Дабирӣ саноатӣаст муштамил бар қиёсоти хитобӣу балоғии мунтафаъ дар мхотботӣ ки дар миён мардумаст бар сиблати муҳоварату мушовирату мухосамат дар мадҳу зму ҳилау астътоФу ағроءу бузурги гардонӣдани аъмолу хиради гардонӣдани ишғолу сохтани вуҷӯҳи узру итобу аҳкоми всоӣқу азкори савобиқу зоҳири гардонӣдани тартибу низоми сухан дар ҳар воқеа то бар ваҷҳи аввалӣу ахрӣ адо карда ояд .

دبیری صناعتی است مشتمل بر قیاسات خطابی و بلاغی منتفع در مخاطباتی که در میان مردم است بر سبیل محاورت و مشاورت و مخاصمت در مدح و ذم و حیله و استعطاف و اغراء و بزرگ گردانیدن اعمال و خرد گردانیدن اشغال و ساختن وجوه عذر و عتاب و احکام وثائق و اذکار سوابق و ظاهر گردانیدن ترتیب و نظام سخن در هر واقعه تا بر وجه اولی و اخری ادا کرده آید.

Пас дабир бояд ки Карими алأсли шарифи алързи дақиқи алнзри амиқи алФкри соқиб алрأӣ бошад ва аз адабу самароти он қисми Акбару ҳаззи аўФри насиб ӯ расида бошад ва аз қиёсоти мантиқии баъӣд ва бегона набошаду маротиби абноءи замонаи шиносаду мақодӣри аҳл рӯзгор донаду бҳтоми днёўӣу музахрафоти он машғӯл набошаду бтҳсину тақбеҳи асҳоби أғрозу арбоби иғмоз илтифот накунад ва ғарра нашаваду арзи махдумро дар мақомоти трсл аз мавозиъи нозилу маросими хомл маҳфӯз дорад ва дар асноءи китобату мсоқи трсл бар арбоби ҳурмату асҳоб ҳишмат наситезад ва агар чаҳ миёни махдуму мухотаб ӯ мухосамат бошад ӯ қалам нигоҳ дорад ва дар арз ӯ вқиът накунад алои бдонкс ки таҷовуз ҳад карда бошаду қадами ҳурмат аз доӣраҳи ҳишмати беруни ниҳода ки воҳидаи бўоҳдаҳу албодиءи азлм . Ва дар унвоноти тариқи аўст нигоҳ дораду баҳри кас он нависад ки аслу насабу малику вилояту лашкару хазина ӯ бар он далел бошад алои бксӣ ки дарин бора мзоиқтӣ намӯда бошад ва такаббурӣ кардау хурдае фурӯ гузоштау инбисотии афзӯда ки хиради онро мувофиқ макотибат нашимурду млоӣми мрослти бидонади дарин мавзеи дабирро дастурӣасту иҷозат ки қалам бардораду қадами дргзорд ва дарин ммри боқсои ғоят ва миннатҳои ниҳоят бирасад ки акмали инсону афзали эшон салавоти аллоҳу салома алайҳ мефармоед ки алткбри маъаи алмткбри садақа ва албата нагузорад ки ҳеҷ ғуборӣ дар Фзоءи макотибат аз ҳўоءи мрослт бар домани ҳурмати махдум ӯ нишинад ва дар саёқати сухани он тариқ гирад ки алфози мтобъ маъонӣ оянду сухан кӯтоҳ гардад ки Фсҳоء араб гуфтаанд хайри алкломи мо қулу дил зеро ки ҳар гоҳ ки маъонии мтобъ алфоз уфтад сухан дароз шаваду котибро мксор хонанду алмксори мҳзор .

پس دبیر باید که کریم الأصل شریف العرض دقیق النظر عمیق الفکر ثاقب الرأی باشد و از ادب و ثمرات آن قسم اکبر و حظ اوفر نصیب او رسیده باشد و از قیاسات منطقی بعید و بیگانه نباشد و مراتب ابناء زمانه شناسد و مقادیر اهل روزگار داند و بحطام دنیاوی و مزخرفات آن مشغول نباشد و بتحسین و تقبیح اصحاب أغراض و ارباب اغماض التفات نکند و غره نشود و عرض مخدوم را در مقامات ترسل از مواضع نازل و مراسم خامل محفوظ دارد و در اثناء کتابت و مساق ترسل بر ارباب حرمت و اصحاب حشمت نستیزد و اگر چه میان مخدوم و مخاطب او مخاصمت باشد او قلم نگاه دارد و در عرض او وقیعت نکند الا بدانکس که تجاوز حد کرده باشد و قدم حرمت از دائرهٔ حشمت بیرون نهاده که واحدة بواحدة و البادیء اظلم. و در عنوانات طریق اوسط نگاه دارد و بهر کس آن نویسد که اصل و نسب و ملک و ولایت و لشکر و خزینهٔ او بر آن دلیل باشد الا بکسی که درین باره مضایقتی نموده باشد و تکبری کرده و خرده‌ای فرو گذاشته و انبساطی افزوده که خرد آن را موافق مکاتبت نشمرد و ملائم مراسلت بداند درین موضع دبیر را دستوری است و اجازت که قلم بردارد و قدم درگذارد و درین ممر باقصای غایت و منتهای نهایت برسد که اکمل انسان و افضل ایشان صلوات الله و سلامه علیه می فرماید که التکبر مع المتکبر صدقه و البته نگذارد که هیچ غباری در فضاء مکاتبت از هواء مراسلت بر دامن حرمت مخدوم او نشیند و در سیاقت سخن آن طریق گیرد که الفاظ متابع معانی آیند و سخن کوتاه گردد که فصحاء عرب گفته اند خیر الکلام ما قل و دل زیرا که هر گاه که معانی متابع الفاظ افتد سخن دراز شود و کاتب را مکثار خوانند و المکثار مهذار.

Аммо сухани дабири бад-ӣн дараҷа нарасад то аз ҳар илми баҳра Эй надорад ва аз ҳар устоди нуктае ёд нагирад ва аз ҳар ҳакими латифа Эй нашунӯд ва аз ҳар адиби турфае иқтибос накунад . Пас одат бояд кард бхўондни каломи раби алъзаҳу ахбори Мустафоу осори асҳобау амсоли арабу калимоти аҷаму мутолиаи кутуби салафу мунозираи суҳуфи халаф чун трсли соҳибу собӣу Қобӯсу алфози ҳмодӣу имомӣу қдомаҳи бен ҷаъфару мақомоти бадеъу ҳарирӣу ҳамиду тўқиъоти балъамӣу Аҳмади ҳасану Абунасри кндрӣу номаҳои Муҳамади абдау абдулҳамиду Сайиди алрؤсоءу маҷолиси Муҳамади Мансуру ибни ибодӣу ибни алнсобаҳи алълўӣ ва аз дўоўини араби девони мтнбӣу абивардӣу ғзӣ ва аз шеъри аҷами ашъори рӯдакӣу маснавии Фирдавсӣу мдоӣҳи унсурӣ , ҳар яке аз инҳо ки бар шимурдам дар саноати хеши нсиҷ вҳдаҳ буданду ваҳиди вақт ва ҳар котиб ки ин кутуб дораду мутолиаи он фурӯ нагузорад хотирро тшҳиз кунаду димоғро сқол диҳаду табъро барафрӯзаду суханро бболо кашаду дабири бадв маърӯф шавад . Аммо чун қуръон донад бики оятӣ аз ӯҳдаи вилоятӣ берун ояд чунонкии аскоФӣ .

اما سخن دبیر بدین درجه نرسد تا از هر علم بهره‌ای ندارد و از هر استاد نکته‌ای یاد نگیرد و از هر حکیم لطیفه‌ای نشنود و از هر ادیب طرفه‌ای اقتباس نکند. پس عادت باید کرد بخواندن کلام رب العزة و اخبار مصطفی و آثار اصحابه و امثال عرب و کلمات عجم و مطالعهٔ کتب سلف و مناظرهٔ صحف خلف چون ترسل صاحب و صابی و قابوس و الفاظ حمادی و امامی و قدامة بن جعفر و مقامات بدیع و حریری و حمید و توقیعات بلعمی و احمد حسن و ابونصر کندری و نامه‌های محمد عبده و عبدالحمید و سید الرؤساء و مجالس محمد منصور و ابن عبادی و ابن النسابة العلوی و از دواوین عرب دیوان متنبی و ابیوردی و غزی و از شعر عجم اشعار رودکی و مثنوی فردوسی و مدائح عنصری، هر یکی از اینها که بر شمردم در صناعت خویش نسیج وحده بودند و وحید وقت و هر کاتب که این کتب دارد و مطالعهٔ آن فرو نگذارد خاطر را تشحیذ کند و دماغ را صقال دهد و طبع را برافروزد و سخن را ببالا کشد و دبیر بدو معروف شود. اما چون قرآن داند بیک آیتی از عهدهٔ ولایتی بیرون آید چنانکه اسکافی.