Гуфт рӯзии фарруху масъӯд буд

گفت روزی فرخ و مسعود بود

Рӯзи арзи лашгари Маҳмӯд буд

روز عرض لشگر محمود بود

Шуд ба саҳро бе адади пелу сипоҳ

شد به صحرا بی‌عدد پیل و سپاه

Буд болоӣ , бар онҷо рафт шоҳ

بود بالایی، بر آنجا رفت شاه

Шуд бар ӯ ҳам Аёз ва ҳам ҳасан

شد بر او هم ایاز و هم حسن

Ҳар се мекарданд арзи анҷуман

هر سه می‌کردند عرض انجمن

Буд рӯй олам аз пелу сипоҳ

بود روی عالم از پیل و سپاه

Ҳамчу аз мӯр ва малах бигрифта роҳ

همچو از مور و ملخ بگرفته راه

Чашми олами он чунон лашгар надид

چشم عالم آن چنان لشگر ندید

Беш аз он лашгар касе дигар надид

بیش از آن لشگر کسی دیگر ندید

Пас зФон бикшод шоҳи номвар

پس زفان بگشاد شاه نامور

Бо Аёзи хос худ гуфт , эй писар

با ایاز خاص خود گفت، ای پسر

Ҳаст чандини пелу лашгари он ман

هست چندین پیل و لشگر آن من

Ман ҳамаи он ту , ту султони ман

من همه آن تو، تو سلطان من

Гарчи гуфт ин лафзи шоҳи номдор

گرچه گفت این لفظ شاه نامدار

Сахти фориғ буд Аёзу барқарор

سخت فارغ بود ایاز و برقرار

Шоҳро хизмат накард ин ҷойгоҳ

شاه را خدمت نکرد این جایگاه

Худ нагуфт ӯ кин маро гуфтаст шоҳ

خود نگفت او کین مرا گفته‌ست شاه

Шуд ҳасани ошуфтаи вагуфт эй ғулом

شد حسن آشفته وگفت ای غلام

намекунад шоҳяти чандини эҳтиром

می‌کند شاهیت چندین احترام

Ту чунин устода чун бе ҳурматӣ

تو چنین استاده چون بی حرمتی

Пушт хам надиҳӣ ва накунӣ хидматӣ

پشت خم ندهی و نکنی خدمتی

Ту чаро ҳурмат наме дории нигоҳ

تو چرا حرمت نمی‌داری نگاه

Ҳақ шиносӣ набӯд ин дар пеши шоҳ

حق‌شناسی نبود این در پیش شاه

Чун Аёз алқсаҳ башнавад ин хитоб

چون ایاز القصه بشنود این خطاب

Гуфт ҳаст инро мувофиқи ду ҷавоб

گفت هست این را موافق دو جواب

Як ҷавоб онаст кин бе рӯйу роҳ

یک جواب آنست کین بی‌روی و راه

Гар кунад хизмат ба пеши подшоҳ

گر کند خدمت به پیش پادشاه

ё ба хок уфтад ба хории пеш ӯ

یا به خاک افتد به خواری پیش او

ё сухан гуяд бзории пеш ӯ

یا سخن گوید بزاری پیش او

Бештар аз шоҳу камтар омадан

بیشتر از شاه و کمتر آمدن

Ҷумла бошад дар баробар омадан

جمله باشد در برابر آمدن

Ман кӣм то сари бад-ӣн кор оварам

من کیم تا سر بدین کار آورم

Дар миёни худро падедор оварам

در میان خود را پدیدار آورم

Банда он ӯсту ташриф он ӯст

بنده آن اوست و تشریف آن اوست

Ман кӣм , фармони ҳама фармон ӯст

من کیم، فرمان همه فرمان اوست

Онч ҳар рӯзии шаҳ пирӯз кард

آنچ هر روزی شه پیروز کرد

Венаи карами кӯ бо Аёз имрӯз кард

وین کرم کو با ایاز امروز کرد

Гар ду олами хутба зотш кунанд

گر دو عالم خطبهٔ ذاتش کنند

наменадонам то мкоФотш кунанд

می‌ندانم تا مکافاتش کنند

Ман дареғи маъраз куҷо оем падед

من دریغ معرض کجا آیم پدید

Ман ки бошам , ё чаро оем падед

من که باشم، یا چرا آیم پدید

Не кунам хизмат на дар сари оимш

نی کنم خدمت نه در سر آیمش

Кистам то дар баробари оимш

کیستم تا در برابر آیمش

Чун ҳасан башнавад ин қавл аз аёс

چون حسن بشنود این قول از ایاس

Гуфт аҳсант эй Аёзи ҳақи шинос

گفت احسنت ای ایاز حق شناس

Хат бидодам ман ки дар айёми шоҳ

خط بدادم من که در ایام شاه

Лоиқӣ ҳар дам ба сад анъоми шоҳ

لایقی هر دم به صد انعام شاه

Пас ҳасан дигар бигуфташ кӯи ҷавоб

پس حسن دیگر بگفتش کو جواب

Гуфт нест он пеши ту гуфтани савоб

گفت نیست آن پیش تو گفتن صواب

Гар ману шаҳ ҳар ду бо ҳам будамӣ

گر من و شه هر دو با هم بودمی

Ин суханро сахт муҳаррам будамӣ

این سخن را سخت محرم بودمی

Лек ту чун муҳаррами он нестӣ

لیک تو چون محرم آن نیستی

Чун бигӯям , чун ту султони нестӣ

چون بگویم، چون تو سلطان نیستی

Пас ҳасанро зуди бФрстоди шоҳ

پس حسن را زود بفرستاد شاه

Шуд ҳасан низ аз ҳисоби он сипоҳ

شد حسن نیز از حساب آن سپاه

Чун дар он хилват на мо буд ва на ман

چون در آن خلوت نه ما بود و نه من

Гар ҳасан мӯе шавад набӯд ҳасан

گر حسن مویی شود نبود حسن

Шоҳи гуфто хилват омад , рози гӯй

شاه گفتا خلوت آمد، راز گوی

Он ҷавоби хос бо ман бози гӯй

آن جواب خاص با من باز گوی

Гуфт ҳар гуҳ аз камоли лутфи шоҳ

گفت هر گه از کمال لطف شاه

намекунад сӯии ман мискини нигоҳ

می‌کند سوی من مسکین نگاه

Дар фурӯғи партави он як назар

در فروغ پرتو آن یک نظر

Маҳв мегардад вуҷӯдами сар ба сар

محو می‌گردد وجودم سر به سر

Аз ҳаёии офтоби фари шоҳ

از حیای آفتاب فر شاه

Поки бармеи хезами он соъати зи роҳ

پاک برمی خیزم آن ساعت ز راه

Чун намемонад зи ман номи вуҷӯд

چون نمی‌ماند ز من نام وجود

Чун ба хизмати пешати уфтам дар суҷуд

چون به خدمت پیشت افتم در سجود

Гар ту май бинӣ касеро он замон

گر تو می‌بینی کسی را آن زمان

Ман ним он ҳаст ҳам шоҳи ҷаҳон

من نیم آن هست هم شاه جهان

Гар ту як лутф ва агар сад ме кунӣ

گر تو یک لطف و اگر صد می‌کنی

Аз худовандии ту бо худ ме кунӣ

از خداوندی تو با خود می‌کنی

Соя эй кӯ гум шавад дар офтоб

سایه‌ای کو گم شود در آفتاب

Зу кӣ ояд хидматӣ дар ҳеҷ боб

زو کی آید خدمتی در هیچ باب

Ҳаст Аёзати соя эй дар кӯии ту

هست ایازت سایه‌ای در کوی تو

Гум шуда дар офтоб рӯй ту

گم شده در آفتاب روی تو

Чун шуд аз худ бандаи фонӣ ӯ намонад

چون شد از خود بنده فانی او نماند

Ҳарч хоҳӣ кун ту доне ӯ намонад

هرچ خواهی کن تو دانی او نماند