Ишқ чист аз қатраи дарёи сохтан
عشق چیست از قطره دریا ساختن
Ақли наъли кафши савдои сохтан
عقل نعل کفش سودا ساختن
Фикр чист асрори куллӣ ҳал шудан
فکر چیست اسرار کلی حل شدن
Кӯҳ кандан дар дили хардал шудан
کوه کندن در دل خردل شدن
Завқ чист огоҳи маънӣ омадан
ذوق چیست آگاه معنی آمدن
На бтқўӣ на бФтўӣ омадан
نه بتقوی نه بفتوی آمدن
Сҳў чист аз худ бахуд раҳ ёфтан
صحو چیست از خود بخود ره یافتن
Пас зхўди худро муназзаҳ ёфтан
پس زخود خود را منزه یافتن
Маҳв чист азхўиш бехеш омадан
محو چیست ازخویش بی خویش آمدن
Пас з ҳар ду низ дарвеш омадан
پس ز هر دو نیز درویش آمدن
Ваҷд чист аз субҳи содиқи хуш шудан
وجد چیست از صبح صادق خوش شدن
Бе ҳузури офтоби оташ шудан
بی حضور آفتاب آتش شدن
Фқд чист аз субҳ бо шом омадан
فقد چیست از صبح با شام آمدن
Ҳам зи ишқи хеш дар дом омадан
هم ز عشق خویش در دام آمدن
Айб чист аз айни пардаи сохтан
عیب چیست از عین پرده ساختن
Хештанро зиндаи мурдаи сохтан
خویشتن را زنده مرده ساختن
Шукр чист аз хори гул пиндоштан
شکر چیست از خار گل پنداشتن
Ҷузвро нодидаи кул пиндоштан
جزو را نادیده کل پنداشتن
Айн чист ойинаи хеш омадан
عین چیست آئینه خویش آمدن
Хешро бехеш дар пеш омадан
خویش را بی خویش در پیش آمدن
Шавқ чист аз хеши берун омадан
شوق چیست از خویش بیرون آمدن
Бар умеди машк дар хӯн омадан
بر امید مشک در خون آمدن
Лутф чист аз зарраи зарра шудан
لطف چیست از ذرهٔ ذره شدن
Узри камтари зарраро ғарра шудан
عذر کمتر ذره را غره شدن
Қаҳр чист азмўри пел ангоштан
قهر چیست ازمور پیل انگاشتن
Пашшаро Ҷабраил ангоштан
پشهٔ را جبرئیل انگاشتن
Баст чист аз ҳардуи олами сар задан
بسط چیست از هردو عالم سر زدن
Хеш бар сад олами дигар задан
خویش بر صد عالم دیگر زدن
Қабз чист азҷону дили тани сохтан
قبض چیست ازجان و دل تن ساختن
Хона дар сӯрохи сӯзани сохтан
خانه در سوراخ سوزن ساختن
Қурб чист андар бар оташ шудан
قرب چیست اندر بر آتش شدن
ё чу парвона шудан то хуш шудан
یا چو پروانه شدن تا خوش شدن
Баъд чист азҷсми ҷон ангоштан
بعد چیست ازجسم جان انگاشتن
Қаъри дӯзахи осмон ангоштан
قعر دوزخ آسمان انگاشتن
Хавф чист аз амни озод омадан
خوف چیست از امن آزاد آمدن
Дар биҳишти адани ношод омадан
در بهشت عدن ناشاد آمدن
Умр чист аз марги беруни зистан
عمر چیست از مرگ بیرون زیستن
Марг аз пас кардан акнӯн зистан
مرگ از پس کردن اکنون زیستن
Айш чист аз зиндагии мурда шудан
عیش چیست از زندگی مرده شدن
Пеш ҳар дардии пас парда шудан
پیش هر دردی پس پرده شدن
Вақт чист аз як сари мӯӣ омадан
وقت چیست از یک سر موی آمدن
Сад бало чун мӯӣ дар рӯй омадан
صد بلا چون موی در روی آمدن
Ҳол чист аз нафаси мутаворӣ шудан
حال چیست از نفس متواری شدن
Пас ба истиқболи ҷабборӣ шудан
پس به استقبال جباری شدن
Роҳ чист аз ҷон паноҳӣ ёфтан
راه چیست از جان پناهی یافتن
Ганҷро дуздида роҳӣ ёфтан
گنج را دزدیده راهی یافتن
Сайр чист аз ҷузви худ берун шудан
سیر چیست از جزو خود بیرون شدن
Зрҳгии бгзоштни гардун шудан
ذرهگی بگذاشتن گردون شدن
Ҳуб чист аз пеши ҷони бархестан
حب چیست از پیش جان برخاستن
Пеши ҷонон ҷон фишон бархестан
پیش جانان جان فشان برخاستن
Инс чист аз худ рҳоӣӣ ёфтан
انس چیست از خود رهائی یافتن
Дар сувидо ошноӣӣ ёфтан
در سویدا آشنائی یافتن
Меҳр чист аз санги пистони сохтан
مهر چیست از سنگ پستان ساختن
Тифли худро ҳар ду кайҳони сохтан
طفل خود را هر دو کیهان ساختن
Васл чист аз нестӣ ҳаст омадан
وصل چیست از نیستی هست آمدن
Пас азин ҳар ду буруни маст омадан
پس ازین هر دو برون مست آمدن
Нафха чист аз лои ҳўи алои ҳў шудан
نفخه چیست از لا هو الا هو شدن
Пас ду олами нофи як оҳӯ шудан
پس دو عالم ناف یک آهو شدن
Шарҳ чист аз ғаши бтҳқиқ омадан
شرح چیست از غش بتحقیق آمدن
Мӯиро чун қръу анбиқ омадан
موی را چون قرع و انبیق آمدن
Шарм чист аз лутфи ноомехтан
شرم چیست از لطف ناآمیختن
Сояи худ дидану бгрихтн
سایهٔ خود دیدن و بگریختن
Чора чист аз буд нобӯд омадан
چاره چیست از بود نابود آمدن
Пас бҳич аз ҷумлаи хушнӯд омадан
پس بهیچ از جمله خشنود آمدن
Ҷаҳд чист аз дидаи дарёи рехтан
جهد چیست از دیده دریا ریختن
Дар равиш аз оби гирд ангехтан
در روش از آب گرد انگیختن
Ҷазба чист аз як назари зарра шудан
جذبه چیست از یک نظر ذره شدن
Бар пари ҷбрил бар сидра шудан
بر پر جبریل بر سدره شدن
Ҷӯад чист аз ҷумла бо ҳеҷ омадан
جود چیست از جمله با هیچ آمدن
Ҳеҷро фии алҷмлаҳ бепеч омадан
هیچ را فی الجمله بی پیچ آمدن
Адл чист инсофи худро хостан
عدل چیست انصاف خود را خواستن
Ҳеҷ инсоф аз касе нохостан
هیچ انصاف از کسی ناخواستن
Фазл чист асрорро муҳаррам шудан
فضل چیست اسرار را محرم شدن
То абади ҷони пеши сӯрат кам шудан
تا ابد جان پیش صورت کم شدن
Завқ чист аз ваъдаи шабнами доштан
ذوق چیست از وعده شبنم داشتن
Чашм бар дарёии аъзами доштан
چشم بر دریای اعظم داشتن
Амр чист аз бандагии ҷони доштан
امر چیست از بندگی جان داشتن
Зарраи зарраи маҳви фармони доштан
ذره ذره محو فرمان داشتن
Наҳй чист аз дард дар дайр омадан
نهی چیست از درد در دیر آمدن
Ғайр дидан дар влои ғайр омадан
غیر دیدن در ولا غیر آمدن
Ҳасан чист аз ршҳи саргардон шудан
حسن چیست از رشح سرگردان شدن
Дар рухи анмўзҷии ҳайрон шудан
در رخ انموذجی حیران شدن
Қубҳ чист ойинаро пушт омадан
قبح چیست آئینه را پشت آمدن
Аз ҳамаи тан бо як ангушт омадан
از همه تن با یک انگشت آمدن
Нафъ чист аз шамъи кори омухтан
نفع چیست از شمع کار آموختن
Ҷумларо афрӯхтан худ сӯхтан
جمله را افروختن خود سوختن
Сабр чист оташи мизоҷии доштан
صبر چیست آتش مزاجی داشتن
Сӯхтани мурдани ҳамаи бгзоштн
سوختن مردن همه بگذاشتن
Ҷад чист аз ҷони вафодор омадан
جد چیست از جان وفادار آمدن
Баси бики як мӯӣ дар кор омадан
بس بیک یک موی در کار آمدن
Ҳазл чист оби фаросати рехтан
هزل چیست آب فراست ریختن
ё гулобӣ бар наҷосати рехтан
یا گلابی بر نجاست ریختن
Саҳв чист аз парда бар дар мондан
سهو چیست از پرده بر در ماندن
Зери борон хуфтан ватар мондан
زیر باران خفتن و تر ماندن
Ҳалам чист аз зрўаҳи арш омадан
حلم چیست از ذروهٔ عرش آمدن
Гову моҳиро баҳами фарш омадан
گاو و ماهی را بهم فرش آمدن
Тавба чист аинҷмлаҳро дарҳам задан
توبه چیست اینجمله را درهم زدن
Хаймаи зин олам бидон олам задан
خیمه زین عالم بدان عالم زدن
Саҷда чист аз нанги худ дар гул шудан
سجده چیست از ننگ خود در گل شدن
Дар дили гули арши ҷони ҳосил шудан
در دل گل عرش جان حاصل شدن
Қасд чист аз дидаи кӯрии сохтан
قصد چیست از دیده کوری ساختن
Мардумаки сӯрохи мӯрии сохтан
مردمک سوراخ موری ساختن
Ҳаҷ чист аз поу сари берун шудан
حج چیست از پا و سر بیرون شدن
Каъбаи дил ҷустан ва дар хӯн шудан
کعبهٔ دل جستن و در خون شدن
Афв чист озор ҷон бардоштан
عفو چیست آزار جان برداشتن
Ҷурми халқони ҷурми худ пиндоштан
جرم خلقان جرم خود پنداشتن
Кибр чист обии бҳоўн кӯфтан
کبر چیست آبی بهاون کوفتن
Вази манӣ бар дӯсту душман кӯфтан
وز منی بر دوست و دشمن کوفتن
Аҷаб чист оҳани зи гармӣ сӯхтан
عجب چیست آهن ز گرمی سوختن
Девро аблистии омухтан
دیو را ابلیستی آموختن
Ҷанг чист аз ҷони анонеи доштан
جنگ چیست از جان عنانی داشتن
Ҳар сари мўӣии синонеи доштан
هر سر موئی سنانی داشتن
Сулҳ чист аз зоти худ пинҳон шудан
صلح چیست از ذات خود پنهان شدن
Сояи гаштани неку бади яксон шудан
سایه گشتن نیک و بد یکسان شدن
Хашм чист аз худ хаёлии доштан
خشم چیست از خود خیالی داشتن
Дӯзахиро бар суфолии доштан
دوزخی را بر سفالی داشتن
Кӣна чист аз сина зиндон карданаст
کینه چیست از سینه زندان کردنست
Аждаҳо дар ҳуққа пинҳон карданаст
اژدها در حقه پنهان کردنست
Бухл чист аз тишнагӣ ҷон доданаст
بخل چیست از تشنگی جان دادنست
Ҳамчуи бутемор баҳр афтоданаст
همچو بوتیمار بحر افتادنست
Ҷубн чист аз соя пажмурданаст
جبن چیست از سایهٔ پژمردنست
Чун шукуфа аз дамӣ афсурданаст
چون شکوفه از دمی افسردنست
Макр чист аз заҳр ҳалво карданаст
مکر چیست از زهر حلوا کردنست
Вонгаҳи он ҳалвои з савдо хӯрданаст
وانگه آن حلوا ز سودا خوردنست
Амн чист аз ҷони тамаъи ббриднст
امن چیست از جان طمع ببریدنست
Хешро чун соя биҷон диданаст
خویش را چون سایه بیجان دیدنست
Зл чист аз нафас пок афтоданаст
ذل چیست از نفس پاک افتادنست
Зери пои саг чу хок афтоданаст
زیر پای سگ چو خاک افتادنست
Ъз чист аз нек худ гардиданаст
عز چیست از نیک خود گردیدنست
Дар мъзи хеши худро диданаст
در معز خویش خود را دیدنست
Сидқ чист дар ростӣ ба бӯданаст
صدق چیست در راستی به بودنست
Дар камоне сари басар зиҳ бӯданаст
در کمانی سر بسر زه بودنست
Кизб чист аз ях Фқъ ҷӯшиданаст
کذب چیست از یخ فقع جوشیدنست
Тирро андар камон пӯшиданаст
تیر را اندر کمان پوشیدنست
Ҳирс чист аз ҷаҳл гирд оварданаст
حرص چیست از جهل گرد آوردنست
Чун шавад кӯҳӣ бзирш мурданаст
چون شود کوهی بزیرش مردنست
Занб чист аз роҳ сар печиданаст
ذنب چیست از راه سر پیچیدنست
Бо наҷосати машк дар печиданаст
با نجاست مشک در پیچیدنست
Қатъ чист аз ҷон бсФл афтоданаст
قطع چیست از جان بسفل افتادنست
Шиша аз даст Тифл афтоданаст
شیشهٔ از دست طفل افتادنست
Ҳадс чист асл хдоӣӣ диданаст
حدس چیست اصل خدائی دیدنست
Сидқи субҳ ошноӣӣ диданаст
صدق صبح آشنائی دیدنست
Табъ чист аз гул бгл афтоданаст
طبع چیست از گل بگل افتادنست
Ҳамчуи хар бар як нсқи астоднст
همچو خر بر یک نسق استادنست
Яъс чист озурдани длхстгонст
یأس چیست آزردن دلخستگانست
Ҳам баридан аз ҳамаи пиўстгонст
هم بریدن از همه پیوستگانست
Заъф чист аз заъф зер афтоданаст
ضعف چیست از ضعف زیر افتادنست
Қӯти пелиро бмўрӣ доданаст
قوت پیلی را بموری دادنست
Кашф чист аз хок дар хӯн ҷустанаст
کشف چیست از خاک در خون جستنست
Вази даруни парда берун ҷустанаст
وز درون پرده بیرون جستنست
Брчист аз тишнагӣ худ мурданаст
برچیست از تشنگی خود مردنست
Ҷумларо сероб эҳсон карданаст
جمله را سیراب احسان کردنست
Ваъз чист аз кӯҳ чашма зоданаст
وعظ چیست از کوه چشمه زادنست
Гуфтанати васфяти ондоднст
گفتنت وصفیت آندادنست
Самт чист аздом ҳастӣ ҷустанаст
صمت چیست ازدام هستی جستنست
Ҳар ду лаб аз мо сӯй аллоҳ бастанаст
هر دو لب از ما سوی اللّه بستنست
Халқ чист аз хок мФрш карданаст
خلق چیست از خاک مفرش کردنست
Бо сегон ҳмкосгӣ хуш карданаст
با سگان همکاسگی خوش کردنست
Рбҳ чист аз банд мутлақ гаштанаст
ربح چیست از بند مطلق گشتنست
Фонии худ боқӣ ҳақ гаштанаст
فانی خود باقی حق گشتنست
Хуср чист аз ҷаҳл гавҳар суданаст
خسر چیست از جهل گوهر سودنست
Як нафас машғӯл ҳастӣ бӯданаст
یک نفس مشغول هستی بودنست
Сабр чист оҳан скоҳн карданаст
صبر چیست آهن سکاهن کردنست
Пашмро дар дида оҳан карданаст
پشم را در دیده آهن کردنست
Шукр чист анъом доим диданаст
شکر چیست انعام دایم دیدنست
Пас дар он анъом манъам диданаст
پس در آن انعام منعم دیدنست
Илм чист аз зарра қофӣ карданаст
علم چیست از ذره قافی کردنست
То абади гардиш тавофӣ карданаст
تا ابد گردش طوافی کردنست
Зуҳд чист озод дунё бӯданаст
زهد چیست آزاد دنیا بودنست
Дидаи бони роҳ уқбо бӯданаст
دیده بان راه عقبی بودنست
Фақр чист аз гмрҳӣ раҳ карданаст
فقر چیست از گمرهی ره کردنست
Вази ду олами даст кӯтаҳ карданаст
وز دو عالم دست کوته کردنست
Зарқ чист аз нуқта сокин бӯданаст
زرق چیست از نقطه ساکن بودنست
Вази балои хеш эмин бӯданаст
وز بلای خویش ایمن بودنست
Ризқ чист аз заҳр қанд оварданаст
رزق چیست از زهر قند آوردنست
Осмонро дар каманд оварданаст
آسمان را در کمند آوردنست
Ҷўъ чист асли ду олам хӯрданаст
جوع چیست اصل دو عالم خوردنست
Ҳам зи ҷўъи охир бзорӣ мурданаст
هم ز جوع آخر بزاری مردنست
Рӯза чист аз ғайр дарга бастанаст
روزه چیست از غیر درگه بستنست
Азўҷўд ва аз адам раҳ бастанаст
ازوجود و از عدم ره بستنست
Фарқ чист андар ҷаҳон пайвастанаст
فرق چیست اندر جهان پیوستنست
Зарраи зарраи чиз дар ҷон бастанаст
ذره ذره چیز در جان بستنست
Зикр чист аз дард дармон бурданаст
ذکر چیست از درد درمان بردنست
Бар дар дили нақб бар ҷон бурданаст
بر در دل نقب بر جان بردنست
Қибла чист оёт кубро диданаст
قبله چیست آیات کبری دیدنست
Зарраи зарра рӯй мавло диданаст
ذره ذره روی مولی دیدنست
Каъба чист андар ҷавор афтоданаст
کعبه چیست اندر جوار افتادنست
Ту бтў дар ноф олам зоданаст
تو بتو در ناف عالم زادنست
Тӯша чист аз кули кули прбўднст
توشه چیست از کل کل پربودنست
Пас тиҳӣ бар ҳеҷ раҳ паймуданаст
پس تهی بر هیچ ره پیمودنست
Ҳарф чист аз дард чизе гуфтанаст
حرف چیست از درد چیزی گفتنست
Шермардии пеш ҳизӣ гуфтанаст
شیرمردی پیش حیزی گفتنست
Қол чист аз қишр равған хӯрданаст
قال چیست از قشر روغن خوردنست
Кӯзаро бо об равшан хӯрданаст
کوزه را با آب روشن خوردنست
Ҳила чист аз ақл азм ҷустанаст
حیله چیست از عقل عزم جستنست
Пунбау оҳан баҳам пайвастанаст
پنبه و آهن بهم پیوستنست
Ғусса чист азкўри раҳи нодиднст
غصه چیست ازکور ره نادیدنست
Дар сқри барфи сияҳи нодиднст
در سقر برف سیه نادیدنست
Қисса чист аз мушкилии ошФтнст
قصه چیست از مشکلی آشفتنست
Вончаҳ натавон гуфт ҳаргиз гуфтанаст
وانچه نتوان گفت هرگز گفتنست
Шеър чист ин ҷумла дар бгшоднст
شعر چیست این جمله در بگشادنست
Шарҳи чандинӣ аҷоиб доданаст
شرح چندینی عجایب دادنست
Гарчи буд аинҷоигаҳи ҷавлони роз
گرچه بود اینجایگه جولان راز
Маслиҳат набӯд сухан кардани дароз
مصلحت نبود سخن کردن دراز
Ҳам барин сад байт кардам ихтисор
هم برین صد بیت کردم اختصار
Зонка гар гӯям бчрбд аз ҳазор
زانکه گر گویم بچربد از هزار
Ҳар дилиро кини қадар маълум шуд
هر دلی را کین قدر معلوم شد
Он дигарҳо нармтар аз мум шуд
آن دگرها نرم تر از موم شد
Чун сифоти роҳро поён набӯд
چون صفات راه را پایان نبود
Беш аз ин гуфтани маро имкон набӯд
بیش از این گفتن مرا امکان نبود