷоб

جان من از مشرب من کن حجاب

Тақтеъ : мФтълни мФтълни фоилот

تقطیع: مفتعلن مفتعلن فاعلات

Қофия : мрдФи брдФи муфрад

قافیه: مردف بردف مفرد

Баҳр : сариъи мтўӣ

بحر: سریع مطوی

Санъат : рқто

صنعت: رقطا

Бдир аз он рухи сурх озарӣ фурӯзонаст

بدیر از آن رخ سرخ آذری فروزانست

Ки бут бсухтау оташи гирифта дар зуннор

که بت بسوخته و آتش گرفته در زنار

Варои куштани худ орзӯ накард дилам

ورای کشتن خود آرزو نکرد دلم

Ки ошиқонаи сар ва пой кардааст эсор

که عاشقانه سر و پای کرده است ایثار

Дигар назири миннат ҳамдамӣ набандад нақш

دگر نظیر منت همدمی نبندد نقش

Макун ту ҳукми ғазабгар бад-ӣн кунам исрор

مکن تو حکم غضب گر بدین کنم اصرار

Яқину олами пар фитна нест ӣнҳамаи тез

یقین و عالم پر فتنه نیست اینهمه تیز

Мҳли ҳабиби ман ин хастаро таваҳҳуми баси хор

مهل حبیب من این خسته را توهم بس خوار

Он рухи рухи озарӣ ва зон рухи озар

آن رخ رخ آذری و زان رخ آذر

Бут сӯхт гирифт ошиқи сари паии сар

بت سوخت گرفت عاشق سر پی سر

Заннати ҳамаи нақши илми фанати ҳамаи тез

ظنت همه نقش علم فنت همه تیز

Муҳками ғазабии муслеҳи бахтати ҳамсар

محکم غضبی مصلح بختت همسر

Тақтеъ : мафъӯли мФоълни мафоъӣлуни Фъ

تقطیع: مفعول مفاعلن مفاعیلن فع

Баҳр : ҳзҷи ахрби абтар

بحر: هزج اخرب ابتر

Қофия : мисраи аввали мақтӯъ , сонии мавсули бадви ҳарф , солиси се ҳарф , робъи бчҳори ҳарф

قافیه: مصرع اول مقطوع، ثانی موصول بدو حرف، ثالث سه حرف، رابع بچهار حرف

Санъат : мисраи аввали ҳарфии мнқўту ҳарфии ғирмнқўт , сонии ду мнқўти ду ғайри мнқўти солиси се , робъи чаҳор мнқўти чаҳор ғайри мнқўт

صنعت: مصرع اول حرفی منقوط و حرفی غیرمنقوط، ثانی دو منقوط دو غیر منقوط ثالث سه، رابع چهار منقوط چهار غیر منقوط

Магари зи шавқи ту хезами басар чу дӯд ки ман

مگر ز شوق تو خیزم بسر چو دود که من

Басӯи дӯст ниёем магари бад-ӣни ҳанҷор

بسوی دوست نیایم مگر بدین هنجار

Раҳам куҷост зхўнӣ ки резад аз дилу чашм

رهم کجاست زخونی که ریزد از دل و چشم

Бҷонби ту ки по дар гулами зи гиряи зор

بجانب تو که پا در گلم ز گریه زار

зи шавқати зи баси хӯн ки резади дилам

ز شوقت ز بس خون که ریزد دلم

Басӯиат ниёем ки по дар гулам

بسویت نیایم که پا در گلم

Тақтеъ : Фъўлни Фълўни Фъўлни феъл

تقطیع: فعولن فعلون فعولن فعل

Қофия : мутлақи муҷаррад

قافیه: مطلق مجرد

Баҳр : мутақориби мҳзўФ

بحر: متقارب محذوف

Санъат : саҷъи мтўозӣ

صنعت: سجع متوازی

Ба сад ҳазор ҳариф аз барот дар ҷангам

به صد هزار حریف از برات در جنگم

Бсди ҳазор заъиф аз ҳавои ту ғмхўор

بصد هزار ضعیف از هوای تو غمخوار

На дарди дард чу ман мичшнди сари бозон

نه درد درد چو من میچشند سر بازان

На оҳи сард чу ман мекашанд ҳам ағёр

نه آه سرد چو من میکشند هم اغیار

Сад ҳариф аз бароти дарди дарди мичшнд

صد حریف از برات درد درد میچشند

Сад заъиф аз ҳавоати оҳ сард мекашанд

صد ضعیف از هوات آه سرد میکشند

Тақтеъ : фоилоти фоилоти фоилоти фоилот

تقطیع: فاعلات فاعلات فاعلات فاعلات

Қофия : мрдФи брдФи муфрад

قافیه: مردف بردف مفرد

Баҳр : рамли мкФўФи мқсўр

بحر: رمل مکفوف مقصور

Санъат : саҷъи мутавозин

صنعت: سجع متوازن

Гулӣу лолаи рухӣ лек ба зи сару қадат

گلی و لاله رخی لیک به ز سر و قدت

Маӣу сару қадӣ лек ба зи лолаи изор

مهی و سر و قدی لیک به ز لاله عذار

Яке ки шакл ту дидаст ва қоматат донад

یکی که شکل تو دیدست و قامتت داند

Ки худ раво набӯд нисбатати бсрўу чанор

که خود روا نبود نسبتت بسرو و چنار

Лолаи рухӣ лек ба зи сарви қдстт

لاله رخی لیک به ز سرو قدستت

Сару қадӣ лек ба зи лолаи хдстт

سر و قدی لیک به ز لاله خدستت

Тақтеъ : мФтълни фоилоти мФтълни Фъ

تقطیع: مفتعلن فاعلات مفتعلن فع

Қофия : мутлақи бхрўҷу мазид

قافیه: مطلق بخروج و مزید

Баҳр : мнсрҳи мтўии мнҳўр

بحر: منسرح مطوی منحور

Санъат : таъкиди алмдҳи бмои ишбаҳи алзм

صنعت: تاکید المدح بما یشبه الذم

На ман ки чархи сагу банда то нашуд пешат

نه من که چرخ سگ و بنده تا نشد پیشت

Бад-ӣни талаби қадами охир назд бсФаҳи бор

بدین طلب قدم آخر نزد بصفه بار

Хушаст масти шароби тараби лабати зи қадаҳ

خوشست مست شراب طرب لبت ز قدح

Ки ҳастамат чу сагу банда то бурузи шумор

که هستمت چو سگ و بنده تا بروز شمار

Агар танам на зи дасти ғамати бҷон будӣ

اگر تنم نه ز دست غمت بجان بودی

намешуд аз ситамати кор дил бирав душвор

نمی شد از ستمت کار دل برو دشوار

Сагу банда то нашуд ситамат баталаб қадам назд ситамат

سگ و بنده تا نشد ستمت بطلب قدم نزد ستمت

Баталаб қадам назд ситамати сагу банда то нашуд ситамат

بطلب قدم نزد ستمت سگ و بنده تا نشد ستمت

Тақтеъ : мтФоълни мтФоълни мтФоълни мтФоълн

تقطیع: متفاعلن متفاعلن متفاعلن متفاعلن

Қофия : мутлақи бхрўҷу мазиду ноираҳ

قافیه: مطلق بخروج و مزید و نایره

Баҳр : комили мсмн

بحر: کامل مثمن

Санъат : тарди алъкс

صنعت: طرد العکس

Такаббур аз дили мо толибони мҷуи ҳосил

تکبر از دل ما طالبان مجو حاصل

Ки ҷони муҳаррами мо қоблисти ишқи шиор

که جان محرم ما قابلیست عشق شعار

Мадори ӣнҳамаи ҷони ғамин мудом ба дард

مدار اینهمه جان غمین مدام به درد

Ки ҳаст ҷоми ғамин бирхти бҳмздаҳи кор

که هست جام غمین بیرخت بهمزده کار

Аз он дилами з ту зорасту тани чўноли мудом

از آن دلم ز تو زارست و تن چونال مدام

Ки донам он шараф , ин дили тамоми айёр

که دانم آن شرف، این دل تمام عیار

Қади ту шохи гулу ҷони зори мондаи ҳазин

قد تو شاخ گل و جان زار مانده حزین

Чу аҳли дайни биқини гӯшаи гир аз он рафтор

چو اهل دین بیقین گوشه گیر از آن رفتار

Ба бандагии ту то рӯз ва шаб зем дорам

به بندگی تو تا روز و شب زیم دارم

Чу бандагони лақаб аз давлатати саодати ёр

چو بندگان لقب از دولتت سعادت یار

Кардам талаби ҳосили ин ҷони ғамин - дорад дили зор

کردم طلب حاصل این جان غمین- دارد دل زار

Ҷонами ҳарам қобил ишқаст чунин - брҳмздаҳи кор

جانم حرم قابل عشقست چنین- برهمزده کار

Тан чун ?илами мушкили ҷони мондаи ҳазин - то рӯзи шумор

تن چون الم مشکل جان مانده حزین- تا روز شمار

Донам шарафи ин дили аҳлии биқин - аз давлати ёр

دانم شرف این دل اهلی بیقین- از دولت یار

Тақтеъ : мафъӯли мафоъили мафоъили Фъўл - мустазод : мафъӯли Фъўл

تقطیع: مفعول مفاعیل مفاعیل فعول- مستزاد: مفعول فعول

Баҳр : ҳзҷи ахрби мкФўФи аҳтм - мустазод : ахрби аҳтм

بحر: هزج اخرب مکفوف اهتم- مستزاد: اخرب اهتم

Қофия : мрдФи брдФи муфради қофияи сонии муҷаррад

قافیه: مردف بردف مفرد قافیه ثانی مجرد

Санъат : мураккаби мудаввари мўшҳ

صنعت: مرکب مدور موشح