Гар сухан бар вифқи ақл ҳар суханвар гӯямӣ

گر سخن بر وفق عقل هر سخنور گویمی

Шак набӯдӣ кони сухан бар халқ камтар гӯямӣ

شک نبودی کان سخن بر خلق کمتر گویمی

Рози олам дар дилам , гунгами зи ноаҳлии халқ

راز عالم در دلم، گنگم ز نااهلی خلق

Гар туро аҳлитӣ будӣ туро бар гӯямӣ

گر تو را اهلیتی بودی تو را بر گویمی

Чанд гӯйии рози дил ногуфта магузор ва бигӯ

چند گویی راز دل ناگفته مگذار و بگو

Худ нагӯйӣ то кробргўимӣ гар гӯямӣ

خود نگویی تا کرابرگویمی گر گویمی

Зиракон ҳастанд каз полон ҷавобам оваранд

زیرکان هستند کز پالان جوابم آورند

Фии алмисл дар пеши эшонгар ман аз хар гӯямӣ

فی‌المثل در پیش ایشان گر من از خر گویمی

Кӯ касе косрор чун башнавад дарёбад зи ман

کو کسی کاسرار چون بشنود دریابد ز من

Пеш ӯ ҳар соъатии асрор дигар гӯямӣ

پیش او هر ساعتی اسرار دیگر گویمی

Кӯ касе каз ваҳми пои ақли бартар май наад

کو کسی کز وهم پای عقل برتر می‌نهد

То сухан бо ӯ басӣ аз арш бартар гӯямӣ

تا سخن با او بسی از عرش برتر گویمی

Кўксии кӯ ибра хоҳад кард азин дӯзахи сарой

کوکسی کو عبره خواهد کرد ازین دوزخ سرای

То ман аз сад навъ бо ӯ шарҳ маъбар гӯямӣ

تا من از صد نوع با او شرح معبر گویمی

Кӯ касе кӯ ҳарчӣ мебинад на рои орад ба худ

کو کسی کو هرچه می‌بیند نه رای آرد به خود

То дилашро нусхаи олам муқарар гӯямӣ

تا دلش را نسخهٔ عالم مقرر گویمی

Кӯ касе каз сина курсӣ кард вози дили арши сохт

کو کسی کز سینه کرسی کرد واز دل عرش ساخت

То мисоли олами сғриш аз бар гӯямӣ

تا مثال عالم صغریش از بر گویمی

Кӯ касе кӯ дар миёни зиндагии як раҳ бамурд

کو کسی کو در میان زندگی یک ره بمرد

То миёни зндгиш аз сар маҳшар гӯямӣ

تا میان زندگیش از سر محشر گویمی

Кӯ касе каз дайн чу бўмслм табар зад рӯзу шаб

کو کسی کز دین چو بومسلم تبر زد روز و شب

То зи сидқи ёри ғору ҳалам ҳайдар гӯямӣ

تا ز صدق یار غار و حلم حیدر گویمی

Кӯи дилӣ каз ҳалқаи гардун ба ҳиммат бар гузашт

کو دلی کز حلقهٔ گردون به همت بر گذشت

То бар он дили ҳафт гардуни ҳалқа дар гӯямӣ

تا بر آن دل هفت گردون حلقهٔ در گویمی

Кӯи яке муфлис ки дар шшдр фурӯмондааст сахт

کو یکی مفلس که در ششدر فرومانده است سخت

То раҳи бгрихтни зини ҳафт шшдр гӯямӣ

تا ره بگریختن زین هفت ششدر گویمی

Кӯи яке каз қаъри сад зулмат наад як гоми пеш

کو یکی کز قعر صد ظلمت نهد یک گام پیش

То зи нури файзи дарёӣ мунаввар гӯямӣ

تا ز نور فیض دریای منور گویمی

Кӯи яке тӯтии шукри чин ки то дар пеш ӯ

کو یکی طوطی شکر چین که تا در پیش او

Ҳар замонии сад сухани ширин чу шукр гӯямӣ

هر زمانی صد سخن شیرین چو شکر گویمی

Кӯи яке гавҳари шиноси гавҳари дарёии ишқ

کو یکی گوهر شناس گوهر دریای عشق

То зи сари ҳафт дару чор гавҳар гӯямӣ

تا ز سر هفت در و چار گوهر گویمی

Кӯи яке ғаввоси тези андеша бисёр дон

کو یکی غواص تیز اندیشهٔ بسیار دان

То аҷоибҳои ин дарёӣ мункир гӯямӣ

تا عجایب‌های این دریای منکر گویمی

Кӯи яке саргаштаи ҳамчуи гӯии дарёии талаб

کو یکی سرگشته همچو گوی دریای طلب

То бадви асрори ин майдон ахзар гӯямӣ

تا بدو اسرار این میدان اخضر گویمی

Кӯи яке тоқӣ ки ҷуфташ нест дар боби хирад

کو یکی طاقی که جفتش نیست در باب خرد

То зи даввории ин тоқ мудаввар гӯямӣ

تا ز دواری این طاق مدور گویمی

Кӯи яке соҳиби машомӣ каз Яман бӯе шунид

کو یکی صاحب مشامی کز یمن بویی شنید

То зи машки таббатии вази авд ва анбар гӯямӣ

تا ز مشک تبتی وز عود و عنبر گویمی

Кӯи яке покизаи табъи рости фаҳми поки дил

کو یکی پاکیزه طبع راست فهم پاک دل

То ба зер ҳар сухани сад роз мзмр гӯямӣ

تا به زیر هر سخن صد راز مضمر گویمی

Кӯи сухани доне ки ӯро мантиқ алтир орзӯаст

کو سخن دانی که او را منطق‌الطیر آرزوست

То зи мурғи ҷони сухан аз ҷонаш хуштар гӯямӣ

تا ز مرغ جان سخن از جانش خوشتر گویمی

Кӯи Сикандари ҳикматии ҳикматпажӯҳ ташнаи дил

کو سکندر حکمتی حکمت‌پژوه تشنه‌دل

То сифоти оби Хизру ҳавз кавсар гӯямӣ

تا صفات آب خضر و حوض کوثر گویمی

Кӯи Фаридунӣ ки говонро кунад қурбони ид

کو فریدونی که گاوان را کند قربان عید

То ман андари иди гуҳи аллоҳ Акбар гӯямӣ

تا من اندر عید گه الله اکبر گویمی

Не хато гуфтам хатои кӯи ғозеи шамшерзан

نی خطا گفتم خطا کو غازیی شمشیرزن

То ба пеш ӯ сифоти нафас кофар гӯямӣ

تا به پیش او صفات نفس کافر گویمی

То кӣ аз нафасам ки ҳам ногуфта монад шарҳ ӯ

تا کی از نفسم که هم ناگفته ماند شرح او

Гӯи ҳазорон шарҳ ӯро ман з ҳар дар гӯямӣ

گو هزاران شرح او را من ز هر در گویمی

Гар ман аз мардони дайни огоҳмии ҳаргизи куҷо

گر من از مردان دین آگاهمی هرگز کجا

Бо чунин номардӣ аз мардон раҳбар гӯямӣ

با چنین نامردی از مردان رهبر گویمی

Домани андари чинмӣ аз худ агар ҳар дами бурун

دامن اندر چینمی از خود اگر هر دم برون

Рози мардони ҷаҳон бо доман тар гӯямӣ

راز مردان جهان با دامن تر گویمی

Ҷузи сухан чизе надорамгар марои чизистӣ

جز سخن چیزی ندارم گر مرا چیزیستی

Бо чунон чизеи куҷои девон ва дафтар гӯямӣ

با چنان چیزی کجا دیوان و دفتر گویمی

Гар аз он дарёии маънии қатрае будӣ маро

گر از آن دریای معنی قطره‌ای بودی مرا

Ҳоши ллаҳгар ман аз эъроз ва ҷавҳар гӯямӣ

حاش لله گر من از اعراض و جوهر گویمی

Дар ҳавои ҳақ агар як зарра нурӣ дорамӣ

در هوای حق اگر یک ذره نوری دارمی

Нестии мумкин ки аз хуршед анвар гӯямӣ

نیستی ممکن که از خورشید انور گویمی

Кошкӣ мустағриқи он нур будӣ ҷони ман

کاشکی مستغرق آن نور بودی جان من

Зонкагар мстғрқстии он баҳам дар гӯямӣ

زانکه گر مستغرقستی آن بهم در گویمی

Гар ман андари малики дайни ганҷ қаноат дорамӣ

گر من اندر ملک دین گنج قناعت دارمی

Хештанро маликати олам муяссар гӯямӣ

خویشتن را ملکت عالم میسر گویمی

Тифлро ҳам мондаи ҳарфӣ ва гарна тФлмӣ

طفل را هم ماندهٔ حرفی و گرنه طفلمی

Ман алифро гоҳ дар бен гоҳ бар сар гӯямӣ

من الف را گاه در بن گاه بر سر گویمی

эй худои нуқсони мада дар ҷавҳари имони ман

ای خدا نقصان مده در جوهر ایمان من

Гар ба ҷузи ту дар ду олами банда парвар гӯямӣ

گر به جز تو در دو عالم بنده‌پرور گویمی

Дар бақои иззати туро ва дар фанои лиззати маро

در بقا عزت تو را و در فنا لذت مرا

Мстмигар бо ту худро ман баробар гӯямӣ

مستمی گر با تو خود را من برابر گویمی

Ёрб аз нафаси палидам пок кун то хеш ро

یارب از نفس پلیدم پاک کن تا خویش را

Ҳамчуи исои ҷовдони худро мутаҳҳар гӯямӣ

همچو عیسی جاودان خود را مطهر گویمی

Гар дили аттори пасти нафаси хокии нестӣ

گر دل عطار پست نفس خاکی نیستی

Аз баландии шеъри фавқи ҳафт ахтар гӯямӣ

از بلندی شعر فوق هفت اختر گویمی