Хросӣ дид рӯзии пери хаста

خراسی دید روزی پیر خسته

Ки мегардид уштури чашми баста

که می‌گردید اشتر چشم بسته

Бузади як наъра ва дар ҷӯш омад

بزد یک نعره و در جوش آمد

Ки то дерӣ аз он боҳуш омад

که تا دیری از آن باهوش آمد

Ба ёрон гуфт кини саргаштаи уштур

به یاران گفت کین سرگشته اشتر

ЗФон ҳол бикшод аз дилии пар

زفان حال بگشاد از دلی پر

Ки рафтам аз саҳаргаҳ то шабонгоҳ

که رفتم از سحرگه تا شبانگاه

Магар гуфтам зпс кардам басии роҳ

مگر گفتم زپس کردم بسی راه

Чу бикшоданд чашмам шуд дурустам

چو بگشادند چشمم شد درستم

Ки чандини рафта бар гоми нахустам

که چندین رفته بر گام نخستم

Бар он гом нахустинем ҷумла

بر آن گام نخستینیم جمله

Асири расму ойинами ҷумла

اسیر رسم و آیینم جمله

Бақои мо балои мости мо ро

بقای ما بلای ماست ما را

Ки роҳат дар фанои мости мо ро

که راحت در فنای ماست ما را

Агар шодӣаст морогар ғам аз мост

اگر شادیست ما را گر غم از ماست

Ки бар мо ҳарч меояд ҳам аз мост

که بر ما هرچ می‌آید هم از ماست

Чаҳ будигар вуҷӯд мо набӯдӣ

چه بودی گر وجود ما نبودی

Дариғо каз дариғо нест судӣ

دریغا کز دریغا نیست سودی

Вуҷӯди ҷон ба марг тан наярзад

وجود جان به مرگ تن نیرزد

Ки умрии зистан мурдан наярзад

که عمری زیستن مردن نیرزد

Блошк ҳастӣ мо пастии мост

بلاشک هستی ما پستی ماست

Ки моро нестӣ аз ҳастӣ мост

که ما را نیستی از هستی ماست

Агар ҳастӣ мо нобӯда будӣ

اگر هستی ما نابوده بودی

зи чандини нестии осӯда будӣ

ز چندین نیستی آسوده بودی

Ман ҳайрони казин меҳнати ҳазинам

من حیران کزین محنت حزینم

Шубони рӯзии зи дерии гуҳи чунинам

شبان روزی ز دیری گه چنینم

Ҳамаи коми дилам аз худ фано нест

همه کام دلم از خود فنا نیست

Ки дар айни фанои айн бақо нест

که در عین فنا عین بقا نیست

Дилами хуоне эй соқии ту доне

دلم خوانی ای ساقی تو دانی

Маро фонӣ макун боқии ту доне

مرا فانی مکن باقی تو دانی

зи рашки барқи ҷонам дӯд гирад

ز رشک برق جانم دود گیرد

Ки дайр омад падед ва зуд мерад

که دیر آمد پدید و زود میرد

Дар ҳар пер зан мезад паямбар

در هر پیر زن می‌زد پیمبر

Ки эй зан дар дуо бо ёдам овар

که‌ای زن در دعا با یادم آور

Бибин то худ чаҳ корӣ сахт афтод

ببین تا خود چه کاری سخت افتاد

Ки хоҳад офтоб аз зарраи фарёд

که خواهد آفتاب از ذره فریاد

Яқин май дон ки шерони шикорӣ

یقین می‌دان که شیران شکاری

Дарин раҳ хостанд аз мӯри ёрӣ

درین ره خواستند از مور یاری

Ҳамеи дармони ту нобӯдани тест

همی درمان تو نابودن تست

Ба нобӯдани фурӯи осўдни тест

به نابودن فرو آسودن تست

Чаҳ роҳат беш аз он доне ва чаҳ ноз

چه راحت بیش از آن دانی و چه ناز

Ки фонии гардӣ ва аз худ раҳеи боз

که فانی گردی و از خود رهی باز

Фано будӣ фаноеи шӯ з ҳастӣ

فنا بودی فنایی شو ز هستی

Ки чун аз худ фанои гаштии брстӣ

که چون از خود فنا گشتی برستی

На гул бе хори вена мебе хумораст

نه گل بی خار ونه می بی خمارست

Туро бо ту тӯй бисёр кораст

ترا با تو توی بسیار کارست

Биҷузи ту душмани ту ҳеҷ кас нест

بجز تو دشمن تو هیچ کس نیست

Ки душмани ҳеҷ касро ҳам нафас нест

که دشمن هیچ کس را هم نفس نیست

Туро бо ту чу чизе дар миёнаст

ترا با تو چو چیزی در میانست

Канории гири коинҷо бим ҷонаст

کناری گیر کاینجا بیم جانست

Чаҳ водӣаст ин ки ҳргомисти пурчоҳ

چه وادیست این که هرگامیست پرچاه

Чаҳ дарёст ин ки мо ронӣаст бар роҳ

چه دریاست این که ما رانیست بر راه

Дарин дарё на тан на ҷон падедаст

درین دریا نه تن نه جان پدیدست

На сари пайдо ва на поён падедаст

نه سر پیدا و نه پایان پدیدست

Гар аФридўн вагар афросйобӣ

گر افریدون و گر افراسیابی

Дарин дарёи ту ҳам як қатраи обӣ

درین دریا تو هم یک قطره آبی

Агар бодии зи хирмани баради коҳӣ

اگر بادی ز خرمن برد کاهی

Чаро май дории ин мотам ба моҳӣ

چرا می‌داری این ماتم به ماهی

Чу деҳқонони дайнро низ мргист

چو دهقانان دین را نیز مرگیست

Дарин дарё чаҳ ҷои коҳи бргист

درین دریا چه جای کاه برگیست

Ба истиғнои нигар гар ме ндонӣ

به استغنا نگر گر می ندانی

Ғам коҳӣ махӯр эй коҳдонӣ

غم کاهی مخور ای کاهدانی

Ъзизо бе ту ганҷии подшоиӣ

عزیزا بی تو گنجی پادشایی

Барои хештан биниҳод ҷое

برای خویشتن بنهاد جایی

Агар рأиш буд бардорад он ганҷ

اگر رأیش بود بردارد آن گنج

Вагарнаи ҳам чунон бигузоради он ганҷ

وگرنه هم چنان بگذارد آن گنج

Чаро чандин фузулӣ мекунӣ ту

چرا چندین فضولی می‌کنی تو

Злўмӣ ва ҷҳўлӣ мекунӣ ту

ظلومی و جهولی می‌کنی تو

Турои баҳр чаҳ май бояд хабар дошт

ترا بهر چه می‌باید خبر داشت

Ки он ганҷ аз чаҳ биниҳод аз чаҳ бардошт

که آن گنج از چه بنهاد از چه برداشت

Ҷӯи ту андари миён он набӯдӣ

جو تو اندر میان آن نبودی

Замонии кордон он набӯдӣ

زمانی کاردان آن نبودی

Чу шаҳи ганҷӣ ки худ биниҳод бардошт

چو شه گنجی که خود بنهاد برداشت

Чаро пас хоҷаи ин фарёди бардошт

چرا پس خواجه این فریاد برداشت

Мазан дам гарчи умр ту азизаст

مزن دم گرچه عمر تو عزیزست

Ки акнӯн навбати як қавм низаст

که اکنون نوبت یک قوم نیزست

Ҷаҳони сабзи гулшани кишти зорист

جهان سبز گلشن کشت زاریست

Ки гуҳи даравии хазони гуҳи нўбҳорист

که گه دروی خزان گه نوبهاریست

Чу тухмӣ кушта шуд дигар дамидаст

چو تخمی کشته شد دیگر دمیدست

Чу ин як бдрўнди он як раседаст

چو این یک بدروند آن یک رسیدست

Чу брсиднду рӯзӣ чанд буданд

چو برسیدند و روزی چند بودند

Чу тухмии зери чарх чарх суданд

چو تخمی زیر چرخ چرخ سودند

Бад-ӣн сонаст кирдори замона

بدین سانست کردار زمانه

Якеро бош гар ҳастӣ ягона

یکی را باش گر هستی یگانه