Ман мискини басӣ бедор будам

من مسکین بسی بیدار بودم

Ба умрӣ дар паии ин кор будам

به عمری در پی این کار بودم

Дарин дарёи басии киштии брондм

درین دریا بسی کشتی براندم

Ба охири рахт дар дарё фишондам

به آخر رخت در دریا فشاندم

Дарин андеша будам солҳо ман

درین اندیشه بودم سالها من

Басӣ маълум кардам ҳолҳо ман

بسی معلوم کردم حالها من

Ҳамагар пас рӯ вагар пишўоинд

همه گر پس رو و گر پیشوایند

Дарин ҳайрати баробар май намоянд

درین حیرت برابر می‌نمایند

Кас огаҳ нест аз сари илоҳӣ

کس آگه نیست از سر الهی

Асироним аз ма то ба моҳӣ

اسیرانیم از مه تا به ماهی

Чу илми ғайби илм ғайб донист

چو علم غیب علم غیب دانست

Чунин пинҳони бзир парда зонаст

چنین پنهان بزیر پرده زانست

Аҷоиби қисса ва пӯшида корӣаст

عجایب قصه و پوشیده کاریست

Дар ин андешаам ман рўзгорист

در این اندیشه‌ام من روزگاریست

Кунун бинишастам аз чандини так ва тоз

کنون بنشستم از چندین تک و تاز

Ки ин водӣ надорад ҳеҷ бен боз

که این وادی ندارد هیچ بن باز

Ба нохуни муддатии ин кони бикунадам

به ناخن مدتی این کان بکندم

Надидам ҳеҷ чандини ҷони бикунадам

ندیدم هیچ چندین جان بکندم

Ба коми дил дамӣ нағунудаам ман

به کام دل دمی نغنوده‌ام من

Дарин ғам бӯдаам то бӯдаам ман

درین غم بوده‌ام تا بوده‌ام من

Чу меҳнати номаи гардуни бхўондм

چو محنت نامهٔ گردون بخواندم

зи як як мижаи ҷӯии хӯни брондм

ز یک یک مژه جوی خون براندم

Дамӣ дам нозада фарсӯдаи гаштам

دمی دم نازده فرسوده گشتم

Шабӣ нобӯда хуш нобӯда гаштам

شبی نابوده خوش نابوده گشتم

Гусастаи бехи ин нилии ҳисорам

گسسته بیخ این نیلی حصارم

Шикастаи шохи даври рӯзгорам

شکسته شاخ دور روزگارم

Дилам дар рӯзи бозори замона

دلم در روز بازار زمانه

Назд тири Муродӣ бар нишона

نزد تیر مرادی بر نشانه

Агар як ҷоми нӯш аз даҳр хӯрдам

اگر یک جام نوش از دهر خوردم

Ҳазорон шарбати пар заҳр хӯрдам

هزاران شربت پر زهر خوردم

Ба хӯни дили басари барадами ҳамаи умр

به خون دل بسر بردم همه عمر

Дамии хуши брнёўрдми ҳамаи умр

دمی خوش برنیاوردم همه عمر

Ҳамеи андари ҳама умрам нашуд рост

همی اندر همه عمرم نشد راست

Замонии он чунонам дили ҳамеи хост

زمانی آن چنانم دل همی خواست

Гар аввал равнақӣ бигирифт ҳолам

گر اول رونقی بگرفت حالم

Гирифт охир вале аз ҷони малолам

گرفت آخر ولی از جان ملالم

Қалам чун рафт аз коғаз чаҳ хезад

قلم چون رفت از کاغذ چه خیزد

Бар он бинишастаам то худ чаҳ хезад

بر آن بنشسته‌ام تا خود چه خیزد

Чунон саргаштаи ин гўжи пуштам

چنان سرگشتهٔ این گوژ پشتم

Ки худро ҳам ба даст худ бикуштам

که خود را هم به دست خود بکشتم

Ҷаҳоно ҳар чаҳ битавонӣ зи хорӣ

جهانا هر چه بتوانی ز خواری

Бикун бо ман зиҳии нои созгорӣ

بکن با من زهی نا سازگاری

Ҷаҳонои муҳлатами даҳ то замонӣ

جهانا مهلتم ده تا زمانی

Фурӯ гарем зи дасти ту ҷаҳонӣ

فرو گریم ز دست تو جهانی

Комаи бешӣ ман пайдост охир

کما بیشی من پیداست آخر

зи хӯни ман чаҳ хоҳад хост охир

ز خون من چه خواهد خاست آخر

Ҷаҳон аз марги ман мотам нагирад

جهان از مرگ من ماتم نگیرد

зи муштии устихон олам нагирад

ز مشتی استخوان عالم نگیرد

Агар дарди дили худ сари даҳуми боз

اگر درد دل خود سر دهم باز

Ба анҷомии нинҷомди зи оғоз

به انجامی نینجامد ز آغاز

Чу дардами ҳеҷ дармонӣ надорад

چو دردم هیچ درمانی ندارد

Сараш бар на ки поёнӣ надорад

سرش بر نه که پایانی ندارد

зи худ чандини сухан то чанд ронам

ز خود چندین سخن تا چند رانم

Чу медонам ки чизе ме надонам

چو می‌دانم که چیزی می‌ندانم

Кӣми ман ҳечкасу зи ҳеҷ кас кам

کیم من هیچکس و ز هیچ کس کم

Гуноҳи афзӯну тоъат ҳар нафас кам

گناه افزون و طاعت هر نفس کم

Задин аз пас зи дунёи пеши монда

زدین از پس ز دنیا پیش مانده

Ба сони кофари дарвеши монда

به سان کافر درویش مانده

Димоғии пар , дилии нопой бар ҷой

دماغی پر، دلی ناپای بر جای

Бигардам ҳар нафас онгаҳ ба сад рой

بگردم هر نفس آنگه به صد رای

Замонии ашки резам дар муноҷот

زمانی اشک ریزم در مناجات

Замонии дарди нӯшам дар харобот

زمانی درد نوشم در خرابات

На мард хирқаам на марди зуннор

نه مرد خرقه‌ام نه مرد زنار

Гуҳами масҷид буд гоҳем зуннор

گهم مسجد بود گاهیم زنار

На як танро на худро май бшоим

نه یک تن را نه خود را می‌بشایم

На некӯро на бадро май бшоим

نه نیکو را نه بد را می‌بشایم

Бчизӣ кон наярзад як пашизам

بچیزی کان نیرزد یک پشیزم

Фурӯ додам ҳамаи умри азизам

فرو دادم همه عمر عزیزم

Дариғо дар ҳаваси умрам талаф шуд

دریغا در هوس عمرم تلف شد

Ки умр аз нанг чун ман нохалаф шуд

که عمر از ننگ چون من ناخلف شد

Ҳамаи дӯдии зи айвонами баромад

همه دودی ز ایوانم برآمد

Ҳамаи чизеи зи девонами баромад

همه چیزی ز دیوانم برآمد

Чу шерам гашт мӯем дар назора

چو شیرم گشت مویم در نظاره

Ҳануз аз ҳирс ҳастам ширхора

هنوز از حرص هستم شیرخواره

Ба дили сахтам вале дар кори сустам

به دل سختم ولی در کار سستم

Басӣ рафтам бар он гоми нахустам

بسی رفتم بر آن گام نخستم