Чунин гуфт онкии устоди ҷаҳон буд

چنین گفت آنکه استاد جهان بود

Ки дар боби сухани соҳибқирон буд

که در باب سخن صاحبقران بود

Ки чу шаш моҳи хусрав буд бо гул

که چو شش ماه خسرو بود با گل

Бҳрдми ъшртши нўбўд бо гул

بهردم عشرتش نوبود با گل

Гуҳӣ бо гул меглФом хӯрдӣ

گهی با گل می گلفام خوردی

Гуҳии сад бӯса аз гул вом кардӣ

گهی صد بوسه از گل وام کردی

Гуҳии он воми гулро боздодӣ

گهی آن وام گل را بازدادی

Гуҳии гулро баҳои ноз додӣ

گهی گل را بهای ناز دادی

Гуҳии симини буриш дар барграфтӣ

گهی سیمین برش در برگرفتی

Гуҳии хоки раҳаш дар зар гирифтӣ

گهی خاک رهش در زر گرفتی

Замонии ъшртӣ нӯсоз кардӣ

زمانی عشرتی نوساز کردی

Замонии хилватӣ оғоз кардӣ

زمانی خلوتی آغاز کردی

Замонӣ аз гулаш шукр чашидӣ

زمانی از گلش شکّر چشیدی

Замонии танги шукри дркшидӣ

زمانی تنگ شکر درکشیدی

Чу дар бардошт чун гули длстонӣ

چو در برداشت چون گل دلستانی

Накардӣ ёд аз ҳуснои замонӣ

نکردی یاد از حسنا زمانی

Чу гул бошад , ки , аз ҳусно кунад ёд

چو گل باشد، که، از حُسنا کند یاد

Чу дар бошад , ки аз мино кунад ёд

چو دُر باشد، که از مینا کند یاد

Чу сар бошад зи афсар кам наёяд

چو سر باشد ز افسر کم نیاید

Чу моҳ омад зи ахтар кам наёяд

چو ماه آمد ز اختر کم نیاید

Чу субҳ ояд , ки ҷӯяд васли анҷум

چو صبح آید، که جوید وصل انجم

Чу ояд об бархезад таяммум

چو آید آب برخیزد تیمّم

Басӣ будӣ ки ҳуснои пеши шҳзод

بسی بودی که حسنا پیش شهزاد

Боситодӣу шаҳро номадии ёд

باستادی و شه را نامدی یاد

Басӣ будӣ ки худро минмўдӣ

بسی بودی که خود را مینمودی

Бшоаҳ ,у шоҳи азуи озод будӣ

بشاه، و شاه ازو آزاد بودی

Бшодии хусраву гули шому шабгир

بشادی خسرو و گل شام و شبگیر

Баҳам буданд доим чун майу шер

بهم بودند دایم چون می و شیر

Дили ҳуснои зи гул дрҷўш афтод

دل حُسنا ز گل درجوش افتاد

Гуҳӣ бархесту гуҳ мадҳуш афтод

گهی برخاست و گه مدهوش افتاد

Биҷӯш омад дар он андӯҳи рашкаш

بجوش آمد در آن اندوه رشکش

Канораши гашти дарёии зошкш

کنارش گشت دریایی زاشکش

зи донои ин сухан омад мрохўш

ز دانا این سخن آمد مراخوش

Ки гФторшки сӯзонтар зи оташ

که گفتارشک سوزان تر ز آتش

Набошад рашки зан бар каси муборак

نباشد رشک زن بر کس مبارک

Ки рашки зан буд захми блорк

که رشک زن بود زخم بلارک

Раво дорад ки сар бар ҷой набӯд

روا دارد که سر بر جای نبود

Вале бо сӯзи рашкаш пой набӯд

ولی با سوز رشکش پای نبود

Касе донад ки рашк одамӣ чист

کسی داند که رشک آدمی چیست

Ки ӯ дар рашки рӯзӣ то бшб зист

که او در رشک روزی تا بشب زیست

Шабии кони шаби сияҳтар буд аз қор

شبی کان شب سیه تر بود از قار

Шабии тира чу рӯзи даврӣ аз ёр

شبی تیره چو روز دوری از یار

Ҷаҳони ториктар аз рӯй зангӣ

جهان تاریک تر از روی زنگی

Чу чашми мӯр бар ҳуснои зи танагӣ

چو چشم مور بر حسنا ز تنگی

Дамаш аз оҳи дили оташи фурӯзон

دمش از آه دل آتش فروزان

Нишаста ашки резон , синаи сӯзон

نشسته اشک ریزان، سینه سوزان

Ҳамаи шаб буд ҳуснои ҳилаи андеш

همه شب بود حسنا حیله اندیش

Ки то гулро чисон бардорад аз пеш

که تا گل را چسان بردارد از پیش

Яке макрии бсохт аз нӯки хома

یکی مکری بساخت از نوک خامه

Ҷаҳони афрӯзро бинвишт нома

جهان افروز را بنوشت نامه

Ҷаҳони афрӯзи кадбонуӣ ӯ буд

جهان افروز کدبانوی او بود

Ки ҳусноӣ гузин ҳиндӯии аўбўд

که حُسنای گزین هندوی اوبود

Дар он нома навишт аз ҳоли ҳурмуз

در آن نامه نوشت از حال هرمز

Ки ин бурно яке шоҳаст крбз

که این برنا یکی شاهست کربز

Табибӣ нест ӯ соҳиб кулоҳаст

طبیبی نیست او صاحب کلاهست

Ки қайсар зода рӯмаст ва шоҳаст

که قیصر زادهٔ رومست و شاهست

Агар рӯзӣ шавад бо чархи дурахшам

اگر روزی شود با چرخ درخشم

Кунад хашмаши фалакро хок дар чашм

کند خشمش فلک را خاک در چشم

Вагар бар меҳр бигушоед раҳи чеҳр

وگر بر مهر بگشاید ره چهر

Замин бӯсанд пеш ӯ мау меҳр

زمین بوسند پیش او مه و مهر

Сипоҳ ӯ фузунанд аз ҳазорон

سپاه او فزونند از هزاران

Садӣ бшмри баҳри як қатраи борон

صدی بشمر بهر یک قطره باران

Хазонааш аз қиёси андакии гир

خزانهش از قیاس اندکی گیر

зи як як барг ҳар шохии яке гир

ز یک یک برگ هر شاخی یکی گیر

Саманду аблақашро нест поён

سمند و ابلقش را نیست پایان

Вале ҳасташ адади реги биёбон

ولی هستش عدد ریگ بیابان

Чунин шоҳӣаст гуфтам бо ту ҳолаш

چنین شاهیست گفتم با تو حالش

Азон глрх чунин шуд дар ҷуволаш

ازان گلرخ چنین شد در جوالش

Пизишкии макри он макор будаст

پزشکی مکر آن مکّار بودست

Ки бо ҳам пеш аз инашон кор будаст

که با هم پیش از اینشان کار بودست

Чу хусравро дили гул буд хоҳон

چو خسرو را دل گل بود خواهان

зи шаҳр рӯм омад бо сипоҳон

ز شهر روم آمد با سپاهان

зи аспоҳони бсд афсунаш оварад

ز اسپاهان بصد افسونش آورد

Бароаи розён берунаш оварад

براه رازیان بیرونش آورد

Бтк аз аспи тозӣ ин наёяд

بتک از اسپ تازی این نیاید

зи сад таррори розӣ ин наёяд

ز صد طرّار رازی این نیاید

Чу бар гул даст ёфт , аз роҳи барадаш

چو بر گل دست یافت، از راه بردش

Бшб аз боғи шаҳ ногоҳ барадаш

بشب از باغ شه ناگاه بردش

Маро дар нимаи раҳи гашти маълум

مرا در نیمهٔ ره گشت معلوم

Ки он зани глрхст ва ӯ шаҳи рӯм

که آن زن گلرخست و او شه روم

Гар онҷои гштмии огаҳи азин кор

گر آنجا گشتمی آگه ازین کار

Буруни оўрдмии шаҳро азин бор

برون آوردمی شه را ازین بار

Марои зини корғм бисёр афтод

مرا زین کارغم بسیار افتاد

Валикин чун кунам чун кор афтод

ولیکن چون کنم چون کار افتاد

Дар он шаби гӯ бурун шуд аз сипоҳон

در آن شب گو برون شد از سپاهان

Дилами хотуни худро буд хоҳон

دلم خاتون خود را بود خواهان

Мронгзошти ҳурмуз аз бар хеш

مرانگذاشت هرمز از بر خویش

Вагарна кардамӣ кор аз срхўиш

وگرنه کردمی کار از سرخویش

Кунун ҳам глрх ва ҳам шоҳзода

کنون هم گلرخ و هم شاهزاده

Гуҳӣ шукр хуранду гоҳи бода

گهی شکّر خورند و گاه باده

Баҳам дар ъшртнди ин ҳар ду хўшдл

بهم در عشرتند این هر دو خوشدل

зи пари зоғ то пари ҳўосл

ز پرّ زاغ تا پرّ حواصل

Нёсоинди як соъати зъшрт

نیاسایند یک ساعت زعشرت

Дили ҳусно бҷон омад зғирт

دل حسنا بجان آمد زغیرت

Басои ннго ки бошад бар сипоҳон

بسا ننگا که باشد بر سپاهان

Ки зани дуздад касе аз шоҳи шоҳон

که زن دزدد کسی از شاه شاهان

Бъолми ҳркҷо кин қавл гӯйанд

بعالم هرکجا کاین قول گویند

зи нанги шоҳи мо , лоҳўл гӯйанд

ز ننگ شاه ما، لاحول گویند

Чаҳгар ман каси ним он пишгаҳ ро

چه گر من کس نیم آن پیشگه را

Надорам тоқати ин нанги шаҳ ро

ندارم طاقت این ننگ شه را

Чўҳрмз кард азинсони ноҷавонӣ

چوهرمز کرد ازینسان ناجوانی

Ман инро нанг медонам ту доне

من این را ننگ میدانم تو دانی

Ду касро муътамад бифирист ногоҳ

دو کس را معتمد بفرست ناگاه

Ки тоглро бдздми ман азин шоҳ

که تاگل را بدزدم من ازین شاه

Бадаст муътамад бисипорам ӯ ро

بدست معتمد بسپارم او را

Ки сесад мкрўдстон дорам ӯ ро

که سیصد مکرودستان دارم او را

Кунун ин номаи сар дар роҳ кардам

کنون این نامه سر در راه کردم

Туро аз неку бад огоҳ кардам

ترا از نیک و بد آگاه کردم

Чу шуд аз номаи фориғ , нӯки хома

چو شد از نامه فارغ، نوک خامه

Ббозор омаду бардошти нома

ببازار آمد و برداشت نامه

Фароз омад сӯии бозори гонон

فراز آمد سوی بازار گانان

Басӣ буданд перону ҷавонон

بسی بودند پیران و جوانان

Сипоҳонеи яке бозоргон буд

سپاهانی یکی بازارگان بود

Ки дар бозоргонии хурдаи дон буд

که در بازارگانی خرده دان بود

Брхўд хонд ҳуснои он замонаш

برخود خواند حسنا آن زمانش

Бипурсед ошкоро ва наонаш

بپرسید آشکارا و نهانش

Нахустин аҳди дарбасти устувораш

نخستین عهد دربست استوارش

Ки то бозоргон шуд роздораш

که تا بازارگان شد رازدارش

Яке гавҳари кушод аз бозуии хеш

یکی گوهر گشاد از بازوی خویش

Ниҳоди он мардро бо нома дар пеш

نهاد آن مرد را با نامه در پیش

Бадв гуфт ин гуҳар бар гиру бустон

بدو گفت این گهر بر گیر و بستان

Валек ин роз ман бипазир ва бирасон

ولیک این راز من بپذیر و برسان

Чу номаи сӯии он дилбари расонӣ

چو نامه سوی آن دلبر رسانی

Ҳазорон гавҳари дигари сетоне

هزاران گوهر دیگر ستانی

Ҷаҳони афрӯзро даҳ номаи аздст

جهان افروز را ده نامه ازدست

Взўи дрхўоаҳи ҳарчат орзӯ ҳаст

وزو درخواه هرچت آرزو هست

Кунун хоҳам ки вақти субҳгоҳон

کنون خواهم که وقت صبحگاهان

Азинҷо сар наҳй сӯии сипоҳон

ازینجا سر نهی سوی سپاهان

Чу ҷони ин нома бо худ роздорӣ

چو جان این نامه با خود رازداری

Вагар хоҳии ҷавобаши бозорӣ

وگر خواهی جوابش بازآری

Чу ҳар навъе сухани он бихбр гуфт

چو هر نوعی سخن آن بیخبر گفت

Бсўгнди он сипоҳонеи пазируфт

بسوگند آن سپاهانی پذیرفت

зи шаҳри рӯм чун бодӣ бадар шуд

ز شهر روم چون بادی بدر شد

Чаҳ бод , аз ҳарчӣ гӯям зӯдтар шуд

چه باد، از هرچه گویم زودتر شد

Бдрё рафт ва дар дарё сафар кард

بدریا رفت و در دریا سفر کرد

Взонҷо низ бар саҳро гузар кард

وزانجا نیز بر صحرا گذر کرد

Буқат шом омад дар сипоҳон

بوقت شام آمد در سپاهان

Таваққуф кард шаб то субҳгоҳон

توقف کرد شب تا صبحگاهان

Чу пеши оҳанги рӯзи оҳанг раҳ кард

چو پیش آهنگ روز آهنگ ره کرد

Шуд аз зардии рӯйиш рӯй аўзрд

شد از زردی رویش روی اوزرد

Базӯдии мард , сар аз сӯй раҳ тофт

بزودی مرد، سر از سوی ره تافت

Ки то сӯии ҷаҳони афрӯз раҳ ёфт

که تا سوی جهان افروز ره یافت

Бпиши парда ӯ марди ҳушёр

بپیش پردهٔ او مرد هشیار

Ҷаҳони афрӯзро бстўд бисёр

جهان افروز را بستود بسیار

Ҷаҳони афрӯзи ҳоле парда бикшод

جهان افروز حالی پرده بگشاد

Ки то он номаи пеш парда биниҳод

که تا آن نامه پیش پرده بنهاد

Чу меҳр нома бикшод он парӣ рӯй

چو مهر نامه بگشاد آن پری روی

Шуд аз рашки гулаши нилӯфарӣ рӯй

شد از رشک گلش نیلوفری روی

Ҷаҳон бар чашм ӯ чун парниён шуд

جهان بر چشم او چون پرنیان شد

Ҷаҳон афрӯз гуфтӣ аз ҷаҳон шуд

جهان افروز گفتی از جهان شد

Яке оташи бромд то сар ӯ

یکی آتش برامد تا سر او

Ки ҳамчун лолае шуд ъбҳр ӯ

که همچون لالهیی شد عبهر او

Замонӣ даст мезад мӯӣ мекунад

زمانی دست میزد موی میکند

Замонии лаб , замонӣ рӯй мекунад

زمانی لب، زمانی روی میکند

Шудаш нохуни кабӯд ва рӯй чун хӯн

شدش ناخن کبود و روی چون خون

Ҳарири сабзаш аз хӯни гашти гулгун

حریر سبزش از خون گشت گلگون

Пас онгаҳ баради он нома бар шоҳ

پس آنگه برد آن نامه بر شاه

Ки то шаҳи гашт аз он дилхоҳи огоҳ

که تا شه گشت از آن دلخواه آگاه

Гирифтаи нуқтаи хӯни ҷома ӯ

گرفته نقطهٔ خون جامهٔ او

зи ашк оғишта гашта нома ӯ

ز اشک آغشته گشته نامهٔ او

Ки майдонаст ҳолу кори он моҳ

که میدانست حال و کار آن ماه

зи ишқ ӯ дили вай буд огоҳ

ز عشق او دل وی بود آگاه

Бигуфт он номаро ҳолеи ббрднд

بگفت آن نامه را حالی ببردند

Бадасти шоҳ аспоҳон супурданд

بدست شاه اسپاهان سپردند

Чу шоҳи он номаи ҳусно фурӯ хонд

چو شاه آن نامهٔ حُسنا فرو خواند

Чу савдое дарон савдо фурӯ монад

چو سودایی دران سودا فرو ماند

Чу хонд он номаро ва бо хабар шуд

چو خواند آن نامه را و با خبر شد

Чу заҳрӣ ғусса биравӣ коргар шуд

چو زهری غصّه بروی کارگر شد

Дарин андеша гуфтӣ шаҳи фурӯи мард

درین اندیشه گفتی شه فرو مرد

Чу шайдоеи замонии сари фурӯи барад

چو شیدایی زمانی سر فرو برد

Чўбо худ омад он аз хеши рафта

چوبا خود آمد آن از خویش رفته

Фироқ аз пас , хирад аз пеши рафта

فراق از پس، خرد از پیش رفته

Ду танро хонд ва аз ҳусно сухан гуфт

دو تن را خواند و از حُسنا سخن گفت

Ки бас некӯаст ҳарчи он сарв бен гуфт

که بس نیکوست هرچ آن سرو بن گفت

Шуморо мебибояд шуд базӯдӣ

شما را میبباید شد بزودی

Магар моҳам бароед аз кабӯдӣ

مگر ماهم براید از کبودی

Гар ӯ гулро бдздид ва савобаст

گر او گل را بدزدید و صوابست

Маниши ҳам бози дуздам ин ҷавобаст

منش هم باز دزدم این جوابست

Шуданд он ҳар дўҳолӣ аз сипоҳон

شدند آن هر دوحالی از سپاهان

Чу аз дӯзахи буруни соҳиби гуноҳон

چو از دوزخ برون صاحب گناهان

Чу аз саҳрои сӯии дарёи расиданд

چو از صحرا سوی دریا رسیدند

Даруни рафтанди вдрёро буриданд

درون رفتند ودریا را بریدند

Бохр чун сафар карданд дар рӯм

بآخر چون سفر کردند در روم

Тариқи қаср гул карданд маълум

طریق قصر گل کردند معلوم

Чу дам зад Юнуси мҳрози дами ҳут

چو دم زد یونس مهراز دم حوت

Шафақ бар гирди гардуни рехти ёқӯт

شفق بر گرد گردون ریخت یاقوت

Шуданд он ҳар дутан то даргаи шоҳ

شدند آن هر دوتن تا درگه شاه

Нигаҳ медоштанд аз ҳар сӯеи роҳ

نگه میداشتند از هر سویی راه

Бад-ӣни тартиб ҳар ду аз пагоҳӣ

بدین ترتیب هر دو از پگاهی

Бостоднд то вақти сиёҳӣ

باستادند تا وقت سیاهی

Чу як ҳафтаи бромд , бомдодӣ

چو یک هفته برامد، بامدادی

Бурун омад з дар ҳусно чу бодӣ

برون آمد ز در حُسنا چو بادی

Бидид он ҳар дуро ногоҳ бишнохт

بدید آن هر دو را ناگاه بشناخت

Вале он дами назар бар роҳи андохт

ولی آن دم نظر بر راه انداخت

Фаротар рафт зуд аз пеши он дар

فراتر رفت زود از پیش آن در

Бихонад он ҳар дуро аз зери чодар

بخواند آن هر دو را از زیر چادر

Чўон ҳар ду бҳсно дар расиданд

چوآن هر دو بحُسنا در رسیدند

Бпрсиднд ва гуфтанд ва шуниданд

بپرسیدند و گفتند و شنیدند

Чунин фармуд шани ҳуснои макор

چنین فرمود شان حُسنای مکّار

Ки сандӯқӣ бибояд сохт ночор

که صندوقی بباید ساخت ناچار

Сутурони хушу раҳвор бояд

ستوران خوش و رهوار باید

Сазоу лоиқи он кор бояд

سزا و لایق آن کار باید

Ки то гулро бдздми бомдодӣ

که تا گل را بدزدم بامدادی

Бадаст ҳар ду бисипорам чу бодӣ

بدست هر دو بسپارم چو بادی

Шумо гулро бсндўқ андар оред

شما گل را بصندوق اندر آرید

Ду дасташи бастаи баргарди срорид

دو دستش بسته برگرد سرآرید

Даҳон бандӣ кунед аз мӯъҷиз ӯ

دهان بندی کنید از معجز او

Бар ӯ бандед банди чодар ӯ

بر او بندید بند چادر او

Бигуфт ин , взпии эшон равон шуд

بگفت این،‌وزپی ایشان روان شد

Вазони мавзеи биҷой ҳар давон шуд

وزان موضع بجای هر دوان شد

Чу ҷой ҳар ду танро кард маълум

چو جای هر دو تن را کرد معلوم

Биёмад то боиўони шаҳи рӯм

بیامد تا بایوان شه روم

Чўрўзии даҳ гузашт , он марди устод

چوروزی ده گذشت، آن مرد استاد

Боситодии худ дар кори устод

باستادی خود در کار اِستاد

БФрст хонд гулро ҷои холӣ

بفرصت خواند گل را جای خالی

Чу алмосӣ забон бикшод ҳоле

چو الماسی زبان بگشاد حالی

Бглрх гуфт к-эии хотуни кишвар

بگلرخ گفت کای خاتون کشور

Худованди манӣу банда парвар

خداوند منی و بنده پرور

Надорад ҳеҷ шоҳӣ чун ту моҳӣ

ندارد هیچ شاهی چون تو ماهی

Наёбади ҳеҷ моҳӣ чун ту шоҳӣ

نیابد هیچ ماهی چون تو شاهی

Назояд ҳеҷ модар чун ту фарзанд

نزاید هیچ مادر چون تو فرزند

Наёрад ҳеҷ қарнӣ чун ту дилбанд

نیارد هیچ قرنی چون تو دلبند

Никуӣ ном гирад аз рухи ту

نکویی نام گیرد از رخ تو

Шукр ширин шавад аз посухи ту

شکر شیرین شود از پاسخ تو

Агар лаъл ту гӯям , ҷон физойаст

اگر لعل تو گویم، جان فزایست

Вагар зулф ту гӯям , длгшоист

وگر زلف تو گویم، دلگشایست

Барӣ ҳамчун булӯртар ту дорӣ

بری همچون بلورتر تو داری

Намакдонии ҳамаи шукри ту дорӣ

نمکدانی همه شکّر تو داری

Накӯтар менаёяд ҳеҷ ҷоят

نکوتر مینیاید هیچ جایت

Ки некуӣаст аз сар то бпоит

که نیکوییست از سر تا بپایت

Ту бо ин ҷумлаи хӯбӣу никуӣ

تو با این جمله خوبی و نکویی

Касеро бо ту хуш набӯд чаҳ гӯйӣ

کسی را با تو خوش نبود چه گویی

Касе бинишаста бо ҳури биҳиштӣ

کسی بنشسته با حور بهشتی

Чаро бархезад аз савдои зиштӣ

چرا برخیزد از سودای زشتی

Касеро ҷуфт бошад подшоиӣ

کسی را جفت باشد پادشایی

Чаро ъушрат гузинад богадоӣ

چرا عشرت گزیند باگدایی

Касеро нақд бошад чун ту дилкаш

کسی را نقد باشد چون تو دلکش

Чаро набӯд зи дидори ту дилхуш

چرا نبود ز دیدار تو دلخوش

Дар оташи мондҳом аз мушкили хеш

در آتش ماندهام از مشکل خویش

Чу оташи микшми ғам дар дили хеш

چو آتش میکشم غم در دل خویش

Азон тарсам ки гӯям роз бо кас

ازان ترسم که گویم راز با کس

Ки бими ҷон ман бошад азон пас

که بیم جان من باشد ازان پس

Кунун чун тоқатам аз ҳад бурун шуд

کنون چون طاقتم از حد برون شد

Дилами зини ғусса чун дарёӣ хӯн шуд

دلم زین غصّه چون دریای خون شد

Нахоҳам гуфт рози хештан ро

نخواهم گفت راز خویشتن را

Вале вақте ки вақт ояд сухан ро

ولی وقتی که وقت آید سخن را

Агар бо ман кунӣ аҳду вафои ту

اگر با من کنی عهد و وفا تو

Дарин маънии амини гардии марои ту

درین معنی امین گردی مرا تو

Бшрти онкӣ чун розами ниўшӣ

بشرط آنکه چون رازم نیوشی

Нигаҳдории сухан , розам бапушӣ

نگهداری سخن، رازم بپوشی

Вагар гӯйии бкси рози ниҳонам

وگر گویی بکس راز نهانم

Шӯии ҳам дар замон дар хӯни ҷонам

شوی هم در زمان در خون جانم

Чу посух ёфт гул зон моҳпораҳ

چو پاسخ یافت گل زان ماهپاره

Надид аз аҳд кардан ҳеҷ чора

ندید از عهد کردن هیچ چاره

Чу аҳдии баст бо ӯ гули бсўгнд

چو عهدی بست با او گل بسوگند

Забон бикшод ҳуснои к-эии худованд

زبان بگشاد حُسنا کای خداوند

Дили хусрав кунун бо ту яке нест

دل خسرو کنون با تو یکی نیست

Дурӯе мекунад доим , шаккӣ нест

دورویی میکند دایم، شکی نیست

Чунон каз пеш буд ӯ кӣ чунонаст

چنان کز پیش بود او کی چنانست

Дилаш дар парда баракс забонаст

دلش در پرده برعکس زبانست

Дили хусрав чу оташ буд бо ту

دل خسرو چو آتش بود با تو

Бимонад аз оташ ӯ дӯд бо ту

بماند از آتش او دود با تو

Надорад бо ту як дами меҳрбонӣ

ندارد با تو یک دم مهربانی

Кунад бо ту бираве зиндагонӣ

کند با تو برویی زندگانی

Ту майдонӣ ки хусрав бас ҷавонаст

تو میدانی که خسرو بس جوانست

Бзўру қӯт ӯ шери жёнст

بزور و قوّت او شیر ژیانست

Агар ӯро бўслти рой будӣ

اگر او را بوصلت رای بودی

Туро бо зӯров кӣ пой будӣ

ترا با زوراو کی پای بودی

Ҷавони кӯ огаҳӣ ёбад зи маъшӯқ

جوان کو آگهی یابد ز معشوق

Вагар бояд шудани болои Айюқ

وگر باید شدن بالای عیوق

Қадам гардад зи сар то пой дар роҳ

قدم گردد ز سر تا پای در راه

Ки то чун ком дил ёбад зи дилхоҳ

که تا چون کام دل یابد ز دلخواه

Касеро ишқ бошад бо ҷавонӣ

کسی را عشق باشد با جوانی

Чу ту маъшӯқ ёбад ройгонӣ

چو تو معشوق یابد رایگانی

Бҷзмӣ хӯрданаши корӣ буд низ

بجزمی خوردنش کاری بود نیز

Магар ӯро ниҳони ёрӣ буд низ

مگر او را نهان یاری بود نیز

Агар дар кори ту сар тез кораст

اگر در کار تو سر تیز کارست

Чаро аз васл ту парҳезгораст

چرا از وصل تو پرهیزگارست

Бидон эй бут ки хусрав дар фалони кӯй

بدان ای بت که خسرو در فلان کوی

Бутӣ дорад чу моҳи осмон рӯй

بتی دارد چو ماه آسمان روی

Никуӣ ҳам надорад бе ниҳоят

نکویی هم ندارد بی نهایت

Вале ширине дорад бғоит

ولی شیرینیی دارد بغایت

Агарчӣ гӯйӣ ӯ ҳур биҳиштаст

اگرچه گویی او حور بهشتست

Вале дрҷнби хӯбӣ ту зиштаст

ولی درجنب خوبی تو زشتست

Агар шириняш чандон набӯдӣ

اگر شیرینیش چندان نبودی

Азуи хусрави чунин ҳайрон набӯдӣ

ازو خسرو چنین حیران نبودی

Чунон аз ишқ ӯ хусрав нижандаст

چنان از عشق او خسرو نژندست

Ки гӯйии бндбндши зирбндст

که گویی بندبندش زیربندست

Агар рӯзии шикораш рой бошад

اگر روزی شکارش رای باشد

Брдлдори ҷон афзой бошад

بردلدار جان افزای باشد

Ззру ҷома чандонаш бидодаст

ززرّ و جامه چندانش بدادست

Ки гӯйии духтар қайсар нажодаст

که گویی دختر قیصر نژادست

Наоне меравад шоҳи дили афрӯз

نهانی میرود شاه دل افروز

Бар он моҳрух ҳар рӯз , ҳар рӯз

برِ آن ماهرخ هر روز، هر روز

Агар хоҳӣ ки шаҳро бингарам ман

اگر خواهی که شه را بنگرم من

Турои пинҳон дар он айвон барам ман

ترا پنهان در آن ایوان برم من

Чу пинҳон дар пас айвони нишинӣ

چو پنهان در پس ایوان نشینی

Баҳами пайванди ин ва он бибинӣ

بهم پیوند این و آن ببینی

Бибинӣ то чаҳ бояд сохт чора

ببینی تا چه باید ساخت چاره

Ки то хусрав азу гирад канора

که تا خسرو ازو گیرد کناره

Бибинӣ он зани бадро бадӣдор

ببینی آن زن بد را بدیدار

Ки зинсон шоҳ шуд ӯро харидор

که زینسان شاه شد او را خریدار

Чу глрхи он сухан бишунид , аз рашк

چو گلرخ آن سخن بشنید، از رشک

Ҳамаи барги гулаш пурхӯн шуд аз ашк

همه برگ گلش پرخون شد از اشک

Чунон дардӣ падед омад бҷонш

چنان دردی پدید آمد بجانش

Ки ғалтони гашти хӯн аз дидагонаш

که غلتان گشت خون از دیدگانش

Чунон дар оташ ва дар тафт афтод

چنان در آتش و در تفت افتاد

Ки гуфтӣ оташӣ дар нафт афтод

که گفتی آتشی در نفت افتاد

Бҳсно гуфт акнӯн он зан шавам

بحُسنا گفت اکنون آن زن شوم

Ки ошиқ шуд брўшҳзодаҳи рӯм

که عاشق شد بروشهزادهٔ روم

Бмн бинмоӣ то рӯйиши бубинам

بمن بنمای تا رویش ببینم

Ниҳони азуии бкнҷӣ дар нишинам

نهان ازوی بکنجی در نشینم

Пас онгаҳ чораи он пеши гирам

پس آنگه چارهٔ آن پیش گیرم

Вагарнаи роҳи шаҳри хеши гирам

وگرنه راه شهر خویش گیرم

Дарон дилгармяши ҳуснои бадари барад

دران دلگرمیش حُسنا بدر برد

Биҷои он ду марди бдгҳри барад

بجای آن دو مرد بدگهر برد

Чу оташ рафт ва ҳамчун дӯди баргашт

چو آتش رفت و همچون دود برگشت

Бдишонши супурду зуди баргашт

بدیشانش سپرد و زود برگشت

Чу ҷои хешро глрх чунон дид

چو جای خویش را گلرخ چنان دید

Ҷаҳони брчшми худ ҳамчун духон дид

جهان برچشم خود همچون دخان دید

Дилаш аз макри ҳуснои баҳр хӯн шуд

دلش از مکر حُسنا بحر خون شد

зи роҳи чашмаи чашмаш бурун шуд

ز راه چشمهٔ چشمش برون شد

Накардандаш раҳо то баркашад дам

نکردندش رها تا برکشد دم

Даҳонашро фурӯи бастанди муҳкам

دهانش را فرو بستند محکم

Булӯрӣни соидаш бар ҳам бибастанд

بلورین ساعدش بر هم ببستند

зи бими ҷон , таниш муҳкам бибастанд

ز بیم جان، تنش محکم ببستند

Бсди хорӣ бсндўқш нишонданд

بصد خواری بصندوقش نشاندند

Взонҷои ҳам дарон соъати бронднд

وزانجا هم دران ساعت براندند

Шбонрўзӣ нёсуданд дар роҳ

شبانروزی نیاسودند در راه

Чу ду пайкар ҷаҳон бигрифта бар моҳ

چو دو پیکر جهان بگرفته بر ماه

Чу аз хушкии сӯии дарёи расиданд

چو از خشکی سوی دریا رسیدند

Зхшкӣ , сӯии киштии дркшиднд

زخشکی، سوی کشتی درکشیدند

Баҳри рӯзӣ дар сандӯқи якбор

بهر روزی در صندوق یکبار

Гшодндӣ барон дармондаи кор

گشادندی بران درماندهٔ کار

Дарон сахтии чунон ҳури биҳиштӣ

دران سختی چنان حور بهشتی

Фурӯмондаи ниҳон аз аҳли киштӣ

فرومانده نهان از اهل کشتی

Ҳаме гуфтанд сандӯқии бқирст

همی گفتند صندوقی بقیرست

Ки андари ваии канизӣ бе назираст

که اندر وی کنیزی بی نظیرست

зи баҳри подшоҳии мибрндш

ز بهر پادشاهی میبرندش

Азон пинҳон чу моҳии мибрндш

ازان پنهان چو ماهی میبرندش

Чу рӯзии панҷ дар дарёи бронднд

چو روزی پنج در دریا براندند

Бгрдобӣ дар он дарё бимонаданд

بگردابی در آن دریا بماندند

Бромди боди каж аз рӯй дарё

برامد باد کژ از روی دریا

зи дарё мавҷ мешуд то сурайё

ز دریا موج میشد تا ثرّیا

Гуҳии киштии басӯии моҳи барадӣ

گهی کشتی بسوی ماه بردی

Гуҳӣ то пушти моҳии роҳи барадӣ

گهی تا پشت ماهی راه بردی

Фиғон аз мардуми киштии баромад

فغان از مردم کشتی برآمد

Ҷаҳон якборагӣ гуфтӣ саромад

جهان یکبارگی گفتی سرآمد

Бохри банди киштӣ хирад бишикаст

بآخر بند کشتی خرد بشکست

Бигард таҳтаи боди кажи бпиўст

بگرد تخته باد کژ بپیوست

Бидоданд он стмгорони мискин

بدادند آن ستمگاران مسکین

Дар оби талхи дарё , ҷони ширин

در آب تلخ دریا، جان شیرین

Азон қавманд кӣ бар чӯби пора

ازان قوماند کی بر چوب پاره

Фитоданд аз миёна бо канора

فتادند از میانه با کناره

Равон мегашт дар гирдоби сандӯқ

روان میگشت در گرداب صندوق

Гуҳӣ мешуд бмоҳии гуҳи бъиўқ

گهی میشد بماهی گه بعیوق

Ббодӣ аз замонӣ то замонӣ

ببادی از زمانی تا زمانی

Бирафтӣ азҷҳонӣ то ҷаҳонӣ

برفتی ازجهانی تا جهانی

Ду устоди сипоҳонеи бшиноб

دو استاد سپاهانی بشیناب

Буруни бурданди ҷон аз дасти ғарқоб

برون بردند جان از دست غرقاب

Хабари зишони сӯй ҳар шаҳри бурданд

خبر زیشان سوی هر شهر بردند

Ки киштии ғарқаи гашт ва халқ марданд

که کشتی غرقه گشت و خلق مردند

Кунун эй марди хўшгўии накукор

کنون ای مرد خوشگوی نکوکار

Дар он сандӯқи глрхро нигаҳдор

در آن صندوق گلرخ را نگهدار

Чўдорди қиссаи глрхи дарозӣ

چودارد قصّه گلرخ درازی

Бирав то қисса ҳурмуз бисозӣ

برو تا قصّه هرمز بسازی