Ҳақи таъолии аршро чун бар фарохат
حق تعالی عرش را چون بر فراخت
Сад ҷаҳони пари фириштаи сари фарохат
صد جهان پر فرشته سر فراخت
Ҳақ бадишон гуфт бурдоред арш
حق بدیشان گفت بردارید عرش
Зонка инро бар нтобад аҳли фарш
زانکه این را بر نتابد اهل فرش
Сад ҳазорон бора бешанд аз шумор
صد هزاران باره بیش اند از شمار
Дар равед аз қӯту шавкати бакор
در روید از قوت و شوکت بکار
Ҷумла дар рафтанди чусту сарфароз
جمله در رفتند چست و سرفراز
Оқибати гаштанди оҷизи ҷумлаи боз
عاقبت گشتند عاجز جمله باز
Чун музоъаф кард аъдоди ҳама
چون مضاعف کرد اعداد همه
Айн аҷз афтод меоди ҳама
عین عجز افتاد میعاد همه
Аршро чандон малик мебар натофт
عرش را چندان ملک می بر نتافت
ГФтӣии мӯрии фалак мебар натофт
گفتئی موری فلک می بر نتافت
Ҳашт қудсиро зи ҳақ фармон расед
هشت قدسی را ز حق فرمان رسید
Дар рабуданд эй аҷаби арши Маҷид
در ربودند ای عجب عرش مجید
Аршро бар дӯш худ бардоштанд
عرش را بر دوش خود برداشتند
Срозон таъзим ме афроштанд
سرازان تعظیم می افراشتند
К-эии аҷаби аршӣ ки чандонеи малик
کای عجب عرشی که چندانی ملک
Пари биФкнднд аз ваии як бик
پر بیفکندند از وی یک بیک
Мо бтнҳоӣӣ худ бардоштем
ما بتنهائی خود برداشتیم
Хурда алҳақ фурӯ нагузоштем
خردهٔ الحق فرو نگذاشتیم
Андакии аҷабӣ падед омад магар
اندکی عجبی پدید آمد مگر
То расед амр аз худои додгар
تا رسید امر از خدای دادگر
К-эии млоики бнгрдид аз ҷои хеш
کای ملایک بنگردید از جای خویش
То чаҳ мибиниди зери пои хеш
تا چه میبینید زیر پای خویش
Он млоик чун нигаҳ карданд зер
آن ملایک چون نگه کردند زیر
Омаданд аз ҷони худ аз хавфи сайр
آمدند از جان خود از خوف سیر
Зери пои худ ҳавои диданду бас
زیر پای خود هوا دیدند و بس
Дар ҳаво чун пой дорад ҳечкас
در هوا چون پای دارد هیچکس
Ҳақ бадишон кард он соъати хитоб
حق بدیشان کرد آن ساعت خطاب
К-эии зи аҷаби худ хато карда савоб
کای ز عجب خود خطا کرده صواب
Арши аъзамгар шумо бардоштед
عرش اعظم گر شما برداشتید
Ҳомили он хешро пиндоштед
حامل آن خویش را پنداشتید
Кист брдорндаҳи бори шумо
کیست بردارندهٔ بار شما
Бингаред эй пари халали кори шумо
بنگرید ای پر خلل کار شما
Чун млоикро фитод онҷои назар
چون ملایک را فتاد آنجا نظر
Он ҳамаи пиндор берун шуд зср
آن همه پندار بیرون شد زسر
Ҳаркии пиндорад ки ҷони биқрор
هرکه پندارد که جان بیقرار
Бар тавонад дошт сари кирдигор
بر تواند داشت سر کردگار
ё чунон анворро ҳомил шавад
یا چنان انوار را حامل شود
ё чунон асрорро қобил шавад
یا چنان اسرار را قابل شود
Он азуи аҷабӣу пиндорӣ буд
آن ازو عجبی و پنداری بود
Венаи чунин дар роҳ бисёре буд
وین چنین در راه بسیاری بود
Он амонати сар ӯ ҳам мекашад
آن امانت سر او هم میکشد
Қишри олами мағз олам мекашад
قشر عالم مغز عالم میکشد
Гар набӯдӣ дар миёни он сари пок
گر نبودی در میان آن سر پاک
Кӣ кашидӣ он амонати обу хок
کی کشیدی آن امانت آب و خاک
Рўстмроро Рахш рустам мекашад
روستم را را رخش رستم میکشد
То на пиндорӣ ки мардум мекашад
تا نه پنداری که مردم میکشد
Гар ҳмлноҳм науфтодӣ зи пеш
گر حملناهم نیفتادی ز پیش
Ҳомили он сар набӯдӣ каси бхўиш
حامل آن سر نبودی کس بخویش
Чун раседӣ вончаҳ дидӣ дида шуд
چون رسیدی وانچه دیدی دیده شد
Мардро ӣнҷои зФон бибрида шуд
مرد را اینجا زفان ببریده شد
То абад акнӯн сафар дар хеш кун
تا ابد اکنون سفر در خویش کن
Ҳар замонии равнақи худ беш кун
هر زمانی رونق خود بیش کن
Лек агар аз хештани хоҳии халос
لیک اگر از خویشتن خواهی خلاص
То шӯй дар пардаи тавҳиди хос
تا شوی در پردهٔ توحید خاص
Аз вуҷӯди ҷони бурун бояд шудан
از وجود جان برون باید شدن
Муҳаррами ҷонон кунун бояд шудан
محرم جانان کنون باید شدن
Ҳавсила бояд агар он боядат
حوصله باید اگر آن بایدت
Кӣ буд ҷононтгар ҷон боядат
کی بود جانانت گر جان بایدت
Ақлу ҷонатро ду каффаи сози хуш
عقل و جانت را دو کفه ساز خوش
Ақлу ҷонатро дар онҷо на бикаш
عقل و جانت را در آنجا نه بکش
Ақл агар афзӯн буд нуқсон турост
عقل اگر افزون بود نقصان تراست
Ҷон агар роҷҳ шавад ҷонон турост
جان اگر راجح شود جانان تراست
Дар фақирӣ чун зФонаҳ бош рост
در فقیری چون زفانه باش راست
Сӯии ақлу сӯии ҷони мангар бхўост
سوی عقل و سوی جان منگر بخواست
Ту зФонаҳ гар набошӣ бе шаккӣ
تو زفانه گر نباشی بی شکی
Бо азали бинӣ абад гашта яке
با ازل بینی ابد گشته یکی
Куфру дайну ақлу ҷону хоку об
کفر و دین و عقل و جان و خاک و آب
Ҷумлаи як рангат шавад чун офтоб
جمله یک رنگت شود چون آفتاب
Чун ҳамаи як рангат омад дар аҳад
چون همه یک رنگت آمد در احد
Аз ҳамаи дарвеши Монӣ то абад
از همه درویش مانی تا ابد
Вар буд дар фақри ҷони як зарраи чиз
ور بود در فقر جان یک ذره چیز
Ҳол кодолФқр бошад куфр низ
حال کادالفقر باشد کفر نیز
Фақр чаҳ буд сояи ҷовиди омада
فقر چه بود سایه جاوید آمده
Дар миёни қурси хуршеди омада
در میان قرص خورشید آمده
Пас бқрсӣ гашта қонеъи тообд
پس بقرصی گشته قانع تاابد
Қурсу қонеъи маҳви аҳади мондаи аҳад
قرص و قانع محو احد مانده احد
Ҷузи аҳади онҷо агар чизе буд
جز احد آنجا اگر چیزی بود
Ҳам аҳад бошад чу тмиизӣ буд
هم احد باشد چو تمییزی بود
Зонка ӣнҷои ин ҳама ҳам ӯсту бас
زانکه اینجا این همه هم اوست و بس
Бдмбин кин ҷумла бас некӯасту бас
بدمبین کاین جمله بس نیکوست و بس
Он ва ин ва ин ва он ӣнҷо буд
آن و این و این و آن اینجا بود
Лекини онҷои ӣнҳамаи савдо буд
لیکن آنجا اینهمه سودا بود
Гар мисолӣ боядат косон шавад
گر مثالی بایدت کاسان شود
Ҳамчуи дарёи дон ки ӯ борон шавад
همچو دریا دان که او باران شود
Ҳарчӣ аз қурб аҳад ояд падед
هرچه از قرب احد آید پدید
Чун шавад нозил адад ояд падед
چون شود نازل عدد آید پدید
Ҳаст қуръон дар ҳақиқати як калом
هست قرآن در حقیقت یک کلام
Беадад омад чу манзил шуд тамом
بی عدد آمد چو منزل شد تمام
Сад ҳазорон қатраи як Аммон буд
صد هزاران قطره یک عمان بود
Чун заъмон бугзарад борон буд
چون زعمان بگذرد باران بود
Ҳарчӣ исмӣ ёфт омад дар вуҷӯд
هرچه اسمی یافت آمد در وجود
Он ҳама як шабнамаст аз баҳри ҷӯад
آن همه یک شبنمست از بحر جود
Ҳақи ирфонати он замон ҳосил шавад
حق عرفانت آن زمان حاصل شود
Коинчаҳи ақлаши хонда ботил шавад
کاینچه عقلش خواندهٔ باطل شود
Ақл бояд то убудийят кашад
عقل باید تا عبودیت کشد
Ҷонат бояд то рубубият кашад
جانت باید تا ربوبیت کشد
Ақл бо ҷон кӣ тавонад сохтан
عقل با جان کی تواند ساختن
Бо барроқӣ лоша натавон тохтан
با براقی لاشه نتوان تاختن
Дардати аввал аз тафаккур мерасад
دردت اول از تفکر میرسد
Охири аламрат таҳайюр мерасад
آخر الامرت تحیر میرسد
Илм бояд гарчи мард аҳл омадаст
علم باید گرچه مرد اهل آمدست
Тобдонди кохрш ҷаҳл омадаст
تابداند کاخرش جهل آمدست
Ҳарки ӯ як зарра аз ъзи паии барад
هرکه او یک ذره از عز پی برد
Ҳеҷ гардад ҳеҷ ҳаргиз кӣ барад
هیچ گردد هیچ هرگز کی برد
Орият бошад ҳамаи кирдор ӯ
عاریت باشد همه کردار او
Он ӯ набӯд ҳамаи гуфтор ӯ
آن او نبود همه گفتار او
Гар баёни некӯ буд дар шаръу роҳ
گر بیان نیکو بود در شرع و راه
Он баён дар ҳақ буд барфи сиёҳ
آن بیان در حق بود برف سیاه
Дар баёни шаръи соҳиби ҳоли шӯ
در بیان شرع صاحب حال شو
Лек дар ҳақи кӯри гирду лоли шӯ
لیک در حق کور گرد و لال شو
Чун шунидӣ сари кор акнӯн тамом
چون شنیدی سر کار اکنون تمام
Низ ҳоҷат нест дигари вассалом
نیز حاجت نیست دیگر والسلام
Солик аз оёти офоқ эй аҷаб
سالک از آیات آفاق ای عجب
Рафт бо оёти анфуси рӯзу шаб
رفت با آیات انفس روز و شب
Гарчи бисёре зи пас ваз пеш дид
گرچه بسیاری ز پس وز پیش دید
Ҳар ду олам дар дарун хеш дид
هر دو عالم در درون خویش دید
Ҳар ду олами акси ҷон хеш ёфт
هر دو عالم عکس جان خویش یافت
Вази ду олами ҷони худро беш ёфт
وز دو عالم جان خود را بیش یافت
Чун басари ҷони худ бинанда шуд
چون بسر جان خود بیننده شد
Зиндаи гашту худоро банда шуд
زندهٔ گشت و خدا را بنده شد
Баъди азин акнӯн асос бандагӣаст
بعد ازین اکنون اساس بندگیست
Ҳар нафаси сад зиндагӣ дар зиндагӣаст
هر نفس صد زندگی در زندگیست
Солики саргаштаро зеру зибр
سالک سرگشته را زیر و زبر
То баҳақ будаст чандинии сафар
تا بحق بودست چندینی سفر
Баъди азин дар ҳақи сафар пеш оядаш
بعد ازین در حق سفر پیش آیدش
Ҳарчӣ гӯям беш аз пеш оядаш
هرچه گویم بیش از پیش آیدش
Чун сафар онаст кор онасту бас
چون سفر آنست کار آنست و بس
Гиру доруи кор ва бор онасту бас
گیر و دارو کار و بار آنست و بس
Зон сафаргар бо ту аниҷои дами занам
زان سفر گر با تو انیجا دم زنم
Ҳар ду олами бишкӣ бар ҳам занам
هر دو عالم بیشکی بر هم زنم
Гар бадаст ояд марои умрӣ дигар
گر بدست آید مرا عمری دگر
Боз гӯям бо ту шарҳи он сафар
باز گویم با تو شرح آن سفر
Он сафаррогар китобӣ нав кунам
آن سفر را گر کتابی نو کنم
Тообди ду куни пар партав кунам
تاابد دو کون پر پرتو کنم
Гар буд аз пишгаҳи дстўрӣӣ
گر بود از پیشگه دستورئی
Нест ҷонамро зи шарҳаши дўрӣӣ
نیست جانم را ز شرحش دورئی
Лек шарҳи он бахуд додан хатост
لیک شرح آن بخود دادن خطاست
Гар буд изнӣ аз он ҳазрат равост
گر بود اذنی از آن حضرت رواست
Шарҳ додам ин сафари бории тамом
شرح دادم این سفر باری تمام
То дигар фармон чаҳ ояд вассалом
تا دگر فرمان چه آید والسلام