эй ту чу Ҳушанг , ҳӯшёри алии ҷон
ای تو چو هوشنگ، هوشیار علیجان
Гӯямат ин нуктаи ҳуши дори алии ҷон
گویمت این نکته هوش دار علیجان
Мавқеи танҳои ҳамчуи зоти худованд
موقعِ تنهایی همچو ذاتِ خداوند
Ҷуфти надорӣ чу кирдигори алии ҷон
جفت نداری چو کردگار علیجان
Гар ту шудӣ ёри ғор хуш гузарад бар
گر تو شدی یار غار خوش گذرد بر
Онкӣ шавад бо ту ёри ғори алии ҷон
آنکه شود با تو یار غار علیجان
Аз ду нафар то се бо ту роҳ тавон рафт
از دو نفر تا سه با تو راه توان رفت
Оўх агар он се шуд чаҳор алии ҷон
آوخ اگر آن سه شد چهار علیجان
Гоҳ чу хами асали лаболабӣ аз шаҳд
گاه چو خُمّ عسل لبالبی از شهد
Гоҳи ту чун бурҷи зҳрмори алии ҷон
گاه تو چون برج زهرمار علیجان
Гоҳи ту ширинтар аз шукри гуҳи дигар
گاه تو شیرینتر از شکر گهِ دیگر
Талхи трстии зи зҳрмори алии ҷон
تلخترستی ز زهرِ مار علیجان
Гоҳи ту чун қотири чмўши лгдзн
گاه تو چون قاطرِ چموشِ لگدزن
Гоҳ чу длдли ту роҳвори алии ҷон
گاه چو دُلْدُل تو راهوار علیجان
Нест касе каз ту бар дилаш нанашаста
نیست کسی کز تو بر دلش ننشسته
Ҳарфи се паҳлуу гӯшаи дори алии ҷон
حرف سهپهلو و گوشهدار علیجان
Рӯдаи дарозӣу пурнафаси гуҳи мастӣ
رودهدرازی و پرنفس گهِ مستی
Ин шуда бар ҳазратати шиори алии ҷон
این شده بر حضرتت شعار علیجان
Ҳар ки гирифтори суҳбат ту шавад шаб
هر که گرفتار صحبت تو شود شب
Чора надорад ҷузи интиҳори алии ҷон
چاره ندارد جز انتحار علیجان
Теғи забони ту баҳр онкӣ кунад қатъ
تیغِ زبانِ تو بهر آنکه کند قطع
Ҳарфи ту бадтари зи зулфиқори алии ҷон
حرف تو بدتر ز ذوالفقار علیجان
Чун буд авзоъи ҳайатӣ ки ту дар вай
چون بود اوضاع هیئتی که تو در وی
Садрнишини маслиҳати гузори алии ҷон
صدرنشین مصلحتگذار؟ علیجان
Вой бар он маҷмаъӣ ки бошӣ ва дар вай
وای بر آن مجمعی که باشی و در وی
Роҳ набошад паии фирори алии ҷон
راه نباشد پی فرار علیجان
Вой бар он кас ки дар миёнаи мардум
وای بر آن کس که در میانهٔ مردم
Бо ту шавад ёр ва ҳам ҷавори алии ҷон
با تو شود یار و همجوار علیجان
Вой ба ҳол касе ки аз ту битарсад
وای به حال کسی که از تو بترسد
ё ки ту бар ваии шӯии савори алии ҷон
یا که تو بر وی شوی سوار علیجان
Бахш кунӣ фӯҳшу ҳарфи талхи ту дар шаб
بخش کنی فحش و حرف تلخ، تو در شب
Сад нафар ар шуд на саршумори алии ҷон
صد نفر ار شد نه سرشمار علیجان
Дилбари шарбат фуруш бошу шукри лаб
دلبرِ شربتفروش باش و شکرلب
Сиркаи фурӯшии бунаи канори алии ҷон
سرکهفروشی بنه کنار علیجان
Лек ба мардонагӣу ғайрату ҳиммат
لیک به مردانگی و غیرت و همت
Яккаи ҳарифӣ ва так савори алии ҷон
یکّه حریفی و تکسوار علیجان
Ростии ин расатон ба даҳр набенанд
راستیِ این راستان به دهر نبینند
Ростӣ аз чархи каҷи мадори алии ҷон
راستی از چرخ کجمدار علیجان
Мамлакати ашрофӣ ва ман ва ту ба зиллат
مملکت اشرافی و من و تو به ذلت
Моли ҳалолу салиқаи дори алии ҷон
مال حلال و سلیقهدار علیجان
Коргару занҷир ба заҳмат ,у роҳат
کارگر و رنجبر به زحمت، و راحت
Муфт хурон накарда кори алии ҷон
مفتخوران نکرده کار، علیجان
Марди раият ба пушти гов чу хар , шайх
مرد رعیت به پشت گاو؛ چو خر، شیخ
Тани надиҳади зери бори кори алии ҷон
تن ندهد زیر بار کار علیجان
То буд ъамомаи бори дӯш , гуруҳе
تا بود عمامه بار دوش، گروهی
Сўрчроннду харсавори алии ҷон
سورچرانند و خرسوار علیجان
Карда қаноати зи зиндагии ту ва ман ҳам
کرده قناعت ز زندگی تو و من هم
Ҳарду ба як шом ва як ноҳори алии ҷон
هردو به یک شام و یک ناهار علیجان
Омада аз осмон барои ман ва ту
آمده از آسمان برای من و تو
Сӯраи воллилу алнҳори алии ҷон
سورهٔ وَالْلَیلِ والنَّهار، علیجان
Боз ба ин зиндагии ман ва ту надорем
باز به این زندگی من و تو نداریم
Роҳатӣ аз дасти рӯзгори алии ҷон
راحتی از دست روزگار علیجان
Абра агар ёфтӣам остараш нест
اَبره اگر یافتیام آسترش نیست
Остар ар шуд набад навори алии ҷон
آستر ار شد نبد نوار علیجان
Мо ду гиребони пораи пора , напушем
ما دو گریبان پاره پاره، نپوشیم
Перҳани шику ткмаҳи дори алии ҷон
پیرهن شیک و تکمهدار علیجان
Ҷома бечорагӣ бапуш , бапушем
جامهٔ بیچارگی بپوش، بپوشیم
Чашми зи дебои зарнигори алии ҷон
چشم ز دیبای زرنگار علیجان
Кӯрии чашм касе ки хост набинад
کوری چشم کسی که خواست نبیند
Мо ва ту бошем нўнўори алии ҷон
ما و تو باشیم نونوار علیجان
Донеам айёми ҳиҷр чун гузарад чун
دانیام ایام هجر چون گذرد چون؟
намегузарад рӯзи рӯзаи дор , алии ҷон
میگذرد روزِ روزهدار، علیجان
Чархи амонами надод чанд сабоҳӣ
چرخ امانم نداد چند صباحی
Гирами як гӯшае қарори алии ҷон
گیرم یک گوشهای قرار علیجان
Кард табиати маро ба кӯҳу биёбон
کرد طبیعت مرا به کوه و بیابان
Дар ба дар аз рӯй изтирори алии ҷон
دربهدر از روی اضطرار علیجان
Бас ки ба фикр андарам надонам имсол
بس که به فکر اندرم ندانم امسال
Омад ва кӣ рафт кӣ баҳори алии ҷон
آمد و کی رفت کی بهار علیجان
Буд баҳорами шабӣ ки чун шафақи субҳ
بود بهارم شبی که چون شفقِ صبح
Субҳи шафақ будӣам канори алии ҷон
صبحِ شفق بودیام کنار علیجان
Даст ба гул чун барам намонда ба дастам
دست به گُل چون برم نمانده به دستم
Ҷои саломати зи дасти хори алии ҷон
جای سلامت ز دستِ خار، علیجان
Ҷон ба лаб омад марои зи бас ки разолат
جان به لب آمد مرا ز بس که رذالت
Дидам аз абнои рӯзгори алии ҷон
دیدم از ابنای روزگار علیجان
Бо ки тавон гуфт дарди хеш дар ин малик
با که توان گفت درد خویش در این ملک
Ваз ки тавон буд умедвори алии ҷон
وز که توان بود امیدوار علیجان
Шоҳу вазиру вакилу ҳокиму маҳкӯм
شاه و وزیر و وکیل و حاکم و محکوم
Ришва бигиранду ришваи хори алии ҷон
رشوهبگیرند و رشوهخوار علیجان
Оламу ҷоҳил ба як радиф дар анзор
عالم و جاهل به یک ردیف در انظار
Ходиму хоин ба як қатори алии ҷон
خادم و خائن به یک قطار علیجان
Аср тамаддун бибину даври таҷаддуд
عصر تمدن ببین و دور تجدد
Аз Фклиҳои лолаи зори алии ҷон
از فکلیهای لالهزار علیجان
Миллати виҷдони кашу забуну риёкор
ملّتِ وجدانکش و زبون و ریاکار
Борбари ғайру бурдбори алии ҷон
باربر غیر و بردبار علیجان
Борбари Англису коргари рӯс
باربر انگلیس و کارگر روس
Мардум беқадару эътибори алии ҷон
مردمِ بیقدر و اعتبار علیجان
Ҷамъии моҳонаи з Англис бигиранд
جمعی ماهانه ز انگلیس بگیرند
Ҷиргае аз рӯси ҷӣраи хори алии ҷон
جرگهای از روس جیرهخوار علیجان
Ҷамъи касӣрии давон ба роҳи сифорат
جمع کثیری دوان به راه سفارت
Дўлои дўлои шутурсавори алии ҷон
دولا دولا شترسوار علیجان
Шоҳу гадои дузд , дузду мейру асаси маст
شاه و گدا دزد، دزد و میر و عسس مست
Мамлакат аз ҳар тарафи дучори алии ҷон
مملکت از هر طرف دچار علیجان
Ончӣ ба ҷои мондаи баради шаҳ ба аврупо
آنچه به جا مانده برد شه به اروپا
Ба ба аз ин шоҳу шоҳкори алии ҷон !
به به از این شاه و شاهکار علیجان!
Ганҷи ҷавоҳири зи шоҳи боз гирифтан
گنج جواهر ز شاه باز گرفتن
Муҳра гирифтан буд зи мори алии ҷон
مهره گرفتن بود ز مار علیجان
Маҷлиси нангин , вакили хоину қотил
مجلس ننگین، وکیل خائن و قاتل
Давлату кабинаи лаккаи дори алии ҷон
دولت و کابینه لکّهدار علیجان
Ҳизи табиат , муҳӣти фосиду масмӯм
هیز طبیعت، محیط فاسد و مسموم
Бишиканади ин чархи куҳнаи кори алии ҷон
بشکند این چرخ کهنهکار علیجان
Чашм сиёҳӣ кунад тапад дили ман аз
چشم سیاهی کند تپد دلِ من از
Ваҳшати ин қиргўни ҳисори алии ҷон
وحشتِ این قیرگون حصار علیجان
Лаънат бар ёраму диёрам , лаънат
لعنت بر یارم و دیارم، لعنت
Бар падари шаҳру шаҳриёри алии ҷон
بر پدر شهر و شهریار علیجان
Лаънат бар кишвари ҷам ва кӣ , лаънат
لعنت بر کشور جم و کی، لعنت
Бар падари тоҷу тоҷдори алии ҷон
بر پدر تاج و تاجدار علیجان
Нафрин бар кишвари ғамовару нафрин
نفرین بر کشور غمآور و نفرین
Бар ғаму ғмхўору ғмгсори алии ҷон
بر غم و غمخوار و غمگسار علیجان
Туф ба ту туф бар ману тФў ба ту эй паст
تف به تو تف بر من و تفو به تو ای پست
Мардуми нангину шармсори алии ҷон
مردمِ ننگین و شرمسار علیجان
Лаънат бар рӯҳи онкӣ мамлакатӣ кард
لعنت به روح آنکه مملکتی کرد
Ҷғд нишину харобаи зори алии ҷон
جغدنشین و خرابهزار علیجان
Лаънат бар гӯри он падар ки аз ӯ монад
لعنت بر گور آن پدر که از او ماند
Ҷаҳлу ҷаҳолат ба ёдгори алии ҷон
جهل و جهالت به یادگار، علیجان
Нафрин бар он писар кигар бикунад бар
نفرین بر آن پسر که گر بکند بر
Ҳамчуи падари рӯзии ифтихори алии ҷон
همچو پدر روزی افتخار علیجان
Лаън бар ашрофу муфт хур куну лаънат
لعن بر اشراف و مفتخور کن و لعنت
Бар падари шайхи лошхўори алии ҷон
بر پدر شیخِ لاشخوار، علیجان
Миллати маҳкӯми маргу маҳв ва завол аст
ملّت، محکومِ مرگ و محو و زوال است
Гуфтам ва гӯям ҳазор бори алии ҷон
گفتم و گویم هزار بار علیجان
Он қадр аз даст ғам шудам асабонӣ
آنقدَر از دست غم شدم عصبانی
Фикри факурам буд фигори алии ҷон
فکر فکورم بُوَد فِگار، علیجان
Коши марои ноФарида буд ки умрӣ
کاش مرا نافریده بود که عمری
Шокӣам аз офаридагори алии ҷон
شاکیام از آفریدگار، علیجان
Гар фитадам фурсатӣ ба даст барорам
گر فتدم فرصتی به دست، برآرم
Аз фалаку чархи дуни дамори алии ҷон
از فلک و چرخ دون، دمار؛ علیجان
Гар ту ва ман муттафиқ шавем , аду ро
گر تو و من مُتَّفِق شویم؛ عدو را
Боядаш овихтан ба дори алии ҷон
بایَدَش آویختن به دار، علیجان
Аз худии худ худои гувоҳи бурунам
از خودیِ خود، خدا گواه؛ برونم
Чун шутури маст ва бе маҳори алии ҷон
چون شترِ مست و بیمهار، علیجان
Қатъ кунам гарчи дар муколама бошад
قطع کنم گرچه در مکالمه باشد
Тӯли сухан ба зи ихтисори алии ҷон
طول سخن بِهْ ز اختصار، علیجان
Ҷрги рафиқони якон якон барисоне
جرگ رفیقان یکان یکان برسانی
Арзи иродати зи ҷони нисори алии ҷон
عرض ارادت ز جاننثار، علیجان
Зуди расони зӯдтар ҷавоб бидиҳ нест
زود رسان، زودتر جواب بده؛ نیست
Тоқати авқоти интизори алии ҷон
طاقت اوقات انتظار، علیجان
Нома ба Мозандарон навиштӣ , банавис
نامه به مازندران نوشتی؛ بنْویس
Арзаи зи ман бар ҳасани брори алии ҷон
عرضه ز من بر حسن برار، علیجان
Ҳам ба оашони ҳам Ӯшони ҳусайни қулӣ ро
هم به آشان هم اوشان حسینقلی را
Ҳар ду ба ғурбат ба ҳам сипор алии ҷон
هر دو به غربت به هم سپار، علیجان
Орифи мамнӯни зи ҳишмати алмалик , ин мард
عارف ممنون ز حشمتالمَلِک، این مرد
Ҳаст ҳақиқати бузургвори алии ҷон
هست حقیقت بزرگوار، علیجان