Як шабӣ дар баҳри шоҳи авлиё

یک شبی در بحر شاه اولیا

Ғӯта хӯрдам ҷавҳарӣ кард ӯ ато

غوطه خوردم جوهری کرد او عطا

Ҷавҳари зотши ниҳодами ном ӯ

جوهر ذاتش نهادم نام او

Ман аҷоиб сарҳо дорам дар ӯ

من عجایب سرّها دارم در او

Ҳар ки хонд ҷавҳарам султон шавад

هر که خواند جوهرم سلطان شود

Рӯҳ мутлақ гардад ва инсон шавад

روح مطلق گردد و انسان شود

Ҳар ки хонд ҷавҳарам чун ҷон шавад

هر که خواند جوهرم چون جان شود

Дар миёни ганҷҳо пинҳон шавад

در میان گنجها پنهان شود

Ҳар ки хонд ҷавҳарами имони барад

هر که خواند جوهرم ایمان برد

Дар миёни соликони ирфони барад

در میان سالکان عرفان برد

Ҳар ки хонд ҷавҳарам гавҳар шавад

هر که خواند جوهرم گوهر شود

Дар тариқи роҳи ҳақ раҳбар шавад

در طریق راه حق رهبر شود

Ҳар ки ӯ худро надонад ӯ шавад

هر که او خود را نداند او شود

Ҳамчуи Мансури он замони ҳақи гўшўд

همچو منصور آن زمان حق گوشود

Рӯи ту пайдо кун кутубҳои маро

رو تو پیدا کن کتبهای مرا

Тодри он бинии худоро бе лақо

تادر آن بینی خدا را بی لقا

Грхдои хоҳӣ ки бинӣ дар аён

گرخدا خواهی که بینی در عیان

Ҷавҳари мороу мазҳарро бихон

جوهر ما را و مظهر را بخوان

То бибинӣ ту худои хеш ро

تا ببینی تو خدای خویش را

Бозёбии сарҳои хеш ро

بازیابی سرّهای خویش را

Гар набинӣ кӯр ботин бӯда Эй

گر نبینی کور باطن بوده‌ای

Ҳамчуи кӯрони дараҷаони фарсӯда Эй

همچو کوران درجهان فرسوده‌ای

эй бародар ҷшм дидат бргшо

ای برادر جشم دیدت برگشا

Ғайри ҳақи ту худ набинӣ ҳеҷ ҷо

غیر حق تو خود نبینی هیچ جا

Ман дар ин гуфторҳо ҳақ гуфта ам

من در این گفتارها حق گفته‌ام

Вндри он асрор мутлақ гуфта ам

وندر آن اسرار مطلق گفته‌ام

Ганҷи ирфону маъонии бишмор

گنج عرفان و معانی بیشمار

Андарин овардаам худ садҳазор

اندرین آورده‌ام خود صدهزار

Бозоим бар сари ин ганҷи хеш

بازآیم بر سر این گنج خویش

зи онкии барадам дар ъҷоӣби ранҷи хеш

ز آنکه بردم در عجائب رنج خویش

Ранҷи ман он бад ки саргардон шудам

رنج من آن بد که سرگردان شدم

Андарин дарёӣ бепоён шудам

اندرین دریای بی پایان شدم

Ҳазрат шоҳам биёмад ҷом дод

حضرت شاهم بیامد جام داد

Дар миёни ошиқонам ном дод

در میان عاشقانم نام داد

Номи ман аттор гуфт ва гуфт гӯ

نام من عطّار گفت و گفت گو

Аз ману азғири ман зинҳори ҷӯ

از من و ازغیر من زنهار جو

зи онкии аттории тўдри дукони ман

ز آنکه عطّاری تودر دکّان من

Ҳарчӣ ҷӯяндат бидиҳ азхўони ман

هرچه جویندت بده ازخوان من

зи онкӣ ин хон азхдо омад бмн

ز آنکه این خوان ازخدا آمد بمن

Вндр ӯ пайдоу пинҳони сркн

وندر او پیدا و پنهان سرّکن

Ҳаст дарёи заррае аз хон ман

هست دریا ذرّه‌ای از خوان من

Қурс хуршедаст яктои нони ман

قرص خورشید است یکتا نان من

Ҳақи таъолии ганҷ асрорам бидод

حق تعالی گنج اسرارم بداد

Дар даруни ман маъониро кушод

در درون من معانی را گشاد

Аз ман асрор худо шуд ошкор

از من اسرار خدا شد آشکار

Аз ҳадисам не бинолад зори зор

از حدیثم نی بنالد زار زار

Карда бо ҷони олами маънии қарор

کرده با جان عالم معنی قرار

Чори унсурро бидода пуди втор

چار عنصر را بداده پود وتار

Аз набӣ бошад турои имони дуруст

از نبی باشد ترا ایمان درست

Ваз алӣ бошад ҳамаи ирфони дуруст

وز علی باشد همه عرفان درست

эй ту аз ҳақи ғофил ва аз кори худ

ای تو از حق غافل و از کار خود

намендонӣ ҳеҷ ту рафтори худ

می ندانی هیچ تو رفتار خود

Гар бадонеи асли худ султони шӯй

گر بدانی اصل خود سلطان شوی

Варна ҳамчун дев ва чун шайтони шӯй

ورنه همچون دیو و چون شیطان شوی

эй ту дурафтода аз мأўои хеш

ای تو دورافتاده از مأوای خویش

Ҷаҳд кун то ту рӯй бо ҷои хеш

جهد کن تا تو روی با جای خویش

Манзилу мأўоти ҷои ошиқон

منزل و مأوات جای عاشقان

Венаи румузи содиқону солеҳон

وین رموز صادقان و صالحان

Солики роҳи худои он кас буд

سالک راه خدا آن کس بود

Кин ҷаҳон дар пеш ӯ чун хас буд

کاین جهان در پیش او چون خس بود

Баъд аз ин ӯ тарк сар гуяд чу ман

بعد از این او ترک سر گوید چو من

Ҳамчуи мансӯрӣ буд бе хештан

همچو منصوری بود بی خویشتن

Ҳар ки бигузашт аз сар ӯ асрор ёфт

هر که بگذشت از سر او اسرار یافت

Венаи маъонӣ дар ҷаҳон аттор ёфт

وین معانی در جهان عطّار یافت

Рӯи ту тарк ғайр кун аттори шӯ

رو تو ترک غیر کن عطّار شو

Ва онгаҳе аз хоби худ бедори шӯ

و آنگهی از خواب خود بیدار شو

эй ту дар дунёи гирифтори бадан

ای تو در دنیا گرفتار بدن

Ҳайф бошад бар ту номи марду зан

حیف باشد بر تو نام مرد و زن

На занӣ на марди дрроаҳи илоҳ

نه زنی نه مرد درراه اله

Деви малъунати буруни бардаи зи роҳ

دیو ملعونت برون برده ز راه

Деви малъуни пери ин маънӣ буд

دیو ملعون پیر این معنی بود

Роҳи рӯ бояд ки бо тақво буд

راه رو باید که با تقوی بود

Роҳи рӯи доне ки бошад дараҷаон

راه رو دانی که باشد درجهان

Бо ту гӯям гарна кӯрӣ эй фалон

با تو گویم گرنه کوری ای فلان

Роҳи рӯ дар роҳи ҳақи майдони набӣ

راه رو در راه حق میدان نبی

Баъд аз он майдон валеро эй ғбӣ

بعد از آن میدان ولی را ای غبی

Роҳ мехоҳӣ биё андеша кун

راه میخواهی بیا اندیشه کن

Рӯи ту мҳршоаҳи мардон пеша кун

رو تو مهرشاه مردان پیشه کن

Гар ту азҷон дар паии меҳраш рӯй

گر تو ازجان در پی مهرش روی

Аз азоби дӯзахии эмини шӯй

از عذاب دوزخی ایمن شوی

Гар ту меҳрашро надорӣ дар дарун

گر تو مهرش را نداری در درون

Бишкии малъунӣу мардӯди дун

بیشکی ملعونی و مردود دون

Роҳ мехоҳӣ агар аз ростӣ

راه میخواهی اگر از راستی

Аз влоӣ Муртазо бархестӣ

از ولای مرتضی برخاستی

Дайн чаҳ бошад восили андари роҳ ӯ

دین چه باشد واصل اندر راه او

Худ фурӯ рафтани басар дар чоҳ ӯ

خود فرو رفتن بسر در چاه او

Ҳарки чун дона биафтад бар замин

هرکه چون دانه بیفتد بر زمین

Худ бурун ояд чу неи асрорбин

خود برون آید چو نی اسراربین